Recherche '"kouarc'h"...' : 6 mots trouvés
Page 1 : de kouarch (1) à kouarchenn-2 (6) :- kouarc'hkouarc'h
coll. & m.
I. Coll. (botanique)
(1) Chanvre (plante).
●(1327) Coris 9892 fol. 34 r° (d'après CHB 199). quarc.
●(c.1718) CHal.ms i. chanure, tr. «Coarh, mais on m'assure qu'en basse bretagne coarh est un mot fort sale, et on dit Canap, pour signifier du chanure, c'est a quoi il faut prendre garde.» ●(1723) CHal 36. Coarh, tr. «chanvre.» ●(1732) GReg 151a. Chanvre, plante, tr. «Van[netois] Coüarh. coarh.» ●908b. Teiller, teiller du chanvre, tr. «Van[netois] tilheiñ coüarh.» ●(1744) L'Arm 52b. Chanvre, tr. «Couarh.. heu. m.» ●(1752) PEll 166. Coüarc'h, Au pays de Vannes et en Haute-Cornwaille, est du chanvre.
●(1849) LLB 215. Er bautred e dill koarh. ●313. Ar ol er hegélieu er hoerh e vihana. ●(1876) TDE.BF 355a. Koarc'h, kouarc'h, s. m. V[annetais], tr. «Chanvre, plante textile.» ●(1897) EST 45. Mar dé anvé er hoarh.
●(1913) HIVR 29. hadet koarh ha lin. ●(1925) SFKH 5. hadein koarh. ●(1939) RIBA 157. krazein koarh de vréiat.
(2) Plantenn gouarc'h : pied de chanvre.
●(1912) DIHU 82/60. Ur blanten koarh.
(3) Kouarc'h tadoù : chanvre mâle.
●(1897) EST 46. ol er hoarh (…) En tadeu orgueillus, tr. «Le chanvre-mâle, la tête haute et fière.»
●(1903) EGBV 68. koarh tadeu, tr. «chanvre à graines ; dans les campagnes, chanvre mâle.» ●(1907) VBFV.bf 41b. koarh (…) tadeu, chanvre mâle (noms donnés par abus au chanvre à graines).»
(4) Kouarc'h mammoù : chanvre femelle.
●(1897) EST 46-47. ol er hoarh (…) get mui a zoustér é tennér er mameu, tr. «Mais les femelles sont tirées avec plus de douceur.»
●(1903) EGBV 68. koarh mammeu, tr. «chanvre à poussière fécondante ; pour les campagnards, chanvre femelle.» ●(1907) VBFV.bf 41b. koarh (…) mammeu, chanvre femelle (noms donnés par abus au chanvre à pollen).»
II. M. (textile) Chanvre.
●(1744) L'Arm 168b. 5 aunes de toile de chanvre, tr. «puem goalenn lieien coarh.»
●(1856) VNA 31. du Chanvre, tr. «Couarh.» ●(1857) LVH 27. groeit a lin pé a goarh.
●(1921) BUFA 130. er grouiz koarh e sterdé é zillad peur.
- kouarc'haerkouarc'haer
m. –ed (ornithologie) Pinson.
●(1849) LLB 199. er horaer, er vouialh, er golvan. ●(c.1897) GUN.dihu 146/314. Er vouialh, er hoarér, er glom, er savelleg.
●(1907) VBFV.bf 41b. koarhaér, m., tr. «pinson.» ●(1931) VALL 560b. Pinson, tr. «koarc'haer V[annetais] pl. ed.» ●(1934) BRUS 253. Un pinson, tr. «ur hoarhaér –ed.»
- kouarc'hegkouarc'heg
f. –i
(1) Chenevière.
●(c.1718) CHal.ms i. cheneuiere, tr. «ur goarhec, ul liorh canap.» ●(1723) CHal 36. Coarhec ur gouarhec, tr. «chenviere.» ●(1732) GReg 160b. Cheneviere, lieu semé de chenvi, tr. «Van[netois] coarhecq. p. coarhegeü.» ●(1744) L'Arm 428a. Cheneviere, tr. «Coarhêc.. êgui. f.»
●(1876) TDE.BF 355a. Koarc'hek, s. f. V[annetais], tr. «Chenevière ; pl. koarc'hegeu.» ●(1897) EST 45. Monet bean d'é goarhèg e zou é tal en ti.
●(1907) VBFV.bf 41b. koarheg, f. pl. i, tr. «chènevière.» ●(1908) DIHU 36/84. M'em es hadet ur goarheg. ●(1924) SBED 32. betag korn hé hoarheg.
(2) local. Jardin.
●(1981) LIMO 27 novembre. Goarheg, littéralement chennevière, se dit pour Liorh, jardin dans la région de Guémené.
- kouarc'hek
- kouarc'henn .1kouarc'henn .1
f. -où
I. Brin de chanvre.
II.
(1) Plom evel ur gouarc'henn : être bien droit.
●(1913) DIHU 95/264 (G). Ha me zo mé famellen ieuank, ker plom èl ur goarhen !
(2) Korfet evel ur gouarc'henn : avoir une taille mince.
●(1888) MELu 404 (G). Corvet é e guis dur gouarhen manefic e houer dansal, tr. E. Ernault «Elle a la taille mince comme un brin de chanvre.»
- kouarc'henn .2kouarc'henn .2
f. –ed Belle fille.
●(1919) DBFVsup 25b. garsalen (B[as] v[annetais]), une élégante. – Ailleurs labousel, pautréz, karuéz, femellen, koarhen, planten, loskaden.