Devri

Recherche 'kez...' : 11 mots trouvés

Page 1 : de kez (1) à kezkevret (11) :
  • kez
    kez

     

    (1) Adj. Même.

    (14--) Jer.ms 252. Maz santer dre burzut quez ho bezout tut foll, tr. Herve Bihan « De sorte qu’on sent par le miracle même qu’ils sont fous »

    (2) Adv. Ent kez : pareillement, de même.

    (1575) M 2231. Affuy ha drouguiez, goudeuez so en quez vil, tr. Herve Bihan « Envie et malice, par la suite sont pareillement odieuses »

    (3) M. Ar c’hez : le même.

    (1575) M 780. Dirazaff é lazrez ara an quez mezec (lire : mezet), tr. Herve Bihan ETCE 45 113 « Devant lui son larcin rend le même confondu. »

    (4) (en préfixation) Kez- : voir kezkement, kezken, kezkent, kezkevret

  • kezarzh
    kezarzh

    voir kefarzh

  • keze
    keze

    s. Da geze : vers, envers. cf. kae

    S2 Da'z keze

    (1792) BD 5362-5363. mes james na dostay ar maro das quesé, tr. «mais jamais la mort ne s'approchera de toi.»

    S3m D'e geze

    (1792) BD 1185. na heus nep velly Deguese, tr. «Tu n'as aucun pouvoir sur lui.»

  • kezeg
    kezeg

    plur.

    I. (zoologie)

    (1) Chevaux.

    (1710) IN I (prefaç) iv. Rebeca o toura quezec Isaac.

    (1907) PERS 46-47. var chanill kraou ar c'hezek. ●(1910) MAKE 110. ar marc'hadour kezeg treut-gagn. ●(1911) BUAZperrot 161. en amzer-ze e oa kezeg gouez, a strolladou.

    (2) Penn-kezeg : cheval (sans distinction de sexe).

    (1732) GReg 406a. Ferrer un cheval, tr. «houarna ur penn-qesecq

    (1839) BSI 126. Isidor a lezas e benn-qézecq da voetta e tal chapell santez Mary Madalen. ●(1869) FHB 212/19a. evel ma rafet da eur penn kezek ! ●(1870) FHB 292/244a. ugent penn kezec.

    (1910) MAKE 53. me a gaso d'an Enez Sizun ar c'henta penn-kezeg a vo bet morse enni.

    (3) Loen-kezeg : cheval (sans distinction de sexe).

    (1896) GMB 416. pet[it] tréc[orois] eul loein-kézek une bête chevaline, un cheval ou une jument.

    II. (technique) Traversiers de moulin.

    (1876) TDE.BF 343a. Kezek, s. pl. m., tr. «Les traversiers d'un moulin.»

    III.

    (1) Laouen evel kezeg digerc'h : mécontent.

    (1954) VAZA 109 (T) *Jarl Priel. Ken laouen, din da welout, ha kezeg digerc'h. ●(1961) BRUD 14-15/81 (T) E. ar Barzhig. Ha koulskoude, gouez da gamaradou din euz ar varakenn, ken laouen ha kezeg digerh, ne oant nemed moh. ●(1967) BRUD 26-27/35 (T) E. ar Barzhig. Dizrei a rajont d'or (lenn : o) hestell, teñval o fennou, ken laouen ha kezeg digerh, mouzet eneb d'an oll ha mezuz oute o-unan.

    (2) Mont pell diouzh e gezeg : revenir à son sujet (de conversation).

    (1968) BAHE 58/44. C'hwi, a ouzon a-walc’h, a lavaro e kemeran ur bern tro evit tostaat d'am c’haoz, met ne servije ket, ret e oa din mont pell diouzh va c’hezeg, peotramant n'ho pefe komprenet seurt eus an taol kaer graet ganin. ●(1977) EBZG 11 (T) E. ar Barzhig. Met erru ez on pell diouzh va c'hezeg, n'em eus ket echu gant Gorsedd-Kuzh Roazhon. ●(1978) LLMM 186/21 (T) E. ar Barzhig. Met pellaat a ran eus va c'hezeg pe gentoc'h eus beleien kanton Mur.

    (3) Tennañ ar c'hezeg war e dreid : s’attaquer à plus fort que soi.

    (1896) MELu VIII 120 (Go-Plouc'ha). C'houi zo tenna ar c'hezek war ho treid, tr. E. Ernault «Vous attirez les chevaux sur vos pieds (vous agacez des chevaux qui vont vous marcher sur les pieds, vous vous attaquez à plus fort que vous.»

    (4) Stagañ kezeg ouzh lost ar c'harr : mettre la charrue devant les bœufs.

    (1867) FHB 137/261a (L) *Lann an Dall. An dra-ze petra eo nemet staga kezek oc'h lost ar c'har ? ●(1878) SVE 540. Staga kezek oc'h lost ar c'har, tr. L.-F. Salvet «Atteler les chevaux derrière la charrette. (Mettre la charrue devant les boeufs.)» (18--) MIL.ms (d’après MELU XI 341). staga lezek oc'h lost ar c'harr, attacher les chevaux à la queue de la charrette.»

    (1920) FHAB Gwengolo 449. Ijinet brao eo he zro... N'he deus ket staget he c'hezek ouz lost he c'harr.

    (5) Bezañ berr war e gezeg : être essoufflé.

    (1951) LLMM 25/38 (T) *Jarl Priel. Seul vui ma'z a war goshaat, seul verroc'h e vez war e gezeg. ●(1953) LLMM 43/22 (T) J. Konan. Lonket gantañ meur a vannac'h dour-mor : berr e oa endeo war e gezeg. ●(1978) LLMM 186/21 (T) E. ar Barzhig. «Gazet» spontus e oa bet ha berr e veze war e gezeg ken e oa un druez.

