Devri

Recherche 'kos...' : 61 mots trouvés

Page 1 : de kos-1 (1) à kosteziek (50) :
  • kos .1
    kos .1

    coll. Cosses.

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kos, s. pl. m., tr. «Pluriel irrégulier de kosenn, cosse, gousse de légume. »

  • kos .2
    kos .2

    m. & coll. –ed

    I. M. (entomologie) Charançon.

    ●(1499) Ca 39a. Cocc. cest vng vermisseau qui mangue les feues ou aultre legun.

    ●(1659) SCger 32b. cosson, tr. «cosset, cossou.» ●138b. cosset, tr. «cosson.» ●(1732) GReg 216a. Cosson, ver qui gâte les blez, les pois, les féves, tr. «Coçz. p. coçzed.»

    ●(1874) FHB 494/191b. Louzou oc'h ar c'hosed. ●(1876) TDE.BF 364a. Kos, s. m., tr. «Calandre, cosson, insecte qui s'engendre dans les blés ; pl. ed.»

    ●(1927) AVZH III 136. hag en peleac'h an hosed ne hosedont netra.

    II. Coll.

    (1) Charançons.

    ●(1732) GReg 216a. Cosson, ver qui gâte les blez, les pois, les féves, tr. «Van[netois] coçzen. p. coçz.» ●(1744) L'Arm 427b. Des [Charanson], tr. «Cosse.»

    ●(1907) VBFV.bf 43a. kosen, f. pl. kos, tr. «cosse du blé.»

    (2) Vers intestinaux.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. kosen, f. pl. kos, tr. «vers des enfants.» ●(1934) BRUS 226. Des vers intestinaux, tr. «kos, sing. kosen, f.»

  • kos .3
    kos .3

    m. –où Dévidoir.

    I.

    ●(1659) SCger 120b. trauoil, tr. «cocç.» ●138b. coss, tr. «trauoil.» ●(1732) GReg 283b. Devidoir à rouet, tr. «Cocz. p. coçzou.»

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kos, s. m. C[ornouaille], tr. «Dévidoir à rouet.»

    II. Treiñ evel ur c'hos : tourner comme un dévidoir.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 276 J.-F. Guégen. Er c'helc'h beo-buezek, hag a dro, a dro evel eur c'hos.

  • kosad
    kosad

    m. –où Écheveau.

    ●(1659) SCger 47a. echeueau, tr. «cossaat.» ●138b. cossat neut, tr. «echeueau de fil.» ●(1732) GReg 315b. Écheveau, fil replié en plusieurs tours, tr. «coçzad neud. p. coçzadou neud.»

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kosad, s. m. C[ornouaille], tr. «Echeveau, parlant de fil, de laine, etc.»

    ●(1977) PBDZ 622. (Douarnenez) kosad, kosadoù, tr. «écheveau.»

  • kosadiñ
    kosadiñ

    v. intr. Se charançonner.

    ●(1962) EGRH I 41. kosadiñ v., tr. « se charançonner. »

  • kosanenn
    kosanenn

    f. kosaned Charançon.

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kosanenn, s. f., tr. «Mite, charançon, insectes ; pl. kosaned.»

  • kosanet
    kosanet

    adj. Charançonné.

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kosanet, tr. «Gâté par les charançons ou les mites.» ●Bleu[d] kosanet, tr. «farine gâtée par ces insectes.»

  • kosedet
    kosedet

    adj. Charançonné.

    ●(1867) FHB 147/339b. ker kosedet, ker prevedet. ●(1872) ROU 86a. Gâté. En parlant du blé, tr. «O cossedi, cosseded.»

    ●(1931) VALL 111b. (blé) charançonné, tr. «kosedet.»

  • kosediñ
    kosediñ

    v.

    (1) V. tr. d. Charançonner.

    ●(1927) AVZH III 136. hag en peleac'h an hosed ne hosedont netra.

    (2) V. intr. (en plt de la farine) Être charançonné.

    ●(1872) ROU 86a. Gâté. En parlant du blé, tr. «O cossedi, cosseded.»

    ●(1957) ADBr lxiv 4/468. (An Ospital-Kammfroud) blaz an touf a zo gant ar hrampouez : sur a-walh int bet greet gant bleud eet da gôsedi.

