Devri

Recherche 'kreñv...' : 11 mots trouvés

Page 1 : de krenv-1 (1) à krenvlec_h (11) :
  • kreñv .1
    kreñv .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Fort, puissant.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 132). Cref, fort. ●(1499) Ca 50a. Creff. g. fort ou puissant.

    ●(1821) SST.ab xxxv. eit bet criuhoh.

    (2) Bezañ en e oad kreñv : être dans la force de l'âge.

    ●(1889) ISV 165. Bez'edo en he oad cre, vardro he drede bloavez ha daou ugent.

    (3) Bezañ kreñv war : être porté sur.

    ●(1878) EKG II 142. Krenvoc'h oant var an dibri hag an efa, eget n'oant var an emgann.

    ●(1904) SKRS I 165. Daoust ma vezer peurliessa d'an oad-se krenv avoalc'h var an dibri.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) = (?) krenn (?).

    ●(1839) BEScrom 274. ou fèn e oé goleit ag ur habuchon groeit a liæn cran, eit n'ou dehé quet hum hùélet en eil éguilé.

    ●(1907) VBFV.fb 45a. fort, tr. «kren ou krann.»

    (2) Abondant.

    ●(1866) FHB 89/296b. Ar bouet chatal a vezo cre. ●(1890) MOA 101a. L'eau abonde, tr. «krenv eo ann dour.» ●(1896) HIS 35. En Israélited ne oé ket kriù er biùañs geté én dezerh.

    ●(1920) LZBl Gouere 334. Gan'eomp-ni ken nebeut n'oa ket goall gre ar boued. ●(1932) FHAB Meurzh 110. p'eo gwir e wele e oa krenv e greun da baka an eost. ●(1955) STBJ 210. Broust e oa an dud war an dibri ha boued kreñv ha yac'hus a veze servijet dezo : soubenn ar c'hig, kig soubenn, ragout gant prun, sklipou, rost leue, farz bleud ha farz riz, rezin bihan e-barz, hag, evit, echui, kafe ha lagoud.

    (3) Abondamment fourni.

    ●(1906) GWEN 19. choazit ar c'hestennou krenva.

    (4) (en plt de boisson) Fort, très alcoolisé.

    ●(1902) PIGO I 91. evach krê. ●(1923) FHAB C'hwevrer 54. an evachou krenv.

    (5) Solide.

    ●(1633) Nom 135b. Arca robustea, robur, robustus carcer, & lignea custodia, philacat : le lieu plus fort de la prison, où l'on enferre les criminels : an læch crèuaff ves an prisoun pe en læch ez anfermer an criminalet, an cambr criminal. ●141b. Columna solida : colomne forte : coulonnen creuf, start ha ferm.

    ●(1849) LLB 676. gué kern kriw. ●(1897) EST 69. er bareu kriwan.

    (6) Grand, important.

    ●(1913) HIVR 60. Er hriùan perhinded a Vreiz.

    (7) Bon.

    ●(1949) KROB 20/20. diou leo-kreñv er c'hreisteiz da Jeruzalem.

    (8) (en plt d'une source) Qui coule abondamment.

    ●(1732) GReg 824b. Une riviere rapide, tr. «Ur stær grê.» ●(1787) BI 42. mamenneu creihuë.

    ●(1902) KANNgwital 1/4. e kichen eur feunteun a zidarze anez'hi eunn eienen krenv. ●(1911) BUAZperrot 495. Evel eun eienen bepred krenv. ●(1921) BUFA 122. ur vammen kriù e saillas ag er roh.

    (9) (en plt du niveau de l'eau) Haut.

    ●(1925) FHAB Mae 176. An dour a zo krenv hag a c'holo ar sklujou.

    (10) (Goût, odeur) fort, puissant.

    ●(1867) MGK 88. Eul louzaouen c'houez kre.

    (11) (en plt du membre viril) Fort, puissant.

    ●(1647) Am 648. Ac eff a so creff he coz peneffy, tr. Herve Bihan « … si son vieil engin est fort »

    II. Épith.

    (1) Hini kreñv : boisson alcoolisée.

    ●(1935) BREI 390/2d. Tri vannac'h hini krenv, neuze. ●(1935) ANTO 83. karget gantañ e gof bras a hini-kreñv. ●(1945) DWCZ 61. eur banne hini-krenv. ●(1954) VAZA 165. hini-kreñv ar vro (…) nerzh a zo ennañ, pa lavaran. ●(1977) DAHG 75. Bep an amzer e rae ur sachadenn war e voutailhad hini kreñv.

    (2) Kastell-kreñv : château fort.

    ●(1846) BAZ 319. mistri eus eur c'hastel-cre.

