Recherche 'lêr...' : 28 mots trouvés

• lêr
  lêr

  m. –où

  I.

  (1) Cuir.

  ●(1499) Ca 25a. g. boutaille de cuyr. b. boutaill lerz. ●48b. Courrezer an lerz. g. courroyeur de cuir. ●125a. Lezr. g. cuyr. ●(1612) Cnf 33a. vn sach bras græt à lezr.

  ●(1659) SCger 30a. conroier, tr. «para lezr.» ●35b. cuir, tr. «lézr.» ●156b. lezr, tr. «cuir.» ●(1732) GReg 239a. Cuir, peau d'animal qu'on a tanée, tr. «Lezr.» ●(1744) L'Arm 232b. Maroquiner, tr. «Mequinein laire lay, haval de varoquin.»

  ●(1849) LLB 1056. boteu ler nehué klomet ged ur seien. ●(1876) TDE.BF 397a. Ler, s. m., tr. «Cuir, peau d'animal pour faire des chaussures.» ●(1878) EKG II 38. roudou bouteier ler.

  (2) Lêr glas : cuir avec son poil, vert.

  ●(1732) GReg 239a. Cuir vert, tr. «lezr glas.» ●705a. Peau qui a encore son poil, tr. «lezr glas.»

  (3) Lêr kriz : cuir avec son poil, vert.

  ●(1732) GReg 239a. Cuir vert, tr. «Lezr criz.»

  (4) fam. Peau.

  ●(1929) MKRN 125. Flak-flak e gof ha treut e ler, tr. «le ventre creux et la peau maigre.» ●(1955) VBRU 102. e-leizh va ler a drubuilh am boa c'hoazh.

  (5) (insulte) Espèce de …

  ●(1925) DIHU 168/281. Lèr : espèce de ... (dans les injures). Dastumet get Bleimor.

  (6) Ho lêr a baeo : il vous en cuira.

  ●(1909) KTLR 9. Ma na lavarit ket d'in kement-se, sur ho ler a baeo.

  (7) Pezh lêr : femme de mauvaise vie.

  ●(1732) GReg 90b. Bergere, une commode, tr. «pez lezr.» ●324a. Effrontée, mauvaise fille, tr. «pez ler.»

  II.

  (1) Sachañ e lêr gantañ : s’en tirer.

  ●(1889) ISV 357 (L) G. Morvan. Eo, eo ! cabiten, eme an oll, lavarit deomp penauz oc'h eus gallet sacha ganeoc'h ho ler ac'hano.

  (2) Bezañ leizh e lêr gant ub., udb. : être plus que fatigué par qque chose, qqun.

  ●(1911) ANDI 28 (T) *Mab ar Guen. Me ive am euz leiz va ler deuz Pariz, pareet on breman deuz ar c'hlenved an euz laket ac'hanon da gwitad va Bro.

  (3) Koustañ ker d'e lêr : payer le prix (fort).

  ●(1970) BHAF 243 (T) E. ar Barzhig. Ya, mab garn, ez a da gousta ker d'ez ler...

  (4) Bezañ tanav e lêr : être facile à attraper.

  ●(1965) BRUD 20/16 (T) E. ar Barzhig. Me n'eo ket tano ma ler, ne vefe ket brao, me 'lar dit, tremen an nask em herhenn. ●(1970) BHAF 243 (T) E. ar Barzhig. Dleet e vefe bet dit soñjal memez tra, ma'z-pefe bet eur (lenn : eun) daouwennegad skiant, ne oa ket ken tano-ze ma ler... ●251. Med an daou all ne oa ket tano o ler.

  (5) Bezañ war lêr ub. :

  ●(1965) BRUD 20/31 (T) E. ar Barzhig. Genaoueg a zo ahanon, ha ma'z eo klochard e gwirionez, e vo unan all ouspenn war va ler...

  (6) Frotañ e lêr da ub. : frapper qqun.

  ●(1850) MOY 183 A.-L. Ledan. Me deuy, horistal fall, da frotta did da lêr.

  (7) Kordañ ar foet en-dro d'e lêr : voir foet.

• lêraj
  lêraj

  m. Équipement de cuir.

  ●(1963) LLMM 99/263. war var da semplañ dindan bouez o zokarnoù, o fuzuilhoù hag o leraj gwennkann.

• lerbaj / lerbiaj
  lerbaj / lerbiaj

  m.

  (1) Racontars.

  ●(1905) BOBL 09 décembre 64/1a. skriva gallek propr, ha meski neubeutoc'h a vrezonek gant e lerbiachou. ●(1965) BAHE 46/27. C'hwi a gred se, eme Vari ? Kaozioù. Me ne gredan ket ar seurt lerbaj-se !

  (2) Kontañ lerbaj : jacasser.

  ●(1969) BAHE 60/32. ar merc'hed a ouie kontañ lerbaj.

  (3) Jargon.

