Devri

Recherche 'korz...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de korz (1) à korzennin (20) :
  • korz
    korz

    coll. (botanique)

    (1) Roseaux.

    ●(1633) Nom 79b. Arundinum tegulo domus operire : couurir la maison de roseau : goló an ty á cors. ●237a. Arundinetum : lieu où croissent les roseaux : an læch ma cresq, an cors pe an penduennou.

    ●(1732) GReg 133a. Canne, roseau, tr. «corsenn. p. cors. Van[netois] corseenn. p. corsenneü.» ●(17--) TE 65. er havelliq-ce é-mésq er horz.

    ●(1896) HIS 31. kousket én é banér é mesk er hors.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. korzen, f. pl. korz, tr. «roseau.» ●(1945) GRDI 31. Korz, tr. « roseaux ».

    (2) Fânes.

    ●(1935) BREI 414/3c. korz patatez.

    (3) Glaïeuls.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. korzen, f. pl. korz, tr. «glaieul.»

    (4) Tuyaux, tiges de la paille.

    ●(1857) CBF 89. Ar c'holo, pe, ar c'hors a zo hirr, - korsennet hirr eo ann ed, tr. «la paille est longue.»

  • korz-dour
    korz-dour

    coll. (botanique) Oenanthe aquatique.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/459. (An Ospital-Kammfroud) e-traon ar 'foenneg ne deu nemed elestr, kegid, keguz ha korz-dour : toud ar flach-se a ro eun tamm foenn dister. ●(1990) TTRK 190. Oenanthe crocata L. eo anv skiantel ar c'horz-dour.

  • korz-mor
    korz-mor

    coll. (botanique) Roseau à quenouilles Arundo donax.

    ●(1919) DBFVsup 41b. korz mor, roseau à quenouilles, appelé à P[ort]-n[avalot] mor gunéhen.»

  • korz-sukr
    korz-sukr

    coll. (botanique) Cannes à sucre.

    ●(1732) GReg 133a. Canne qui porte le sucre, tr. «Corsennn-sucr. p. corsennou-sucr, cors-sucr.»

    ●(1955) STBJ 36. tachennadou plant kafe ha korz sukr. ●eur bouchad korz sukr en o zao.

    ►korzenn-sukr f. Canne à sucre.

    ●(1732) GReg 133a. Canne qui porte le sucre, tr. «Corsenn-sucr. p. corsennou-sucr, cors-sucr.»

  • korz-to
    korz-to

    coll. Roseaux à couvrir.

    ●(1732) GReg 230a. cors-to.

  • korzailh
    korzailh

    s. Kaout korzailh : avoir de la voix.

    ●(1973) SKVT II 133. ma n'en doa ket ment, korzailh en doa.

  • korzailhañ
    korzailhañ

    v. intr. Hurler.

    ●(1973) SKVT II 133. ne dranke ket o c'horzailhañ (sic).

  • korzailhenn
    korzailhenn

    f. –où

    I. Gosier.

    ●(1741) RO 792. Me à planto ma hontel en creis ô corsallen.

    ●(1803) MQG 14. Lanchen ha corsaillen.

    ●(1900) KZVr 105 - 18/02/00. (Lannuon) Riboulad e gorzailhen, skarza anei. ●(1926) FHAB Meurzh 96. O welet al liou a wiskas Kersozon hag ar C'hloareg (…) e stonkas ken ma chomas ar peurrest en e c'horzailhenn. ●(1927) GERI.Ern 311. korzailhenn T[régor] f., tr. «Gosier.» ●(1935) BREI 427/4b. Bourdonnec a grogas e gorzailhenn e gamarad. ●(1978) BAHE 97-98/19. un den raouiet, karget e gorzailhenn.

    II. fam.

    (1) Soubilhañ, gwalc'hiñ, eouliañ korzailhenn ub. : rincer la dalle à qqn.

    ●(1838) CGK 5. Evit gonit un everès, soubilha he c'horzailhen.

