Recherche 'kroug...' : 18 mots trouvés
Page 1 : de kroug (1) à krougprenn (18) :- krougkroug
f. & adv. –où
I. F.
A.
(1) Pendaison, action de pendre.
●(1530) J p. 87a. Memeux dellezet en bet man / Bout stleget, quignet, losquet glan, / Eguyt doan (variante : douen) ma poan, hac an crouc, tr. «j'ai mérité en ce monde, pour mon châtiment, d'être traîné, écorché, brûlé vif et pendu.»
●(1790/94) PC I 254. perissa – Dre'r groug pe dre'r c'hleze.
●(1906) BOBL 24 novembre 113/3c. Eun emlaz dre ar groug.
(2) Potence, gibet.
●(1659) SCger 62b. gibet, tr. «croug.» ●(1732) GReg 458a. Gibet, potence, tr. «ar groucg.»
●(1866) LZBt Ebrel 110. sevel taer c'hrouk. ●(1869) HTC 32. ho corf a vezo staget a zistribill ouz ar groug. ●(1876) SBI I 322. Mantell al laer 'zo deuz ar groug, tr. «le manteau du voleur qui est accroché au gibet.» ●(1894) BUZmornik 212. e oue staget ann den iaouank ouz ar groug var bouez eur gordenn.
●(1906) KANngalon Du 262. e las ar groug.
(3) Pignat ouzh ar groug : monter à la potence.
●(17--) EN 299. ar vicher a disfed ou pignal ous ar grouc, tr. «le métier que vous apprendrez sera de monter à la potence.»
●(1905) KANngalon Mae 397. pignat d'ar skeul evit mont d'ar groug.
(4) Tagell-groug : corde de potence.
●(1744) L'Arm 454a. Licol. V. Licou. Corde pour étrangler les pendus, tr. «Tagæll-croug. f.»
(5) par ext. Instrument, lieu d'exécution d'un condamné.
●(1911) BUAZperrot 195. Giz Rom oa lezel ar re grusifiet ouz ar groug.
B. Loc. interj.
(1) Rest ar groug ! : gibier de potence !
●(1868) FHB 171/11a. Er meaz, rest ar groug.
(2) Boued ar groug ! : gibier de potence !
●(1659) SCger 90a. pendart, tr. «boet ar c'hrouc.» ●(c.1718) CHal.ms ii. gens de sac et de corde, tr. «boet er groug' boet er gorden, rest' er gorden.» ●(1732) GReg 458a. Reste de gibet, reste de corde, injure, tr. «Bouëd ar groucg.» ●(1744) L'Arm 276a. Pendard, tr. «Bouid-er-grouc.» ●(17--) FG II 27. Lavar 'ta, boèd ar groug, achuï a ri dé ? ●(17--) BMa 1047. Hac an diaoul so guenit boet ar grouc, tr. «Etes-vous possédée du démon, gibier de potence !»
(3) Lañs kroug / lañs ar groug ! : gibier de potence !
●(1659) SCger 90a. pendart, tr. «lancç crouc.» ●(1732) GReg 458a. Reste de gibet, reste de corde, injure, tr. «lançz ar groucg.
(4) Liv ar groug ! : gibier de potence !
●(c.1825/30) AJC 2388. Penaos ne lêri ger, respont eta lif ar grouc, tr. «gibier de potence.» ●(1878) EGK II 19. Mat, me da anavez, liou ar groug, ha bremaik me en diskouezo dit.
(5) Ramagnant ar groug : pendard, gibier de potence.
●(1792) BD 3305. romoignant argrouc och bepret, tr. «Vous êtes toujours le rebut du gibet.»
(6) Tres kroug ! : gibier de potence.
●(1938) SAV 9/41. Ha ! Tres-kroug ! A ! Laer ha mab laer ! Me da bako me, koll-boued ! fall-tra ! lor-Frañs, penn-tach !
(7) Ar groug : foutu.
●(1889) ISV 345. er vro ar groug-se.
