Devri

Recherche 'kog...' : 38 mots trouvés

Page 1 : de kog-1 (1) à kogusenn (38) :
  • kog .1
    kog .1

    m. keger, kegi, kigi, kejer

    I. (ornithologie) Coq.

    (1464) Cms (d’après GMB 112). Cog, coq g. id. ou jau, ou jal, ou gal. ●(1499) Ca 19a. Bell an queguy. bataille entre les coqs ou gaulx. ●39a. Coc. g. coquu. ●46a. Coq. g. idem ou iau ou gal. ●(c.1500) Cb 48a. g. petit cochet. b. cog byhan. ●g. coc chantant. b. cog quinyadus. ●chant de coq a lheure de minuyt que len dit cog chantant. b. can an coc da hanter nos. ●(1580) G 710. Pan clevy an queguy, tr. «Quand tu entendras les coqs.» ●771. An coc a clevaf, tr. «J'entends le coq.» ●776. queguy, tr. «Les coqs.» ●(1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq. ●39b. Gallus gallinaceus : coq : cocq, quillocq, quillecq. ●227b. Gallicinium : quand le coq chante : pa can an cocq.

    (1659) SCger 31b. Coq, tr. «coq p. queger, pe quegui.» ●(c.1718) CHal.ms ii. coq, tr. «ur c'hoq pl. h/queguer.» ●(1732) GReg 209b. Coq, oiseau domestique, tr. «qocq. p. qegui, queguer

    (1876) TDE.BF 357b. Kog, s. m. V[annetais] T[régor], tr. «Coq, oiseau domestique ; pl. keget, en Vannes ; kegi, keger, en Tréguier.»

    (1902) PIGO I 210. ar c'hok-man na gano ken. ●(1906-1907) EVENnot 32. (Ar Veuzid) Ne meuz ket kalz a bolezi eur stal gigi avad em euz. ●(1910) EGBT 47. ma c'higi ha ma folizi. ●(1908) FHAB Gwengolo 274. ar c'hejer euz o c'hlud. ●(1919) MVRO 7/4d. Kan ar c'hegi. ●(1922) LZBt Gwengolo 37. Ar c'higi a gane. ●(1964) KTMR 12. Kegi a ganas.

    (2) Coucou.

    (1499) Ca 46a. Coq. g. cucu.

    (3) fam. Kog ar barrez : coq de paroisse.

    (1829) HBM 1. pe evel a lavarer, coq ar barros.

    (4) fig. Kog bihan : freluquet.

    (1980) MATIF 163. Me a reî d’ar c’hoq bihan-ze tevel !

    II. (Onomatopées qui imitent le) chant du coq, loc. interj.

    (1) kog-kog-kog.

    (1938) BRHI 174. Kok ! kok ! kok ! a ra va c'hok.

    (2) kogalugalug.

    (1952) LLMM 31/59. Kan ar c'hilhog, hervez ar vugale : kog a lug a lug !

    III.

    (1) Ruz evel kribenn ur c'hog : très rouge.

    (1970) BHAF 139 (T) E. ar Barzhig. Fulori a rae ha ruz-minabl e benn evel kribenn eur hog.

    (2) Spazhañ ar c'hog : faire des ricochets sur l’eau.

    (1931) VALL 660 (G). Faire des ricochets (sur l'eau), tr. F. Vallée «V[annetais] spawein er hog

    (3) Pinous evel ur c'hog dibluñvet : (être) très penaud.

    (1838) CGK 5 (Ku) P. Proux. E teu divrago dar guer / Pinous vel eur c'hoq diblunet.

    (1937) SAV 6/5 *Erwanig. Ha n'am boe ket da ober nemet distrei d'ar c'hazarn pinous evel eur c'hog dibluet.

    (4) Ruz evel ur c'hog : très rouge.

    (1970) BHAF 228 (T) E. ar Barzhig. Aet e oa ar paourkaez Mikael ruz evel eur hog. ●(1972) LLMM 150/35 (T) E. ar Barzhig. Deut da vezañ ruz evel ur c'hog.

