Recherche 'klouar...' : 16 mots trouvés
Page 1 : de klouar-1 (1) à klouarizion (16) :- klouar .1klouar .1
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqc. de concret)
(1) Tiède, doux.
●(1499) Ca 38b. Clouar. g. tiède entre froit et chaut qui nest ne froit ne chaut.
●(1659) SCger 118a. tiede, tr. «clouar.» ●(1732) GReg 921b. Tiede, qui entre le chaud & le froid, tr. «Cloüar. Van[netois] clouhar.» ●(17--) BSbi 299. er glouèhiguen douç hac en ahuélicq cloar. ●(17--) VO 61. un dichaul cloar.
●(1849) LLB 393. amzer dous ha kloar. ●1449. en ahuel blod ha kloar. ●(1878) EKG II 44. ur bern ludu ha glaou c'hoaz klouar.
(2) Frais, ombragé.
●(1849) LLB 39. goehieu kloar. ●922. Klasket eid hou spluzeg ul leh choul, ul leh kloar. ●1114. groheu kloar.
(3) (en plt de la mer) Calme.
●(1939) KOLM 90. Kaer e oè en amzér, kloar er mor ha digoumoul en néan.
B. (en plt de qqn)
(1) = (?) Hypocrite (?).
●(17--) FG II 48. sellit an ear klouar a goumer Evit komz d'ann dud...
(2) Bezañ klouar en udb. = diskouez nebeut a c'hred ouzh e ober, e bleustriñ.
●(1893) IAI 151. klouarik enn ho feiz.
●(1907) KANngalon Mezheven 419. d'an dud klouar en ho feiz pe difeiz. ●426. Memes ar re a ioa eun tamik klouar e servij Doue.
►sans compl.
●(1862) JKS 354. o veza ma'z omp klouar, dievez ha laosk. ●(1864) SMM 42. Lod so christenien birvidic, lod clouar.
●(1909) FHAB Meurzh 68. ar gristenien glouar o deuz kavet kant ha kant digarez.
(3) Bonasse.
●(1854) GBI II 470. Ar c'hloarek 'zo un den klouar, tr. «Le clerc est un homme tiède (sans méchanceté).» ●(1855) BDE 428. ô Guerhiés tinér, ô Guerhiés cloar !
(4) Doux, affable.
●(1659) SCger 14a. benin, tr. «clouar.» ●(17--) BMa 1281. ma mab clouar, tr. «mon tendre fils.»
(5) Indifférent.
●(1907) DRSP 16. Ouz her gwelet Patrik, ne jomjec'h ket klouar.
C. (en plt de qqc. d'abstrait) Qui manque de ferveur.
●(1915) MMED 125. ho karantez zo klouar.
II. Adv.
(1) Doucement.
●(1530) Pm 123. Neuse thomas a goulennas / Oute clouar ha hegarat tr. « Alors Thomas leur demanda / Doucement et aimablement »
(2) =
●(1855) BDE 831. en einèd aral peré e gân cloaroh ha mélodiussioh.
III. (blason populaire) Tud klouar Trogeri : les affables de Troguéry.
●(2005) HYZH 244/40. Tud klouar Trogeri.
IV. Etre kriz ha klouar : voir kriz.
- klouar .2
- klouaraatklouaraat
v.
I. V. tr. d.
(1) Tiédir.
●(c.1500) Cb 41a. [clouar] Jtem tepeo / es / ui / itum. gall. faire tiede. bri. clouarhat.
●(1732) GReg 921b. Tiedir, tr. «Cloüaraat. pr. cloüareët.»
(2) = (?) Apprivoiser, dresser (?).
●(1934) MAAZ 6. é larein deoh penaos é vè kloéreit logod.
(3) sens fig. Apaiser.
●(1910) MBJL 55. da glouaraat ar gasoni o deus ouz pennrener an Iliz Roman. ●(1921) GRSA 370. abafat ha klouarat me foahedigeh.
II. V. intr.
A. Tiédir.
●(1659) SCger 118a. se tiedir, tr. «clouaraat.» ●137b. clouara, tr. «deuenir tiede.» ●(1732) GReg 921b. Devenir tiede, tr. «Cloüaraat. pr. clouareët.»
B. sens fig.
(1) Être moins fervent.
●(1893) IAI 201. ar feiz a glouarea.
●(1923) KTKG 43. karantez Doue a deuas da glouarât en eneou.
(2) Klouaraat e servij ub. : mettre moins de zèle à servir qqn, se relâcher dans le service de qqn.
●(1894) BUZmornik 280. e teuaz a nebeut a nebeut da glouaraat e servich Doue.
●(1902) MBKJ 198. Klouaraat a reas adarre e servich Doue. ●(1920) AMJV 106. emaint e riskl da glouarât e servick (lire : servich) an Aotrou Doue.
III. V. pron. réfl. En em glouaraat : se rafraîchir.
●(1849) LLB 1656. deur skler d'hum gloarat.
- klouaradur
- klouaraet
- klouarañ
- klouardedklouarded
f.
(1) Tiédeur.
●(1732) GReg 921b. Tiedeur, tr. «clouarded. Van[netois] clouharded.» ●La tiedeur de l'eau, tr. «cloüarded an dour.»
(2) Mollesse, indolence, manque de conviction.
●(1872) ROU 105b. Tièdeur. J'ai entendu, au moral, clouarder ; au physique, clouarien.
●(1902) MBKJ 4. klouarded e kenver Sakramant ann Aoter. ●(1912) MMPM 108. e servijfemp anezan gant klouarded.
- klouarder
- klouarekaat
- klouarennklouarenn
f.
(1) Personne hypocrite.
●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Hounnez a zo eur glouarenn / Sukr ha mel, bep eil barrenn. (Klouarenn, eun teod flour a ra allazig, diwar c'horre hag a flemm dre zindan. ●(1955) VBRU 74. ur glouarenn a blac'h, gwashañ hini am eus kavet war va hent. ●(1983) PABE 99. (Berrien) klouarenn, tr. «hypocrite (plus particulièrement féminin).»
(2) Femme sans énergie.
●(1931) VALL 256a. pers[onne] sans énergie, tr. «klouarenn.»
- klouaret
- klouarienklouarien
f.
(1) (météorologie) Temps clément.
●(1867) FHB 104/414a. glebor ha clouarien. ●(1867) FHB 119/118a. an nevez amzer gant he heol hag he glouarien. ●(1872) ROU 105b. Tièdeur. J'ai entendu, au moral, clouarder ; au physique, clouarien. ●(1874) FHB 471/8a. deut ar glouarien.
●(1962) EGRH I 37. klouarïen f., tr. « temps doux, tiède. »
(2) (religion) Manque de ferveur, tiedeur spirituelle, acédie.
●(1864) SMM 45. mar ho cavan er glouarien, ho lezin da vont ac'hann var eur marteze. ●46. Ar glouarien zo eur c'hlenvet langiz ; eur stad e pehini e chomer dibreder ha didalvez. ●(1866) FHB 95/342a. Avechou an enebour a glaske he lacat da zigaloni hag he deleur er glouarien.
- klouarigezh
- klouarigoù
- klouarijennklouarijenn
f. –où
(1) Tiédeur.
●(1847) BDJ 341. Chom a rear atao war ghemend-se hen eur glouarijen ar vraçza.
●(1969) BAHE 62/18. klouarijenn an aer.
(2) (médecine) Fomentation.
●(1774) AC 132. o lacquaat var traon ar chof clouarigennou capabl d'e goscaat (lenn : goacaat), tr. «des fomentations sur le bas ventre.»
- klouarizion