Devri

Recherche 'lein...' : 15 mots trouvés

Page 1 : de lein-1 (1) à leinin (15) :
  • lein .1
    lein .1

    adj. = (?) humide, froid (?). coquille pour iein = yen (?)

    ●(1955) BGUE 37/17. lein e oé en amzér, aùél tret e uéhé.

  • lein .2
    lein .2

    [mbr leiff, leïn, mco ly ; voir sous leinañ]

    f. –où

    I.

    (1) Petit déjeuner ; dîner.

    ●(1499) Ca 123a. Leiff. g. disner. ●(1633) Nom 53b. Prandium : le disner : an leïn.

    ●(1659) SCger 44b. le disner, tr. «al lein.» ●disner, tr. «dibri e lein.» ●156a. lein, tr. «le disner.» ●(1732) GReg 290a. Diné, le repas du midy, tr. «Lein. p. leinou. Van[netois] leign. p. leignëu. lein. p. eü.» ●290b. Un bon dîné, tr. «Ul lein vad.» ●Un dîné splendide, tr. «Ul lein gaër.» ●Un pauvre dîné, tr. «Ul lein baour.» ●Preparer le dîné, tr. «Ausa lein.»

    ●(1834) SIM 29. goude lein.

    ●(1903) MBJJ 181. Eul laeraden a lein, kouls laret, evel hini Yan Soudard pa ve o tornan bro.

    (2) par ext. Repas.

    ●(17--) TE 59. preparein ul lein gaër.

    ●(1909) KTLR 59. Bemdez, en eur maner pe vaner, e ro leinou braz. ●221. eul lein vraz en enor d'ar c'havalier guen.

    (3) par méton. Ce qui sera mangé au déjeuner.

    ●(1910) MAKE 42. da ober tan dindan lein.

    II.

    (1) Hep e goan d'e lein : se coucher ivre.

    ●(1912) MELU XI 368. Hep e goan d'e lein, tr. E. Ernault «Sans son souper à son déjeuner (celui qui s'est couché ivre. Hep e lein d'e vern. Sans déjeuner à son dîner (celui qui jeûne). 'Ab[bé] Le P.)»

    (2) Hep e lein d'e verenn : celui qui jeûne.

    ●(1912) MELU XI 368. Hep e goan d'e lein, tr. E. Ernault «Sans son souper à son déjeuner (celui qui s'est couché ivre. Hep e lein d'e vern. Sans déjeuner à son dîner (celui qui jeûne). 'Ab[bé] Le P.)»

    (3) Bezañ ul lein debret : plus fort que de jouer au bouchon.

    ●(1896) GMB 361 (T). Pet[it] Trég[uier] ober ze ne ket eul lein debet, tr. Émile Ernault «c'est plus difficile à faire que de manger son dîner (plus fort que de jouer au bouchon.»

    (4) Mont d'ar park a-raok he lein : voir park.

  • lein .3
    lein .3

    m. –où

    I.

    (1) Faîte, haut, cime, sommet.

    ●(1499) Ca 123a. Lein an ty. ga. le fest de la maison.

    ●(1659) SCger 57a. le feste de la maison, tr. «lein an ti.» ●111b. haut de l'arbre, tr. «nein, pe lein, pe blinchen ar vezen.» ●156a. lein an ti, tr. «feste de la maison.» ●(c.1680) NG 1942. A leint ar pen bet plant en truet. ●(1732) GReg 169a-b. Cime, ce qui est le plus élevé dans un Bâtiment, tr. «Lein an ty. leinicq an ty. Van[netois] leign an ty. leignicq-leign en ty.» ●169b. La cime d'une tour, tr. «lein an tour.» ●La cime d'une montagne, tr. «lein ar menez.» ●La cime d'un arbre, tr. «lein ar vezen.» ●874b. Sommet, tr. «Léyn.» ●919b. Le sommet de la tête, tr. «leinn ar penn.» ●(1787) BI 8. A-leign-en-Nean.

    ●(1818) HJC 130. ar lein en ti. ●(1838) CGK 19. Adieu did va zi balan, var leynicq ar grec'hen. ●(1849) LLB 147. é lein en né. ●2145. ar lein en deur. ●(1857) HTB 60. war lein ar menez. ●(1869) SAG 42. var lein an doenn.

    ●(1911) SKRS ii 58. da repozi war lein ar groaz. ●(1911) BUAZperrot 470. Var lein an iliz. ●(1942) DRAN 79. Sed amañ kenta lein an dorgenn.

    (2) War lein e gein : étendu sur le dos, à la renverse.

    ●(c.1825-1830) AJC 610. hac eheilpennis voar lein ma hein er mor. ●(1864) SBI II 98. War leinn he geinn, en creiz ar porz, tr. «(Étendu) sur le dos, au milieu de la cour.»

    ●(1907) BSPD II 267. Astennet ar en doar ar lein é gein. ●(1960) LLMM 79/82. diouzhtu en em ledas hemañ war-lein e gein.

    (3) [au plur.] Al leinoù : les pays du nord.

    ●(1925) SFKH 22. ean laér ur jau doh ur voéz a gosté er leinieu-zé. ●(1968) LIMO 24 février. er morlaëron deit ag el Leigneu. ●El Leigneu, tr. «le Nord.» ●(1974) YABA 07.09. En doérieu digaset ag er «Leinieu.» ●(1974) LIMO 07 septembre. Ag er leinieu, littéralement «des hauteurs», de là-haut.