    (5) En em lardañ evel kigi : voir lardañ.

    (6) Vioù e toull revr kog an tour : voir vi.

  • kog .2
    kog .2

    m. kigi

    A. (domaine technique)

    (1) Canelle de barrique.

    (1910) EGBT 58. kog, tr. «canule.» ●(1931) VALL 94a. Cannelle ; le robinet et l’ensemble, tr. «kog (-barrikenn) m.»

    (2) Boucle dans un cordage neuf.

    (1931) VALL 74b. Boucle dans un corde, tr. «kog pl. kigi T[régor].» ●(1962) TDBP ii 264. Ar fard nevez, pa ne vezont ket disweët, a zalh d’ober kigi, tr. «les cordages neufs, quand on ne les détord pas, continuent à faire des coques, c.-à-d. à se tortiller et à faire des boucles.»

    B. Pénis.

    (1885) ARN 41. Les parties sexuelles ont acquis une singulière richesse d’expressions (…) Kok (canelle, robinet).

  • kog-dor
    kog-dor

    m. Pivot de gond inférieur de la porte.

    (1931) VALL 563a. Pivot de gond inférieur de la porte, tr. «kog-dor V[annetais].»

  • kog-gouez
    kog-gouez

    voir kilhog-gouez

  • kog-heol
    kog-heol

    m. (astronomie) (?) Parhélie, anthélie (?).

    (1927) GERI.Ern 304. kog-heol, tr. «parhélie, image du soleil réfléchie dans un nuage.» ●(1931) VALL 28a. Anthélie, tr. «kog-heol m.»

  • kog-Indez
    kog-Indez

    m. (ornithologie) Dindon.

    (1659) SCger 31b. Coq d'Indes, tr. «coq indès.» ●(c.1718) CHal.ms i. coq d'Inde, tr. «coq Indés, queguer Indés.» ●(1732) GReg 209a. Coq d'inde, tr. «qocq-indès. p. qeguer-indès

    (1931) VALL 219b. Dindon, tr. «T[regor] kog-Indez pl. keger-Indez

  • kog-neñv
    kog-neñv

    m. (météorologie) Nuage.

    (1927) GERI.Ern 304. kog-éñv C[ornouaille] m. , tr. «Nuage.»

  • kog-raden
    kog-raden

    m. kegi-raden (entomologie) Grosse sauterelle verte.

    (1876) TDE.BF 357b. Kog-radenn, s. m., tr. «Cigale, insecte.» ●(1899) HZB 117. na zebre nemet kigi-raden.

    (1907) AVKA 25. kegi-radan ha mel goue. ●(1971) BAHE 68/24. Lammerien : lamperien e yezh Treger, ha lamperezed, e Treger vihan. An amprevaned bihan glas a gavet e-touez ar geot e-kerzh an hañv hag a lamm pa dostaer. Meur a seurt a zo anezho. Kigi-raden a vez graet eus ar re vras, pezhioù reoù a-wechoù gant ur flamm (lire : flemm) en o lost.

  • kog-Spagn
    kog-Spagn

    m. (ornithologie) Dindon.

    (c.1718) CHal.ms i. coq d'Inde, tr. «coq spagn' queguer spagn'.» ●(1744) L'Arm 75b. Coq d'Inde, tr. « Coq-Spaigñ.» ●342b. Le Paon & le Dindon, tr. «Er Pan hag er Hocq-Spaign

    (1856) VNA 24. Dindon, mâle, tr. «Coq-Spagn

    (1910) EGBT 76. kog-Spagn, tr. «m. dindon.» ●(1934) BRUS 252. Un dindon, tr. «ur hog-spagn, pl. kegér…»

  • kogan
    kogan

    m. (botanique) Baies. (?) cf. hogan (?)

    (1932) ALMA 84. Ar girzier a ginnige d'al laboused boulou ruz ar c'hogan.

  • kogañ / kogiñ
    kogañ / kogiñ

    v. intr.

    (1) Se fâcher.

    (1879) ERNsup 159. kokañ, fâcher, se fâcher (comme un coq) Pleud[aniel].

