Devri

Recherche 'kog...' : 38 mots trouvés

Page 1 : de kog-1 (1) à kogusenn (38) :
  • kog .1
    kog .1

    m. keger, kegi, kigi, kejer

    I. (ornithologie) Coq.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 112). Cog, coq g. id. ou jau, ou jal, ou gal. ●(1499) Ca 19a. Bell an queguy. bataille entre les coqs ou gaulx. ●39a. Coc. g. coquu. ●46a. Coq. g. idem ou iau ou gal. ●(c.1500) Cb 48a. g. petit cochet. b. cog byhan. ●g. coc chantant. b. cog quinyadus. ●chant de coq a lheure de minuyt que len dit cog chantant. b. can an coc da hanter nos. ●(1580) G 710. Pan clevy an queguy, tr. «Quand tu entendras les coqs.» ●771. An coc a clevaf, tr. «J'entends le coq.» ●776. queguy, tr. «Les coqs.» ●(1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq. ●39b. Gallus gallinaceus : coq : cocq, quillocq, quillecq. ●227b. Gallicinium : quand le coq chante : pa can an cocq.

    ●(1659) SCger 31b. Coq, tr. «coq p. queger, pe quegui.» ●(c.1718) CHal.ms ii. coq, tr. «ur c'hoq pl. h/queguer.» ●(1732) GReg 209b. Coq, oiseau domestique, tr. «qocq. p. qegui, queguer.»

    ●(1876) TDE.BF 357b. Kog, s. m. V[annetais] T[régor], tr. «Coq, oiseau domestique ; pl. keget, en Vannes ; kegi, keger, en Tréguier.»

    ●(1902) PIGO I 210. ar c'hok-man na gano ken. ●(1906-1907) EVENnot 32. (Ar Veuzid) Ne meuz ket kalz a bolezi eur stal gigi avad em euz. ●(1910) EGBT 47. ma c'higi ha ma folizi. ●(1908) FHAB Gwengolo 274. ar c'hejer euz o c'hlud. ●(1919) MVRO 7/4d. Kan ar c'hegi. ●(1922) LZBt Gwengolo 37. Ar c'higi a gane. ●(1964) KTMR 12. Kegi a ganas.

    (2) Coucou.

    ●(1499) Ca 46a. Coq. g. cucu.

    (3) fam. Kog ar barrez : coq de paroisse.

    ●(1829) HBM 1. pe evel a lavarer, coq ar barros.

    (4) fig. Kog bihan : freluquet.

    ●(1980) MATIF 163. Me a reî d’ar c’hoq bihan-ze tevel !

    II. (Onomatopées qui imitent le) chant du coq, loc. interj.

    (1) kog-kog-kog.

    ●(1938) BRHI 174. Kok ! kok ! kok ! a ra va c'hok.

    (2) kogalugalug.

    ●(1952) LLMM 31/59. Kan ar c'hilhog, hervez ar vugale : kog a lug a lug !

    III.

    (1) Ruz evel kribenn ur c'hog : très rouge.

    ●(1970) BHAF 139 (T) E. ar Barzhig. Fulori a rae ha ruz-minabl e benn evel kribenn eur hog.

    (2) Spazhañ ar c'hog : faire des ricochets sur l’eau.

    ●(1931) VALL 660 (G). Faire des ricochets (sur l'eau), tr. F. Vallée «V[annetais] spawein er hog.»

    (3) Pinous evel ur c'hog dibluñvet : (être) très penaud.

    ●(1838) CGK 5 (Ku) P. Proux. E teu divrago dar guer / Pinous vel eur c'hoq diblunet.

    ●(1937) SAV 6/5 *Erwanig. Ha n'am boe ket da ober nemet distrei d'ar c'hazarn pinous evel eur c'hog dibluet.

    (4) Ruz evel ur c'hog : très rouge.

    ●(1970) BHAF 228 (T) E. ar Barzhig. Aet e oa ar paourkaez Mikael ruz evel eur hog. ●(1972) LLMM 150/35 (T) E. ar Barzhig. Deut da vezañ ruz evel ur c'hog.

    (5) En em lardañ evel kigi : voir lardañ.