    ●(1925) FHAB Mezheven 210. ar c'henta a rae oa beza mestr war eur c'hastell krenv.

    (3) (en plt du pain) Mal cuit.

    ●(1919) DBFVsup 5b. bara kré, kren, tr. «pain mal cuit.»

    III. Adv.

    (1) À voix haute.

    ●(1935) DIHU 288/287. én ur bedein kriù.

    (2) (Nourri) suffisamment.

    ●(1911) BUAZperrot 168. n'int ket bet bevet na kreñv, na sasun awalc'h epad ma oant oc'h ober o c'hresk !

    (3) Kreñvoc'h eget justoc'h : plutôt plus que moins.

    ●(1955) STBJ 133. ne zouje ket gleba he c'herc'henn hag he c'hrubuilh kreñvoc'h eget justoc'h.

    (4) Fortement.

    ●(1650) Nlou 474. Den ne pet cre, é pourneant, tr. «personne ne la prie fortement en vain.»

    ●(1732) GReg 22b. Aimer fort, tr. «Caret crê.»

    (5) Vite.

    ●(1650) Nlou 71. Techet cre en Egypt, / Da vezaff acuytet, tr. «Fuyez vite en Égypte / pour être libérés.»

    (6) Très.

    ●(14--) N 75. Maz off leun creff a pep cleffet, tr. «Je suis tout plein de maladies.» ●(1650) Nlou 458. Pell cre chacceet, tr. «chassés très loin.»

    IV.

    (1) Kreñv evel ur marc'h : voir marc'h.

    (2) Kreñv evel un ejen : voir ejen.

    (3) Kreñv evel un tarv : voir tarv.

    (4) Kreñv evel un dervenn : voir dervenn.

    (5) Bezañ kreñv e gein : voir kein.

  • kreñv .2
    kreñv .2

    m. –où

    (1) Homme fort.

    ●(1530) Pm 233a (Mab Den). An fall nann cre (lire : creff ; rime en -eff) diouz an seuen, tr. « Le faible et le fort du solide »

    ●(1911) RIBR 45. me an dispont, ar c'hrenv.

    (2) Quelque chose de fort.

    ●(17--) TE 130. Er bouéd e zou deit ag en hani e zevorai, hac en doustér ag er hreihue.

    (3) Kemer e greñv war : prendre l'avantage sur.

    ●(1910) MBJL 39. Pell a oa, rôk amzer ar Refurm, o devoa kemeret ar Zôzon o c'hreñv war Iverzon. ●(1931) VALL 407. Trouver le joint pour agir sur quelqu'un, tr. «kemer e grog, e greñv (plus fort) war u. b.»

    (4) Fort, partie, domaine de compétence.

    ●(1872) ROU 85b. C'est la son fort, tr. «eno ema e gre.»

    (5) Ober ar c'hreñv war ub. : employer la force avec qqn.

    ●(1872) ROU 85b. Quand j'ai employé la force à son égard, elle a avoué, tr. «p'am euz great ar c'hre varni e d-euz anzaved.»

    (6) (architecture) Fort, Place forte.

    ●(1633) Nom 238b-239a. Agger : trenchée, bouleuart, rampart : trancheou, rampart, creou.

    ●(1879) MGZ 180. er Galoun-Zacr e viot evel en eur c'hrenv.

  • kreñv-peulioù
    kreñv-peulioù

    m. Palissade.

    ●(1931) VALL 525b-526a. Palissade, tr. «kréñv-peuliou m.»

  • kreñva
    kreñva

    v. intr. Mont war greñva : se renforcer.

    ●(1958) BRUD 3/33. eun avel dreut. (…) Dalhmad o vond war greñva.

  • kreñvaat
    kreñvaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Forcir.

    ●(1849) LLB 1354. ou lakat te griwat [ronsed hag ehen]. ●(1889) SFA 118. he nerz o veza deuet eun tammik bihan da grenvaat.

    ●(1913) AVIE 25. Neoah er hroèdur e greské hag e griùé lan a furnéz. ●(1929) FHAB Genver couv. bugale blinik, disliw, fall da grenvaat ha diwezat da greski.

    (2) (en plt d'un cours d'eau) Enfler.

    ●(1906) HIVL 22. En deur e zou kriùeit ; n'hellér ket mui tremén.

    (3) (en plt du tonnerre, etc.) Augmenter de force.

    ●(1849) LLB 320. nerh en heol é kriwat. ●458. Er gurun e griwa. ●1018. En heol, én ur griwat, ou liw ged é duemder.

    ●(1923) DIHU 141/233. Pe dioéla en noz, en aùél e griùa.