  ●(1914) DFBP 192a. jargon, tr. «Lerbach.» ●(1969) BAHE 62/25. Emil en devoa ur geriadur dezhañ e-unan. Evel ma lavar ar C'hallaoued : «des à-peu-près» 'veze alies gantañ, war an tapiz, ha me am beze plijadur gant al lerbaj fentus-se : ar c'hleier oa «bollingoù» dezhañ, ar c'hemener 'oa ar «c'hi melen» ; beuziñ kizhier bihan 'oa kas anezho d'ober martoloded. Ha me 'oar !

• lerbajañ
  lerbajañ

  v. intr. Jacasser.

  ●(1914) DFBP 191b. jacasser, tr. «Lerbacha.» ●192a. jargonner, tr. «Lerbacha.» ●242b. pérorer, tr. «Lerbacha.»

• lerbajer
  lerbajer

  m. –ion Homme qui tient des propos sans queue ni tête.

  ●(1914) DFBP 242b. péroreur, tr. «Lerbacher.»

• lerbiaj
  lerbiaj

  voir lerbaj

• lerc'h
  lerc'h

  m. & prép. –où

  (1) Arrière.

  ●(1876) TDE.BF 397a. Lerc'h, s. m., tr. «Trace, suite.»

  ●(1907) DRSP 14. N'euz ket a urz gantan pa vezer en ero / Da zellet war al lerc'h na da jom da ehan.

  (2) [form. comb.]

  S1 war va lerc'h

  ●(1878) EKG II 256-257. Ha penaoz lezer aman pemp minorik paour var va lerc'h ?

  S2 àr/war da lerc'h

  ●(c.1680) NG 496. Ar te lerh er bet-man.

  S3m àr/war e lerc'h

  ●(1880) SAB 151-152. Ar re a redas var e lerc'h.

  ●(1908) AVES 13. un anfin a dud e ias ar é lerh.

  P3 àr/war o lerc'h

  ●(1767) ISpour 59. tennet ar hou lerh.

  ●(c.1825/30) AJC 4613. a nin a yè voar o lerch. ●(1864) SMM 117. lavaret war ho lerc'h.

• lerc'h-ha-lerc'h
  lerc'h-ha-lerc'h

  adv. À la suite.

  ●(c.1718) CHal.ms iv. Il y a dans ce liure de belles tirades de 3 ou 4 pages, tr. «caüein arer liés el leur' ma ter pe peuar pagen lerh ha lerh forh caër.»

  ●(1821) SST.ab iv. Cant vlai lerh ha lerh. ●xiii. en nombre bras a brofetet e zavoyas lerh ha lerh. ●xvi. Chetu y lerh ha lerh. ●(1874) POG vii. Ebarz taolenn ar goueliou mont-dont e maint lerc'h ha lerc'h.

• lerc'h-lerc'h
  lerc'h-lerc'h

  adv. À la suite.

  ●(1874) POG viii. Pa en em gav daou Wel doub lerc'h lerc'h.

• lerc'h-ouzh-lerc'h
  lerc'h-ouzh-lerc'h

  adv. À la suite, de suite.

  ●(17--) TE 157. Ean ou éxaminas ou seilh lèrh-oh-lèrh.

  ●(1831) RDU 61. tair gùéh ler-hoh-lerh ­(lire : lerh-oh-lerh). ●(1839) BESquil xii. deu pé tri dé lerh-oh-lerh. ●(1849) LLB 93. deu vlai, lerh oh lerh. ●(1896) HIS 27. Eañ e gollas lerh-oh-lerh é zañé, é iehed, é amied. ●32. dek guéh lerh-oh-lerh.

  ●(1906) HIVL 79. A houdé guersou ne oé ket bet guélet kement a zéieu kaer lerh-oh-lerh d'er hours-sé ag er blé. ●(1907) VBFV.bf 47a. lerh-oh-lerh, tr. «coup sur coup, successivement.»

• lerc'h-war-lerc'h
  lerc'h-war-lerc'h

  adv. À la suite.

  ●(1659) SCger 114a. tout de suite, tr. «lerc'h voar lerc'h.»

• lerc'heriañ
  lerc'heriañ

  v. intr. Dépérir.

  ●(1909) FHAB Here 301. Er penn-kenta louzaouer ebet ne gavas, hag a forz da jom da lec'heria, e vennas mont d'ar bern. ●(1944) DGBD 59. ouzh e lakaat [an den] da zizeriañ ha da lerc'heriañ.

• lêrek
  lêrek

  adj. Coriace à mâcher.

  ●(1732) GReg 212a. La vache est fort coriace, tr. «Ar c'hicq-bioc'h a so lezrecq.»

  ●(1876) TDE.BF 397b. Lerek, adj., tr. «Coriace.»

  ●(1903) MBJJ 101. lerek ha diæz da chakat.

• lêrenn
  lêrenn

  f. –où

  (1) Courroie.

  ●(1732) GReg 562a-b. Laniere, bande de cuir pour attacher les chevaux à l'écurie, &c., tr. «Lezrenn. p. lezrennou.»

