Recherche 'lavar...' : 17 mots trouvés
Page 1 : de lavar (1) à lavarout-lavaret-lavarat-lavarezh (17) :- lavarlavar
m. –où, –ioù
I.
(1) Dire, discours.
●(1732) GReg 291b. Dire, le discours, le témoignage, la parole de quelqu'un, tr. «Lavar.»
●(1849) LLB 261. E pad el lavar sé, gourhed er bet ne droé.
(2) Langue.
●(1857) LVH viii. é lavar er vro. ●xiii. én ur berdêg é lavar é vro de bopleu en devoé lavareu aral forh dishaval. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 138. Hennen en dès studiet a blein lavareu en Afriq.
●(1913) AVIE vi. lan a zisprizans aveit lavar ou zadeu. ●330. skriùet e oent é lavar er Juifed, é grek hag é latin.
(3) Bruit, on-dit.
●(1866) FHB 62/73a-b. Mes kement-se ne deo ket c'hoas sur ; ne deo nemet eul lavar ; mes eul lavar hag a so skignet dre Arras oll.
●(1911) SKRS II 79. lavariou faoz an den-ze.
(4) Mot.
●(1896) GMB 355. en pet[it] tréc[orois] pob ini lar i lavar chacun dit sa façon de penser, son mot.
(5) Dicton.
●(1732) GReg 762b. C'est un ancien proverbe, tr. «ul lavar coz eo.»
●(1870) FHB 274/104a. Loar ebrel, evel ma c'hoar an oll, a zo hanvet al loar rous. Setu ama eul lavar bennak divar he fenn.
●(1949) KROB 13/13. Aesoc'h eo dimezi eget sevel ti, eme al lavar koz.
(6) Langage.
●(1931) VALL 417a. Langage, tr. «lavar m.»
II. [en locution]
(1) Ober lavar(où) ub. : obéir à qqn.
●(1868) KMM 37. senti ouz Doue e-unan ac ober e lavar. ●(1878) EKG II 176. Great e oue he lavar.
●(1910) BUJA 6. aketus da ober ho lavariou.
(2) Ober e lavar(où) ouzh ub. : donner à qqn ce qu'il demande.
●(1928) FHAB Gouere 244. Eur roue mat a dle ober he lavarou ouz e bobl pa c'hell, atao ; mat, dec'h da noz, em eus ho klevet o komz eus a zimeziou hag e fell d'in ober ho lavarou ouzoc'h. ●(1932) FHAB Mezheven 241. keuz am eus da veza chomet heb ober da lavarou ouzit. ●(1932) FHAB Here 435. An tad koz a reas he lavarou ouz ar verc'h vihan. ●(1932) FHAB Kerzu 490. perak e c'hellfed chom pelloc'h heb ober outo o lavarou !
(3) Ober lavar ub. : faire ce que dit qqn.
●(1575) M 710. Ma ne gruez é lauar, me'n goar ez eux carez, tr. «Si tu ne fais ce qu'il dit, je le sais, tu as tort. »
●(1860) BAL 26. da seveni oc'h urziou, da ober oc'h oll lavarou. ●(1867) FHB 113/69b. Ober lavar ar midicin.
●(1900) MSJO 40. ober lavar hor Mam Zantel an Ilis.
(4) Ober lavaroù diwezhañ ub. : faire les dernières volontés de qqn.
●(1923) KTKG 36. Pedi evitho goude ho maro, ha dreist holl ober ho lavarou diveza.
(5) Ober diouzh lavar ub. : faire ce que dit qqn.
●(1732) GReg 291b. Nous ferons selon son dire, tr. «Ny a rayo diouc'h e lavar.»
(6) Diouzh al lavarioù : à ce qu'on dit.
●(1942) FHAB Gwengolo/Here 201. Tad hennez, diouz al lavariou, a oa, ive, eun den eus ar c'henta !
(7) (droit) En e lavar =
●(1982) TKRH 113. Va zad-kozh en dije graet re a boan dezhañ gwelout gwerzhañ ar mobilier. Setu e oa chomet a blaen-font gant ar «Paotr» en e lavar. ●163. Va zonton Paotr (...) en doa bet ar mobilier en e lavar.
(8) Reiñ e lavar war ur goulenn =
●(1865) LZBt Gouere 15. na ret ket 'ta d'in goulenno na hellan rein ma lavar war-n-he. ●26. rein ho lavar war deir pe beder goulenn.
