Devri

Recherche 'kentel...' : 6 mots trouvés

Page 1 : de kentel (1) à kentelius (6) :
  • kentel
    kentel

    f., adv., prép. –ioù, –i

    I. F.

    A.

    (1) Leçon.

    (1499) Ca 171a. Quetell. g. leczon.

    (1659) SCger 72b. leçon, tr. «quentel, p. iou, ar guentell.» ●(1732) GReg 566b. Leçon, tr. «Qentell. p. qentellyou.» ●(1741) RO 674. me uoar res ma hentel.

    (1857) CBF 60. Selaouit kenteliou ho Person, tr. «Ecoutez les instructions de votre Curé.» ●(1862) JKS 14. C'houec'hved kentel. ●(1864) SMM 33. Setu an diou guentel hag an daou ali oc'h eus bet diaraog.

    (1902) PIGO I 4. me 'm desket d'id da gentel. ●(1906) BOBL 27 janvier 71/3c. o kemer kentili war ar stad-ze.

    (2) Leçon d'un texte.

    (1868) GBI II 6. Ar c'homt Gwillou. Kenta kentel.

    B. par ext.

    (1) =

    (1911) BUAZperrot 151. kenteliou eun tad, n'eus forz pegen koulz e vezint.

    (2) =

    (1910) MBJL 73. Pebez kentel evidomp, Breiziz ker !

    C. sens fig.

    (1) Reiñ ur gentel vat da ub. : donner une bonne leçon à qqn.

    (1921) PGAZ 27. Doue a roaz d'ezhi eur gentel vad.

    (2) Distagañ ur gentel da ub. : infliger une leçon à qqn.

    (1911) SKRS II 116. Ar gentel distaget outho a vezo kavet guall rust marteze.

    D. Moment.

    (1557) B I 157def. Ez desiraff, mar beuaff hael / Da lenn dezy ann a vyel / Monet vn quentel de guelet. ●(1580) G 139. Mall eou gueneff quentel pur uuel e guelet, tr. «Il me tarde de le voir bien humblement.» ●548-549. Abstynet a pechet, me oz ammonet glan, / Eval Ezechiel duet quentel da goelvan, tr. «Abstenez-vous de péché ; je vous avertis tous, / Comme Ezéchiel ; l'heure des pleurs est venue.» ●629. Duet quentel (…) / Da aznavout hoz Doe, tr. «Le moment est venu / De reconnaître Dieu.»

    II. Loc. adv.

    (1) Nep kentel : jamais, à aucun moment.

    (1575) M 1853. Garuhoch euyt Leon, ouz con na leones, / Nac euyt Pard, nac Ours, da comours nac Ourses : / Ho quelyn mar be quet, rauisset ne cretes, / Nep quentel ho guelet, tr. «Plus dur qu'un lion aux chiens, ou une lionne / Ou qu'une panthère, ou un ours dans ses rapports (?), ou une ourse / Quand leurs petits ont été enlevés, tu n'oserais / Jamais les regarder.» ●2313. Ne cessont nep quentell, tr. «Ils ne cessent à aucun moment.» ●(1580) G 69-70. Muy ne guelaf ez duhen quet / bro Saux nep quentel daz guelet, tr. «Je ne vois pas que je vienne plus, / Pays saxon, à aucun moment te voir.» ●393. Na mervent, na bresel nep quentel ne guelheñ, tr. «Pour que je ne vois ni mortalité, ni guerre en aucun temps.» ●714. Her pelloch dyouguel nep quentel nen guyly, tr. «Car désormais, sûrement, à aucun moment tu ne le verras.»

    (2) E pep kentel : à chaque instant.

    (1580) G 99. Eval he demesell e pep quentel meulet, tr. «Comme sa demoiselle à chaque instant approuvée.» ●476. Ho pluff gant a re uuel pep quentel so pelyet, tr. «Leurs plumes aux humbles gens à chaque instant sont enlevées.» ●507. pep quentel e goelvan, tr. «toujours en gémissement.»

    III. Loc. prép. E kentel da : dans l'intention de.

    (1580) G 119. Ez af cuf hac uuel e quentel de guelet, tr. «Que je vais doux et humble exprès pour le voir.» ●127. Fragan a deu uuel e quentel doz guelet, tr. «Fragan vient humblement dans l'intention de vous voir.»

    IV. Klevet e gentel : se faire tancer, entendre son fait. Cf. klevet e begement.

    (1942) DADO 10. ha kaer ho po lammat ha sailhat, e klevot ho kentel penn-da-benn.

  • kentelan
    kentelan

    f. Petit sermon, petite leçon.

    (1996) CRYK 120. Enañ, ’lennas ur gentelan, tr. «Là, il lut un petit sermon.»

  • kentelezh
    kentelezh

    f. Antériorité.

    (1931) VALL 28a. Antériorité, tr. «kentelez f.»

  • kenteliañ
    kenteliañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Instruire.

    (1732) GReg 566b. Faire la leçon à quelqu'un, l'instruire, le corriger, tr. «Qentellya ur re-bennac.»

    (1876) TDE.BF 337a. Kentelia, v. a., tr. «Instruire, enseigner.» ●(1878) EKG II 294. Ne ket diez ho kentellia.

    (1909) FHAB Gwengolo 266. kentelia war o micher tud a zo gwennet o bleo dindan ar stern. ●(1910) MBJL 28. e vo kenteliet ar studierien war ar gaeleg. ●(1954) VAZA 81. Diganin, emezañ, ho po al levrioù hoc’h eus ezhomm diouto, ho kentenliañ (lire : kenteliañ) a rin ha reizhañ ho poelladennoù evit netra.

    (2) Faire (la moisson).

    (1732) GReg 40b. Faire l'Août, tr. «qentelya an éaust.» ●632b. Faire la moisson, tr. «qentelya an éaust.»

    (18--) SAQ I 85. Kentelliet mad hen deuz he bark. ●217. Evit kaout eost mad en eur park, e ranker he gentelia ervad, he drempa a zoare, hada ennhan greun disklabez, he c'hoennat pa zeu ar mare hag hen diwall a zroug.

    (1906) KPSA 59. Kit ha kenteillit.

    II. V. pron. réfl. En em genteliañ : s'instruire.

    (1921) FHAB Kerzu 339. lennomp leoriou evit en em gentelia war ar gwenanerez.

  • kentelier
    kentelier

    m. –ion Instructeur.

    (1903) MBJJ 302-303. n'int ket bet ankouaet gant o c'hentellerien. ●(1962) EGRH I 31. kentelier m. -ien, tr. « qui enseigne, qui donne des leçons. »

  • kentelius
    kentelius

    adj. Édifiant.

    (1732) GReg 322b. Edifiant, ante, tr. «qentellyus.» ●535b. Instructif, ive, qui instruit, tr. «qentellyus

    (1911) BUAZperrot 384. peziou-teatr kentelius ha plijadurus. ●(1931) VALL 394a. Instructif ; touchant la morale, tr. «kentelius

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...