Devri

Recherche 'kalet...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de kalet-1 (1) à kaletpoazh (16) :
  • kalet .1
    kalet .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) Dur.

    ●(1557) B I 460. gant bizyer calet (...) / Ha neruou tenn a egennet / Ez vezo he quil quen pilet / na alhe quet he remedaff, tr. «à grands coups de bâton (…) et de durs nerfs de bœufs ; son dos sera si bien battu, qu'il n'y aura pas de remède.» ●480. Quemeret diff tiz hoz bizyer, / Ha scourgezou calet seder, / Ha gruet antier he quenderen, tr. «Prenez-moi vite vos bâtons et des fouets bien durs, et amenez-la à bout.» ●(1633) Nom 61a. Ouum edurum : œuf à demy dur, à demy mollet : vy anter calet, hac anter gouac. ●99a. Pix liquida, fluida : poix coulante : pecq gouacq na ve quet calet. ●228a. Continens terram firmam, nuncupant : terre ferme : an douar ferm an douar calet. ●252a. Centrum : neud ou durillon dedans le marbre : coulm pe vn plaçc calet á vez er marbr. ●263b-264a. Furunculus : bossette dure : couezfuadennic calet.

    (2) Kousk kalet : sommeil profond.

    ●(1900) MSJO 6. o tihuna goude eur c'housk kalet.

    (3) (en plt du teint de qqn) Hâlé, recuit.

    ●(1955) STBJ 133. gwazed livet kalet ha du o bleo. ●(1964) ABRO 89. Evit gwir, kalet e oa e liv hep tennañ re, koulskoude, da hini gouezidi-all Amerika a zo demruz o c'hroc'hen. ●(1973) SKVT II 59. me gav ar paotr-se kapopaet, avat ! Sed pe liv kalet 'n eus ! Liv an amzer, e-giz ma vije atav war ar maez.

    (4) Bout kalet àr ub. : avoir du mal.

    ●(1787) BI 106. Calet-è arnan, ë larai ean guehavè, mæss hilleih davantage ë veritan.

    (5) Bezañ kalet ouzh : être dur à.

    ●(1911) BUAZperrot 279. diskouez beza kaletoc'h ouz ar boan.

    (6) Entêté.

    ●(1530) Pm 118. Guir hep mar oae a lauaret / Ez oas thomas feal calet tr. « Vrai sans doute était ce qu'on disait, / Que tu étais, Thomas, (?) bien entêté (?) » ●120. Goall den disleal ha calet. tr. « Un méchant homme déloyal et entêté »

    B. (météorologie)

    (1) Froid, dur.

    ●(1928) KANNgwital 302/120. an amzer, kalet hag avelek diouz ar mintin. ●(1931) DIHU 241/292. Er blé-sé éh oé gouian kalet.

    (2) (Mer) dure.

    ●(1944) GWAL 163/166. (Ar Gelveneg) Kalet eo ar mor pa vez warnañ gwagenoù berr, a sko ouzh ar c'houc'h kreñv ha taer.»

    C. sens fig. Penn kalet =

    ●(1868) FHB 184/220a. lacaat er pennou caleta hag er sperejou ar muia stouvet eun tam descadurez.

    II. Adv.

    (1) Kaout kleved kalet : être dur d'oreille, entendre dur.

    ●(1913) AVIE 106. get ou diskoarn ou des kleuet kalet. ●(1982) PBLS 651. (Sant-Servez-Kallag) hennezh 'neus ur c'hlewed kaled, tr. «il est dur d'oreille.»

    (2) Kousket kalet : dormir profondément.

    ●(1872) ROU 81b. Dormir, profondément, tr. «cousked caled.»

    ●(1910) MAKE 60. ne viras ket ouzin da gousket kloz ha kalet. ●(1914) MAEV 130. Dihuna reas anezo, rak kousket kalet oant. ●190. a-veac'h kouezet war va zorchen brug ec'h en em rois da gousket kalet. ●206. Ne oe ket eas dihuna anezo ; kousket kalet oant. ●218. kousket kalet a reas end-eün.

