Recherche 'kog...' : 38 mots trouvés
Page 1 : de kog-1 (1) à kogusenn (38) :- kog .1kog .1
m. keger, kegi, kigi, kejer
I. (ornithologie) Coq.
●(1464) Cms (d’après GMB 112). Cog, coq g. id. ou jau, ou jal, ou gal. ●(1499) Ca 19a. Bell an queguy. bataille entre les coqs ou gaulx. ●39a. Coc. g. coquu. ●46a. Coq. g. idem ou iau ou gal. ●(c.1500) Cb 48a. g. petit cochet. b. cog byhan. ●g. coc chantant. b. cog quinyadus. ●chant de coq a lheure de minuyt que len dit cog chantant. b. can an coc da hanter nos. ●(1580) G 710. Pan clevy an queguy, tr. «Quand tu entendras les coqs.» ●771. An coc a clevaf, tr. «J'entends le coq.» ●776. queguy, tr. «Les coqs.» ●(1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq. ●39b. Gallus gallinaceus : coq : cocq, quillocq, quillecq. ●227b. Gallicinium : quand le coq chante : pa can an cocq.
●(1659) SCger 31b. Coq, tr. «coq p. queger, pe quegui.» ●(c.1718) CHal.ms ii. coq, tr. «ur c'hoq pl. h/queguer.» ●(1732) GReg 209b. Coq, oiseau domestique, tr. «qocq. p. qegui, queguer.»
●(1876) TDE.BF 357b. Kog, s. m. V[annetais] T[régor], tr. «Coq, oiseau domestique ; pl. keget, en Vannes ; kegi, keger, en Tréguier.»
●(1902) PIGO I 210. ar c'hok-man na gano ken. ●(1906-1907) EVENnot 32. (Ar Veuzid) Ne meuz ket kalz a bolezi eur stal gigi avad em euz. ●(1910) EGBT 47. ma c'higi ha ma folizi. ●(1908) FHAB Gwengolo 274. ar c'hejer euz o c'hlud. ●(1919) MVRO 7/4d. Kan ar c'hegi. ●(1922) LZBt Gwengolo 37. Ar c'higi a gane. ●(1964) KTMR 12. Kegi a ganas.
(2) Coucou.
●(1499) Ca 46a. Coq. g. cucu.
(3) fam. Kog ar barrez : coq de paroisse.
●(1829) HBM 1. pe evel a lavarer, coq ar barros.
(4) fig. Kog bihan : freluquet.
●(1980) MATIF 163. Me a reî d’ar c’hoq bihan-ze tevel !
II. (Onomatopées qui imitent le) chant du coq, loc. interj.
(1) kog-kog-kog.
●(1938) BRHI 174. Kok ! kok ! kok ! a ra va c'hok.
(2) kogalugalug.
●(1952) LLMM 31/59. Kan ar c'hilhog, hervez ar vugale : kog a lug a lug !
III.
(1) Ruz evel kribenn ur c'hog : très rouge.
●(1970) BHAF 139 (T) E. ar Barzhig. Fulori a rae ha ruz-minabl e benn evel kribenn eur hog.
(2) Spazhañ ar c'hog : faire des ricochets sur l’eau.
●(1931) VALL 660 (G). Faire des ricochets (sur l'eau), tr. F. Vallée «V[annetais] spawein er hog.»
(3) Pinous evel ur c'hog dibluñvet : (être) très penaud.
●(1838) CGK 5 (Ku) P. Proux. E teu divrago dar guer / Pinous vel eur c'hoq diblunet.
●(1937) SAV 6/5 *Erwanig. Ha n'am boe ket da ober nemet distrei d'ar c'hazarn pinous evel eur c'hog dibluet.
(4) Ruz evel ur c'hog : très rouge.
●(1970) BHAF 228 (T) E. ar Barzhig. Aet e oa ar paourkaez Mikael ruz evel eur hog. ●(1972) LLMM 150/35 (T) E. ar Barzhig. Deut da vezañ ruz evel ur c'hog.