    (6) Vioù e toull revr kog an tour : voir vi.

  • kog .2
    kog .2

    m. kigi

    A. (domaine technique)

    (1) Canelle de barrique.

    ●(1910) EGBT 58. kog, tr. «canule.» ●(1931) VALL 94a. Cannelle ; le robinet et l’ensemble, tr. «kog (-barrikenn) m.»

    (2) Boucle dans un cordage neuf.

    ●(1931) VALL 74b. Boucle dans un corde, tr. «kog pl. kigi T[régor].» ●(1962) TDBP ii 264. Ar fard nevez, pa ne vezont ket disweët, a zalh d’ober kigi, tr. «les cordages neufs, quand on ne les détord pas, continuent à faire des coques, c.-à-d. à se tortiller et à faire des boucles.»

    B. Pénis.

    ●(1885) ARN 41. Les parties sexuelles ont acquis une singulière richesse d’expressions (…) Kok (canelle, robinet).

  • kog-dor
    kog-dor

    m. Pivot de gond inférieur de la porte.

    ●(1931) VALL 563a. Pivot de gond inférieur de la porte, tr. «kog-dor V[annetais].»

  • kog-gouez
    kog-gouez

    voir kilhog-gouez

  • kog-heol
    kog-heol

    m. (astronomie) (?) Parhélie, anthélie (?).

    ●(1927) GERI.Ern 304. kog-heol, tr. «parhélie, image du soleil réfléchie dans un nuage.» ●(1931) VALL 28a. Anthélie, tr. «kog-heol m.»

  • kog-Indez
    kog-Indez

    m. (ornithologie) Dindon.

    ●(1659) SCger 31b. Coq d'Indes, tr. «coq indès.» ●(c.1718) CHal.ms i. coq d'Inde, tr. «coq Indés, queguer Indés.» ●(1732) GReg 209a. Coq d'inde, tr. «qocq-indès. p. qeguer-indès.»

    ●(1931) VALL 219b. Dindon, tr. «T[regor] kog-Indez pl. keger-Indez.»

  • kog-neñv
    kog-neñv

    m. (météorologie) Nuage.

    ●(1927) GERI.Ern 304. kog-éñv C[ornouaille] m. , tr. «Nuage.»

  • kog-raden
    kog-raden

    m. kegi-raden (entomologie) Grosse sauterelle verte.

    ●(1876) TDE.BF 357b. Kog-radenn, s. m., tr. «Cigale, insecte.» ●(1899) HZB 117. na zebre nemet kigi-raden.

    ●(1907) AVKA 25. kegi-radan ha mel goue. ●(1971) BAHE 68/24. Lammerien : lamperien e yezh Treger, ha lamperezed, e Treger vihan. An amprevaned bihan glas a gavet e-touez ar geot e-kerzh an hañv hag a lamm pa dostaer. Meur a seurt a zo anezho. Kigi-raden a vez graet eus ar re vras, pezhioù reoù a-wechoù gant ur flamm (lire : flemm) en o lost.

  • kog-Spagn
    kog-Spagn

    m. (ornithologie) Dindon.

    ●(c.1718) CHal.ms i. coq d'Inde, tr. «coq spagn' queguer spagn'.» ●(1744) L'Arm 75b. Coq d'Inde, tr. « Coq-Spaigñ.» ●342b. Le Paon & le Dindon, tr. «Er Pan hag er Hocq-Spaign.»

    ●(1856) VNA 24. Dindon, mâle, tr. «Coq-Spagn.»

    ●(1910) EGBT 76. kog-Spagn, tr. «m. dindon.» ●(1934) BRUS 252. Un dindon, tr. «ur hog-spagn, pl. kegér…»

  • kogan
    kogan

    m. (botanique) Baies. (?) cf. hogan (?)

    ●(1932) ALMA 84. Ar girzier a ginnige d'al laboused boulou ruz ar c'hogan.

  • kogañ / kogiñ
    kogañ / kogiñ

    v. intr.

    (1) Se fâcher.

    ●(1879) ERNsup 159. kokañ, fâcher, se fâcher (comme un coq) Pleud[aniel].

    (2) Côquer.

