Recherche 'krom...' : 18 mots trouvés
Page 1 : de krom (1) à krommvegenn (18) :- krom
- kromm .1kromm .1
adj.
I Attr./Épit. Courbe.
●(1464) Cms (d’après GMB 135). Croum, courbé bas devant. ●(1499) Ca 52a. Crom. g. courbe bas deuant.
●(1659) SCger 139b. croum, tr. «courbé.» ●(1732) GReg 224b. Courbe, qui est en arc, tr. «Croum.» ●(1744) L'Arm 81a. Courbe, tr. «Crom.»
●(1849) LLB 1136. ou hern krom. ●(1889) ISV 451b. Crom eo da chouk.
●(1949) ENRO 291. Ha, tra ma par he selloù war istremenoù uhelañ ar mogerioù kromm. ●(1963) LLMM 99/267. hag e tec’has a-dizh a-hed an draezhenn gromm.
(2) (Nez) aquilin.
●(c.1718) CHal.ms i. un né aquilin, tr. «ur fri crom.» ●(1732) GReg 47b. Nez aquilin, tr. «fry croum. Van[netois] fry crom. p. fryeü crom.» ●(1744) L'Arm 15b. Aquilin, tr. «Crom.»
(3) par euph. Bout kromm e zivskoaz : être bossu.
●(c.1718) CHal.ms iii. Il a les epaules rondes, tr. «bossu é, crom é e ziscoai.»
II. Adv.
(1) En étant courbé.
●(1908) PIGO II 146. en eur bouezan krom war eur pennad baz.
(2) War gromm : en courbe.
●(1931) VALL 163b. en courbe, tr. «war groumm.»
III. Bezañ kromm e vizied : voir bizied.
- kromm .2kromm .2
m. Position courbée.
(1) En e gromm : courbé.
●(1530) J p. 111b. chetu an hec en e crom, tr. «voilà le supplice à son comble.»
(2) War e gromm : en se courbant.
●(1872) ROU 73a. Var e groum, tr. «en se courbant.» ●(1890) MOA 107a. En se courbant, tr. «var he groumm.»
(3)
►[au diminut. plur.] Etre e grommigoù : (marcher) courbé.
●(1931) VALL 163b. (marcher) courbé, tr. «etre e grommigeu V[annetais].»
- krommadur
- krommañ / krommiñkrommañ / krommiñ
v.
I. V. intr.
(1) Se courber.
●(1659) SCger 93b. plier le corps comme vn arc, tr. «cromma.» ●140a. crouma, tr. «se courber.»
●(1911) BUAZperrot 240. eur beac'h pounner a laka ac'hanomp da groumma varzu an douar. ●(1962) BREZ 63/2. ma strake he dent en he fenn ha ma kromme he c'hein, chugudet holl.
(2) Krommañ gant ar riv : se recroqueviller de froid.
●(1857) CBF 2. Kroummet eo va douarn gant ar riou, tr. «J'ai grand froid aux mains.» ●(1860) BAL 75. Ac e rancfe un den dua gant an naoun, crouma gant ar riou.
II. V. tr. d.
(1) Courber.
●(c.1500) Cb 53b. [croc] g. courber / flechir. b. pleguaff / croumaff.
●(1659) SCger 33a. courber, tr. «crouma.» ●(c.1718) CHal.ms iii. replier son corps, tr. «him grommein, crommein e gorf hoüah.» ●(1732) GReg 224b. Courber, tr. «Croumma. pr. croummet. (Van[netois] cromeiñ pr. et.» ●(1744) L'Arm 81a. Courber, tr. «Crommein.»
●(1824) BAM 6. Laqueet e oe var e gorf noaz louaniou arm rusiet en tan, pere a duas da grouma e isily ha da sivera e oasiet. ●(1880) SAB 181. divoall na deufe ar press labour (…) da groma ahanomp re ouz an douar.
(2) Krommañ e veg : faire la grimace.
●(1903) JOZO 71. É huchal par me hel hag é krommein é veg, tr. «en ‘huchant' tant qu'il peut et en faisant des grimaces avec la bouche.»
III. V. pron. réfl. En em grommañ : se courber.
●(1659) SCger 93b. plier le corps comme vn arc, tr. «en em crommi.» ●(c.1718) CHal.ms iii. replier son corps, tr. «him grommein, crommein e gorf hoüah.»
●(1914) RNDL 47. Edan méh me fehed en um gromma me hein. ●(1925) BILZ 124. An hent a heuilhe ar gourlenn ; en em gromma a rê en-dro d'ean.
- krommedennkrommedenn
f. –où
(1) Tête (d'épingle).
●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Krommedenn eur spilhenn, tr. «tête d'épingle.»
(2) Anse de pot, de panier.
●(1906-1907) EVENnot 11. (Priel) Eur grommeden gwell vraz en euz ar pot houarn man, tr. «poignée en arc.» ●(1931) VALL 27b. Anse de panier, tr. «kro(u)mmedenn et kro(u)metenn f.»
- krommellkrommell
f. –où
(1) Anse.
●(1633) Nom 159b. Diota : vaisseau à boire auec deux anses : vr vessel da euaff á diou croum mell. ●160a. Ansa : anse : vr croummell. ●183b. Clypei ansa vel capulus : le manche du bouclier : croummel, pe plaçc an dorn ves an bouclier.
●(1659) SCger 7b. anse, tr. «croummel.» ●152a. grommel, tr. «anse.» ●(1732) GReg 39a. Anse, ce qui sert à manier une utencile, tr. «croumell. p. croumellou.»
●(1871) FHB 310/386a. Kadok a grogaz er c'hloc'h abouez he groummel.
●(1908) FHAB Du 327. Eur pot houarn-teuz stag divar bouez e ziouskouarn ous ar grommel.
(2) Vielle femme courbée par l'âge.
●(1931) VALL 163b. vieille femme courbée par l'âge, tr. «krommell (goz).»
- krommellenn
- krommellenn-dibr
- krommelletkrommellet
adj. Courbé.
●(1792) CAg 70. Ur penn bassed ë-zou é trone : / Barreu drein groumïellet / Preparet eit é courone. ●162. ur gouron / Groumiellet.
- krommenn
- krommet
- krommetennkrommetenn
f. –où, krommetad
(1) Douve de tonneau.
●(1884) MELu II 11. Gloumétenn ‘douve de tonneau', environs de Lorient, mot recueilli par M. E. R.
●(1934) BRUS 272-273. Un quart de cercle (pour berceau, brouette, faux, etc…), tr. «ur grometen, pl. krometad.»
(2) par anal. Arc-en-ciel.
●(1732) GReg 49a. Arc-en-ciel, tr. «croumettenn.»
●(1876) RECe III 239. ür gourmèkhienn, tr. «un arc-en-ciel (= *kroummedenn.» ●(1878) MELu I 502. Gourmèkhienn di, gourmèkhienn nos, / Tarh abienn arc'hoah da nos ! tr. «Arc-en-ciel de jour, arc-en-ciel de nuit, / Crève d'içi demain soir !»
●(1904) DBFV 141b. krommeten, f., tr. «arc-en-ciel.» ●(1907) VBFV.bf 45a. krommeten, f., tr. «arc-en-ciel.»
(3) Instrument de musique (?) lequel (?).
●(1930) DIHU 225/45. Soñ, son me hrometen.
- krommetennet
- krommidigezh
- krommlec'h
- krommvegekkrommvegek
adj. Ogival, en ogive.
●(1931) VALL 510a. Ogival, tr. «krommvegek.» ●Arc en ogive, tr. «gwareg krommvegek.»
- krommvegenn