    ●(1911) ANDI 9. Gwir eo e ranken alies gwelc'hi e gorzaillen d'ezan, mes neuz forz, hennez a oa eun den ! ●(1935) BREI 391/2b. eoula o c'horzailhenn d'ar bôtred.

    (2) Bezañ ramp e gorzailhenn : avoir le gosier en pente.

    ●(1970) BHAF 259. Gwin mad ha boeson fin all ordinal war an daol. Emil ne lakae ket en e votou, nann 'vat, er hontrol, ramp e oa e gorzaillenn.

    (3) A-leizh e gorzailhenn : à tue-tête.

    ●(1927) GERI.Ern 311. youal a ra a-leiz e gorzailhenn, tr. «il crie à tue-tête.»

  • korzeg
    korzeg

    f. –i Roselière.

    ●(1499) Ca 47a. ga. le lieu ou croit le rosel. b. corsec. ●(c.1500) Cb 30b. g. habondance de royseaulx. b. broennec mor / corsec.

    ●(1732) GReg 829b. Lieux pleins de roseaux, tr. «corsecg. p. corsegou. Van[netois] corseecg. p. corseguéü.»

  • korzek
    korzek

    adj. Abondant en roseaux.

    ●(1931) VALL 664b. abondant en roseaux, tr. «korzek.»

  • korzeledenn
    korzeledenn

    (habillement) f. –où Corselet.

    ●(1955) STBJ 195. korzeledennou du, klozet war o brennid. ●223. Korzeledenn : korfenn, justin (Goezeg).

  • korzenn
    korzenn

    f. & adv. –où

    I. F. (botanique)

    (1) Roseau.

    ●(1499) Ca 47a. Corsenn. g. rosel. ●(1633) Nom 79b. Arundo, canna, calamus : canne, roseau : vn corsen.

    ●(1659) SCger 106b. roseau, tr. «corsenn.» ●138b. pen gorsen, tr. «roseau.» ●(c.1718) CHal.ms i. canne roseau, tr. « g/corzen.» ●(1732) GReg 133a. Canne, roseau, tr. «corsenn. p. cors. Van[netois] corseenn. p. corsenneü.»

    ●(1829) IAY 50. ar gorsen pehini a bleg da bep avel. ●(1862) JKS 104. eur gorsen a zo bransellet gant ann avel.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. korzen, f. pl. korz, tr. «roseau.»

    (2) Morceau de roseau.

    ●(1839) BEScrom 272. luemmein corzenneu hag ou flantin édan é guivinneu deourne.

    (3) Tige (de céréale).

    ●(1499) Ca 47a. g. le tuyau dont nait lespi de ble. b. corsenn ann net. ●(1633) Nom 74a. Culmus, stipula : chaulme, chalmeau de blé : corsen pe coloen eth.

    ●(1659) SCger 21b. chalumeau, tr. «corsen.» ●122a. tuyau d'herbe, tr. «corsen.» ●(1732) GReg 944b. Tuïau de blé, tr. «corsenn ed. p. corsennou ed.»

    ●(1922) FHAB Mae 153. An ed (...) a rank kaout ear, sklerijenn, heol tomm evit kreski, en em zispaka, branka, ober korzennou teo ha pennou mat, pennou bras. (...) e teu an ed, da viz meurs ha miz ebrel, da vranka, da ober bodadou, ha var eun eden hadet e c'hell sevel dek, pemzek korzen hag ouspen awechou.

    (4) Côte (de chou).

    ●(1919) DBFVsup 41b. korzen kaul, tr. «côte des choux.»

    (5) Glaïeul.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. korzen, f. pl. korz, tr. «glaïeul.»

    II. F.

    (1) Tuyau de la plume.

    ●(1499) Ca 47a. calamus / mi. b. corsenn pluff.

    (2) (?) Canne (?).

    ●(1889) ISV 313. tokou goazed var ho fenn, eur gorzen en ho dorn hag eur segalen en ho ginou.

    (3) Tuyau.

