Recherche 'kantol...' : 5 mots trouvés
Page 1 : de kantol (1) à kantolor (5) :- kantolkantol
f. –ioù
I.
(1) Chandelle.
●(1499) Ca 32a. Cantoell. g. chandele.
●(1659) SCger 22a. chandelle, tr. «cantol pl. ou.» ●(1732) GReg 29b. Allummer une chandelle, tr. «enaoüi ur gantoull.» ●150a. Chandelle, tr. «cantol. p. cantolyou. cantoul. p. you.» ●Allumer une chandelle, tr. «enaoüi ur gantol.»
●(1857) CBF 64. Ar c'hantol-ze, ar c'houlaouen goar-ze a zob et benniget, tr. «Ce cierge a été bénit.»
(2) (pêche) Plioir, sorte de cadre à enrouler les lignes.
●(1909) BROU 210. (Eusa) Kántol, tr. «Sorte de cadre autour duquel on enroule la ligne de pêche.» ●(1931) VALL 89b. Cadre à enrouler les lignes, tr. «kantol f.» ●(1985) OUIS 115. On utilisait presque uniquement des lignes (en fil de lin ou en crin de cheval tressé) longues de 30 à 40 brasses, enroulées sur un petit cadre de bois (le kantol).
II. Deviñ ar gantol dre an daou benn : brûler la chandelle par les deux bouts.
●(1978) PBPP 2.1/117 (T-Plougouskant). Eno e vez devet ar gantol dre an daou benn, tr. J. le Du «chez eux, on brûle la chandelle par les deux bouts.»
- kantol-baskkantol-bask
f. Cierge de Pâques.
●(1732) GReg 168b. Le cierge de Pâques, tr. «Cantol-basq. ar gantol-basq.»
- kantol-c'houloùkantol-c'houloù
f. Cierge.
●(17--) EN 2628. peb den a gas egantoul golo gantan, tr. «chaque homme porte sa chandelle avec lui.»
●(c.1825-1830) AJC 2440. dalumin dousec cantoul holo dirac ar voerhes vary.
●(1903) MBJJ 74. en o dorn bep a gantoul-c'holo. ●(1954) VAZA 58. ur gantol-c'houlou ugent real. ●(1961) LLMM 86/155. ken safarus ma krene war an daol mouchenn ar c’hantolioù-gouloù en arvar da vougañ.
- kantol-goar
- kantolorkantolor
m. –i, –où, –ioù
I.
(1) Chandelier.
●(1499) Ca 32. Cantoeller. g. chandelier. ●(1633) Nom 165b. Candelabrum, lychnuchus : chandelier : quantolezr, quantolor. ●Candelabri scapus : la verge du chandelier : goualen an quantolor. ●165b-166a. Lychnucus pensilis vel pendens : chandelier qui pend du plancher : vn lampr, pe vn quantolor á vez crouguet ouz vn dra bennac.
●(1659) SCger 22a. chandellier, tr. «cantoler.» ●(1732) GReg 150a. Chandelier, pour mettre des chandelles, tr. «Cantolozr. p. cantolozryou. cantolezr. p. you. Van[netois] cantulér. cantoulér. pp. yeü.» ●Verge du chandelier, tr. «Goalenn ar c'hantolozr.» ●Patte du chandelier, tr. «Sichenn ar c'hantolozr. p. sichennou cantolozr.» ●(1744) L'Arm 51b. Chandelier, tr. «Cantulér.. rieu : Antuler.. rieu.» ●(17--) TE 95. en Hantulér eur (…) huéh branq staguét tro-ha-tro d'er oalèn, péhani e formai ur seihvèt branq.
●(1857) CBF 29. Eur c'houlaouen a zo er c'hantolor, tr. «Il y a une chandelle dans le chandelier.» ●(1863) GBI I 424. kantelleuriou aour hag arc'hant, tr. «des chandeliers d'or er d'argent.» ●(1895) GMB 123. à Sarzeau enn añtulir. ●(18--) PEN 93/126. en penarstang eus kantellerou.
●(1928) KANNgwital 311/213. Aoter St Visant (...) a lintre gant kantolori alaouret.
(2) Kantolor brec'hek =
●(1942) DHKN 118. én ur ziskoein dein en hantolér-bréhek doh er cheminal.
II. sens fig. Loustic.
●(1972) SKVT I 49. Ha kuit prim an daou gantolor, gant o sac'h-skol war o c'hein. ●167. A setu va c'hantolor pavioù goulou rousin.