  • kosell
    kosell

    f. –où Cahot. cf. skoasell

    ●(c.1718) CHal.ms i. cahot, tr. «h/cosel coseleu, stoguel, stogueleu, a sarz[eau] on dit tozel tozeleu, hoross', horosseu.»

  • kosenn .1
    kosenn .1

    coll.

    (1) (entomologie) Charançon.

    ●(1732) GReg 216a. Cosson, ver qui gâte les blez, les pois, les féves, tr. «Van[netois] coçzen. p. coçz.» ●(1744) L'Arm 427b. Charanson, tr. «Cossænn.»

    ●(1907) VBFV.bf 43a. kosen, f. pl. kos, tr. «cosse du blé.»

    (2) Ver intestinal.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. kosen, f. pl. kos, tr. «vers des enfants.» ●(1934) BRUS 226. Des vers intestinaux, tr. «kos, sing. kosen, f.»

  • kosenn .2
    kosenn .2

    f. –où, kos Cosse, épluchure.

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kos, s. pl. m., tr. «Pluriel irrégulier de kosenn, cosse, gousse de légume. »

    ●(1904) ARPA 202. C'hoantaat a rea carga he gof gant ar c'hossennou a zrebe ar perc'hel, ha den ne roe d'ezhan.

  • kosenn .3
    kosenn .3

    f. –où

    I. Écheveau.

    ●(1977) PBDZ 216. (Douarnenez) kosenn, kosennoù, tr. «écheveau, écheveaux.»

    II. (marine)

    (1) Cosse.

    ●(1979) VSDZ 32. (Douarnenez) E-barzh kosenn ar gouel, tr. (p. 201) «dans la cosse de la voile.»

    (2) Kosenn riz : cosse d'empointure de ris.

    ●(1979) VSDZ 340. (Douarnenez) Kosenn-riz. f. Kosennoù-riz, tr. «Cosse d'empoi[n]ture de ris.»

  • kosenn .4
    kosenn .4

    f. –où Délot.

    ●(1744) L'Arm 433a. Délot, Gosse, tr. «Cossænn.. neu. f.»

  • koser
    koser

    m. Petit meuble à ranger les cuillers.

    ●(1975) UVUD 24. (Plougerne) Evit al loiou e doa eur c'hoser. Staget ac'h an treust. E doa toullou e barz. E vehe lakeat al loa en e za e barz. Gant eur fiselenn edo, ag eur pouez outa e penn-all. Setu e vehe chachet ijelloc'h evit paka da loa.

  • koshaat
    koshaat

    v.

    (1) V. intr. Vieillir.

    ●(1659) SCger 124b. vieillir, tr. «cozaat.» ●(1732) GReg 959b. Vieillir, tr. «cozzaat. pr. cozzeët.»

    ●(1846) BAZ 692. evelse e teuont da gozzat er c'hrim. ●(1856) GRD 279. na souffrein, na couhat, na merhuel. ●(1872) ROU 108a. Vieillir de plus en plus, tr. «Cosaat.» ●(1876) TDE.BF 364b. Kosaat, v. n., tr. «Devenir vieux, vieillir ; p. koseet, koseat.» ●Kosaat a ra, tr. «il vieillit.» ●dre ma kosa, tr. «à mesure qu'il vieillit.»

    ●(1908) NIKO 14. Kouhat e hramb hun deu. ●(1911) BUAZperrot 366. dre ma kosea. ●(1913) HIVR 18. kohat e hré er boulom. ●(1924) ZAMA 89. en eur gosaat. ●(1925) IZID 33. Ne glaskan ket kouhat. ●(1931) GUBI 197. Kohat e hra men dén. ●(1934) BRUS 88. Vieillir, tr. «kohat.»

    (2) V. tr. d. Faire vieillir.

    ●(1925) DIHU 172/351. E bro Kognag é kohér er guin-ardant doh el lakat én ur forn arlerh en devout tennet er bara.

  • kosholen
    kosholen

    m. Sel de récupération de saumure.