    ●(1901) EPLQ 11. Pet[it] tréc[orois] kôgañ côquer. ●(1952) LLMM 31/59. ar c'hilhog a gilhog ar yer. Kogiñ a lavarer ivez.

  • kogasiñ
    kogasiñ

    v. intr. Sommeiller.

    ●(1919) DBFVsup 40b. kogaseiñ (Séné), v. n., tr. «sommeiller.»

  • kogell
    kogell

    f. –où (préhistoire) Tumulus.

    ●(1931) VALL 763a. Tumulus, tr. «kogell f. (Pont-l'Abbé).»

  • kogenan / kog-an-hañv
    kogenan / kog-an-hañv

    m. –ed (ornithologie) Huppe fasciée.

    ●(1732) GReg 505b. Huppe, oiseau, tr. «Van[netois] coguenan. p. coguenaned. ur hoguenan. (coguenan, id[em] coq-en-hañ, coq qui annonce l'été, coq qui chante en été, coq d'été.» ●(1744) L'Arm 188b. Huppe, tr. «Cog-enn-an. m.»

    ●(1895) GMB 112. Le van[netais] cog-enn-an m. huppe l'A., coguenan Gr., coghenan Pel., n'est pas un composé signifiant «coq de l'été», cf. Rol. Faune pop. II, 102 ; c'est un dérivé analogue au van[netais] coguennec alouette.

    ●(1907) VBFV.bf 41b. kogenan, m., tr. «huppe, oiseau.» ●(1934) BRUS 252. Une huppe, tr. «un hogenañ –ñned.»

  • kogenn
    kogenn

    voir kokenn .1

  • kogenneg
    kogenneg

    m. –i (ornithologie) Alouette.

    ●(c.1718) CHal.ms i. aloüette, tr. «huidé huideet coguenec, coguenegui, cabellec, cabellegui a poneuins on dit h/Codioh p codiohet ur c'hodio.» ●(1732) GReg 29b. Alouette, tr. «Van[netois] coguennec. p. coguennegui.»

    ●(1907) VBFV.bf 42a. kogenneg, m. pl. i, tr. «alouette.» ●(1962) EGRH I 38. kogenneg m. -i, tr. « alouette huppée. »

  • kogez
    kogez

    voir gogez

  • kogilherezh
    kogilherezh

    m. Ricochet.

    ●(1744) L'Arm 339a. Ricochet, tr. «Coguillereah. m.»

  • kogiñ
    kogiñ

    voir kogañ

  • kogloa
    kogloa

    f. –ioù (cuisine) Louche.

    ●(1732) GReg 239a. La Cuillier de pot, tr. «cocqloa. ar gocqloa.»

  • kogloa-doubl
    kogloa-doubl

    f. (cuisine) Écumoire.

    ●(1732) GReg 321a. Ecumoire, ustensile de cuisine, tr. «cocloa-doubl. p. cocloayou-doubl.»

  • kogn .1
    kogn .1

    m. –où

    (1) Coin.

    ●(1499) Ca 40a. Coing. g. anglet. ●(c.1500) Cb 42b. Coing. g. quynnet. ●(1633) Nom 242b. Anguli, in plateis : les coings : couinnou an ruou.

    ●(1732) GReg 178B. Coin, angle solide, tr. «Coign. p. coignou. Van[netois] cogn. p. cognëu.»

    ●(1869) SAG 16. en eur c'hoign dirag an nor vras. ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «Coign.» ●(1878) EKG II 71. ne ehanent da duria kement kougn a ioa enn ti.

    (2) (habillement) Coin de la choukenn.

    ●(1912) BSAf xxxix 293. Le camail, (chouken), élargi par les deux triangles d'étoffe les kouign, encoignures ajoutées à sa base, protège l'arrière de la tête, le cou et les épaules.

    (3) Korn ar c'hogn : coin du feu.

    ●(1933) ALBR 18. korn ar c'hougn e choman. ●(1943) SAV 28/39. war skaon ar siminal, e korn-ar-c'houign. ●(1955) STBJ 149. E korn ar c'hougn, stag ouz ar voger, ar chipot, pe ar voest da lakaat an holen. ●193. e korn ar c'hougn.

