Devri

Recherche 'koumanant...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de koumanant (1) à koumanantour (8) :
  • koumanant
    koumanant

    m./f. –où

    I.

    (1) Contrat, marché.

    (1499) Ca 48b. Coumanant. g. couuenance. l. hoc pactum / tii. ●(c.1500) Cb 50b. Coumanant. g. couuenance / ou louage. l. hoc pactum / cti. ●(1575) M 462. Homan so comanant, dyhoant da auantur, tr. «C'est une destinée peu enviable que ton sort.»

    (2) Ober koumanant : passer un contrat.

    (c.1500) Cb 50b. ga. faire / ou receuoir couuenances. b. ober coumanant.

    (3) Dizober koumanant : rompre un contrat.

    (c.1500) Cb 50b. g. rumpre couuenances. b. disober commanant.

    II. (domaine du travail salarié)

    (1) Paye, salaire, gages.

    (1659) SCger 61a. gage recompense, tr. «commanant.» ●107b. salaire, tr. «commanant.» ●(1732) GReg 444b. Gage, salaire de serviteur, tr. «Coumanand.» ●863b. Le salaire des serviteurs & servantes, tr. «coumanand

    (1879) BMN 243. ne doa ken commanant nemed he boed. ●(1894) BUZmornik 441. gant ma vezint paet mad, gant m'o devezo koumanant vraz !

    (1900) KEBR 9. Koumanant ar mevel, tr. « Les gages du domestique ». ●(1908) BOBL 29 août 192/1a. Loeiz ar Floc'h a lavar eo kkresket paë an dud a labour : ar c'houmananchou ne greskont ket evit poueza oc'h an dispignou a gresk a bep tu. ●(1911) BUAZperrot 354. ar vistri-skol, gounezet gant e skouer ne weljont mui en o labour eur boan hag a c'houlenn koumanant, mes eul labour hag a ra plijadur da Zoue ha vad d'ar paour. ●(1964) BRUD 17/5. Pegeit zo n'am-eus ket pêet da goumanant dit, Laouig ? ●(1955) STBJ 201. Ês e oa kavout tud da labourat (...) evit nebeut a goumanant.

    (2) Foar ar c'houmanantoù : foire où se gagent les ouvriers agricoles.

    (2005) SEBEJ 34. (Ar Yeuc'h) les moins bons, pour être embauchés, devaient se rendre à la foire au gages foar ar homenanchou.

    (3) Ober koumanant, e goumamant : se gager.

    (1732) GReg 444b. Faire ses gages, tr. «Ober coumanand. ober e goumanand

    (1943) FHAB Gwengolo/Here 350. (Skaer) Staget hoc'h eus ho kole ? Gwerza hoc'h eus graet ? Eur c'hole gwerzet a veze staget ouz eur ruilhenn hag ar perc'henn aes d'ezan mont da vale. E foar ar begou evit goulenn gant eur mevel ha graet en deveze koumanant, ha foar en deveze graet e veze goulennet outañ : Staget ho peus ho kole ?

    (4) Bezañ e koumanant gant ub. : être aux gages de qqn. comme serviteur.

    (1732) GReg 444b. Etre aux gages de quelqu'un en qualité de serviteur, ou de servante, tr. «Beza ê coumanand gad ur re

    (5) Ober koumanant ouzh ub. : engager qqn.

    (1906) BOBL C'hwevrer. C'hoant am eus e rafec'h koumanant ouzin, mar plij ganeoc'h. (d'après KBSA 184).

    (6) Terriñ e goumanant : rompre son engagement.

    (1955) STBJ 179. hag e klaskent digareziou da c'houlenn o c'hont ha da derri o c'houmanant.

    III. (domaine agricole)

    (1) Ferme, convenant.

    (1464) Cms (d’après GMB 114). Commanant pe quemaes (louage). ●(1499) Ca 48b. Item vulgariter dicitur hec conuenancia / e. g. conuenance. b. comanant pe quemaes.

    (1659) SCger 74a. loier, tr. «commanant.» ●138a. commanant, tr. «louage.»

    (1849) LLB 82. guèlat ur gommenand. ●(1857) CBF 87. gouzout a ra ma ve re ger he goumanand ne zeufe ket he c'hoel Mikeal d'ar gear na digan-en na digant den, tr. «il sait que si sa ferme était d'un prix trop élevé, il ne serait payé, à la Saint-Michel, ni par moi ni par aucun.» ●(1863) GBI I 252. Reï 'reur d'ez-hi seiz komanant, tr. «On lui donne sept métairies.» ●258. Ann dibab a deir gomanant, tr. «Avec une au choix de trois fermes.»

    (1912) MMPM 69. eur goumanant ker vraz. ●(1931) GUBI 88. Etal Pondi m'em es ur gomenand. ●(1934) BRUS 278. Un domaine, tr. «ur gomenand –eu, f.»

    (2) (droit) Tenue, tenure.

    (1464) Cms (d’après GMB 114). Commanant pe quemaes (louage). ●(1499) Ca 48b. g. conuenance. b. comanant pe quemaes.