    ●(1952) LLMM 31/59. (Douarnenez) Koshalon. Halon a lavaret, ha n'eo ket holen. Gwechal e veze salet ar sardin ha preset en tambourioù. An holen a chome e foñs ar bailhoù a veze taolet en aod. An dud paour neuze a yae da zispenn ar c'hoshalon, a welc'he anezhañ, a lakae anezhañ da sec'hiñ en heol, hag a yae war o zreid da glask gwerzh dezhañ war ar maezioù da gaout un tammig gwennijen.

  • kosigan
    kosigan

    m. –ed Corrigan. cf. nozegan

    ●(1907) VBFV.bf 43a. kosigan, m. pl. –añned, tr. «nain, lutin.»

  • koskor
    koskor

    m./f. & adv.

    I. M./f.

    (1) Personnel, serviteurs, gens d'une maison.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 121). Cosgor, famille. ●(1499) Ca 47a. Coscor. g. famille mesgnie. ●(1557) B I 304. Ma coscor ne allaf goret, tr. «Mes bonnes gens, je ne puis qu'y faire.» ●(1575) M 368. haz cosquor enorus, tr. «et ton honorable entourage de vassaux.» ●(1580) G 20. Te haz quosquor, tr. «Toi et tes serviteurs.» ●147. deomp lem en mor quosquor, tr. «allons vite en mer, mes gens.»

    ●(1744) L'Arm 357b. Serviteur (…) Valet, tr. «coscorh.» ●396a-b. le Moine qui ménaceroit ce Prêtre de lui faire donner les étrivières par ses valets, tr. «er Menah, péhani a venassehai er Bælêc-hond à dauleu bah dré é goscorh.»

    ●(1907) VBFV.fb 48a. gens, domestiques, tr. «koskor, pl. m.» ●(1908) AVES 61. Ean e zavéas é hoskor de halùein er ré e oé pedet d'er fest. Mes ne vennent ket donet. Davéein e hras a neùé goskor aral. ●62. Nezé réral e grog én é hoskor, ou goalgas hag ou lah. ●(1918) LILH 8 a Eost. a houdé men des tud ar en doar é tikri er goskor ou mistr. ●(1913) AVIE 56. get é hoskor ér vag. ●(1926) DIHU 177/46. Groeit d'hou koskor chom en ou guléieu.

    (2) Suite, entourage.

    ●(1530) Pm 264. An hol cosquor daz enoraff. tr. « Les seuls familiers à t'honorer. »

    ●(1792) BD 2834. Da laret dar roue goscor, tr. «pour dire au Roi, à sa suite.»

    ●(1905) LZBg Gwengolo 209. en diaul (…) hag el laeron, é hoskor, e rid dré er vro.

    (3) Sorte de gens.

    ●(14--) Jer.ms 221. Et noman en hanu Sathanas / Entroch cosquor oar an mor glas, tr. «Allez maintenant, au nom de Satan, / Vous tous, sur la mer bleue.» ●(1530) Pm 28. Eual ho mam guir ham miret / Oz pep quoscor a drouc morchet tr. « Comme votre véritable mère, gardez-moi / De toute compagnie funeste. » ●(1650) Nlou 180. Porz an Barados deiz nos a yoa closet ; / Da nep seurt cosquor, an nor ne dygoret, tr. «La porte du paradis était fermée jour et nuit. / On n’ouvrait à aucune espèce de clan.»

    (4) Groupe.

    ●(1650) Nlou 262. Tut plen à enor, cosquor pastoret, tr. «Gens pleins d'honneur, clan de bergers.» ●469. Ha tut à enor, cosquor pastoret, tr. «et des gens d'honneur, une troupe de bergers.» ●489. Da'un lot cosquor tut à enor pastoret, tr. «à une partie d'un groupe de gens d'honneur, des bergers.» ●522. Vn lot à enor, tut cosquor pastoret, tr. «Une troupe honorable, des gens d'une troupe de bergers.»

    (5) Peuple.

    ●(14--) N 440. Ha cals enor da cosquor Armory, tr. «Et beaucoup d'honneur pour le peuple d'Armorique.»

    II. (?) Adv. En cœur (?).

    ●(1650) Nlou 110. Rouanes an Tensor, cosquor, enoromp, tr. «honorons en cœur la reine du trésor.»