II. Adv.
A. E-kroug.
(1) Pendu.
●(c.1718) CHal.ms iii. demeurer en pendant, tr. «chomm' é croug, e scourr', in pign', a zispill'.» ●(1732) GReg 709b. Pendre, suspendre, tr. «lacqaat ê croug.»
●(1912) BUAZpermoal 702. Kroget ennan ha laket-han en kroug. (...) Breman pa'c'h out en kroug, sent.
(2) par ext. Suspendu, accroché.
●(1792) HS 176. hi e dennass é sabre ag el léh ma hoai é croucg.
(3) sens fig. En suspens.
●(17--) TE 244. quemènt-ce e oai bet caus ma chomas el labour é croug durand huezêc vlai.
●(1933) ALBR 83. Ha manet, me 'glev, Maïjanig, / Ho karanteziou en kroug.
B. Loc. prép. E-kroug ouzh : pendu à.
●(1900) ANDP 31. eun devejour o tremen a welaz anean en kroug euz derven an Displeg.
III. Evel ur c'hi o vont d'ar groug : voir ki.
- kroug-kroug-
(chasse) =
●(17--) FG II 60. rag hirio en deuz lakéad he grouklénizi. ●71. He rouéjou hag he grouk len zo stag ouz he skoaziou. ●74. Me desko did mond eur wech all da bouta groukizi em choajou.
- krougadegkrougadeg
f. –où Pendaison collective.
●(1905) BOBL 11 mars 25/1b. Warc'hoaz e krogfer gant ar grougadek. ●(1931) VALL 545b. Pendaison en masse, tr. «krougadeg f.» ●(1962) TDBP III 276. Ar goukoug a houlenn gand ar gerheiz : Petra zo a-nevez e Breiz ? Krougadeg ha lahadeg e-leiz ! tr. «Le coucou demande au héron : Qu'y a-t-il de nouveau en Bretagne ? Des pendaisons et des tueries nombreuses !»
- krougadennkrougadenn
f. –où
I. (Une) pendaison, action de pendre.
●(1931) VALL 545b. Pendaison en masse, tr. «krougadenn f.»
II. (en plt de qqn)
(1) Gibier de potence, pendard.
●(c.1500) Cb 53b. gall. pendable. bri. crougadenn.
●(1659) SCger 90a. pendart, tr. «crougaden.» ●(1732) GReg 609b. Méchant, scelerat, tr. «crougadenn.» ●709b. Pendard, tr. «Crougadenn. p. crougadennou.» ●(1772) KI 49. ky jan floch ar grougaden, tr. «Le chien de Jean Floch, ce pendard.» ●(17--) EN 1709. ne ouchemb en envel ne med eur grougaden, tr. «nous ne saurions l'appeler qu'un gibier de potence.»
●(1850) MOY 181. Bremâ zouden vatan me velo, crougaden. ●(1868) FHB 161/39a. mont var ho lerc'h hag ho faca, an diou grougaden ! ●(1870) FHB 270/66a. Crougaden, peoc'h a roi ?
●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. Krougadenn, tr. «gibier de potence.»
(2) Personne que l'on a pendu et qui est encore au gibet.
●(1870) FHB 268/55b. Dioc'h ar scour ar grougaden / Var he bevar droad plom a gouez.
- krougañ / krougiñkrougañ / krougiñ
v.
I. V. tr. d.
A. (en plt de qqn)
(1) Pendre.
●(1499) Ca 52a. Crougaff. g. pendre. l. suspendo / is / di / sum. ac generis. ●(c.1500) Cb 87a. [forch] Jtem furcillo / as. ac g. pandre / ou branler. b. crougaff. ●(1530) J p. 234a. Nep ouz (variante : hoz) crouche arahe e deuer, tr. «qui vous pendrait ne ferait que son devoir !» ●(1621) Mc 52. ez vezo crouguet ouz potancc an ifern.