    (4) Kogn ar siminal : coin du feu, de la cheminée.

    ●(1909) NOAR i. ar skabell wella e kougn ar siminal.

    (5) Kogn al lagad : coin de l'œil.

    ●(1633) Nom 18a-b. Hirquus : le coing de l'œil : an couing ves an lagat.

  • kogn .2
    kogn .2

    m. (argot d'Elliant) Paysan.

    ●(1979) BRUDn 28/20. pa z’ ee da gas e zahadou gwiniz ha brenn d’ar goñgned braz ha d’ar gouerien baour. ●kogn = peizant pinvidig. ●(1984) BRLI I 138. Kon, tr. «l'homme de la campagne ; ar Hõɲ : l'homme de la campagne.»

  • kogn .3
    kogn .3

    s. Con, sexe féminin.

    ●(1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. Herve Bihan « J’aimerais mignonne rencogner votre petit con »

  • kogn-tro
    kogn-tro

    m. Coin, recoin.

    ●(1867) FHB 116/94a. enn eun tam cougn-tro benac ! ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «coign tro.» ●(1878) EKG II 324. enn eur c'hougn-tro-bennag. ●(1890) ARK 21. furchat peb kogn tro.

    ●(1905) KANngalon Here 526. e pinijen er c'hougn tro. ●(1932) ALMA 96. En em guzomp en eur prenestr, pe en eur c'hougn tro.

  • kognad
    kognad

    m. –où Coin.

    ●(1931) VALL 131a. le contenu d'un coin, tr. «kougnad m. pl. ou.»

    ●(1954) BGUE 31/18. Er hognad abéh, ne oè liorh erbet ker braù él é hani. ●(1964) BLBR 146/30. Mariann Lagadon ne oé ket hañi èldi de zansal, é kognad er Gemené.

  • kognak
    kognak

    m. Cognac.

    ●(1904) SKRS I 151. ar c'habiten a ziskargas dezhan eur verennad kognak. ●(1909) KTLR 237. kafe ha kognak. ●(1914) DFBP 56b. cognac, tr. «Kognak.» ●(1923) KNOL 302. Tapit eur banne kognak. ●(1984) HYZH 154-155/39. ur banne kougnak goude. ●(1984) ECDR 30. seiz pe eizh boutailhad kougnag.

  • kognañ
    kognañ

    v. tr. d.

    (1) Mettre dans un coin, encoigner, encogner.

    ●(1872) ROU 77b. C'est dans ce coin qu'il a fourré son argent, tr. «eno en d-euz cogned e arc'hant.» ●(1890) MOA 172a. C'est dans ce coin qu'il a fourré son argent, tr. «eno eo en deuz kougnet he arc'hant.»

    ●(1931) VALL 643b. Rencogner, tr. «kogna.»

    (2) Confiner.

    ●(1732) GReg 195a. On l'a confiné en prison, tr. « Coignet eo ebarz ar sol.»

    (3) Kognañ arc'hant : frapper de la monnaie.

    ●(1633) Nom 206a. Cimelium : bagues : ober mouneïz, couinnaff archant.

  • kognardez
    kognardez

    f. (argot d'Elliant) Femme de la campagne.

    ●(1984) BRLI I 138. kongnardez, tr. «femme de la campagne ; ar hõɲardɛs : la femme de la campagne.»

  • kognata
    kognata

    v. Rencogner.

    ●(1974) TDBP III 210. Lom pa veze o vaesañ a foure e zaout en ur c’horn er park : kognata (T. kouignata) anezho a rae, tr. « Guillaume, quand il gardait ses vaches, les poussait dans un angle du champ : il les rencognait »

  • kognek
    kognek

    adj.

    (1) Anguleux.

    ●(1732) GReg 37b. Angulaire, qui a des angles, tr. «Coïgnec.»

    ●(1890) MOA 116b. Anguleux, tr. «Kougnek.»

    (2) Maen kognek : pierre angulaire.

    ●(1732) GReg 37b. Pierre angulaire, pierre fondamentale qui fait l'angle, ou le coin du bâtiment, tr. «Mæn coignec.»