    (4) Empirer.

    ●(1792) CAg 14. Hou coal-imur ë creiuha.

    ●(1907) BSPD I 229. Sel mui ma kriùé é soufranseu. ●(1911) SKRS II 158. gant an amzer he dech a deuas da grenvât.

    (5) Mont war, àr greñvaat : empirer.

    ●(1854) PSA I 237. Chetui perac é oé ar grihuat hag ar gresquein é hé perpet er haz hag en ivi é caloneu er ré quetan-men ag er bobl.

    ●(1970) BHAF 240. Ha war greñvaad ez ee disurz en ostaleri.

    II. V. tr. d.

    (1) Fortifier (un endroit).

    ●(1659) SCger 103a. renforcer, tr. «crenat.»

    ●(1925) FHAB Mezheven 210. Krenvaat a reas al lec'h-se.

    (2) Fortifier (le corps, etc.).

    ●(1866) FHB 59/56a. ezom da great ho iec'het.

    ●(1909) NOAR 86. ober «exersis». Krenvaat a ray e izili. ●(1925) FHAB Gwengolo 336. da grenfaat ha da netaat ar gwad.

    (3) Affermir.

    ●(1767) ISpour 329. reneüein ha creihùat er ferm proposs.

    (4) Conforter.

    ●(1821) SST 201. criuhat en union etré er fidelet. ●(1821) SST.ab xxxviii. er bresel inep d'er fé e griuha er batientet. ●(1894) BUZmornik 301. da grenvaat ar feiz.

    (5) Réconforter.

    ●(1852) MML 145. hi souten hag hi c'hrevaad a re en he foanio.

    III. V. pron. En em greñvaat.

    A. V. pron. réci. Se conforter.

    ●(1889) SFA 284. en em grenvait an eil egile e doujanz Doue.

    B. V. pron. réfl.

    (1) Prendre des forces.

    ●(1860) BAL 190. en em grevaat ouz ar poaniou criz a dlie dont c'hoas varna. ●(1878) EKG II 3. izomm oc'h euz (…) euz a eun tamm-bennag d'en em grenvaat.

    (2) Se renforcer.

    ●(1877) EKG I 238. rak abaoue ar feiz ne deuz great nemed en em astenn hag en em grenvaat muioc'h-mui e Plougerne.

    (3) Se réconforter.

    ●(1867) FHB 102/398a. evit en em grenfaat hag en em zouten. ●(1878) EKG II 181. Evit en em grenvaat enn hent, e lavarent ho fedennou.

    ●(1912) BUAZpermoal 244. e teu d'en em grenvât adarre er beden hag er sioulder.

  • kreñvadur
    kreñvadur

    m. Affermissement.

    ●(1732) GReg 16b. Affermissement, tr. «Creffadur.»

  • kreñvadurezh
    kreñvadurezh

    f. Bonne constitution.

    ●(1942) VALLsup 38b. Bonne constitution, tr. «kréñvadurez f. (Perrot).» ●80a. État, degré de force, forte constitution, tr. «kréñvadurez L[eon].» ●cet enfant est petit pour son degré de force, tr. «bihan eo ar bugel-ze diouz e gréñvadurez ; cet homme n'a aucune force de constitution, tr. «an dén-ze n'en deus kréñvadurez ebet (Perrot).»

  • krenvan
    krenvan

    f. Tremblement.

    ●(1847) BDJ 25. mezek eus he grênvan. ●55. Krenvan en he hizili. ●(1866) SEV 164. lakaat enn ho kaloun ar spount hag ar grenvan a dleit da gaout ra-z-ho. ●(1867) MGK 2. Neuze ar prezeger, gant eur vouez a voa kre, / Hag e devoa lakeat krenvan er c'halounou.

  • kreñvaus
    kreñvaus

    adj. Fortifiant.

    ●(1962) EGRH I 45. kreñvaüs a., tr. « fortifiant. » ●(1978) BAHE 97-98/25. An deliou glas a ra – pe a rae – ur boued saourus ha kreñvaus evit ar moc’h.

  • kreñvder
    kreñvder

    m. Force.

    ●(1732) GReg 413b. Force, vigueur, santé parfaite, tr. «creffder.»

    ●(1931) VALL 312a. Force, tr. «kréñvder m.»

  • kreñvlec'h
    kreñvlec'h

    m. –ioù Fort, forteresse.

    ●(1963) LLMM 99/267. Ar c’hreñvlec’h diavaez a zigore war du ar gêrbenn e regadennoù lomberioù-kav. ●(1975) LLMM 170/211. rakdifennoù ar c'hreñvlec'h a voe torret.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...