Devri

Recherche 'kanol...' : 28 mots trouvés

Page 1 : de kanol-1 (1) à kanolin-kanolan (28) :
  • kanol .1
    kanol .1

    f./m. –ioù

    I. (géographie)

    (1) Lit (de cours d'eau).

    ●(1633) Nom 239b. Alueus, canalis : conduit d'eau, escuyer, tuyau : vn canol pe dre læch ez ret an dour. ●245b. Alucus : fluuij : le canal ou la fosse d'vne riuiere : canol pe fos vn riffier.

    ●(1732) GReg 132a-b. Canal, lit d'une Rivière, d'un Ruisseau, tr. «canol. p. canolyou.» ●Grand canal, ou fort courant d'eau, tr. «Canol vras. p. canolyou vras.» ●578b. Lit de riviere, tr. «canol ur rifyer.» ●(1744) L'Arm 219b. Lit de riviere, chenal, tr. «Quenaule.. lieu.»

    ●(1868) FHB 183/213a. A iz da Gethsemani, ar gamboulen a ia strisoc'h striz bete ma ne gaver mui nemet lec'hed ar froud pe ar steric vihan, hanvet Cedron. Ar steric vihan-ze a ia d'an nesk an darn-vuia euz ar bloaz ; eienen ebet na red mui er c'han, leuniet a zouar hag a vein. An dour glao heb ken er goan en em ruill dre ar ganol d'ar mor-maro a dreuz an draonienou an trista a oufet da gaout. ●(18--) SAQ I 102. daouzek mean kemeret a ganol ar ster.

    ●(1907) FHAB Genver/C'hwevrer 31. Ober a rai evel ar ster vraz pa lamm er meaz deuz he c'hanol goude ar glaoeier dour beuz. ●(1907) PERS 126. Ster ar Saone, deut deuz he c'hanol gant an doureier braz.

    (2) Rivière, cours d'eau.

    ●(1869) FHB 205/239b. E Kemper en dëun, ma vise tôled lod eus tiez kear dreist ar ster, dreist ar ganol, en tu m'ema Loc-Maria. ●(1869) FHB 207/404b. eur foennok e pehini e z'euz eur ganol dour-red. ●(1869) FHB 224/116b. Pont an Arriagon, var ganol Elorn. ●(1878) EKG II 2. en stlapaz er ganol. ●(1880) SAB 253. ac eus ar vammen-se, e save, e tivoane ur ganol, ur ster vraz a ree teir ster all, teir vrec'henn zour. ●(18--) SAQ II 142. E kreiz ar foennok oa eur ganol eur pount varnhi.

    ●(1905) IVLD 13. Kement goazen zour a zo e Lourd e deuz he hano, mes er vro-ze, an dour braz a vez hanvet Gav. Ann hano-ze, dre eno, a zo evel pa lavarfet ar richer, ar ganol pe ar ster dre ama. ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Skluziou a zo (...) war ganol ar Blaoued. ●(1937) LZBl Genver/C'hwevrer 2. Eur wazenn dour a redas, a deuas pelloc'h da veza eur ganol ledan. ●(1978) MOFO 41. evid mond e mez dar porz dre ar ganel.

    (3) Chenal.

    ●(1744) L'Arm 428a. Chenal, tr. «Quenaule.»

    ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. bas eo an dour er ganol, tr. «l'eau est peu profonde dans le chenal, Milin.»

    (4) Canal.

    ●(1633) Nom 239a. Incile, incilis, canalis, fossa incilis : conduit, canal, fossé : counduit, canol, pe vr fos, vn sa n (lire : san).

    ●(1659) SCger 19a. canal, tr. «canol.»

    ●(1913) DIHU 92/215. er hanaul e vehé de gampen étré er Vilaine hag er Mayenne.

    II. sens fig. =

    ●(1882) BAR 102. c'houi eo ar ganol dre behini e redont var an eniou.

    ●(1910) MBJL 93. Zakramant an Oter (rak etouez ar zakramantou heman eo ar zantela, o vean mac'h ê, nê ket hepken ur ganol a zigas d'imp grasou an Otro Doue, mes mammen an oll c'hraso.

  • kanol .2
    kanol .2

    m. –ioù (armement)

    I.