  • kosper / koper
    kosper / koper

    [kaot + per (GMB 101)]

    coll. (botanique).

    I.

    (1) Poires sauvages.

    ●(1633) Nom 68b. Pirum hordearium : poire musquette : peren musquet, caut-per dous. ●69a. Cornum : cornille : cozper.

    ●(1732) GReg 736a. Poires sauvages, tr. «Coz-pèr. col pèr.» ●(1752) PEll 165. Cosper, Singulier Cosperen, Poire sauvage. Quelques-uns disent Cotper & Cotperen.

    ●(1895) GMB 101. on dit en pet[it] Trég[uier] koc’h-per, ce qui ne peut s’expliquer par la phonétique seulement.

    (2) Prunes sauvages.

    ●(1906-1907) EVENnot 7. (Priel) Diou blanten groegon hag eur ween goper a zo er jardin. Amzer ger en euz groet tre ma vleuent, tr. «Prunes sauvages.»

    (3) Cenelles.

    ●(1879) ERNsup 146. koc’h-pér, Trév[érec] fruits de l’aubépine.

    II. Bezañ da ub. evel koper ha mesper : s’en foutre du tiers comme du quart.

    ●(1905) BOBL 11 novembre 60/2a. ar re waranto labourat evidomp da genta, araok labourat evid ar Republik, pe evid ar Roue, pe evid ideiou a netra evelse, hag a zo d’eomp evel koper ha mesper.

  • kosperenn
    kosperenn

    [brpm cosperen, cotperen < kosper + -enn]

    f. –où, kosper Poire sauvage.

    ●(1752) PEll 165. Cosper, Singulier Cosperen, Poire sauvage. Quelques-uns disent Cotper & Cotperen.

  • kost
    kost

    s. Corne de lanterne.

    ●(1732) GReg 213a. Corne propre à enchasser des Lanternes, tr. «Qost.» ●La corne d'une Lanterne, tr. «Qost ul Letern.»

    ●(1876) TDE.BF 364b. Kost, s. m., tr. «Corne de lanterrne pour remplacer le verre.»

    ●(1965) BAHE 44/38. Kost = un doare danvez-gwer erzatz. Ar re-mañ n'eo ket krampouez int ! Ya kost-letern. Gwenn eo evel un tamm kost-letern.

  • Kost'-ar-C'hoad
    Kost'-ar-C'hoad

    n. de pays et de terroir (Lescouet-Gouarec, Gouarec, Perret, Plélauff, Sainte-Brigitte), n. d’une gavotte du même terroir (cf. Kost ar C'hoat, Pierre Jezequel & Jean-Yves Hélard, Coop Breizh, 2001, 158 p.]

  • kostabannoù
    kostabannoù

    plur. (charpenterie) Liteaux.

    ●(1988) TIEZ II 127. Partout ailleurs, la couverture végétale est directement supportée par des lattes (goulaou, skiltrou) ou des liteaux (kostabannou, kostellinou).

  • kostardek
    kostardek

    adj. Qui a de grosses côtes.

    ●(1499) Ca 47a. Item hoc costarium / rii. g. costez. b. costardec.

  • kostelinoù
    kostelinoù

    plur. (charpenterie) Liteaux.

    ●(1988) TIEZ II 127. Partout ailleurs, la couverture végétale est directement supportée par des lattes (goulaou, skiltrou) ou des liteaux (kostabannou, kostellinou).

  • kostenn .1
    kostenn .1

    f. –où, kostoù, kestad d. divgestad (anatomie) Côte.

    ●(1499) Ca 47a. Costenn. g. coste. ●(c. 1501) Lv 231/1. costen gl. costa. ●(1557) B I 575. An deu darnou houz costou huy, tr. «Vos côtes ne sont-elles pas en lambeaux.» ●(1580) G 1255. Torret eou ma costou, hac an mellou am queyn, tr. «Mes côtes sont rompues, et les vertèbres de mon dos.» ●(1633) Nom 22b. Costa : coste : costen.

    ●(1732) GReg 216a. Coste, ou, côte, os long & fait en arc, tr. «Van[netois] costèen. p. costëu, qestad, diguestad. (costenn. p. costou.»