●(1659) SC 111. en lesen ancien ez oant labezet, breman en o c'hrouguer. ●(1659) SCger 90a. pendre, tr. «crouga.» ●(1732) GReg 114a. Brancher, pendre à un arbre un soldat, ou un vagabond, tr. «Crouga ouc'h ur vezenn.» ●709b. Pendre à une potence, tr. «Crouga. pr. crouguet. (Van[netois] crougueiñ.» ●(17--) TE 261. crouguein Mardoche doh ur potance.
●(1878) EKG II 160. Me a ia d'her c'hrouga.
●(1910) MAKE 99. N'ec'h eus ket krouget anezan, amprevan ?
►absol.
●(1790) MG 14. N'en dès hoah meit rai a lairon, penaus-benac ma crouger bamdé.
(2) Krougañ berr : pendre haut et court.
●(1964) KTMR 9. Eun toullad deiziou goude, pôtr bihan, int bet krouget berr.
(3) Suspendre.
●(1530) Pm 280 (Mab Den). Sede an croas am crougas assur tr. Herve Bihan « Me voici depuis la croix qui me pendit assurément »
(4) Krougañ e patrom : effigier.
●(1732) GReg 323b. Effigier, pendre par effigie, ou, en effigie, tr. «Crouga eur re ê patrom. crouga patrom. crouga patram.»
(5) par ext. Supplicier.
●(1911) BUAZperrot 130. kement hini a veze tizet a veze krouget ouz ar groaz.
B. (en plt de qqc.) Krougañ ouzh : suspendre à.
●(1633) Nom 134b. Carnarium : où on pend la chair salée ou enfumée : an læch ma vez lecquæt an quic sall, ha couguet (lire : crouguet) an quic moguedet. ●165b-166a. Lychnucus pensilis vel pendens : chandelier qui pend du plancher : vn lampr, pe vn quantolor á vez crouguet ouz vn dra bennac.
●(1732) GReg 44a. Appendre, pendre, attacher quelque chose dans une Eglise, &c., tr. «crouga ouc'h &c.» ●709b. Pendre, suspendre, tr. «crouga. pr. crouguet.» ●898b. Suspendre, attacher en haut, tr. «Crouga. pr. crouguet.»
II. V. pron. réfl. En em grougañ : se pendre.
●(1530) J p. 83b. Eguyt gobr e drouc / Ere e gouzouc / Ef enem crougas, tr. «une corde au cou, juste prix de son crime, il se pendit.» ●100a. Breman en pret hep arretaf / Am dou dorn iffam hep amouc / Ez mennaf tizmat dre ma drouc / Ere an chouc ma em crougaf, tr. «Maintenant il faut que, sans broncher, j'attache tout de suite à mon cou, pour mon malheur, le lien qui doit m'étrangler.»
●(1732) GReg 709b. Se pendre, tr. «En hem grouga. pr. et. (Van[netois] him grougueiñ. hum grougueiñ.» ●(17--) ST 136. Me ia d'en em veuzi, pe c'hoaz d'en em grouga, tr. «je vais me noyer ou me pendre.»
●(1877) EKG I 86-87. Daoust ha Judaz ne oue ket kaset ganthan d'en em grouga.
●(1905) KANngalon Ebrel 379. En em grouga a reaz evel an treitour Judas. ●(1913) AVIE 317. Ean (...) e ia d'um grougein. ●(1921) BUFA 35. Unan (...) e ias d'hum grougein. ●(1936) PRBD 57. En e zisesper e zeas da en em grouga.
III. Na dalvezout ar boan da grougañ : n’avoir aucune valeur.
●(17--) BMa 799-800. Tech am fas map cast dislivet / Ar boan das crougan na deles ket, tr. J.-M. Le Coq «Hors de ma vue, fils de putain pâlot ! Vous ne valez pas la peine d’être pendu !»
- krougañs .1
- krougañs .2krougañs .2
f. = (?) Roucoulement (?).
●(1935) KANNgwital 387/40. Me gleo du-hont, er c'hoajou don / Krougans ar goulen hag ar gudou (?) lire : ar goulm hag ar gudon (?).