    (1) Canon.

    ●(1659) SCger 17a. braquer le canon, tr. «poenta ar c'hanol.» ●(1710) IN I 199. ur voulet canol. ●(1732) GReg 133b. Canon pièce d'artillerie, de fer, ou, de fonte, tr. «Canol. p. canolyou. Van[netois] canon. p. eü.»

    ●(1792-1815) CHCH 105. Fourchet ar ou hannon, lakeit hé de vleijal, tr. « Enfourchons leurs canons, mettons-les à gronder. »

    ●(1878) EKG II 2. an tennou fuzil hag an tennou kanol.

    ●(1903) MBJJ 56. pa glevont an tenn kanol. ●(1905) BOBL 30 décembre 67/2c. ar soudarded a denn varno gant kanoliou. ●(1907) PERS 284. trouz ar c'hanoliou. ●(1942) DRAN 128. sacha d’o heul eur strollad kanoliou pounner sac’het, adreñv eur c’hoad, en eun draonienn grenegellek.

    (2) Pezh kanol : pièce d'artillerie.

    ●(c.1825-1830) AJC 3477. dousec pes canon. ●(1867) FHB 101/392a. Derc'hel a reas da denna he unan gant ar pez canol-ze bete fin an abaden.

    ●(1900) MSJO 87. ar pesiou kanol a vez klevet o kroza. ●(1912) BUAZpermoal 644. En berr amzer, an Turked a oe helpennet ; lezel a rejont war dachen ar brezel dek mil korf maro, tri-c'hant pez kanol. ●(1915) HBPR 107. seis ugent soudard ha daou bez kanol. ●(1976) LLMM 175/120. ar pezh kanol 75.

    (3) Tenn kanol : coup de canon.

    ●(1931) VALL 94b. coup de canon, tr. «tenn-kanol m.»

    (4) Kanol fuzuilh : canon de fusil.

    ●(1732) GReg 133b. Canons de fusil, tr. «Canolyou-fusuilh.» ●443b. Canon de fusil, tr. «Canol fusuilh.»

    II. (parties du canon)

    (1) Oaled ur c'hanol : lumière d'un canon, trou proche de la culasse où l'on mettait l'amorce pour les tirer.

    ●(1732) GReg 133b. La lumiere d'un canon, tr. «Oaled ur c'hanol.»

    (2) Beg, genoù ur c'hanol : gueule d'un canon.

    ●(1732) GReg 133b. La bouche d'un canon, tr. «Becq ur c'hanol.»

    ●(1877) EKG I 234. eur pez kanol hag en doa eur ginou du.

    ●(1909) KTLR 23. ginou eur pez kanol.

    (3) Gwele-kanol : affût de canon.

    ●(1732) GReg 18a. Affust de canon, tr. «güele-Canol. p. guëleou-Canol.»

    (4) Gorzioù ur c'hanol =

    ●(1915) MMED 147. an hernach, ar gorjou ha kement tra a zo vardro eur c'hanol.

    III. Tuyau.

    ●(1659) SCger 122a. tuyau, tr. «canol, p. iou.»

  • Kanol-ar-Forn
    Kanol-ar-Forn

    n. de l. Chenal du Four.

    ●(1877) EKG I 115. Pa vezo great an traou-ze ganez penn-da-benn, e savi da eor, e laki da liann goel var da lestr hag ez i varzu Bro-Zaoz en eur dremen dre ganol ar Fourn. ●(1877) EKG i 217. ez i varzu Bro-Zaoz en eur dremen dre ganol ar Fourn.

    ►

    ●(1877) EKG I 116. hag her c'haso d'as lestr-te a vezo var dro ar Fourn.

  • Kanol-ar-Mor-Bihan / Ar Ganol a Vor-Bihan
    Kanol-ar-Mor-Bihan / Ar Ganol a Vor-Bihan

    n. de l. Chenal d’entrée du Golfe du Morbihan.

    (1)

    ●(1744) L’Arm 320b-321a. Er Meud, enn Teissér, er Gregan* / Hag er Guenaule à Vor Bihan, / D’enn Oriantt, dré ou folleah, / Enn-déss casstt’ Er Gompagnonneah. ●*Rochers qui sont à l’entrée de la Rivière de Mor-Bihan.