    ●(1870) MBR 154. kement kostenn a zo enn da gorf milliget, tr. «toutes les côtes de ton corps maudit.» ●(1894) BUZmornik 367. Diou euz he gostou.

    ●(1900) KEBR 16. Ar c’hostou, tr. « Les côtes ». ●(1902) PIGO I 212. eur gosten aneval neve-lazet. ●(1909) KTLR 179. o c'hilligad he c'hostennou. ●(1912) BUAZpermoal 274. unan eus he c'hostou a oe torret. (...) tro-war-dro d'ar gosten dorret.

  • kostenn .2
    kostenn .2

    f. –où (Boucherie) Demi-carcasse.

    ●(1996) VEXE 230. Puis on laisse le cochon tel quel, passer la nuit à l'air frais. Le lendemain, il est partagé en deux moitiés (kostennou).

  • kostenn .3
    kostenn .3

    s. (argot des tailleurs vannetais) Cosse, paresse.

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Kosten, tr. «diegi.»

  • kostenner
    kostenner

    m. –ion (argot des tailleurs vannetais) Cossard, paresseux.

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Kostenner, tr. «diegus.»

  • kostennus
    kostennus

    adj. Qui a de grandes côtes.

    ●(c.1500) Cb 49a. costardus / da / dum. qui a grans costes. b. costennus.

  • kostepennad
    kostepennad

    m. –où Gifle.

    ●(1937) DIHU 312/277. ur hosté-pennad eit er ré en des chonjet é vehè mat...

  • koster
    koster

    adv. N'est-ce pas.

    ●(1919) DBFVsup 41b. kostér, kostér d'oh (Sk.-E.), tr. «n'est-ce pas ? Cf. koustelé.» ●(1933) DIHU 266/292. Ne gredeh, koster, éh oè ken diés-sé skriù er brehoneg ?

  • kostez
    kostez

    m./f., prép. & adv. –ioù d. daougostez, divgostez

    I. M./F.

    A.

    (1) Côté, partie latérale.

    ●(1499) Ca 47a. Costez. g. coste. ●(c. 1501) Lv 231/2. costet gl. latus. ●(c.1500) Cb. Tu. vide in costez. ●(1633) Nom 22b. Latus : costé : costez. ●256a-b. Hemicrania : douleur de teste d'vn costé : drouc pen á vn costez.

    ●(1659) SCger 32b. costé droit, costé gauche, tr. «costé, pe tu dehou, tu cleiz.» ●de l'autre costé, tr. «eus an tu, pé costé all.»

    (2) Côté (d'un édifice, etc.).

    ●(1883) MIL 131. Ilis Guimiliau, da vihana eur c'hostez anezhi, kostez ar C'hreis-Deis, a zo bet savet er bloas mil c'huec'hkant ha pemp.

    (3) (domaine militaire) Flanc.

    ●(1732) GReg 417a. Prendre l'ennemi en flanc, tr. «Attaqui un arme dre ar c'hostez.»

    (4) (politique) Côté, parti.

    ●(1732) GReg 217a. Costé, parti, tr. «costez.» ●217a-b. Je me mettrai de vôtre côté, tr. «Me'-n hem lacqayo èn ho costez.»

    B. (anatomie)

    (1) Côté du corps, flanc (de la hanche à l'aiselle).

    ●(1732) GReg 216b. Costé, ou côté, partie du corps humain, depuis les hanches jusqu'à l'aisselle, tr. «Costez. p. costezyou. Van[netois] coste. p. costeëu, costëu.» ●(1792) BD 851. da goste gant vn tol guiridic men bico, tr. «Je piquerai ton flanc d'un coup douloureux.»

    ●(1848) GBI I 384. Ha flanch d'e-ez-hi 'r c'hoste deho, tr. «Et fais lui une incision au côté droit.» ●(18--) SBI II 262. Eur zabrenn noaz ouz ma c'hoste, tr. «Un sabre nu à mon côté.» ●(18--) SAQ I 15. gant eun taol goaf, da zigeri he gostez.

    ●(1900) KEBR 16. Ar c’hostez, tr. « Le côté » ●Ar c’hostesiou, tr. « Les côtés ». ●(1904) DBFV 52a. digosté, duel de kosté, flancs, côtés.