    III.

    (1) Bezañ kalet war udb. : être compétent.

    ●(1972) BRUD 41/36 P.-J. Helias. (Gourgon) N'ho-peus ket laret din ez oh don war al latin ? / (Yann) Eo. Kalet ha don on war al latin.

    (2) Kalet evel maen : voir maen.

    (3) Kalet evel dir : voir dir.

    (4) Kalet evel an houarn : voir houarn.

    (5) Bezañ kalet a benn : voir penn.

    (6) Bezañ kalet e benn : voir penn.

  • kalet .2
    kalet .2

    m. Lakaat kalet da ub. : donner du fil à retordre à qqn ; mener la vie dure à qqn.

    ●(1909) BOBL 20 novembre 256/1b. Kerz en tu all Fistoul, ha lakomp kalet d'an daou man. ●(1924) NFLO. tu me donnes du fil à retordre, tr. «lakât a rez kalet d'in.»

  • kaleta
    kaleta

    v. intr. Pêcher à la traine.

    ●(1927) GERI.Ern 253. kaleta v. n., tr. «Pêcher à la ligne traînante, Groix.»

  • kaletaat
    kaletaat

    v.

    I. V. intr.

    A.

    (1) Durcir.

    ●(1732) GReg 310a. Devenir dur, tr. «Caletaat. pr. caleteët.»

    ●(1876) TDE.BF 315a. Kaletaat, v. n., tr. «Devenir dur, non mou, se figer.»

    ●(1910) MBJL 128. an dour a zo deut da galetaat evel skorn.

    (2) Constiper.

    ●(1732) GReg 201b. Constiper, tr. «caletât. pr. caletëet.»

    B. sens fig.

    (1) S'endurcir.

    ●(17--) TE 70. ur galon péhani e galetta èl hoarn.

    (2) Kaletaat ouzh : s'endurcir à.

    ●(1861) BSJ 213. É galon e galetta doh en droug.

    II. V. tr. d.

    (1) Endurcir, rendre dur.

    ●(1732) GReg 310a. rendre dur, tr. «Caletaat. pr. caleteët.»

    (2) Kaletaat ub. ouzh udb. : endurcir qqn contre qqc.

    ●(1904) LZBg Du 251. Goudé en devout kavet misionerion aral hag ou haleteit doh ou mechér neùé.

    III. V. pron. réfl. En em galetaat.

    (1) S'endurcir.

    ●(1904) LZBg Du 257. Elsé, er visionerion e hel hum galetat a nebedigeu.

    (2) En em galetaat enep : s'endurcir contre.

    ●(1839) BESquil 161. ou dout hum galetteit inemb de hræce Doué.

  • kaletadur
    kaletadur

    m. Durcissement.

    ●(1962) EGRH I 24. kaletadur m., tr. « durcissement. »

  • kaletaet
    kaletaet

    adj. Durci.

    ●(1849) LLB 428. Er hranen kaleteit.

    ●(1911) BOBL 29 juillet 344/2d. d'an douarou fall, d'ar iunou dizec'het, d'ar prajou kaleteet.

  • kaletaus
    kaletaus

    adj.

    (1) Constipant.

    ●(1942) VALLsup 38b. (aliment) constipant, tr. «kaletaüs.»

    (2) Qui fait durcir.

    ●(1962) EGRH I 24. kaletaus a., tr. « qui fait durcir. »

    (3) Qui se fige.

    ●(1962) EGRH I 24. kaletaus a., tr. « qui se fige. »

  • kaleted
    kaleted

    f.

    (1) Dureté.

    ●(1732) GReg 311a. Dureté, qualité de ce qui est dur, tr. «Van[netois] caleded.»

    (2) sens fig. Kaleted a galon : dureté de cœur.