    (2) Dicton/Proverbe.

    ●(1744) L’Arm 320b-321a. Er Meud, enn Teissér, er Gregan / Hag er Guenaule à Vor Bihan, / D’enn Oriantt, dré ou folleah, / Enn-déss casstt’ Er Gompagnonneah.

  • kanol-bombezañ
    kanol-bombezañ

    m. (domaine militaire) Obusier.

    ●(1931) VALL 506b. Obusier, tr. «kanol (pl. iou) –bombeza m.»

  • kanol-bombezenner
    kanol-bombezenner

    m. (domaine militaire) Obusier.

    ●(1931) VALL 506b. Obusier, tr. «kanol (pl. iou) –bombezenner m.»

  • kanol-bombezer
    kanol-bombezer

    m. (domaine militaire) Obusier.

    ●(1931) VALL 506b. Obusier, tr. «kanol (pl. iou) –bombezer m.»

  • Kanol-Brest-Naoned
    Kanol-Brest-Naoned

    hydronyme Le Canal de Nantes à Brest (ouvert en 1842).

    ●(1995) LMBR 30. Izelikoc’h, e Groñvel, e vo ur blijadur mont da heul Kanol Brest-Naoned.

  • kanol-dour
    kanol-dour

    f. (hydrologie) Lit de cours d'eau.

    ●(1732) GReg 132a-b. Canal, lit d'une Rivière, d'un Ruisseau, tr. «canol-dour. p. canolyou-dour.»

  • Kanol-Dreoger
    Kanol-Dreoger

    n. de l. Le canal des Triagoz (Perros-Guirec). Cf. Treoger

    ●(1970) TDBP I 168. Aze e tremen batimanchou dre Ganol Dreoger, ne dremenont ket er-mêz dezi, nag en ôt dezi. ●(1977) TDBP II 22. Aze e tremen batimanchou dre Ganol Dreoger, ne dremenont ket er-mêz dezi nag en aot dezi.

  • Kanol-Irez
    Kanol-Irez

    n. de l. Le Passage de l’Iroise. Cf. Kanol-Iz

    ●(1716) PEll.ms 185. Nos Bretons donnent le nom de Canol-is à la grande entrée de Brest. (...) Les Pêcheurs de l’Isle de Sain nomment cette entrée Canol-Irès. ●(1732) GReg 132b. Canal d'Is, ou l'Iroise Canol Ys. Canol ylès. ●577b. Canol Is. canol Ilès.

  • Kanol-Iz
    Kanol-Iz

    n. de l. Passage de l’Iroise devant l’entrée du goulet de Brest. Cf. Kanol-Irez

    ●(1716) PEll.ms 185. Nos Bretons donnent le nom de Canol-is à la grande entrée de Brest. (...) Les Pêcheurs de l’Isle de Sain nomment cette entrée Canol-Irès. ●753. la grande entrée de Brest est nommée par les Mariniers Bretons en leur langue Canol-is, Canal d’Is. ●(1732) GReg 132b. Canal d'Is, ou l'Iroise Canol Ys. Canol ylès. ●547b. L'Iroise, espace de mer. Canol is. ●577b. Canol Is. canol Ilès.

    ●(1821) GON 69b. Kanol-Is, le canal d’Is ou l’Iroise, la grande entrée du goulet de Brest. ●(1844) FOB 126note. Il est à remarquer que le canal, connu sous le nom d’Iroise dans nos cartes maritimes, s’appelle encore en breton Canol Is, canal d’Is. ●(1857) CBF 131. Kanol Is. ●(1869) TDE.FB xviiib. Kanol Is. ●(1876) TDE.BF 319b. Kanol-Is, tr. «nom de lieu. Le canal de l’Iroise, en mer, près de Brest.» ●(c. 1890) CFB 42. L'Iroise. Kanol-Is.

    ●(1941) SAV 35. Gwelet e vez a-wechou e-barz Mor Douarnenez pe belloc’h diouz tu an inizi, dreist-holl en takad-se eus ar mor hag a zo anvet Kanol Iz.

  • Kanol-Vaz
    Kanol-Vaz

    n. de l. (aber entre Roscoff et l’île de Batz).