(9) Hervez lavar : à ce que dit, d'après, selon.
●(1921) PGAZ 89. Ervez lavar an dud gwiziek diouz an traou koz.
(10) Dispenn lavaroù ub. =
●(1911) BUAZperrot 564. dispenn lavarou ar falz-doktored.
(11) War lavar ub. : sur la parole de qqn.
●(1860) BAL 22. er c'hredi a ran var ho lavar.
(12) Bezañ a ul lavar : dire la même chose.
●(1846) DGG 186. ha pa na vezont quet a ul lavar.
- lavar-dislavar
- lavaradennlavaradenn
f. –où
(1) Racontar.
●(1903) MBJJ 276. eul laraden eo ze, ha netra ken. ●(1910) MBJL 6. Laradenno hepken he deus da gontan d'imp, livet m'eo bet ganti ar wirione. ●(1935) BREI 420/1b. lâradennou divalo.
(2) Chose dite.
●(1910) MBJL 171. En testeni eus hon laraden. ●(1935) BREI 434/2a. ar wirionez, kuzet alies drek kant lâradenn dishenvel.
- lavaratlavarat
voir lavarout
- lavare / lavaredlavare / lavared
m. –où
(1) Dire.
●(1869) KTB.ms 15 p 103. hag a oe souezet braz, herve he lâret.
●(1907) BSPD I 18. splann é tiskoas dirak en ol ne oé ou larédeu meit geuiér. ●(1907) BSPD II 583. ne hré kaz erbet ag ou larédeu. ●(1925) SFKH 43. grés de laréieu é hroeg. ●(1931) VALL 220b. on-dit, tr. «lavared m.» ●les dires, tr. «lavaredou.»
(2) Dicton.
●(1925) SFKH 19. Un dé ma oé en Eutru é teviz get é veitour, é ta dehon de zisplég er laré-men hag en hanaùamb rah : «Dré natur, emé ean, er gèvr e ia de brons.»
- lavaredlavared
voir lavare
- lavarenn
- lavarer / lavarourlavarer / lavarour
m. –ion
(1) Diseur, parleur.
●(1744) L'Arm 135b. Le diseur a son entente, tr. «El larourr enn-dèss é antante.»
●(1878) SVE 27. Gwell eo eun oberer / Evit kant lavarer.
●(1905) IMJK 165. Rak ol er larerion-sé nen dint ind-memb nitra. ●(1906) HIVL 99. ur lareréz sorhenneu ! ●(1907) BSPD II 198. ur larour ha divizour kaer.
(2) Discoureur.
●(1732) GReg 292b. Discoureur, tr. «Van[netois] lavarour. p. yon, yan.»
(3) Lavarer/Lavarerez kaer : celui ou celle qui aime bien parler, raconter.
●(1942) DHKN 71. Goude bout chomet un herrad mat de zeviz… éh a el larour-kaer d’obér é dro jiboès. ●(1980) LIMO 02 août. ur vouéz koupabl, labourerez spleitabl hag ur larerez-kaer.
- lavarerezhlavarerezh
m.
(1) Action de dire.
●(1857) LVH 175. el larereah ag er Rosær ean-memb.
●(1931) VALL 220b. action de dire, tr. «lavarerez, V[annetais] lavarere(a)h m.» ●(1942) DHKN 70. Hag épad men dint doh taol, é tro el larereh ar er péh e hel plijout d’er verh ha d’er vam.
(2) Dire(s).
●(1866) FHB 78/201b. Mes petra da zonjal eus al lavarerez hag an dislavarerez-ze ? ●(1870) FHB 265/26a. Neuze en em lakeont da c'hragouillat en dra ellont, hag ec'h encantont mil lavarerez.
- lavaret .1lavaret .1
voir lavarout
- lavaret .2
- lavarezh .1lavarezh .1
voir lavarout
- lavarezh .2lavarezh .2
m. –où [empl. comme subst. plur.] Parole.
●(1576) H 60. me reusedic pecher am euz meurbet pechet quen dre songeou ha pridiriou quen dre lauarezou hag oberou.
- lavariantlavariant
adj.
(1) Causant.
●(1927) FHAB Gouere 140b. dre ma oa laouen, hegarat, lavariant ha seven-tre.
(2) Affable.