  ●(1872) ROU 78b. Guide, lanière, tr. «lerenn.» ●(1876) TDE.BF 397b. Lerenn, s. f., tr. «Courroie, rêne de cheval, ventrière du cheval attelé ou sellé.»

  ●(1934) BRUS 273. Une courroie, tr. «ul léren (plate).»

  (2) Lanière de fouet.

  ●(1866) FHB 59/53a. Pe gant leren va fouet me ouezo rei dit kerc'h.

  ●(1902) PIGO I 191. Al lêren a oa bet chanchet meur a wech.

  (3) sens fig. =

  ●(1877) FHB (3^e série) 25/208a. da deuler evez, en amzer da zont, oc'h ar pez a lavar, ha da griza leren ho c'houstianz.

• lêrenn-dal
  lêrenn-dal

  f. lêrennoù-tal (harnachement) Frontal.

  ●(1942) VALLsup 83a. Fronteau (harnais), tr. «lerenn-zal f. (St-Thégonnec).»

• lêrenn-dor
  lêrenn-dor

  f. (harnachement) Sous-ventrière.

  ●(1907) VBFV.bf 47a. léren-tor, tr. «sous-ventrière.» ●(1934) BRUS 281. La sous-ventrière, tr. «el léren-dor.»

• lêrenn-gein
  lêrenn-gein

  f. (harnachement) Dossière de harnais.

  ●(1931) VALL 229a. Dossière (harnais), tr. «lerenn-gein V[annetais].» ●(1934) BRUS 280. La dossière, tr. «el léren-gein.»

• lêrenn-rod
  lêrenn-rod

  f. Courroie de transmission.

  ●(1931) VALL 164b. Courroie de transmission, tr. «lerenn-rod.»

• lêrenn-stleug
  lêrenn-stleug

  f. (harnachement) Étrivière.

  ●(1732) GReg 378b. Étrivière, tr. «Lézrenn-stleucq. p. lézrennou-stleucq.» ●(1744) L'Arm 145a. Etriviere, tr. «Laireenn stleaug.»

  ●(1876) TDE.BF 397b. Lerenn-stleuk, s. f., tr. «Etrivière ; pl. lerennou-stleuk.»

  ●(1927) GERI.Ern 581. lerenn-stleug, tr. «étrivière.»

• lêrenn-vrid
  lêrenn-vrid

  f. lêrennoù-brid (harnachement) Rêne de bride.

  ●(1612) Cnf 26b. laezrennou brit è march.

  ●(1732) GReg 118b. Renne de bride, tr. «lezrenn-vrid. p. lezrénnou-vrid.»

• lêrenn-zalc'h
  lêrenn-zalc'h

  f. lêrennoù-dalc'h (harnachement) =

  ●(1962) TDBP II 84. Al lerenn-zalh, tr. «la branche à fourche de la croupière.»

• lêrennañ
  lêrennañ

  v. tr. d.

  (1) =

  ●(1962) TDBP II 74. Setu amañ choukou dit : bremañ e lerenni da votou koad evel a gari, tr. «voici des coussinets (de cuir) pour toi : maintenant tu en garniras tes sabots comme tu voudras.»

  (2) sens fig. Corroyer.

  ●(17--) EN 279. lerenet a meus prop mes Franses ar sergand, tr. «j'ai proprement corroyé maître François le sergent.»

• lêrennek
  lêrennek

  adj. Coriace.

  ●(1934) BRUS 109. Coriace, tr. «lérennek.»

• lêrennet
  lêrennet

  adj. Pourvu d'une garniture de cuir.

  ●(1910) FHAB Kerzu 365. o boutou koat lerennet mat. ●(1935) OALD 51/3. va boutou-koat lerennet.

• lêrgenn
  lêrgenn

  s. Putains.

  ●(1931) GWAL 26/13. Paotred ar Sabad, ya... int eo a ra seurt cholori o tañsal gant al lergenn.

• lêrgoad
  lêrgoad

  m. (habillement) Botoù lêrgoad : galoches.

  ●(1878) EKG II 38. roudou bouteier ler-goat.

  ●(1908) KMAF 6. meur a voutou-lergoad. ●(1910) MAKE 3. e votou ler-goad en e dreid. ●33. eur c'hoz boutou ler-goad bennak. ●(1972) BSAf xcviii 347. Galoches : boutou ler-goad. ●(1973) SKVT II 151. trouz botoù lergoad tachet. ●(2003) ENPKP 83. (Ploueskad) ken a deuas ar c'his eus ar bouteier ler-goat, tr. «jusqu'à ce que vînt la mode des sabots en bois et cuir.»

• lern
  lern

  pl. louarn

• lerson
  lerson

  = (?) cf. da lâras (?).

  ●(1992) MDKA 102. Lerson, emezañ, en dro-mañ eo poent dit mond er-mêz pe 'h ez da vezañ kaset.