Devri

Recherche 'korzenn...' : 9 mots trouvés

Page 1 : de korzenn (1) à korzennin (9) :
  • korzenn
    korzenn

    f. & adv. –où

    I. F. (botanique)

    (1) Roseau.

    (1499) Ca 47a. Corsenn. g. rosel. ●(1633) Nom 79b. Arundo, canna, calamus : canne, roseau : vn corsen.

    (1659) SCger 106b. roseau, tr. «corsenn.» ●138b. pen gorsen, tr. «roseau.» ●(c.1718) CHal.ms i. canne roseau, tr. « g/corzen.» ●(1732) GReg 133a. Canne, roseau, tr. «corsenn. p. cors. Van[netois] corseenn. p. corsenneü

    (1829) IAY 50. ar gorsen pehini a bleg da bep avel. ●(1862) JKS 104. eur gorsen a zo bransellet gant ann avel.

    (1907) VBFV.bf 43a. korzen, f. pl. korz, tr. «roseau.»

    (2) Morceau de roseau.

    (1839) BEScrom 272. luemmein corzenneu hag ou flantin édan é guivinneu deourne.

    (3) Tige (de céréale).

    (1499) Ca 47a. g. le tuyau dont nait lespi de ble. b. corsenn ann net. ●(1633) Nom 74a. Culmus, stipula : chaulme, chalmeau de blé : corsen pe coloen eth.

    (1659) SCger 21b. chalumeau, tr. «corsen.» ●122a. tuyau d'herbe, tr. «corsen.» ●(1732) GReg 944b. Tuïau de blé, tr. «corsenn ed. p. corsennou ed.»

    (1922) FHAB Mae 153. An ed (...) a rank kaout ear, sklerijenn, heol tomm evit kreski, en em zispaka, branka, ober korzennou teo ha pennou mat, pennou bras. (...) e teu an ed, da viz meurs ha miz ebrel, da vranka, da ober bodadou, ha var eun eden hadet e c'hell sevel dek, pemzek korzen hag ouspen awechou.

    (4) Côte (de chou).

    (1919) DBFVsup 41b. korzen kaul, tr. «côte des choux.»

    (5) Glaïeul.

    (1907) VBFV.bf 43a. korzen, f. pl. korz, tr. «glaïeul.»

    II. F.

    (1) Tuyau de la plume.

    (1499) Ca 47a. calamus / mi. b. corsenn pluff.

    (2) (?) Canne (?).

    (1889) ISV 313. tokou goazed var ho fenn, eur gorzen en ho dorn hag eur segalen en ho ginou.

    (3) Tuyau.

    (1633) Nom 161a. Siphon : tuyau : an tuyeausen, an corsen. ●218a-b. Aqua saliens : eauë sortant des ruyaux (lire : tuyaux) : dour pehiny á sorty á ves an corsennou.

    (1659) SCger 138b. corzsen, tr. «tuiau.» ●(1732) GReg 679a. Les tuïaux de l'orgue, tr. «Corzennou. ar c'horzennou.» ●944a. Tube, sarbacane, tuïau, canal, par où l'air, & l'eau passent librement, tr. «Corsenn. p. corsennou

    (1963) LLMM 99/262. a-vec’h e flistre diouzh o c’horzennoù, e tarnije raktal an dour e giz ur boultrennig liesliv.

    (4) Conduit (de cheminée).

    (1732) GReg 944b. Tuïau de cheminée, tr. «corsenn ciminal. p. ou

    (5) (anatomie) Gosier.

    (1866) FHB 59/54a. ar kyrie / A deu raouil pe diraouil deus corzen eur c'hure.

    (1904) BMSB 85. Da gana an ofern eus holl nerz o c'horzen.

    (6) par ext. Voix.

    (1766) MM 917-918. biscoaz stentor ac hermogên / né oüé crevoc'h o c'horsen, tr. «jamais Stentôr et Hermogénès n'eurent plus solide tuyau.»

    (1872) ROU 62. corzenn en d-euz, tr. «il a de la voix.»

    (1932) ALMA 158. pebes korzen en e greiz.

    (7) (architecture) Flèche d'église.

    (1867) BUE 126. e oe groet war an tour a uz d'ann or dal, eur gorsen ar vravan. ●(1872) EER 44. Tour Pleuveur ha tour Trebeurden, / Korzenno koant, huel ho fenn. ●(1872) ROU 63. la partie d'un clocher terminée en pointe. Nos bretons intelligents, naturellement poëtes, imagiers, l'appellent (…) corzenn (…). Brava tour, pa vezo savet ar gorzenn ! ●(1890) MOA 110b. Aiguille d'un clocher, tr. «korzenn ; voy[ez] pointe, –flèche.»

    (1924) ARVG Here 225. Gant e gorzenn dantelezet, e c'haridou koant.

    (8) (domaine maritime) Chenal où la mer est resserrée et le courant plus rapide.