    ●(1633) Nom 161a. Siphon : tuyau : an tuyeausen, an corsen. ●218a-b. Aqua saliens : eauë sortant des ruyaux (lire : tuyaux) : dour pehiny á sorty á ves an corsennou.

    ●(1659) SCger 138b. corzsen, tr. «tuiau.» ●(1732) GReg 679a. Les tuïaux de l'orgue, tr. «Corzennou. ar c'horzennou.» ●944a. Tube, sarbacane, tuïau, canal, par où l'air, & l'eau passent librement, tr. «Corsenn. p. corsennou.»

    ●(1963) LLMM 99/262. a-vec’h e flistre diouzh o c’horzennoù, e tarnije raktal an dour e giz ur boultrennig liesliv.

    (4) Conduit (de cheminée).

    ●(1732) GReg 944b. Tuïau de cheminée, tr. «corsenn ciminal. p. ou.»

    (5) (anatomie) Gosier.

    ●(1866) FHB 59/54a. ar kyrie / A deu raouil pe diraouil deus corzen eur c'hure.

    ●(1904) BMSB 85. Da gana an ofern eus holl nerz o c'horzen.

    (6) par ext. Voix.

    ●(1766) MM 917-918. biscoaz stentor ac hermogên / né oüé crevoc'h o c'horsen, tr. «jamais Stentôr et Hermogénès n'eurent plus solide tuyau.»

    ●(1872) ROU 62. corzenn en d-euz, tr. «il a de la voix.»

    ●(1932) ALMA 158. pebes korzen en e greiz.

    (7) (architecture) Flèche d'église.

    ●(1867) BUE 126. e oe groet war an tour a uz d'ann or dal, eur gorsen ar vravan. ●(1872) EER 44. Tour Pleuveur ha tour Trebeurden, / Korzenno koant, huel ho fenn. ●(1872) ROU 63. la partie d'un clocher terminée en pointe. Nos bretons intelligents, naturellement poëtes, imagiers, l'appellent (…) corzenn (…). Brava tour, pa vezo savet ar gorzenn ! ●(1890) MOA 110b. Aiguille d'un clocher, tr. «korzenn ; voy[ez] pointe, –flèche.»

    ●(1924) ARVG Here 225. Gant e gorzenn dantelezet, e c'haridou koant.

    (8) (domaine maritime) Chenal où la mer est resserrée et le courant plus rapide.

    ●(1909) BROU 217. (Eusa) Kórzen, tr. «Se dit aussi d'un chenal, où la mer est plus resserrée et plus rapide.» ●(1942) VALLsup 32a. Chenal où la mer est resserrée et rapide, tr. «korzenn f. (Ouess[ant]).» ●(1991) (Toponymie nautique des côtes de Basse-Bretagne, Brud Nevez, Brest, 1991, p. 9)” À Houat et à Hoëdic, comme à Quiberon, la décharge se dit koursenn ; ce terme, bien qu'utilisé couramment par les marins, n'a pas laissé de traces dans la toponymie locale.”

    (9) (en plt de qqn) Korzenn wak : chiffe molle.

    ●(18--) SAQ II 153. rak, petra omp-ni ? Eur gorzen wag, displed, – eur spered amc'houlou, – eur galoun techet d'an droug ?

    ●(1924) FHAB Kerzu 456. Anez d'eoc'h c'houi e vijen bet eur gorzenn wak.

    (10) Gouttière.

    ●(1955) STBJ 21. korzenn kaoñ zeñg al lost-toenn. ●(1986) CCBR 30. (Brieg) Gouttière, tr. «korzenn – korzennoù.»

    (11) Sarbacane.

    ●(1659) SCger 108a. sarbacane, tr. «corsenn.»

    III. Loc. adv. A-leizh-korzenn : à pleins poumons, à pleins tuyaux.

    ●(1872) FHB 406/326b. O lavaret a leiz-korzen : (…). ●(18--) MILg 248. kanomp a leiz korzen.