●(1927) GERI.Ern 343. lavariant, tr. «affable.» ●(1931) VALL 11a. Affable, tr. «lavariant.» ●136b. Communicatif, tr. «lavariant.» ●(1938) GWAL 115-116/17. eur ramz belo melen-ruz, sart ha lavariant.
- lavariantiz
- lavarourlavarour
voir lavarer
- lavarout / lavaret / lavarat / lavarezhlavarout / lavaret / lavarat / lavarezh
v.
I. Dire.
●(1331) Bo f° 299 Henri Bossec alauar mar car doe me ambezo auantur mat ha quarzr tr. « Henri Bossec dit : si Dieu le veut, moi j'aurai bonne et belle aventure » ●(1499) Ca 66b. Dite vide in lauarez. ●97a. [gou] Jnde mentior / iris. g. mentir. b. lauarez gou. ●121b. Lauarez. g. dire. ●(c.1501) Donoet 7-11. ez leueramp doctissimus. ●(1576) Catechism 22 (= RECE 47, 108). sau, ha pign en lech an deuezo choaset an autrou da doué, ha deus dauet an bælegyen ves à lignez léuy, hac an barner à vezo en amser se, peré à interrogy, hac ez lauaro_int (lire : lauaroint) dit an guiryonez, an sentancz, tr. « lève-toi, et monte au lieu qu’aura choisi le Seigneur ton Dieu, et va trouver les prêtres de la lignée de Lévi, et le juge qui sera à ce moment, lesquels tu interrogeras, et ils te diront la vérité, la sentence. » ●(1612) Cnf 81b. lauar dezo ves ma queffren. ●(1622) Do 12. an Credo (...) liuirit hy en Brezonec.
●(1710) IN I 290. Na lavaret den din penaus ne sonch quet en dra-se. ●(1732) GReg 290b. Dire, prononcer, tr. «Lavaret. Van[netois] laret. lareiñ. lavareiñ. ppr. et.»
●(1829) HBM 2. ec'h allomp lavarat hor Benedicite. ●(1834) APD 13. evel ma teuomp d'en lavarat.
II.
(1) Chom da lavarout ! : parle toujours !
●(1936) IVGA 271. Chom da lavarout, eme ar Bouilhed-se, hag e teuy tomm d'az teod ! ●(1947) YNVL 40. Chom da lavarout, poa ! ●(1973) LBFR 148. Eun tammig vakansou ne rafen ket droug diñ chom da lare ! ●(1974) THBI 177. Da 'valou ! chom da lare.
(2) Kavout da lavarout en ub., udb. : trouver à redire, à critiquer qqn, qqc.
●(1905) PERS 177. hag an dud fur, war ho meno, a gave da lavaret e pep tra. ●338. hag o kaout da lavaret ennhan. ●(1908) BOBL 05 septembre 193/2c. Gret mod a gerfet, e kavfint da lavaret ennoc'h. ●(1936) IVGA 137. A-raok kaout da lavarout en «truchoned»-se, e rafen gwelloc'h mont d'o selaou.
(3) Kavout da lavaret war udb. : trouver à redire à qqc.
●(1732) GReg 943a. Trouver à redire à quelque chose, tr. «Cavout da lavaret var un dra bennac.»
●(1907) PERS 178. An inspecteur ive a gave da lavaret var an ti. ●212. den ne zonje kaout da lavaret var gementse.
(4) Kaout da lavaret enep udb. = kavout abeg, anv ennañ.
●(1790) MG 7. er Person hun nès bermen, e gav de larèt inemb de guemènt-tra-zou.
(5) C'hwi 'lavar : tu parles.
●(1902) PIGO I 181. Fe, c'houi 'lar, ar re-all a hastaz ober evelti.
(6) N'eo ket c'hwi 'lavar : tu parles.
●(1970) BHAF 131. Fidam, n'eo ket c'hwi lâr, ni a zaoubenne. ●304. N'eo ket c'hwi lâr ! Pedi an Aotrou Leizour !
(7) Pa lavaran : pour sûr.
●(1954) VAZA 165. nerzh a zo ennañ, pa lavaran. ●(1955) VBRU 33. Hopala ! emezon, sed amañ pa lavaran un degemer ! ●(1963) BAHE 34/49. Ha fedamdousig ! Anna, ne zeuin ket e goullo d'ar gêr, pa lâran !
(8) Da lavaret eo : c'est-à-dire.