    (1909) BROU 217. (Eusa) Kórzen, tr. «Se dit aussi d'un chenal, où la mer est plus resserrée et plus rapide.» ●(1942) VALLsup 32a. Chenal où la mer est resserrée et rapide, tr. «korzenn f. (Ouess[ant]).» ●(1991) (Toponymie nautique des côtes de Basse-Bretagne, Brud Nevez, Brest, 1991, p. 9)” À Houat et à Hoëdic, comme à Quiberon, la décharge se dit koursenn ; ce terme, bien qu'utilisé couramment par les marins, n'a pas laissé de traces dans la toponymie locale.”

    (9) (en plt de qqn) Korzenn wak : chiffe molle.

    (18--) SAQ II 153. rak, petra omp-ni ? Eur gorzen wag, displed, – eur spered amc'houlou, – eur galoun techet d'an droug ?

    (1924) FHAB Kerzu 456. Anez d'eoc'h c'houi e vijen bet eur gorzenn wak.

    (10) Gouttière.

    (1955) STBJ 21. korzenn kaoñ zeñg al lost-toenn. ●(1986) CCBR 30. (Brieg) Gouttière, tr. «korzennkorzennoù

    (11) Sarbacane.

    (1659) SCger 108a. sarbacane, tr. «corsenn

    III. Loc. adv. A-leizh-korzenn : à pleins poumons, à pleins tuyaux.

    (1872) FHB 406/326b. O lavaret a leiz-korzen : (…). ●(18--) MILg 248. kanomp a leiz korzen.

    (1913) FHAB Kerzu 374. I ive a gri a-leiz korzen. ●(1923) ADML 74. o strakal o daouarn, o youc'hal a leiz korzen.

    IV.

    (1) Bresk evel ur gorzenn : très fragile.

    (1890) ARK 3. Touellet omp buhan gant ann ourgouill, ha bresk omp evel eur gorzenn.

    (2) Gwalc’hiñ e gorzenn : avaler.

    (1866) BOM 38. Ar c’haner koz, Luk Totoro, / A vlej vel eur c’hole taro, / Emberr e walc’ho he gorzen, / Fand a lardo c’hweg he groc’hen, tr. «Le vieux chantre, Luc Totoro, beugle comme un vrai taureau ; ce soir il arrosera son gosier, et Françoise, sa ménagère, lui graisserai la peau.»

  • korzenn-skevent
    korzenn-skevent

    f. (anatomie) Bronche.

    (1931) VALL 83b. Bronche, tr. «korzenn-skevent f.»

  • korzenn-voued
    korzenn-voued

    f. (anatomie) Œsophage.

    (1931) VALL 509a. Œsophage, tr. «korzenn-voued f.»

  • korzennad
    korzennad

    f. -où Tige de plante.

    (1962) EGRH I 41. korzennad f. -où, tr. « tige avec ce qui y tient (par ex. pmmes de terre). »

  • korzennañ / korzenniñ
    korzennañ / korzenniñ

    v.

    I. V. intr. (agriculture, jardinage)

    (1) (en plt de céréales) Former des tiges, tuyauter.

    (1872) ROU 62. corzenna a ra an ed, tr. «La paille se forme.»

    (2) (en plt de pommes de terre) Germer.

    (1866) FHB 93/327b-328a. An avalou douar ne vezont plantet nemet pell goude ma vezont commanset da higuenna, da gorzenna. An higuennou-ze a vez torret. Guir eo an avalou douar o deus kement a nerz, ma corzennont a nevez en douar.

    (3) Monter (plantes).

    (1931) VALL 478a. Monter en parl. des légumes, tr. «korzenni

    II. V. tr. d. Tuber.

    (1931) VALL 762b. Tuber, tr. «korzenna

  • korzennek
    korzennek

    adj. Qui a la nature du roseau.

    (1869) FHB 240/247b. ar yeod hag ar peuri a deu ennhan [en douar priellek], a zo korzennek ha dinatur.

  • korzennet
    korzennet

    adj.

    I. (en plt de plantes)

    (1) Dont la tige est poussée, formée.

    (1866) FHB 53/6b. eleac'h ar panes a vez corsennet ha sabrenet kerkent ac ar mis meurs.

    (1922) FHAB Gouere 219. Pa vez korzennet ar geot, deut ar bleun enno.

    (2) Dont la tige est (longue, courte, etc.).

    (1857) CBF 89. Ar c'holo, pe, ar c'hors a zo hirr, - korsennet hirr eo ann ed, tr. «la paille est longue.» ●(1872) ROU 60. Ur boked corzenned brao, tr. «Une fleur à la tige élégante.» ●105b. A la tige droite, tr. «corzenned eün.» ●(1876) TDE.BF 364a. Korsennet, adj., tr. «Qui a de belles tiges, parlant des céréales.»

    (1931) VALL 739a. (ed) korzennet-mat, tr. «(blé) qui a une forte tige.»

    II. sens fig. (en plt de qqn, de sa voix) =

    (1935) FHAB Genver 12. Bep an amzer e kleved e vouez korzennet mat o krial war ar c'hezeg. ●(1981) ANTR 40. korzenned mad e oa ha skiltruz he mouez.

  • korzennig
    korzennig

    f. –où Canule.

    (c.1718) CHal.ms i. canule, tr. «ur gorzenic

  • korzenniñ
    korzenniñ

    voir korzennañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...