    (2) Côquer.

    (1901) EPLQ 11. Pet[it] tréc[orois] kôgañ côquer. ●(1952) LLMM 31/59. ar c'hilhog a gilhog ar yer. Kogiñ a lavarer ivez.

  • kogasiñ
    kogasiñ

    v. intr. Sommeiller.

    (1919) DBFVsup 40b. kogaseiñ (Séné), v. n., tr. «sommeiller.»

  • kogell
    kogell

    f. –où (préhistoire) Tumulus.

    (1931) VALL 763a. Tumulus, tr. «kogell f. (Pont-l'Abbé).»

  • kogenan / kog-an-hañv
    kogenan / kog-an-hañv

    m. –ed (ornithologie) Huppe fasciée.

    (1732) GReg 505b. Huppe, oiseau, tr. «Van[netois] coguenan. p. coguenaned. ur hoguenan. (coguenan, id[em] coq-en-hañ, coq qui annonce l'été, coq qui chante en été, coq d'été.» ●(1744) L'Arm 188b. Huppe, tr. «Cog-enn-an. m.»

    (1895) GMB 112. Le van[netais] cog-enn-an m. huppe l'A., coguenan Gr., coghenan Pel., n'est pas un composé signifiant «coq de l'été», cf. Rol. Faune pop. II, 102 ; c'est un dérivé analogue au van[netais] coguennec alouette.

    (1907) VBFV.bf 41b. kogenan, m., tr. «huppe, oiseau.» ●(1934) BRUS 252. Une huppe, tr. «un hogenañ –ñned

  • kogenn
    kogenn

    voir kokenn .1

  • kogenneg
    kogenneg

    m. –i (ornithologie) Alouette.

    (c.1718) CHal.ms i. aloüette, tr. «huidé huideet coguenec, coguenegui, cabellec, cabellegui a poneuins on dit h/Codioh p codiohet ur c'hodio.» ●(1732) GReg 29b. Alouette, tr. «Van[netois] coguennec. p. coguennegui

    (1907) VBFV.bf 42a. kogenneg, m. pl. i, tr. «alouette.» ●(1962) EGRH I 38. kogenneg m. -i, tr. « alouette huppée. »

  • kogez
    kogez

    voir gogez

  • kogilherezh
    kogilherezh

    m. Ricochet.

    (1744) L'Arm 339a. Ricochet, tr. «Coguillereah. m.»

  • kogiñ
    kogiñ

    voir kogañ

  • kogloa
    kogloa

    f. –ioù (cuisine) Louche.

    (1732) GReg 239a. La Cuillier de pot, tr. «cocqloa. ar gocqloa

  • kogloa-doubl
    kogloa-doubl

    f. (cuisine) Écumoire.

    (1732) GReg 321a. Ecumoire, ustensile de cuisine, tr. «cocloa-doubl. p. cocloayou-doubl

  • kogn .1
    kogn .1

    m. –où

    (1) Coin.

    (1499) Ca 40a. Coing. g. anglet. ●(c.1500) Cb 42b. Coing. g. quynnet. ●(1633) Nom 242b. Anguli, in plateis : les coings : couinnou an ruou.

    (1732) GReg 178B. Coin, angle solide, tr. «Coign. p. coignou. Van[netois] cogn. p. cognëu

    (1869) SAG 16. en eur c'hoign dirag an nor vras. ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «Coign.» ●(1878) EKG II 71. ne ehanent da duria kement kougn a ioa enn ti.

    (2) (habillement) Coin de la choukenn.

    (1912) BSAf xxxix 293. Le camail, (chouken), élargi par les deux triangles d'étoffe les kouign, encoignures ajoutées à sa base, protège l'arrière de la tête, le cou et les épaules.

    (3) Korn ar c'hogn : coin du feu.

    (1933) ALBR 18. korn ar c'hougn e choman. ●(1943) SAV 28/39. war skaon ar siminal, e korn-ar-c'houign. ●(1955) STBJ 149. E korn ar c'hougn, stag ouz ar voger, ar chipot, pe ar voest da lakaat an holen. ●193. e korn ar c'hougn.

