Recherche 'kraf...' : 21 mots trouvés
Page 1 : de kraf (1) à krafinenn (21) :- krafkraf
m. –où, krefioù, krefen
I. (couture)
(1) Point.
●(1659) SCger 139a. craf nados, tr. «point d'aiguille.» ●(1732) GReg 228b. Couture, point d'éguille, ou de ligneul, tr. «craf. p. crafou.» ●326b. Un point d'éguille, tr. «Ur c'hraf nadoz.» ●735a. Point, terme de Cordonniérs, & de Tailleurs, tr. «Craff. p. cravou, crefenn. van[netois] craff. p. craffëu. ur hraf.» ●Un point, ou deux, tr. «Ur c'hraff, pe zaou.» ●Point d'éguille, tr. «Craff nadoz.» ●(1744) L'Arm 126a. Un point d'éguille, tr. «Ur hraff nadoué. m.»
●(1889) ISV 280. e rea eur c'hraf bennag en he dillad. ●(1894) BUZmornik 371. ken aliez (...) a grav a raimp gant hon nadoz enn eur c'hriat.
(2) Sevel krafoù : relever des points de couture.
●(1938) DIHU 321/44. ur vuguléz e saù kraùeu ul lor.
(3) Kraf Jezuz : point de Jésus.
●(1914) FHAB Mae 150. grêt e veze enno kreven Jezuz gant nadoz Mari. ●(1916) KZVr 190 - 03/11/16. Ober kreven Jezuz, Hir ha padus, tr. «faire de longues coutures (a vez lavaret, dre fent eus eur gemenerez a ra buan labour fall.»
(4) Kaout na kraf na digraf : ne rien avoir à se mettre.
●(1857) CBF 58. N'en deuz na kraf na digraf, ec'h heller lavaret, tr. «Il n'a pas de vêtement, on peut le dire.»
II.
(1) Ober udb. diwar e graf =
●(1867) MGK 3. Me ia diwar va c'hraf da gounta eur marvaill.
(2) Lien de paille tressée pour maintenir une meule.
●(1943) FHAB Gwengolo/Here 349.(Plouziri) Kraf, kreviou, liamm plouz gweet da lakaat war ar berniou plouz pe foenn.
(3) [au négat.] Ober ur c'hraf : ne rien faire.
●(1929) SVBV 62. gouezidi peurzu, divarrek, ar c'halz anezo, da ober eur c'hraf.
(4) C'hwitañ e graf : manquer son coup.
●(1879) ERNsup 150. c'houited 'n euz hi grav, il a manqué son coup.
(5) Pakañ ur c'hraf : atteindre un point donné.
●(1905) IVLD 15. P'en deuz ar c'hlenved paket ar c'hraf-se, n'ez a morse var he giz.
(6) Article (de loi).
●(1880) SAB 159. meur a grav eus al lezenn.
(7) Largeur.
●(1909) BROU 218. (Eusa) Kraf eun dorn, eur biz, tr. «la largeur d'une main, d'un doigt.»
(8) Na grediñ ur c'hraf : ne pas croire un mot.
●(1903) CDFi août-septembre. met ne gredan ket eur c'hraf diwar-benn kement-se. (d'après KBSA 60).
(9) Prise.
●(1931) VALL 592b. Prise ; action de tenir, tr. «kraf m. pl. iou.»
III. Point, sujet, question, problème.
●(1961) BAHE 25/4. Biskoazh avat n'he deus sinet ar Frañs emglev ebet a-zivout ar c'hraf-se, ha n'eo ket risklet d'hen ober, 'm eus aon : re vubuik e vefe eviti !
IV.
(1) Kaout ar c'hraf a-raok : avoir de l’avance.
●(1908) FHAB Meurzh 82 (L) M. Hamon. Eun ofiser rusian gant eun dournad a rede warlerc'h Poloniz ; ar re-man dre jans evito o devoa ar c'hraf araok.
(2) Sevel, ober e graf : faire sa fortune, sa pelote.
●(1910) FHAB Mae 150 *Ioen an Tour Gwenn. O veza ma oa dornet mad c'hellas en em zila evel skrivanier e buro ministr al labourou. Savet oa breman e graf gantan. Songit-ta ! mil lur ar bloaz evit mont da gemer un azezen epad eiz heur bemdez e buro ar ministr ! ●(1919) MVRO 8/1b. Abalamour d’hon tu deo dleet d’eomp en em zibab hag en em zifreta evit ober hon c’hraf.
●(1965) BAHE 46/49 (T) M. Klerg. ober e graf = gonit, dastum arc'hant.
(3) Sevel e graf da ub. :
●(1936) VKST Meurzh 47 *Devy. Piou oant ? Da genta tud a netra hag o doa avi ouz an dud vat, tud reuzeudik hag a zave o c'hraf d'an dud fall evit chench penn d'ar vaz mar gellfent.