  • kognell
    kognell

    f. –où Coin.

    ●(1767) ISpour 36. hum denne enn ur goignell bénac ag er bétt. ●(1790) Ismar 98. én ur goignèl ag er béd. ●(17--) TE 95. cuhét én ur gouignèl tihoél.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 67. er mandarinèd hur hlasqué de noz é quement coignel e oé. ●(1849) LLB 203. ag é goignel. ●(1854) PSA I 41. én ur gouignellig ag en ty. ●(1856) VNA 16. un coin, tr. «ur Gouignel.»

    ●(1907) BSPD I 64. un tammig léh én ur gouignelig ag er porh. ●(1912) BUEV 2. un (lire : ur) gognell distro ha kuhet. ●(1934) BRUS 187. Un coin, tr. «ur goégnel –eu, f.» ●(1942) DHKN 94. Flankadeu stank en doè tarhet, korveu lahet ér gognelleu e saùè a verneu, bet lein er magoérieu.

  • kognellat
    kognellat

    v. intr. Se mettre dans un coin, se rencogner.

    ●(1932) BRTG 81. koégnellet ar ur bank, doh lost en ti-tan. ●(1939) RIBA 1. kognellat doh unan ag er cheminalieu.

  • kognennet
    kognennet

    adj. = (?).

    ●(18--) PEN 92/35. war he diouer ur lerrou cognened (bizennet).

  • kognet
    kognet

    adj. Dans un coin.

    ●(1936) IVGA 179. Kognet e oa chomet Paol Tirili.

  • kogus
    kogus

    coll.

    I. (météorologie) Nuages.

    ●(1732) GReg 663a-b. Nuage, broüillard, ou brume épaisse qui moüille, & qui vient tout à coup, tr. «Van[netois] coguçzenn. p. coguçzennou, coguçz.» ●(1744) L'Arm 255a. Des nuages, tr. «Cogusse m.»

    ●(1849) LLB 140. Ha mé talh er hogus er glaw. ●444. kogus ar en amzer. ●1751. Stankoh eid er grezil é koeh ag er hogus. ●(1879) GDI 43. goleit-é en amzér a gogus.

    ●(1904) LZBg Genver 42. pe ne vé ket kogus ar en amzér. ●(1934) BRUS 180. Un nuage, tr. «kogusen, pl. kogus.»

    II. Bout kogus àr an heol : être de mauvaise humeur.

    ●(1912) RVUm 206 (Gu). Bout zou kogus ar en heaul, tr. P. ar Gov «Il y a des nuages sur le soleil. Toutes ces expressions se rapportent à la mauvaise humeur.»

  • kogusek
    kogusek

    adj. (météorologie) Couvert.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. temps pommelé, femme fardée ne sont pas de longue durée, tr. «amser brehec, brihec, cogussec ne badant quet pel.»

    ●(1931) VALL 502a. Nuageux, tr. «kogusek.»

  • kogusenn
    kogusenn

    f. –où, kogus (météorologie) Nuage.

    ●(1732) GReg 663a-b. Nuage, broüillard, ou brume épaisse qui moüille, & qui vient tout à coup, tr. «Van[netois] coguçzenn. p. coguçzennou, coguçz.» ●(1744) L'Arm 255a. NVage, vapeur condensée, nuée épaisse, tr. «Cogussenn f.» ●(1792) HS 73-74. Enn ou rauc é hoai perpet ur gogussenn.

    ●(1821) SST 53. bet que ne zas ur gogussen d'er huhein. ●(1838) OVD 36. azéet ar ur gogussen. ●(1849) LLB 335. Avel ur gogusen. ●457. El luhed, é splannein, e feut er gogusen. ●(1856) VNA 13. une Nuée, tr. «ur Gogussen.» ●(1861) BSJ 225. é tonnèt ag en nean ar ur gogussen. ●(1877) EFV 25. Quentéh direc er bobl é apparissas a drès é bèn ur gogussen ligùernus péhani en hum chanjas é deur hag er golhas pen-d'er-ben.

    ●(1921) GRSA 276. ur gogusen du-kel. ●(1934) BRUS 180. Un nuage, tr. «kogusen, pl. kogus.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...