    (4) Kogn ar siminal : coin du feu, de la cheminée.

    (1909) NOAR i. ar skabell wella e kougn ar siminal.

    (5) Kogn al lagad : coin de l'œil.

    (1633) Nom 18a-b. Hirquus : le coing de l'œil : an couing ves an lagat.

  • kogn .2
    kogn .2

    m. (argot d'Elliant) Paysan.

    (1979) BRUDn 28/20. pa z’ ee da gas e zahadou gwiniz ha brenn d’ar goñgned braz ha d’ar gouerien baour. ●kogn = peizant pinvidig. ●(1984) BRLI I 138. Kon, tr. «l'homme de la campagne ; ar Hõɲ : l'homme de la campagne.»

  • kogn .3
    kogn .3

    s. Con, sexe féminin.

    (1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. Herve Bihan « J’aimerais mignonne rencogner votre petit con »

  • kogn-tro
    kogn-tro

    m. Coin, recoin.

    (1867) FHB 116/94a. enn eun tam cougn-tro benac ! ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «coign tro.» ●(1878) EKG II 324. enn eur c'hougn-tro-bennag. ●(1890) ARK 21. furchat peb kogn tro.

    (1905) KANngalon Here 526. e pinijen er c'hougn tro. ●(1932) ALMA 96. En em guzomp en eur prenestr, pe en eur c'hougn tro.

  • kognad
    kognad

    m. –où Coin.

    (1931) VALL 131a. le contenu d'un coin, tr. «kougnad m. pl. ou

    (1954) BGUE 31/18. Er hognad abéh, ne oè liorh erbet ker braù él é hani. ●(1964) BLBR 146/30. Mariann Lagadon ne oé ket hañi èldi de zansal, é kognad er Gemené.

  • kognak
    kognak

    m. Cognac.

    (1904) SKRS I 151. ar c'habiten a ziskargas dezhan eur verennad kognak. ●(1909) KTLR 237. kafe ha kognak. ●(1914) DFBP 56b. cognac, tr. «Kognak.» ●(1923) KNOL 302. Tapit eur banne kognak. ●(1984) HYZH 154-155/39. ur banne kougnak goude. ●(1984) ECDR 30. seiz pe eizh boutailhad kougnag.

  • kognañ
    kognañ

    v. tr. d.

    (1) Mettre dans un coin, encoigner, encogner.

    (1872) ROU 77b. C'est dans ce coin qu'il a fourré son argent, tr. «eno en d-euz cogned e arc'hant.» ●(1890) MOA 172a. C'est dans ce coin qu'il a fourré son argent, tr. «eno eo en deuz kougnet he arc'hant.»

    (1931) VALL 643b. Rencogner, tr. «kogna

    (2) Confiner.

    (1732) GReg 195a. On l'a confiné en prison, tr. « Coignet eo ebarz ar sol.»

    (3) Kognañ arc'hant : frapper de la monnaie.

    (1633) Nom 206a. Cimelium : bagues : ober mouneïz, couinnaff archant.

  • kognardez
    kognardez

    f. (argot d'Elliant) Femme de la campagne.

    (1984) BRLI I 138. kongnardez, tr. «femme de la campagne ; ar hõɲardɛs : la femme de la campagne.»

  • kognata
    kognata

    v. Rencogner.

    (1974) TDBP III 210. Lom pa veze o vaesañ a foure e zaout en ur c’horn er park : kognata (T. kouignata) anezho a rae, tr. « Guillaume, quand il gardait ses vaches, les poussait dans un angle du champ : il les rencognait »

  • kognek
    kognek

    adj.

    (1) Anguleux.

    (1732) GReg 37b. Angulaire, qui a des angles, tr. «Coïgnec

    (1890) MOA 116b. Anguleux, tr. «Kougnek

    (2) Maen kognek : pierre angulaire.

    (1732) GReg 37b. Pierre angulaire, pierre fondamentale qui fait l'angle, ou le coin du bâtiment, tr. «Mæn coignec

  • kognell
    kognell

    f. –où Coin.