- krougapl
- krougennkrougenn
f. –où (insulte) Gibier de potence.
●(1936) CDFi 6 Mars. krougenn ma 'z out, n'ez peus netra da welet war an dra-ze !
- krouger
- krougerezhkrougerezh
m. Action de pendre, pendaison.
●(c.1500) Cb 54a. g. pendeure / pendement / regardement. b. crouguerez.
●(1732) GReg 709b. Penderie, tr. «crouguérez. (Van[netois] crouguereh.» ●Il y aura de la penderie dans cette affaire, tr. «Croughérez a vezo goude qemen-ma.» ●(1744) L'Arm 276a. Penderie, tr. «Crouguereah.. heu. m.»
●(1847) MDM 271. ar marvou (…) dre grougerez. ●(1878) SVE p. 253. Ar goukouk. – Petra 'zo e Breiz ? Ar c'hefelek. – Krougerez e-leiz, tr. «Le coucou. Qu'y a-t-il e Bretagne ? – La bécasse. Pendaisons en grand nombre. Elliant.
●(1912) DIHU 81/40. krougereh ha lahereh bamdé. ●(1939) KOLM 112. É amzér Kolmkel, ne vezè kleuet konz nameit a vrezél, a zizalbad, a zismant, a grougereh, a ziuerhézereh émesk en ihuélidi.
- krougetkrouget
adj.
I.
(1) Pendu.
●(14--) Jer.ms 84. Myret na sonet guyc un gueric byzvyquen / A Iesu Nazaret nepret a goez nep den, / Dydan poan damany, querz pep try ho dyren / Da bezaff dystruget, ha crouguet mar grear quen., tr. Herve Bihan « Prenez garde de ne dire rien, (pas) un seul petit mot jamais / De Jésus de Nazareth, jamais au sur de personne, / Sous peine certes, assurément, trois par trois d’être conduits, / Pour être tués, et pendus, si on fait autrement ».
●(17--) EN 3324. (ac eur milion a) dut crouqued, tr. «et un million de gens pendus.»
●(1834) SIM 131. un den crouguet.
(2) Pendant, qui pend.
●(18--) SAQ II 47. ar chapelet krouget euz ar vreac'h, ne dal netra.
II. Goulenn bezañ krouget ma : demander à être pendu si (formule utilisée pour appuyer un argument, la véracité du propos). Cf. je veux bien être pendu si…
●(1905) ALLO 60 (L) Y.-V. Perrot. Me c'houlenn krenn beza krouget, / Ma n'eo ket c'houi ho peus kerc'het / Va mezer. ●(1966) BRUD 30/16 (T) E. ar Barzhig. O soñjal er vro e fraillas eun dra bennag em hreiz, med, ma vin krouget ma n'eo ket gwir, dioustu e lavaris dezi e oan o vond da jom. ●(1970) BHAF 169 (T) E. ar Barzhig. Ma vin krouget ma welan eun dra bennag !
- krougiñkrougiñ
voir krougañ
- krouglaskrouglas
m. –où, -i
(1) (chasse) Lacs, collet.
●(17--) FG II 9. e cavan er c'hoat groucklinci, poullinci. ●71. hirio en deus laqueat e grouklinsi.
●(1867) MGK 15. Gant stignou, krouk-lasou, zo e-kuz antellet / Evit paka ann evnigou. ●(1890) MOA 317b. Lacs, s. m. Piège aux oiseaux, tr. «krouglas, m. krouglasou.» ●388b. Piège pour les oiseaux, tr. «kroug-las, m. pl. kroug-lasou.»
●(1931) VALL 414a. Lacet pour prendre les animaux, tr. «krouglas m. pl. ou.»
(2) Corde de potence.
●(1931) VALL 579a. Potence (…) la corde, tr. «krouglas m. pl. ou.»
- krouglasañ
- krouglaset
- krouglec'h
- krougprenn