●(1612) Cnf 18b. an heny pe-heny gant fals alueziou, pé gant grimandellou (da lauaret eo instrumantou pegant ré ez dialuezer an holl potaillou) à antré en tyer. ●(1633) Nom 1a-b. Libellus : vn adiournement, ou vne citation : vn adiournamant pe citation, da lauaret eo, gueruel vnan bennac. ●64a. Vinum factum, doliare vinum : vin paré : guin paret, da lauaret eo fæçounet.
●(1884) LZBt Meurzh 44. Labourerien ann otro Doue, ar misionerien, da laret eo. (...) Pacha Tokat, – ar gouarneur pe ar jeneral, da laret eo.
(9) Evel pa lavarfed : comme qui dirait.
●(1911) BUAZperrot 279. deuet da veza evel pa lavarfet : «ar pec'hed beo».
(10) Koulz lavaret : pour ainsi dire.
●(1857) CBF 48. Brema e ouzoun va c'hentel, he gouzout a rann dreist penn va biz, koulz lavaret, tr. «Maintenant je sais ma leçon, je la sais sur le bout du doigt, à bien dire.»
●(1870) MBR x. Ar galleg-ze, klevit, a zo gweach eilgeriet, koulz lavaret, oc'h ar brezouneg.
●(1903) MBJJ 236. mont a ra war rauk kazi hep sevel na disken, hag a-stlej, koulz laret. ●(1910) MAKE 79. rag e kear n'eus, kouls lavaret, nemet lipouzerien. ●(1911) SKRS II 70. entana ac'hanomp koulz lavaret gant tan he garantez. ●(1936) LVPR 91. An drailhou gwez-se, na dalvezont, kouls lavaret netra.
(11) Ma ve gwir a lavarfec'h ! : puissiez-vous dire vrai !
●(1869) SAG 278. Ma ve guir a lavarfac'h, Maturin ! ●(1872) ROU 53. Ma ve guir a livirit !
(12) War a lavar : à ce que dit.
●(18--) SAQ II 81. Var a lavarer, eun devez (…).
●(1911) BUAZperrot 127. Var a lavar ar re goz.
(13) Evit lavaret gwir : à dire vrai.
●(1732) GReg 2b. A dire vrai, tr. «Evit lavaret guïr.»
(14) Da lavaras/lavarezh : d'après les dires de, selon.
●(1838-1866) PRO.tj 184. Ter blac'hik mignon ha seder / Gant an dimezi zo troet / Da lavaraz meur a gomer.
●(1928) BREI 59/2d. Gwelomp breman, da lâras an dall pa 'n evoa kollet e vaz ! ●(1970) BHAF 57. ha setu perag, da-laras ma zad, n'e-noa bet nag ar «Bene Merenti» (...).
(15) M’el lavar : dirai-je.
●(1959) LLMM 73/125. N’en doa ket naetaet e zaouarn zoken. Ha kramenn e oa warno, m’hel lavar.
(16) Ne lavaran ket : bien entendu.
●(1959) LLMM 74/195. Norvegiz, ne lavaran ket, gouenn ar Vikinged, Veig, rederien-mor touet evel paotred da vro.
►
S2
●(1906-1907) EVENnot 5. (Priel) Yin e an amzer da laraz-out, tr. «Comme tu le dis.»
S3m
●(1906-1907) EVENnot 5. (Priel) Hen, da laraz-han, n'all ket bean er ger pad an de, tr. «Ainsi qu'il le dit, selon lui.» ●(1970) BHAF 259. Red e oa d'e vab, da-larsañ, dibuna e gudenn e-unan.
S3f
●(1970) BHAF 329. hag e vinhoarz goapauz, da-larsi.
III.
(1) Lavaret e stal : voir stal.
(2) Lavaret e stal da ub. : voir stal.
(3) Lavaret d'e vañch : voir mañch.
(4) Lavaret d'e dog : voir tog.
(5) Lavaret d'e votoù : voir botoù.
(6) Lavaret etre e roched hag e choug : voir roched.
(7) Lavaret etre Doue hag eñ : voir Doue.
(8) Lavaret e bater da ub. : voir pater.
(9) Lavaret e sant Nigodem da ub. : voir sant.
(10) Lavaret e gredo : voir kredo.
(11) Lavaret ar seizh seurt (ruz) eus : voir seizh.
(12) Lavaret ar seizh mil : voir seizh.