(4) Sachañ e graf gantañ : tirer son épingle du jeu quoi qu’il arrive.
●(1942) VALLsup 67. Il tire son épingle du jeu quoi qu'il arrive, tr. F. Vallée «forz-kaer a zo e sach e graf gantañ bepred (Yeodet, «Breiz», 13 C'houevrer 1938.)»
- kraf-gouren
- kraf-naonkraf-naon
m. Crève-la-faim.
●(1996) GRVE $. Hañ, mad eo din avad zikour da stagañ boutonou d’ar hraf-naon-ze.
- krafadennkrafadenn
f.
(1) Grattin, égratignure.
●(1732) GReg 469b. Gratin, tr. «Van[netois] craüaden. craouïden.»
●(1907) VBFV.bf 44a. kraùiden, f., tr. «gratin.»
(2) Marque d'égratignure.
●(1876) TDE.BF 372a. Krafadenn, s. f., tr. «Marque d'égratignure.»
(3) Action de gratter.
●(1962) EGRH I 43. krafadenn f. -où, tr. « action de gratter. »
- krafadurkrafadur
m. –ioù
(1) Démangeaison.
●(1633) Nom 263a-b. Prurigo, pruritus, scalpurigo : demangeure, gratelle : debronn, craffadur.
(2) Égratignure.
●(1659) SCger 139a. crafadur, tr. «egratignure.» ●(1732) GReg 326a-b. Égratignure, tr. «crafadur. p. crafaduryou. Van[netois] cravadur. p. ëu.»
(3) Action de gratter.
●(1962) EGRH I 43. krafadur m., tr. « action de gratter. »
- krafañkrafañ
voir krafat .1 ou krafat .2
- krafañ / krafat .1krafañ / krafat .1
v. tr. d. Réparer (de ustensiles de poterie).
●(1874) TLK I FHB 481/88a. o krafat skudellou, podezou, lechefreou, plajou ha zoken bouteier prenn.
●(1909) BROU 218. (Eusa) Kráfa, tr. «Se dit de la réparation des ustensiles, surtout des poteries.» ●(1922) IATA 14. o klask krava eur pod-pri torret e pemp pe c'hwec'h tam. ●(1931) VALL 14b. Agrafer ; la vaisselle cassée, tr. «krafa.»
- krafat / krafañ / krafiñ .2krafat / krafañ / krafiñ .2
v.
I. V. tr.
A. V. tr. d.
(1) Gratter.
●(1659) SCger 63b. grater, tr. «crauat, grafat.» ●139a. crafat, tr. «gratter.» ●crauat, tr. «gratter.» ●(c.1718) CHal.ms ii. gratter, tr. «craoüein graffat.» ●Il gratte le parchemin, tr. «craoüein ara er parcheu.» ●(1732) GReg 470a. Gratter, tr. «Crafat. pr. crafet. cravat. pr. cravet. van[netois] craoüeiñ. craoüat. ppr. et.» ●(1790) MG 111. crahuad me fèn.
●(1838) CGK 13. cravad keïn eur vouïz hüdur. ●(1872) DJL 21. goude beza kravet eun tamig he skouarn glei. ●(1876) TDE.BF 372a. Krafat, v. a., tr. «Gratter.»
●(1907) VBFV.bf 44a. kravat, kravein, v. a., tr. «gratter.» ●(1912) BUEV 71. é kraùat doar er vened. ●(1924) BILZbubr 41/946. Bilzig a grafe e benn. ●(1934) BRUS 67. Gratter (le corps), tr. «kraùat.» ●(1974) SKVT III 127. Kravat a rae e vlev.
►absol.
●(1939) RIBA 72. é kleuet en naon é kraùat é poul é galon.
(2) Kravañ e c'hourlañchenn : se racler la gorge.
●(1872) DJL 28. goude beza kravet he c'hourlanchen teir guech, ha lakat ive teir frizen.
(3) =
●(1790) MG 179. Er sort affærieu-ze e grahue poche ur heah gounidec.
(2) Mettre la main sur.
●(1931) BAGA 7. Tomaz. M'eus gwir warnañ ; m'eus gwelet ar c'henta. Tepod. Ha me 'm eus e grafet. M'eus gwir warnañ.
(3) Voler, piller.
●(1931) BAGA 13. Mar bezez ken genaouek-se, / 'vo krafet betek da vragez. ●(1950) ANTK 27. Ar vriganted o deus krafet ha losket dre-holl.
B. V. tr. i.
(1) Kravat ouzh =
●(1912) BUEV 71. é ma bet é kraùat doh en nor.
(2) Krafañ war ub. : mettre la main sur qqn.
●(1942) ARVR 56/4. Mar gallan krafa war laouig, an dañser !
II. V. intr.
(1) Se gratter.