    ●(1732) GReg 777a. Canol vaz. canol vras. ar ganol vras.

  • Kanol-Vihan
    Kanol-Vihan

    n. de l. Ar Ganol-Vihan (aber de Roscoff).

    ●(1732) GReg 777a. Ar ganol vihan.

  • kanol-vor
    kanol-vor

    f. (domaine maritime) Chenal.

    ●(1689) DOctrinal 200. pe da re evise incommod, ha dangerus, tremen ha distremen, quen alies-se, ar canol mor à so entre Rosgoff, hac enes-baz. ●(1732) GReg 132b. Canal de mer, ou filiere, ou bras de mer, tr. «Canol-vor.»

    ●(1931) VALL 117a. Chenal, tr. «kanol(-vor) f. pl. kanoliou(-mor).»

  • kanolañ
    kanolañ

    voir kanoliñ

  • kanoliad .1
    kanoliad .1

    f. –où Contenu d'un chenal, d'un canal.

    ●(1905) HFBI 286. mont da gaout ar ganolliat vras a zour, à voa éno é kichen.

  • kanoliad .2
    kanoliad .2

    m. –où Charge d'un canon.

    ●(1931) VALL 94b. le contenu, la charge d'un canon, tr. «kanoliad m.»

  • kanoliadeg
    kanoliadeg

    f. –où Canonnade, ensemble ou suite de coups de canon.

    ●(1919) TOBB 23. ar ganoliadeg a ia var gresk. ●(1919) BUBR 2/43. spontusa kanoliadeg a voe gwelet biskoaz. ●(1931) VALL 94b. Canonnade, tr. «kanoliadeg f.» ●(1976) LLMM 175/120. kanoliadegoù pezhioù pounner an Alamaned.

  • kanoliadenn
    kanoliadenn

    f. –où Coup de canon.

    ●(1931) VALL 94b. (un) coup de canon, tr. «kanoliadenn f.»

  • kanoliañ .1
    kanoliañ .1

    v. Tirer au canon.

    ●(1732) GReg 133b. Canoner, battre à coups de canon, tr. «Canolya. p. canolyet.»

    ●(1931) VALL 94b. Canonner, tr. «kanolia.»

  • kanoliañ .2
    kanoliañ .2

    v. Irriguer, ouvrir des canaux.

    ●(1962) EGRH I 25. kanoliañ v., tr. « irriguer, ouvrir des canaux. »

  • kanoliata
    kanoliata

    v. Canonner.

    ●(1931) VALL 94b. Canonner, tr. «kanoliata.»

  • kanolier
    kanolier

    m. –ion Canonnier.

    ●(1732) GReg .134a Canonier, tr. «Canolyèr. p. canolyéryen. Van[netois) canonyer. p. canonyeryon.»

    ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 82. mæstr cannoner ar vor. ●(1891) AGB 10. eur soudard kanolier.

    ●(1905) HFBI 490. Evit ar ganoliérrien. ●(1915) HBPR 154. Grenadourien ar C'halvadoz ha kanolierien Montroulez. ●(1919) BUBR 4/105. Eun taol mat eo d'hon c'hanolierien mar o deus keviou krenv.

  • kanolierenn
    kanolierenn

    f. –où Canonière.

    ●(1905) HFBI 484. eur ganonieren vras hanvet Elorn.

  • kanolierezh / kanonerezh
    kanolierezh / kanonerezh

    m.

    (1) Artillerie.

    ●(1941) ARVR 14/3a. er 21t rujumant-kanolierez.

    (2) Canonnade.

    ●(1916) LILH 5 a viz Genver. ne helleint ket derhel doh er hanonereh.

  • kanoliezh
    kanoliezh

    f. Artillerie.

    ●(1942) DRAN 94. Troadegiez ha kanoliez ar C’hallaoued, er c’hornad, o (sic) zo bet tost kaset da get gant an tokarnou plat.

  • kanoliñ / kanolañ
    kanoliñ / kanolañ

    v.

    (1) V. intr. Chenaler.

    ●(1744) L'Arm 428a. Chenaler, tr. «Quenaulein.»

    (2) V. tr. d. Canaliser.

    ●(1931) VALL 93b. Canaliser, tr. «kanola.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...