    (6) Bezañ berr war e gezeg : être à court d’argent.

    (1955) VBRU 6 (T) *Jarl Priel. Mar na'z pije ket kroget an tan e penn ha lost d'az lutig, ne vije ket bremañ ken berr war hor c'hezeg.

    (7) Lakaat an arar a-raok ar c'hezeg : voir arar.

    (8) Reiñ kerc'h d'e gezeg dre o lost : voir kerc'h.

  • kezeg-eal
    kezeg-eal

    plur. Juments poulinières.

    (1966) BAHE 50/57. Ar c'hezekenned (pe gentoc'h ar c'hezeg-eal, e Treger).

    (1962) EGRH I 33. kezeka v., tr. « chercher des chevaux. »

  • kezeka
    kezeka

    v. intr. Chercher des chevaux.

    (1868) SBI I 294. C'hui na oc'h ket o kezeca, tr. «Vous, ce n'est pas des chevaux que vous cherchez.»

  • kezekenn
    kezekenn

    f. (habillement) Jupe.

    (1876) TDE.BF 342b. Kezegenn, s. f., tr. «Jupe de femme.»

  • kezkement
    kezkement

    adj. & pron.

    (1) Adj. Tout.

    (14--) Jer.ms 129. Breman dram le me re dyt / Quezquement map so en abyt / Adal Egyt bede Occydent, tr. « Maintenant, sur mon serment, je te donne / Tout homme qui est en vêtement (? religieux), / Depuis l’Egypte jusqu’à l’Occident » ●(1489) Pathelin 924. quez queuient (lire : quement) ob (lire : ol) dre douch ama. ●(1557) B I 320. Ober an bet net drezedy / Ha quezquement penn so ennhy / Euel mazedy en scriptur, tr. « … de faire le monde tel qu’il est, avec tout ce qui s’y trouve : c’est ainsi que le marque l’Ecriture » ●557. Eff eu map doe beu ha seuen / Oz pep hiruout a re souten / Da quezquement den so en gracc, tr. « il est le fils du Dieu vivant et véritable, qui soutient contre toute souffrance tous ceux qui sont dans sa grâce » ●(1575) M 685. Quez quement sort pechet, az vezo gruet, tr. «Toutes sortes de péchés que tu auras fait.» ●(1625) Bel [f° 1v° p. 2]. Me so bihan hoguen me à comprenn, / Oll quezquement, à dlée an guir Christen / Da gouzout, euit monet ez seuenn, / Dan Baradoes à tra sur ha certen. ●[f° 14 v° p. 28]. Dre an Eff hac an douar ez ententer oll quez quement à so en Eff, hac en Douar.

    (2) Pron. Tout.

    (14--) Jer.ms 130. 130. Mezequeat omny hac a compret, / Na guellomp donet na monet, / Quezquement so beu e queudet. ●231. Quezquement so beu e gueudet. ●(1625) Bel [f° 116 r° p. 231]. An Pater noster, pe en hiny eo comprennet, quez quement à dléomp da goulenn. ●[f° 123 r° p. 245]. me supply eta, quez quement ò deueus carg à anauon. ●(1650) Nlou 386. Ganet eo Ro’ue-n sent, da quezquement so, tr. « Il est né le roi des saints, pour qui que ce soit »

  • kezken
    kezken

    adv. Aussi, tant, autant, si. Cf. ketken

    (1530) J 90a (= Passion). Rac quezquen bras eu da cas glan / Mennat gracc breman coll poan eu, tr. Herve Bihan « Car ton crime assûrément est si grand, demander grâce maintenant, c’est peine perdue » ●(1557) B I 550. Distreit hoz drem oute lem gant memoar / Rac y pep tro dreist quement so ho car / Quezquen dispar clouar me en goar plen, tr. « Tournez vers eux votre visage avec reconnaissance, car ils vous aiment souverainement, d’un amour tendre et sans pareil, je le sais » ●(1575) M 1047-1408. an moez anezaff á squoy an re daffnet, a herr, quez quen terribl maz vezo horribltet, tr. «Car sa voix qui frappera les damnés / Impétueusement, si terrible, que ce sera une horreur.» ●2111. Langour quez quen gourmant, tr. «Une langueur très rongeante.» ●(1650) Nlou 135. Gant scourgezaou ha barraou Coat. / Quezquen dyfflat en en goatsont, / A plant an Troat, bet bar an pen, / Quic, ha crochen, en dispensont, tr. « Avec des verges et des barres de bois, / ils le saignèrent avec tant d’irrespect / de la plante du pied jusqu’au sommet de la tête, / qu’ils déchirèrent chair et peau » ●136. Hac en leque sont en croas pren, / Mas voe quezqu’en tenm astennet, / Ne mennas Ioendr, en garr, na brech / Na chenchas lech dré hon pechet, tr. « Et ils le mirent sur la croix de bois / où il fut si rudement étendu / qu’il ne resta jointure à la jambe ou au bras / qui ne fut déplacée à cause de notre péché » ●141. En gouabren, vn steren quez qu’en net / A voe guelet, estimer (lire : estimet) credet prest, tr. « dans le firmament, une étoile extrêmement brillante / fut vue, jugez et croyez bien »

  • kezkent
    kezkent

    voir kerkent

  • kezkevret
    kezkevret

    adv. Ensemble. Cf. ketkevret

    (1650) Nlou 551. An Iuzeuion diraesonet, / A sauuas oll, hac y sollet (lire : follet), / Da disputen scler quez queffret, / Ouz Stephan, à gouezan bet, tr « Les Juifs insensés, / se levèrent tous, affolés qu’ils étaient, / pour discuter clairement tous ensemble, / contre Étienne, au su du monde »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...