●(1876) TDE.BF 372a. Krafat, v. n., tr. «se gratter.»
(2) Filer.
●(1959) BRUD 7/84. Krava a reas d'ar gêr dreuz ar Palud. ●(1971) CSDC 48. Ma breur n'oa kravet emez hep bara na tra ebet. ●(1972) SKVT I 117. Krav kuit ! ●(1974) THBI 176. Neuze grav d'ar ger. ●179. ha krav a ra d'ar ger. ●209. Pennfollet, Augustine a grav d'ar porz. ●(1978) MOFO 7. Dao krava d'an dachenn.
(3) Kravañ gantañ : filer, aller vite.
●(1973) LBFR 147. Ma pefe gwell anezan o krava gantan gis eur marc'h penfollet.
(4) [à l'infinit. dans un sens impér.] Kravañ ! : au boulot !
●(1944) GWAL 163/174. (Ar Gelveneg) Pa vez labour e-leizh, e lavar ar mestr ar vag, e-lec'h «bec'h dezhi» : «krava, paotred ! kouezhet 'zo warnomp un taolad-pesked spontus».
III. V. pron. réfl. En em gravañ : se gratter.
●(c.1820) COF 35. En em grafet nep en deus gal. ●(1856) VNA 183. mon occupation la plus pénible est de me gratter, tr. «me michér calettan e zou hum grahuad.» ●(1899) BSEc xxxvii 159 / KRL 24. Paour ken n'an evoa ket ivino d'en em graviat. Pour exprimer un dénuement complet.
●(1934) BRUS 67. Gratter – se, tr. «um graùat.» ●(1972) SKVT I 117. n'am oa ket c'hoant en em gravañ. ●(1992) HYZH 189/61. (Treboull) vie prenet poil à gratter ha vie lakaet an dra-se etre al liñselioù setu an dud nevez pa yaent d'o gwele o doa d'en em graviñ !
- krafennkrafenn
voir kafun .2
- kraferkrafer
m. –ion
(1) Réparateur de poteries.
●(1909) BROU 218. (Eusa) Celui qui fait ce métier [la réparation des poteries] s'appelle Krafeur. ●(1931) VALL 14b. celui qui agrafe ainsi [la vaisselle cassée], tr. «krafer.»
(2) Avare.
●(1876) TDE.BF 798. Map-bihan eur c'hrafer koz a ia atao da glask he voed.
●(1924) YAYA 13. Yann (...) a grogo ivez er zac'had liardou. Ha ne ket gwir, krafer koz, ne ket gwir ?
- kraferez
- krafignkrafign
m. Démangeaison.
●(1929) GWAL 20/19. Bruzunachou geot kraz a roe krafign d'ezañ, en e gerc'henn.
- krafignadenn
- krafignadur
- krafignalkrafignal
voir krafignat
- krafignat / krafigniñ / krafignañ / krafignalkrafignat / krafigniñ / krafignañ / krafignal
v.
I. V. tr. d.
(1) Égratigner.
●(1659) SCger 48b. egratigner, tr. «crauignat.» ●(c.1718) CHal.ms i. esgrattigner, tr. «crafignat, grapissat, crabissal.» ●(1732) GReg 326a. Égratigner, tr. «cravignat. pr. cravignet. Van[netois] crafignat. cravinat.» ●(1744) L'Arm 125b. Egratigner, tr. «Cravinein ou vinat.» ●(17--) VO 45. a p'hé hrahuignér hi e hoarh just èl p'hé legueannér.
●(1876) TDE.BF 372a. Krafina, v. a., tr. «Egratigner.»
●(1907) VBFV.bf 44a. kraùignat, v. a., tr. «égratigner.»
(2) Gratter.
●(1908) PIGO II 1. en eur gravignat koste e benn. ●(1910) MAKE 10. en eur grafignat e benn. ●(1914) DFBP 133a. excorier, tr. «Kravigna.» ●(1924) ZAMA 92. goude krafignat e glopenn. ●(1933) ALBR 39. Kravignat a ree koste e benn. ●(1957) BRUD 2/47. Badaouet war an taol, e chomas ar houilh da grafigna chouk e gil.
II. V. pron. réfl. En em grafignat : se gratter.
●(1902) PIGO I 18. ho kamarad a 'n em gravigne breman zouden ; tammo rach, 'm euz aoun, a zo gantan ? ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Graffinat = e galleg : écorcher : «Hennez ne ra nemet en em graffinat.»
- krafignenn
- krafignetkrafignet
adj. Égratigné.
●(1963) LLMM 99/265. Pilhennoù e roched ne guzhe nag e gein nag e vruched bloñset ha krafignet.
- krafigniñkrafigniñ
voir krafignat
- krafiñkrafiñ
voir krafat .2
- krafinennkrafinenn
voir krafignenn