    (2) Moitié du corps.

    ●(1732) GReg 217a. Mettre son épée au côté, tr. «Lacqât ê gleze ouc'h e gostez.»

    (3) Flanc, siège de la gestation.

    ●(1829) IAY 24. men em eus ho touguet nav mis entre ma daou goste. ●(1857) LVH 348. digosté me mam. ●(1861) BSJ 18. étré hou tigosté er hroaidur.

    ●(1907) BSPD I 7. kent ma oé bet konseùet étré digosté é vam.

    C. (boucherie) Côtes.

    ●(1633) Nom 59a. Succidia : costé de lard : costez quic sal, pe quic ouch.

    D. (marine)

    (1) Côte.

    ●(1844) DMB 28. Pe mès bet laret kenavo / D’em mam beur ar er hosté, tr. « Au moment où j’ai dit adieu / A ma pauvre mère, sur la grève. »

    (2) Mont er c'hostez : aller à la côte.

    ●(1952) LLMM 31/59. (Douarnenez) mont er c'hostez, tr. «aller à la côte.»

    (3) Lakaat ur vag er c'hostez : échouer un bateau.

    ●(1952) LLMM 31/59. (Douarnenez) lakaat ur vag er c'hostez, kas ur vag da goll war ar reier.

    (4) Chom ur vag e kostez an aod : désarmer un bateau.

    ●(1952) LLMM 31/59. (Douarnenez) Chom ur vag e kostez an aod, tr. «désarmer un bateau.»

    E. (géographie) Côte, versant.

    ●(1633) Nom 230b. Dorsum montis, cliuus. Latus montis : la descente de la montagne, ou la coste : an disquenn ves an menez pe an costez.

    II. Loc. prép.

    (1) E-kostez : du côté de.

    ●(1580) G 150. Bet an porz a Brahec so e coste Treguer, tr. «Jusqu'au port de Brahec, qui est à côté de Tréguier.»

    ●(1894) BUZmornik 121. Ne c'houfe den lavaret pegement a vad a reaz ar venac'h santel-ze enn hor bro, ken e kostez Leon, ken e kostez Treger.

    (2) E kostezioù : aux environs de.

    ●(1909) KTLR 200. E kosteziou Pleyben oa eur vaouez hag a oa koz-koz. ●(1911) BUAZperrot 438. o chom e kosteziou Karaëz.

    (3) E kostez ub. : du côté de qqn, de la part de qqn.

    ●(17--) SP I 317. Ewidon em hoste a so deliberet / Da vezan atantif da gement a leret, tr. «Moi, pour ma part, je suis décidé / à être attentif à tout ce que vous direz.»

    (4) Eus kostez ub. : du côté de qqn, de la part de qqn.

    ●(1576) Gk I 212. Ves ma costez mé a desirhé an leur-man euel maz edy, ez vé laquaet en golou, hep ober nep mention ves ma hanu.

    ●(1621) Mc 9. Mar deux bet negligancc ves hon costez, hoguen é deuruout à propos deliberet.

    (5) Eus kostez (+ n. de lieu) : (venir) de.

    ●(1943) HERV 113. Ya, e dud, avat, a zeue eus kostez Goulc’hen.

    (6) Oc'h kostez ub. : à côté de qqn.

    ●(c.1350) Io ms latin 14355 f°399r°. Mar hamguorant va karantit da vout in / nos ohecostit uamgaret. nep pret. etc. tr. « Si me garantit mon amour d'être la nuit à son côté, femme aimée, à tout instant, etc »

    III. Adv.

    A. À côté.

    ●(1907) AVKA 247. Koste e skoet. ●(1910) MBJL 142. Eur wejig bennak, memes tra, e tigoue dê skei koste. ●181. ha c'hoaz e sko koste.

    B. Loc. adv.

    (1) A-hed-kostez =

    ●(1612) Cnf 14a. oz læsell à het costez an hystoriou.

    (2) Bezañ war ar c'hostez, mont er c'hostez : être délaissé.

    ●(1872) ROU 80a. La langue est en décadence, tr. «Parlant ar vro a zo var e gostez.»