(5) En em lardañ evel kigi : voir lardañ.
(6) Vioù e toull revr kog an tour : voir vi.
- kog .2kog .2
m. kigi
A. (domaine technique)
(1) Canelle de barrique.
●(1910) EGBT 58. kog, tr. «canule.» ●(1931) VALL 94a. Cannelle ; le robinet et l’ensemble, tr. «kog (-barrikenn) m.»
(2) Boucle dans un cordage neuf.
●(1931) VALL 74b. Boucle dans un corde, tr. «kog pl. kigi T[régor].» ●(1962) TDBP ii 264. Ar fard nevez, pa ne vezont ket disweët, a zalh d’ober kigi, tr. «les cordages neufs, quand on ne les détord pas, continuent à faire des coques, c.-à-d. à se tortiller et à faire des boucles.»
B. Pénis.
●(1885) ARN 41. Les parties sexuelles ont acquis une singulière richesse d’expressions (…) Kok (canelle, robinet).
- kog-dorkog-dor
m. Pivot de gond inférieur de la porte.
●(1931) VALL 563a. Pivot de gond inférieur de la porte, tr. «kog-dor V[annetais].»
- kog-gouezkog-gouez
voir kilhog-gouez
- kog-heol
- kog-Indez
- kog-neñv
- kog-radenkog-raden
m. kegi-raden (entomologie) Grosse sauterelle verte.
●(1876) TDE.BF 357b. Kog-radenn, s. m., tr. «Cigale, insecte.» ●(1899) HZB 117. na zebre nemet kigi-raden.
●(1907) AVKA 25. kegi-radan ha mel goue. ●(1971) BAHE 68/24. Lammerien : lamperien e yezh Treger, ha lamperezed, e Treger vihan. An amprevaned bihan glas a gavet e-touez ar geot e-kerzh an hañv hag a lamm pa dostaer. Meur a seurt a zo anezho. Kigi-raden a vez graet eus ar re vras, pezhioù reoù a-wechoù gant ur flamm (lire : flemm) en o lost.
- kog-Spagnkog-Spagn
m. (ornithologie) Dindon.
●(c.1718) CHal.ms i. coq d'Inde, tr. «coq spagn' queguer spagn'.» ●(1744) L'Arm 75b. Coq d'Inde, tr. « Coq-Spaigñ.» ●342b. Le Paon & le Dindon, tr. «Er Pan hag er Hocq-Spaign.»
●(1856) VNA 24. Dindon, mâle, tr. «Coq-Spagn.»
●(1910) EGBT 76. kog-Spagn, tr. «m. dindon.» ●(1934) BRUS 252. Un dindon, tr. «ur hog-spagn, pl. kegér…»
- kogankogan
m. (botanique) Baies. (?) cf. hogan (?)
●(1932) ALMA 84. Ar girzier a ginnige d'al laboused boulou ruz ar c'hogan.
- kogañ / kogiñ
- kogasiñ
- kogell
- kogenan / kog-an-hañvkogenan / kog-an-hañv
m. –ed (ornithologie) Huppe fasciée.
●(1732) GReg 505b. Huppe, oiseau, tr. «Van[netois] coguenan. p. coguenaned. ur hoguenan. (coguenan, id[em] coq-en-hañ, coq qui annonce l'été, coq qui chante en été, coq d'été.» ●(1744) L'Arm 188b. Huppe, tr. «Cog-enn-an. m.»
●(1895) GMB 112. Le van[netais] cog-enn-an m. huppe l'A., coguenan Gr., coghenan Pel., n'est pas un composé signifiant «coq de l'été», cf. Rol. Faune pop. II, 102 ; c'est un dérivé analogue au van[netais] coguennec alouette.
●(1907) VBFV.bf 41b. kogenan, m., tr. «huppe, oiseau.» ●(1934) BRUS 252. Une huppe, tr. «un hogenañ –ñned.»
- kogennkogenn
voir kokenn .1
- kogennegkogenneg
m. –i (ornithologie) Alouette.