    (1732) GReg 772a. Dans l'usement de Quevaise la tenuë est au mineur ; & à défaut d'enfant mâle, la tenuë va au Seigneur, tr. «E douar Qævæs ar goumanant a aparchant ouc'h ar map yaouancqâ ; ha defaut map, ez a d'an Autrou.» ●915a. Tenuë, ou tenure, ou tenement, terme de coutume, tr. «Commanand. p. commananchou

    (1863) GBI i 424. Pe goll ar gwir ar gomanant, tr. « Ou perdre nos droits sur le convenant (note Luzel : « Ferme à domaine congéable ») » ●430. Komanantjou ’walc’h ’zo er vro, tr. «Assez de convenants sont dans le pays.»

    (3) Koumanant ar c'huzh-heol : (?) prison (?).

    (1996) GRVE 40. Petra ? gand an tagnouz a zo o chom en komanant ar Huz-heol ?

    IV. Abonnement à un organe de presse, à l’électricité, à un théâtre, etc.

    (1914) DFBP 2b. abonnement, tr. «Koumanant.» ●(1920) FHAB Genver 193. adnevezi, ar c'hentan ar gwellan, o c'houmanantou. ●(1931) VALL 3a. Abonnement, tr. «koumanant m. (et f. L[eon]), pl. –ñchou.» ●(1934) BRUS 289. Un abonnement, tr. «ur gomenant, f.»

  • koumanant-eost
    koumanant-eost

    m. Engagement pour la moisson.

    (1869) FHB 239/240b. An tad en devoa great comanad eost.

    (1982) TIEZ I 114. des tâcherons qui peuvent aussi devenir des journaliers agricoles le temps des grands travaux (c'est le kommand eost).

  • koumanant-noz
    koumanant-noz

    m./f.

    (1) Déménagement clandestin.

    (1942) VALLsup 49b. Déménagement clandestin, tr. «koumanant-noz m. ; kaset ganemp kuit eul lodenn eus hon loened ha barrek da gas c’hoaz dre goumanant-noz… (Garrec).»

    (2) Ober koumanant noz : déménager à la cloche de bois.

    (1977) TDBP II 275. Klevet em-oa lavared o-devoa greet koumanant-noz e Treduder, tr. « j'avais entendu dire qu'ils avaient déménagé à la cloche de bois, à Tréduder ».

  • koumanantad
    koumanantad

    m. –ed, –idi

    (1) Locataire.

    (1931) VALL 430a. Locataire, tr. «koumanantad pl. –ted, –tidi

    (2) Abonné.

    (1931) VALL 2a. Abonné, tr. «koumanantad pl. –tidi

  • koumanantañ
    koumanantañ

    voir koumanantiñ

  • koumananter / koumanantour
    koumananter / koumanantour

    m. –ion

    (1) Personne qui s'engage.

    (1869) FHB 241/256b. Evit an eost ema ar c'his dre Vreiz-oll da gemeret, pa gaver, comanancherien. (...) gant sicour an dornerezet, n'eus ket a izom kement a gomanancherien eost.

    (1995) BRYV v 50. (Milizag) Ar vevelien all a oa gwechall eo ar gomanañcherien.

    (2) Abonné.

    (1914) DFBP 2b. abonné, tr. «Koumananter.» ●(1920) FHAB Genver 193. Pedi reomp hon c'houmananterien da adnevezi, ar c'hentan ar gwellan, o c'houmanantou. ●(1937) DIHU Ebrel 241. N’é ket 16 komenandour nebetoh e oulennen é nivéren Kerzu, met 100 lénnour muioh.

  • koumanantiñ / koumanantañ
    koumanantiñ / koumanantañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'engager, être aux gages de qqn comme serviteur.

    (1659) SCger 138a. commananta, tr. «seruir.» ●(1732) GReg 444b. Servir à gage, tr. «Coumananta. pr. coumanantet

    (1870) FHB 308/373a. Bez' emaï o servicha, pe o coummanancha egis ma leverer e Kerne.

    (1955) STBJ 53. Ha setu penôs e teuas ma maeronez da di ma zud, gant ar zoñj evelato da vont da goumananta adarre pa vijen brasoc'hik. ●68. o tevezia pe o koumananta e tiegeziou ar vro. ●69. Pa veze skuiz ar re-mañ o koumananta e ti ma zad, e c'houlennent o c'hont.

    (2) Koumanantiñ gant ub. : être aux gages de qqn. comme serviteur.

    (1732) GReg 444b. Etre aux gages de quelqu'un en qualité de serviteur, ou de servante, tr. «coumananta gand ur re-bennac

    (1931) VALL 326b. se mettre aux gages de, tr. «koumananta gant

    (3) S'abonner.

    (1914) DFBP 2b. s'abonner, tr. «Koumananti.» ●(1931) VALL 3a. S'abonner, tr. «koumananti.» ●(1934) BRUS 43. s'abonner, tr. «komenandein

    II. V. tr. d.

    (1) Abonner.

    (1931) VALL 3a. Abonner, tr. «koumananta.» ●(1934) BRUS 43. Abonner, tr. «komenandein

    (2) Koumanantiñ un atant da ub. : donner, louer une ferme en fermage à qqn.

    (1906) CDFi octobre. An dud a zo deuet ganto eus an enezenn a zo koumanantet bep a atant d'ezo. (d'après KBSA 130).

    III. V. pron. réfl. En em goumanantiñ : s'abonner.

    (1928) DIHU 199/11. a vremen e hellér um gomenandein.

  • koumanantour
    koumanantour

    voir koumananter

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...