    ●(1979) VSDZ 125. (Douarnenez) tout an dra-ze zo bet aet er c'hostez, tr. (p. 288) «tout ça est tombé à l'eau.»

    (3) A bep kostez : de tous côtés.

    ●(1633) Nom 228b. Peninsula : lieu enuironné presque de tous costez d'eau : læch anuirounet quasi á pep costez gant an dour. ●231a. Conuallis : vallée enuironnée de monts de tous costez : vn traouyen, pe vn can anuirounet á pep costez gant menez you (lire : menezyou).

    ●(c.1825/30) AJC 5799. ar hanono a roc a tan a beb coste. ●(18--) SAQ I 53. ne velot a bep kostez nemed grasou ha madoberou.

    (4) A ur c'hostez : d'un côté.

    ●(1499) Ca 14b. Aun costez. g. dung coste.

    ●(1633) Nom 183b. Machæra : glaiue ou espée aiguë d'vn costé : cleau pe clezeu lemm á vn costez.

    C. Épith.

    (1) De côté.

    ●(1930) FHAB Meurzh 101. Dirag an nor gostez.

    (2) Poan-gostez : point de côté.

    ●(1894) BUZmornik 432. Klenver a eure gant ar boan gostez.

    ●(1909) LZBt Du 35. Eur beurewez, an Tad Caprais enn em glemm deuz eur boan goste ar gwasa. ●(1976) BAHE 91/11a. e teue buan poan-gostez din.

  • Kostez-an-Nord / Kostezioù-an-Nord
    Kostez-an-Nord / Kostezioù-an-Nord

    n. de l. Côtes-du-Nord, aujourd’hui Côtes-d’Armor (département).

    ●(1793) SD 189-190. un instituter euz al langaich gallecq ebars en pep commun var ar meazebars en departamanchou Morbihan, Finistère, Costezyou-an-Nord, ac ebars en ul loden eus a departamant al Loar izelaf a bere an habitanded a barlant un yez hanvet brezounecq. ●226. an departamanchou a Finistère, Morbihan, Costessiou an Nord hac Ile ha Vilenna. ●229. Imprimet dré eurs an départamant Costé an Nord evit béan affichet an ol communo deus e ressort.

    ●(1847) FVR 112. Departamant kostez-ann-Nord ne fellaz ket d'ezhan choum warlerc'h. ●(1865) FHB 9/66b. evit departamanchou Costez-an-Nord, Il-ha-Vilen, Morbihan, Finister, Loar-Izela, Vande ha Men-ha-Loar.

    ●(1905) ALMA 66. Foariou Kostez-ann-Nord.

  • kostez-dor
    kostez-dor

    m. = (?) Montant de porte (?).

    ●(1744) L'Arm 297a. Poteau (…) De croisées & de huisseries, dans lesquels sont fichés, la serrure, le verrou & le clanche, tr. «Cossté-dorr. m.»

  • kostez-e-kostez
    kostez-e-kostez

    adv. Côte à côte.

    ●(1732) GReg 216b. Aller côté à côté, ou côte à côte, tr. «mont-costez-ê-costez.»

  • kostez-ha-kostez
    kostez-ha-kostez

    adv. Côte à côte.

    ●(1732) GReg 216b-217a. Aller côté à côté, ou côte à côte, tr. «mont-coste-ha-coste.»

  • kostez-karr
    kostez-karr

    m. Ridelle.

    ●(1934) BRUS 281. Une ridelle, tr. «ur hosté-kar.»

  • kostez-kloued
    kostez-kloued

    m. =

    ●(1732) GReg 172b. Bras d'une Claye, tr. «costez-clouëd. p. costezyou-clouëd.»

  • kostez-kostez
    kostez-kostez

    adv. Côte à côte.

    ●(1952) LLMM 32-33/131. (Douarnenez) kost-ha-kostez ganin : em c'hichenig. ●(1958) ADBr lxv 4/532. (An Ospital-Kammfroud) Diou rijennad keuneud-bleñchou renket kostez-kostez a raio eun dorchenn vad d'ar bern foenn.

  • kostez-ouzh-kostez
    kostez-ouzh-kostez

    adv. Côte à côte.