    II. Aet ar bouc'h war lein an ti gant ub. : voir bouc'h.

  • lein-aoter
    lein-aoter

    m. (architecture) Retable.

    ●(1912) BUAZpermoal 919. al lein-ôter dero kizellet.

  • lein-eured
    lein-eured

    [lein .2 + eured]

    f. Repas de noces.

    ●(1906) BOBL 09 juin 90/2d. Al lein-eureud a vo en ti Bernard, Gourin.

  • lein-gigenn
    lein-gigenn

    f. –où (cuisine) Filet.

    ●(1934) BRUS 228. Un filet (viande), tr. «ul leingigen –neu, f..»

  • Lein-Koad-al-Laz
    Lein-Koad-al-Laz

    oronyme (Saint-Goazec, 305 m).

    ●(1914) ARVG mae 78. Er Meneiou-Du : (…) Lein koad al Laz (305 m.), en Sant-Goazeg.

  • Lein-Koad-Befoù
    Lein-Koad-Befoù

    oronyme (Loguivy-Plougras, 326 m).

    ●(1914) ARVG mae 77. Lein koad Befou, en Logivi-Plougras (326 m).

  • lein-zi
    lein-zi

    m. Sol de maison

    ●(1909) FHAB Genver 17. A varvaz var al lein-zi noaz.

  • leinañ / leiniñ
    leinañ / leiniñ

    [mbr leiffaff, mco lyfye, lyfya (Beunans Meriasek), mgall /gythlwng (GPCY, 826ab), virl longud « act of eating, consuming (food) »  « diet, refection ; a meal » (DIL 202) ; les formes bretonnes et corniques remontent à *longetu- « meal » auxquelles le suffixe verbal *-etu (cf. monet, touet, etc) a été substitué le suffixe *-īmā (Jørgensen, 2008)]

    v.

    I. V. intr. Dîner.

    ●(1499) Ca 123a. Leiffaff. g. disner. ●(c.1500) Cb 41b. g. sans cene. bri. hep leiniaff pe hep coaniaff. ●(1633) Nom 130a. Triclinium, conclaue : chambre pour prendre le repas de disner & souper : cambr pe tinel da leïnaff pe da coanyaff. ●(1647) Am 536. Pe da sceurt ansseign hiff me da leigna, tr. «A quelle enseigne irai-je déjeuner.»

    ●(1659) SCger 44b. disner, tr. «leina.» ●156a. leina, tr. «disner.» ●(1728) Resurrection 2799. Euit leinan gante rac aru eo ar pret. ●(1732) GReg 290b. Diner, prendre le dîné, tr. «Leina. pr. leinet. Van[netois] leigneiñ. pr. leignet. leyneiñ. pr. leynet.» ●(1766) MM 498. var dro poent leina pevel-se, tr. «aux environs de l'heure du dîner.» ●(1792) HS 185. leignein doh taule er Rouannéze. ●(17--) EN 42. da vont da leinan, tr. «d'aller dîner.»

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 76. raccé é oé bet ret d'eign chom hemb leignein hag hemb mirennein arré. ●(c.1825/30) AJC 5453. vel ma moa leinned. ●(1857) CBF 5. Deomp da leina, tr. «Allons dîner.» ●Pred eo leina, tr. «Il est temps de dîner.» ●(1878) EKG II 191. D-eomp da Vitalmeze da leina.

    ●(1911) BUAZperrot 515. el leac'h m'edo o leina. ●(1915) HBPR 36. ar re oa o leina ganthan.

    II. V. tr. d.

    (1) Nourrir (qqn, un animal) au repas.

    ●(1900) ANDP 15. leina a reaz ar c'hezek. ●(1909) TOJA 41. me oa o leinan ma c'hezeg. ●(1911) BUAZperrot 568. leina anter kant leanez.

    (2) Manger (qqc.) à un repas.

    ●(1908) FHAB Eost 240. Pa ne vez netra da leina ne vez ket pedet a dud.

  • Leindeved
    Leindeved

    oronyme Leindevet (Bourbriac, 306 m).

    ●(1914) ARVG mae 77. Pikerniou Boulvriag : Keroffredou (313 m), Kerdavidou (312 m), Leindevet (306 m) hag all.

  • leiner
    leiner

    [lein .2 + -er .6]

    m. –ion Dîneur.

    ●(1744) L'Arm 111a. Dineur, tr. «Leignour.. nerion. m.»

    ●(1868) FHB 183/214a. meur a ini euz al leinouryen a zo deuet war yeun.

    ●(1904) ARPA 251. sal an eured a oue carget a leinerien.

  • leinet
    leinet

    [base v. leinañ + -et .1]

    adj. Bezañ leinet da : avoir déjeuné.

    ●(1906) BOBL 25 août 101/3d. Leinet d'ezo (…) paotred an Arvor (…) a reaz eur seanz exersisou. ●(1955) STBJ 47. kerkent ha ma vez leinet dezo.

  • leinienn
    leinienn

    f. (architecture) Faîtage.

    ●(1855) BDE 472-473. er maïn bihue-cé e zou laquet d'hi batissein, ha liamet mat an eil doh éguilé, int e gompose el leinien.

    ●(1931) VALL 293a. Faîtage, tr. «leinienn f.»

  • leiniñ
    leiniñ

    voir leinañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...