    (1767) ISpour 36. hum denne enn ur goignell bénac ag er bétt. ●(1790) Ismar 98. én ur goignèl ag er béd. ●(17--) TE 95. cuhét én ur gouignèl tihoél.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 67. er mandarinèd hur hlasqué de noz é quement coignel e oé. ●(1849) LLB 203. ag é goignel. ●(1854) PSA I 41. én ur gouignellig ag en ty. ●(1856) VNA 16. un coin, tr. «ur Gouignel

    (1907) BSPD I 64. un tammig léh én ur gouignelig ag er porh. ●(1912) BUEV 2. un (lire : ur) gognell distro ha kuhet. ●(1934) BRUS 187. Un coin, tr. «ur goégnel –eu, f.» ●(1942) DHKN 94. Flankadeu stank en doè tarhet, korveu lahet ér gognelleu e saùè a verneu, bet lein er magoérieu.

  • kognellat
    kognellat

    v. intr. Se mettre dans un coin, se rencogner.

    (1932) BRTG 81. koégnellet ar ur bank, doh lost en ti-tan. ●(1939) RIBA 1. kognellat doh unan ag er cheminalieu.

  • kognennet
    kognennet

    adj. = (?).

    (18--) PEN 92/35. war he diouer ur lerrou cognened (bizennet).

  • kognet
    kognet

    adj. Dans un coin.

    (1936) IVGA 179. Kognet e oa chomet Paol Tirili.

  • kogus
    kogus

    coll.

    I. (météorologie) Nuages.

    (1732) GReg 663a-b. Nuage, broüillard, ou brume épaisse qui moüille, & qui vient tout à coup, tr. «Van[netois] coguçzenn. p. coguçzennou, coguçz.» ●(1744) L'Arm 255a. Des nuages, tr. «Cogusse m.»

    (1849) LLB 140. Ha mé talh er hogus er glaw. ●444. kogus ar en amzer. ●1751. Stankoh eid er grezil é koeh ag er hogus. ●(1879) GDI 43. goleit-é en amzér a gogus.

    (1904) LZBg Genver 42. pe ne vé ket kogus ar en amzér. ●(1934) BRUS 180. Un nuage, tr. «kogusen, pl. kogus

    II. Bout kogus àr an heol : être de mauvaise humeur.

    (1912) RVUm 206 (Gu). Bout zou kogus ar en heaul, tr. P. ar Gov «Il y a des nuages sur le soleil. Toutes ces expressions se rapportent à la mauvaise humeur.»

  • kogusek
    kogusek

    adj. (météorologie) Couvert.

    (c.1718) CHal.ms ii. temps pommelé, femme fardée ne sont pas de longue durée, tr. «amser brehec, brihec, cogussec ne badant quet pel.»

    (1931) VALL 502a. Nuageux, tr. «kogusek

  • kogusenn
    kogusenn

    f. –où, kogus (météorologie) Nuage.

    (1732) GReg 663a-b. Nuage, broüillard, ou brume épaisse qui moüille, & qui vient tout à coup, tr. «Van[netois] coguçzenn. p. coguçzennou, coguçz.» ●(1744) L'Arm 255a. NVage, vapeur condensée, nuée épaisse, tr. «Cogussenn f.» ●(1792) HS 73-74. Enn ou rauc é hoai perpet ur gogussenn.

    (1821) SST 53. bet que ne zas ur gogussen d'er huhein. ●(1838) OVD 36. azéet ar ur gogussen. ●(1849) LLB 335. Avel ur gogusen. ●457. El luhed, é splannein, e feut er gogusen. ●(1856) VNA 13. une Nuée, tr. «ur Gogussen.» ●(1861) BSJ 225. é tonnèt ag en nean ar ur gogussen. ●(1877) EFV 25. Quentéh direc er bobl é apparissas a drès é bèn ur gogussen ligùernus péhani en hum chanjas é deur hag er golhas pen-d'er-ben.

    (1921) GRSA 276. ur gogusen du-kel. ●(1934) BRUS 180. Un nuage, tr. «kogusen, pl. kogus.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...