●(c.1718) CHal.ms i. aloüette, tr. «huidé huideet coguenec, coguenegui, cabellec, cabellegui a poneuins on dit h/Codioh p codiohet ur c'hodio.» ●(1732) GReg 29b. Alouette, tr. «Van[netois] coguennec. p. coguennegui.»
●(1907) VBFV.bf 42a. kogenneg, m. pl. i, tr. «alouette.» ●(1962) EGRH I 38. kogenneg m. -i, tr. « alouette huppée. »
- kogezkogez
voir gogez
- kogilherezh
- kogiñkogiñ
voir kogañ
- kogloa
- kogloa-doublkogloa-doubl
f. (cuisine) Écumoire.
●(1732) GReg 321a. Ecumoire, ustensile de cuisine, tr. «cocloa-doubl. p. cocloayou-doubl.»
- kogn .1kogn .1
m. –où
(1) Coin.
●(1499) Ca 40a. Coing. g. anglet. ●(c.1500) Cb 42b. Coing. g. quynnet. ●(1633) Nom 242b. Anguli, in plateis : les coings : couinnou an ruou.
●(1732) GReg 178B. Coin, angle solide, tr. «Coign. p. coignou. Van[netois] cogn. p. cognëu.»
●(1869) SAG 16. en eur c'hoign dirag an nor vras. ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «Coign.» ●(1878) EKG II 71. ne ehanent da duria kement kougn a ioa enn ti.
(2) (habillement) Coin de la choukenn.
●(1912) BSAf xxxix 293. Le camail, (chouken), élargi par les deux triangles d'étoffe les kouign, encoignures ajoutées à sa base, protège l'arrière de la tête, le cou et les épaules.
(3) Korn ar c'hogn : coin du feu.
●(1933) ALBR 18. korn ar c'hougn e choman. ●(1943) SAV 28/39. war skaon ar siminal, e korn-ar-c'houign. ●(1955) STBJ 149. E korn ar c'hougn, stag ouz ar voger, ar chipot, pe ar voest da lakaat an holen. ●193. e korn ar c'hougn.
(4) Kogn ar siminal : coin du feu, de la cheminée.
●(1909) NOAR i. ar skabell wella e kougn ar siminal.
(5) Kogn al lagad : coin de l'œil.
●(1633) Nom 18a-b. Hirquus : le coing de l'œil : an couing ves an lagat.
- kogn .2
- kogn .3kogn .3
s. Con, sexe féminin.
●(1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. Herve Bihan « J’aimerais mignonne rencogner votre petit con »
- kogn-trokogn-tro
m. Coin, recoin.
●(1867) FHB 116/94a. enn eun tam cougn-tro benac ! ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «coign tro.» ●(1878) EKG II 324. enn eur c'hougn-tro-bennag. ●(1890) ARK 21. furchat peb kogn tro.
●(1905) KANngalon Here 526. e pinijen er c'hougn tro. ●(1932) ALMA 96. En em guzomp en eur prenestr, pe en eur c'hougn tro.
- kognad
- kognakkognak
m. Cognac.
●(1904) SKRS I 151. ar c'habiten a ziskargas dezhan eur verennad kognak. ●(1909) KTLR 237. kafe ha kognak. ●(1914) DFBP 56b. cognac, tr. «Kognak.» ●(1923) KNOL 302. Tapit eur banne kognak. ●(1984) HYZH 154-155/39. ur banne kougnak goude. ●(1984) ECDR 30. seiz pe eizh boutailhad kougnag.
- kognañkognañ
v. tr. d.
(1) Mettre dans un coin, encoigner, encogner.
●(1872) ROU 77b. C'est dans ce coin qu'il a fourré son argent, tr. «eno en d-euz cogned e arc'hant.» ●(1890) MOA 172a. C'est dans ce coin qu'il a fourré son argent, tr. «eno eo en deuz kougnet he arc'hant.»
●(1931) VALL 643b. Rencogner, tr. «kogna.»
(2) Confiner.
●(1732) GReg 195a. On l'a confiné en prison, tr. « Coignet eo ebarz ar sol.»