    ●(1913) FHAB Kerzu 374. I ive a gri a-leiz korzen. ●(1923) ADML 74. o strakal o daouarn, o youc'hal a leiz korzen.

    IV.

    (1) Bresk evel ur gorzenn : très fragile.

    ●(1890) ARK 3. Touellet omp buhan gant ann ourgouill, ha bresk omp evel eur gorzenn.

    (2) Gwalc’hiñ e gorzenn : avaler.

    ●(1866) BOM 38. Ar c’haner koz, Luk Totoro, / A vlej vel eur c’hole taro, / Emberr e walc’ho he gorzen, / Fand a lardo c’hweg he groc’hen, tr. «Le vieux chantre, Luc Totoro, beugle comme un vrai taureau ; ce soir il arrosera son gosier, et Françoise, sa ménagère, lui graisserai la peau.»

  • korzenn-skevent
    korzenn-skevent

    f. (anatomie) Bronche.

    ●(1931) VALL 83b. Bronche, tr. «korzenn-skevent f.»

  • korzenn-voued
    korzenn-voued

    f. (anatomie) Œsophage.

    ●(1931) VALL 509a. Œsophage, tr. «korzenn-voued f.»

  • korzennad
    korzennad

    f. -où Tige de plante.

    ●(1962) EGRH I 41. korzennad f. -où, tr. « tige avec ce qui y tient (par ex. pmmes de terre). »

  • korzennañ / korzenniñ
    korzennañ / korzenniñ

    v.

    I. V. intr. (agriculture, jardinage)

    (1) (en plt de céréales) Former des tiges, tuyauter.

    ●(1872) ROU 62. corzenna a ra an ed, tr. «La paille se forme.»

    (2) (en plt de pommes de terre) Germer.

    ●(1866) FHB 93/327b-328a. An avalou douar ne vezont plantet nemet pell goude ma vezont commanset da higuenna, da gorzenna. An higuennou-ze a vez torret. Guir eo an avalou douar o deus kement a nerz, ma corzennont a nevez en douar.

    (3) Monter (plantes).

    ●(1931) VALL 478a. Monter en parl. des légumes, tr. «korzenni.»

    II. V. tr. d. Tuber.

    ●(1931) VALL 762b. Tuber, tr. «korzenna.»

  • korzennek
    korzennek

    adj. Qui a la nature du roseau.

    ●(1869) FHB 240/247b. ar yeod hag ar peuri a deu ennhan [en douar priellek], a zo korzennek ha dinatur.

  • korzennet
    korzennet

    adj.

    I. (en plt de plantes)

    (1) Dont la tige est poussée, formée.

    ●(1866) FHB 53/6b. eleac'h ar panes a vez corsennet ha sabrenet kerkent ac ar mis meurs.

    ●(1922) FHAB Gouere 219. Pa vez korzennet ar geot, deut ar bleun enno.

    (2) Dont la tige est (longue, courte, etc.).

    ●(1857) CBF 89. Ar c'holo, pe, ar c'hors a zo hirr, - korsennet hirr eo ann ed, tr. «la paille est longue.» ●(1872) ROU 60. Ur boked corzenned brao, tr. «Une fleur à la tige élégante.» ●105b. A la tige droite, tr. «corzenned eün.» ●(1876) TDE.BF 364a. Korsennet, adj., tr. «Qui a de belles tiges, parlant des céréales.»

    ●(1931) VALL 739a. (ed) korzennet-mat, tr. «(blé) qui a une forte tige.»

    II. sens fig. (en plt de qqn, de sa voix) =

    ●(1935) FHAB Genver 12. Bep an amzer e kleved e vouez korzennet mat o krial war ar c'hezeg. ●(1981) ANTR 40. korzenned mad e oa ha skiltruz he mouez.

  • korzennig
    korzennig

    f. –où Canule.

    ●(c.1718) CHal.ms i. canule, tr. «ur gorzenic.»

  • korzenniñ
    korzenniñ

    voir korzennañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...