    ●(1744) L'Arm 202a. Insensibilité, tr. «Calétêd à galon.»

  • kaleter
    kaleter

    m.

    (1) Dureté.

    ●(1499) Ca 30a. [caledaff] Jtem hec duricia / e. g. duresse. b. caletder.

    ●(1659) SCger 46b. dureté, tr. «caleter.» ●(1728) Resurrection 2984. Bepret esoch cruel ha leun a calletter. ●(1732) GReg 313a. Dureté, qualité de ce qui est dur, tr. «Caleder.» ●405b. Fermeté, solidité, dureté, tr. «caleder.»

    ●(1864) SMM 40. dre ar galetter eus he galon. ●141. eur mor a drubuillou, a galetter, a grisderi.

    (2) Peine, douleur.

    ●(1530) Pm 71. Ma map ham ny flam hir amser / Guenez ouff leset en caleter tr. « Mon fils et mon neveu, certes longtemps, / Par toi je suis laissée en peine. » ●87. Ha ho lesell flam hyr amser / Quer mam roen bet en caleter tr. « Et de vous laisser certes longtemps, / Chère mère du Roi du monde, en peine » ●(1650) Nlou 59. Ny hon boue caleter, / Hac a voé pemp mil bloas, / Ha choazé annoazder, tr. «nous eûmes de la douleur, / et fûmes cinq mille ans / et davantage dans le chagrin.»

    (3) Kaleter a galon : dureté de cœur.

    ●(1732) GReg 228a. Une mauvaise & longue coûtume mene insensiblement à l'endurcissement de cœur, tr. «Ur goall accustumançz a hirr-amser, a gundu a-neubeud-e-neubeud d'ar galeder da'r galeder a galoun.»

    (4) Kaleder a gleved : dureté d'oreille.

    ●(1732) GReg 311a. Dureté d'oreille, tr. «caleder a gléved.»

    (5) Kaleter a benn : dureté d'esprit.

    ●(1732) GReg 311a. Dureté d'esprit, tr. «Caleder a benn.»

    ►Entêtement.

    ●(1530) Pm 121. Dam remet a drouc caleter. tr. « De me guérir de mauvais entêtement. »

  • kaleteri
    kaleteri

    f. =

    ●(1864) KLV 30. mar rank ar sukr kemeret kaleteri evel er frouez.

  • kaletez
    kaletez

    voir galetez

  • kaletklev .1
    kaletklev .1

    adj. Dur d'oreille.

    ●(1732) GReg 310a. Qui a l'oreille dure, tr. «caled-cléo.» ●351a. Entendre haut, ou dur, tr. «beza calet-cléo.» ●678a. Qui a l'oreille pesante, l'ouïe dure, tr. «calet-cléau.»

    ●(1876) TDE.BF 315a. Kalet-kleo, adj, tr. «Dur d'oreille.»

  • kaletklev .2
    kaletklev .2

    m. Surdité.

    ●(1659) SCger 114b. surdité, tr. «calet cleo.»

  • kaletklevet .1
    kaletklevet .1

    adj. Dur d'oreille.

    ●(1982) PBLS 651. (Langoned) hennezh zo kaled klewed, tr. «il est dur d'oreille.»

  • kaletklevet .2
    kaletklevet .2

    v. intr. Être dur d'oreille.

    ●(1499) Ca 30a. Calet cleauet. g. surouyr. l. obaudio / is. ●(c.1500) Cb 33a. Calet cleauet. g. surouyr. l. obaudio / is. ●(1521) Cc. Calet cleauet gallice dur ouyr. l. obaudio / is.

  • kaletpoazh
    kaletpoazh

    adj. (cuisine) (Œuf) dur.

    ●(1890) MOA 363a. Œuf dur, tr. «vi kalepoaz (kalet-poaz, ou poaz-kalet).»

    ●(1931) VALL 232b. (œuf) dur, tr. «kalet-poaz.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...