Recherche 'kristen...' : 13 mots trouvés
Page 1 : de kristen-1 (1) à kristeniri (13) :- kristen .1kristen .1
adj.
(1) Attr./Épith. Chrétien.
●(c.1680) NG 24. pehour crichan.
●(1821) SST iv. ranteleh crechein merbet. ●(1857) LVH 170. er penn-lézen reihan a gomportemant créchen mab dén.
●(1903) MBJJ 90. ar re vuzulmad hag ar re gristen.
(2) Adv. Chrétiennement.
●(1913) KANNgwital 122/229. Barnerien (...) a zo bet (...) torret var zigarez e felle dezho mont d'an oferen ha sevel kristen ho bugale. ●(1917) KANNgwital 170/193. Ra vezo savet ar vugale mad ha kristen.
- kristen .2kristen .2
m. –ion
(1) Chrétien.
●(1499) Ca 51b. Cristen. g. crestien. ●(1576) Cath p. 5. hac ez caffas vn nombre bras a christenyen, tr. «Et ell trouva un grand nombre de chrétiens.» ●15. gand an chrestenyen, tr. «par les chrétiens.» ●(1612) Cnf 22. an guir Christenyen.
●(1659) SCger 26a. chrestien, tr. «Christen p. Christenien.» ●(c.1680) NG 571. guir chrichenion. ●(1732) GReg 167b. Chretien, tr. «Cristen. p. cristényen. Van[netois] cristeen. p. cristenyon, cristenyan. crechen. p. yon. crichen. p. yon. crichan. p. yon.»
●(1821) SST ii. er Grechenion quer clous el er Juivet. ●153. permettet d'ur hrechein. ●(1880) SAB 43. peb christen pe christenez.
●(1911) BUAZperrot 386. eur zoudard koz hag eur c'hristen mat a zen.
(2) Kristen bihanboaz : chrétien de peu de foi.
●(1732) GReg 167b. Chrétien à gros grains, tr. «Cristen bihan-boaz.»
(3) [empl. comme pron. ind.] Personne.
●(1732) GReg 864b. Pas un seul, pas la moindre personne, tr. «cristen.»
●(1908) KMAF 79. Kristen ne glevas morse a belec'h e teuas.
(4) Homme, être humain.
●(1575) M 2414. pez languis da cristen, tr. «quel tourment pour un chrétien !»
●(1942) DADO 11. Amañ, ouz taol, e fell d’in mandrouilhat va zamm boued, evel ar gristenien-all.
(5) Blason populaire : surnom des habitants de Quistinic (recueilli à Melrand).
●(1911) DIHU 72/271. Foèuerion Melrand e zou anaùet é Breih abéh. Guillom é Livr el labourér, e gonz ag ur minour El en dud a Velrand glorius ha foèuour. Laret e vé hoah – A ven é ous-te ? – A Velrand, malloh ru ! Ne huélet ket doh men bouton kov ! Gueharal péchans é Melrand é oé brasoh er bouton bras e vezé lakeit ar el lavregér aveit é léh aral. Nen dé ket rah : Rèvreu plat e hrér anehé eùé. Tud Kistinig ha ré Melrand n'hellant ket um bakein a féson. « Nen doh ket hui badéet, nen doh meit krechañned » e lar ré Melrand de ré Kistinig. (É Kistinig é larér krechan é léh kristen). Ré Kistinig e reskond : Foèuerion Melrandiz / Rèvreu plat Melrandiz / Skarhet hou kauh ag en iliz. Ha ré Melrand aben kaer : Ré Kistinig / Za korv dehé rauk isprid !
- kristenaatkristenaat
v. tr. d. Rendre plus chrétien.
●(1923) FHAB Du 406. da gristenaat ha da binvidikaat muioc'h-mui e eskopti.
- kristenadennkristenadenn
f. –où Baptême.
●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Kristenadenn = eur vadiziant : «Eur gristenadenn a zo fenoz !»
- kristenadurkristenadur
m. –ioù (religion) Ondoiement.
●(1931) VALL 512b. Ondoiement, baptème sans cérémonie, tr. «kristenadur m.»