(3) Kognañ arc'hant : frapper de la monnaie.
●(1633) Nom 206a. Cimelium : bagues : ober mouneïz, couinnaff archant.
- kognardezkognardez
f. (argot d'Elliant) Femme de la campagne.
●(1984) BRLI I 138. kongnardez, tr. «femme de la campagne ; ar hõɲardɛs : la femme de la campagne.»
- kognatakognata
v. Rencogner.
●(1974) TDBP III 210. Lom pa veze o vaesañ a foure e zaout en ur c’horn er park : kognata (T. kouignata) anezho a rae, tr. « Guillaume, quand il gardait ses vaches, les poussait dans un angle du champ : il les rencognait »
- kognek
- kognellkognell
f. –où Coin.
●(1767) ISpour 36. hum denne enn ur goignell bénac ag er bétt. ●(1790) Ismar 98. én ur goignèl ag er béd. ●(17--) TE 95. cuhét én ur gouignèl tihoél.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 67. er mandarinèd hur hlasqué de noz é quement coignel e oé. ●(1849) LLB 203. ag é goignel. ●(1854) PSA I 41. én ur gouignellig ag en ty. ●(1856) VNA 16. un coin, tr. «ur Gouignel.»
●(1907) BSPD I 64. un tammig léh én ur gouignelig ag er porh. ●(1912) BUEV 2. un (lire : ur) gognell distro ha kuhet. ●(1934) BRUS 187. Un coin, tr. «ur goégnel –eu, f.» ●(1942) DHKN 94. Flankadeu stank en doè tarhet, korveu lahet ér gognelleu e saùè a verneu, bet lein er magoérieu.
- kognellat
- kognennet
- kognet
- koguskogus
coll.
I. (météorologie) Nuages.
●(1732) GReg 663a-b. Nuage, broüillard, ou brume épaisse qui moüille, & qui vient tout à coup, tr. «Van[netois] coguçzenn. p. coguçzennou, coguçz.» ●(1744) L'Arm 255a. Des nuages, tr. «Cogusse m.»
●(1849) LLB 140. Ha mé talh er hogus er glaw. ●444. kogus ar en amzer. ●1751. Stankoh eid er grezil é koeh ag er hogus. ●(1879) GDI 43. goleit-é en amzér a gogus.
●(1904) LZBg Genver 42. pe ne vé ket kogus ar en amzér. ●(1934) BRUS 180. Un nuage, tr. «kogusen, pl. kogus.»
II. Bout kogus àr an heol : être de mauvaise humeur.
●(1912) RVUm 206 (Gu). Bout zou kogus ar en heaul, tr. P. ar Gov «Il y a des nuages sur le soleil. Toutes ces expressions se rapportent à la mauvaise humeur.»
- kogusek
- kogusennkogusenn
f. –où, kogus (météorologie) Nuage.
●(1732) GReg 663a-b. Nuage, broüillard, ou brume épaisse qui moüille, & qui vient tout à coup, tr. «Van[netois] coguçzenn. p. coguçzennou, coguçz.» ●(1744) L'Arm 255a. NVage, vapeur condensée, nuée épaisse, tr. «Cogussenn f.» ●(1792) HS 73-74. Enn ou rauc é hoai perpet ur gogussenn.
●(1821) SST 53. bet que ne zas ur gogussen d'er huhein. ●(1838) OVD 36. azéet ar ur gogussen. ●(1849) LLB 335. Avel ur gogusen. ●457. El luhed, é splannein, e feut er gogusen. ●(1856) VNA 13. une Nuée, tr. «ur Gogussen.» ●(1861) BSJ 225. é tonnèt ag en nean ar ur gogussen. ●(1877) EFV 25. Quentéh direc er bobl é apparissas a drès é bèn ur gogussen ligùernus péhani en hum chanjas é deur hag er golhas pen-d'er-ben.
●(1921) GRSA 276. ur gogusen du-kel. ●(1934) BRUS 180. Un nuage, tr. «kogusen, pl. kogus.»