    ●(1744) L'Arm 33b. Bord-à-bord, tr. «Cossté-oh-cossté.»

  • kostez-penn
    kostez-penn

    m. (cuisine) Demi-tête de porc rôtie.

    ●(1984) ECDR 189. tammoù anduilhenn pe kig sall, pe un tamm kostez penn.

  • kostezenn
    kostezenn

    f. –où

    (1) Côté (de qqc.).

    ●(1633) Nom 166b. Sponda : costé du lict : costezen guelè.

    ●(1929) FHAB Ebrel 128. a zavas, a-nevez, kostezenn an ti e tu an hanter noz.

    (2) Parti (politique, etc.).

    ●(1893) IAI 218. lavaret a eure n'edo gant koztezen ebet, oa mignoun d'an oll.

    ●(1914) FHAB C'hwevrer 58. ez eas e kostezen Charles Bleiz. ●(1915) HBPR 149. Ar Girondinet, kaer he doa ar gostezen all ober, a chomas atao, ar vistri. ●(1926) FHAB Ebrel 127. eur gostezenn politik. ●(1930) FHAB Meurzh 95. ne gredjont ket mont kentoc'h gand eur gostezenn eget gand eben. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 105. Kostezenn ar Morgan a oa adstaget da skigna he falskelennadurez.

    (3) (droit) Partie.

    ●(1854) MMM 383. an testou a bep costesen. ●(1867) BUE 31. ann holl brosejo e oa echuet gant-han dre eunn intent vad etre an diou gosteen. ●(1872) ROU 94a. Partie. Ceux qui plaident ou qui contractent, tr. «costezenn.»

    (4) Côté de la parenté.

    ●(1909) BROU 217. (Eusa) Kostezen, tr. «il se dit aussi d'un côté de la parenté.»

    (5) (boucherie) Demi bête, demi carcasse.

    ●(1909) BROU 217. (Eusa) Eur gostezen gik, tr. «un demi-veau, porc, etc.»

    (6) (boucherie) Côtelette.

    ●(1732) GReg 217b. Cosstelette, côtelette, petite côte, tr. «Costezennicq. p. costezennouïgou.»

    (7) (anatomie) Côte.

    ●(1659) SCger 32b. la coste d'Adam, tr. «costezen Adam.» ●(1732) GReg 216a. Coste, ou, côte, os long & fait en arc, tr. «Costezenn. p. costezennou. costëen. p. costënnou.»

    ●(1900) KEBR 16. Eur gostezen, tr. « Une côte ».

    (8) (charpente) Panne.

    ●(1907) VBFV.bf 43a. kostéen, f. pl., tr. «panne, filière de charpente.» ●(1942) VALLsup 31a. Filière de charpente, tr. «kostezenn d'après V[annetais].»

    (9) Personne qui penche d'un côté.

    ●(1942) VALLsup 31a. kostezenn T[régor], tr. «personne qui penche d'un côté.»

  • kostezenn-gloued
    kostezenn-gloued

    f. =

    ●(1732) GReg 172b. Bras d'une Claye, tr. «costezeñ-clouëd. p. costezennou-clouëd.»

  • kostezennek
    kostezennek

    adj. Côtelé.

    ●(1931) VALL 159a. Côtelé, tr. «kostezennek.»

  • kostezenniñ
    kostezenniñ

    v. intr. (marine) Rouler.

    ●(1903) MBJJ 339. Red eo d'in gwelet hag-eñ eo ken drouk an autro «keravel» pa c'houe a benn, ha pa c'houe a goste, hag-eñ e c'hourdrouz kement al lestr d'ar boull-galon pac'h a war helpenn ha pa ve o kosteenni.

  • kostezet
    kostezet

    adj. Penché.

    ●(1633) Nom 231b. Crepido : rocher panchant : roch pe quarrec costezet, eil costezet. ●232b. Solum accliue : vallée, terre panchante : traouyen douar ô dimmuiff (lire : diminuiff), douar costezet.

  • kosteziañ
    kosteziañ

    voir kosteziñ

  • kosteziek
    kosteziek

    adv. =

    ●(1909) DIHU 47/266. Hui gerhé kostéiek !

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...