- kristenaj
- kristenañ / kristeniñkristenañ / kristeniñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Christianiser.
●(1910) MBJL 153. ne baouezas ar visionerien a galon deut eus bro gatolik Frans da labourat eus o gwellan evit kristeni ha sevenaat an dud hanter oue. ●(1911) BUAZperrot 75. labouret da ugent vloaz bennak da gristena e eskopti. ●(1922) FHAB Mezheven 164. Iwerzoniz o deus kristenet meur a vro.
(2) par ext. Baptiser, ondoyer.
●(1732) GReg 674a. Ondoïer, bâtiser, sans faire les ceremonies, tr. «Christena, ou, christeni. ppr. christenet. Van[netois] chrichenyeiñ.» ●(1744) L'Arm 25b. Ondoïer, tr. «Crecheniein.»
●(18--) SAQ I 68. kristena a ra ar c'hrouadur.
●(1903) MBJJ 310. da gristeni kazi an holl dud vraz. ●(1908) FHAB Gwengolo 259. poania da gristena o pugale. ●(1913) PRPR 12. An aotrou Ar Bloaz, person Poullaouen, eo a zeuaz an de-se d'ar Min da gristeni ar bugel. Ar vadiziant n'he devoa lec'h nemed nao miz goude.
II. V. pron. réfl. En em gristeniñ : se christianiser.
●(1920) MVRO 41/1a. e keit ha ma oa Breizis oc'h en em gristeni.
- kristenezkristenez
f. –ed Chrétienne.
●(1499) Ca 51b. g. crestienne. b. cristenes.
●(1732) GReg 167b. Chretienne, tr. «Cristenès. p. cristenesed.» ●(17--) TE 28. er mèrhèt crechénezèt.
●(1878) EKG II 216. eur gristenez vad. ●(1880) SAB 43. peb christen pe christenez. ●(1894) BUZmornik 785. mes hi a ioa kristenez hag eur gristenez devot.
●(1907) PERS 251. da veza kristenez. ●(1921) BUFA 86. ur guir grechénez.
- kristenezhkristenezh
f.
(1) Chrétienté, ensemble des pays, des peuples chrétiens.
●(1499) Ca 51b. g. crestiente. b. cristenez.
●(1659) SCger 26a. Chrestienté, tr. «Christenez.» ●139b. cristenez, tr. «chrétienté.» ●(1732) GReg 167b. Chrétienté, tout le païs habité par les Chrétiens, tr. «Cristenez. ar gristenéz. Van[netois] Cricheneh. er gricheneh.»
●(1821) SST v. er lezen a grecheneah.
(2) Région, pays gagné au christianisme.
●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 40. chommet tri mis ér grechéneah-vras a Vau-no.
●(1909) LZBt Du 8. Kristenez Rochi, an hini gosa deuz Shikok, a zo ennhi, eun niver braz a gristenien.
- kristeniajkristeniaj
f. –où Région, pays gagné au christianisme.
●(1914) LZBl Mae 412. En eur gristeniach all, an tad Zylmans 'oa merzeriet evel an Tad Abbeloos.
- kristeniezh / kristenezhkristeniezh / kristenezh
f. Christianisme.
●(1732) GReg 167b. Christianisme, la Doctrine de Jesus-Christ, la Foi, la Religion Chrétienne, tr. «Christenyez.» ●(1744) L'Arm 14a. Apostasie, tr. «Désertereah ag er Gricheineah.» ●(1792) BD 992. lesen ar gristenes, tr. «la loi de la chrétienté.»
●(1831) RDU 53. tout-a-fæt é requin d'er péh e lar hag e oulen guenemb er grecheneah. ●(1880) SAB 37. Arius, an den fall, a oa o clasc digristena ar vro, cass ar gristeniaz da fall.
●(1901) LZBg 59 blezad-4e lodenn 205. er fé a grecheneh...
- kristeniñkristeniñ
voir kristenañ
- kristenirikristeniri
f. Dilhad kristeniri : habits sacerdotaux.
●(1974) YABA 27.04. adal ma vehent get ou surpelis pe ou dilhad kristeneri.