Recherche 'leizh...' : 17 mots trouvés
Page 1 : de leizh-1 (1) à leizhouraj (17) :- leizh .1leizh .1
adj. Humide.
●(1633) Nom 232b-233a. Solum vliginosum, irriguum, vuidum : terre tousiours humide ou moite : douar bepret humid ha leïz. ●244b. Æstus : sable moite & qui s'enfonce : træz leiz ha gouac pehiny á ya dan gouelet.
●(1659) SCger 80b. moite, tr. «leiz.» ●(c.1718) CHal.ms i. aqueus, humide, tr. «moüest, leih, dous.» ●(c.1718) CHal.ms ii. temps humide terre humide, tr. «amser, doüar dous, leih.» ●(1732) GReg 504b. Humide, qui a de l'humidit[é], de la moiteur, tr. «leiz. Van[netois] leih.» ●Linge humide, tr. «Lyenaich leiz.»
●(1870) FHB 281/158b. ha ma'z eo leisoc'h an douar.
●(1925) FHAB Meurzh 86. en douar leiz.
- leizh .2leizh .2
adj. & adv.
I. Attr./Épith.
(1) Plein, comble.
●(1659) SCger 93a. plein, tr. «leiz.»
(2) Rassasié, repu.
●(1904) ARPA 123. Pa ouent leiz, e lavaras d'he ziskiblien : «Destumit ar restadou, evit ne 'z eint ket da goll.»
(3) Leizh-plok : plein à ras bords.
●(c.1718) CHal.ms iii. tout plein, tr. «Leih ploc.»
II. Adv.
(1) = (?).
●(1647) Am.ms 557. Mar ho pe grilles leiz prez da essa, tr. «Si vous aviez des (?) … (?) à essayer.»
(2) Plein un(e).
●(14--) Jer A.168. Me a m’eux leyz an pyp da dybryff, tr. « J’ai plein le tuyau (ou : le tonneau) à manger » ●(1647) Am.ms 679. leiz eur bariillat, tr. «plein un baril.»
●(1659) SCger 93a. plein l'Eglise, tr. «leiz an Ilis.» ●156b. leis an Ilis, tr. «plein l'Eglise.» ●leis e gof, tr. «tout son saoul.» ●leis e galon, tr. «de tout son cœur.» ●(1732) GReg 730a. Plein le chapeau, tr. «Leiz an tocq. Van[netois] leih en tocq.» ●Plein l'Eglise, tr. «Leiz an Ilis. Van[netois] leih en Ilis.»
- leizh .3leizh .3
m. & prép.
I. M.
A.
(1) Capacité.
●(1879) BMN 73. ne eve bemdez nemet leiz hounnez a zour. ●(18--) SBI I 38. tri leiz ar vassin, tr. «plein trois fois le bassin.»
●(1919) BUBR 3/63. Aman ez eus eun tamm bourc'h dister en daou du d'an hent bras. Soudarded a zo enni he leiz, hag a ra lins d'eomp da dremen.
(2) Ul leizh a : une infinité de.
●(1907) AVKA 37. ur leiz a dud, o welet ar burzudo a rae, a gredas enhan. ●193. Aze et eus brema mado braz, evid ur leiz a vloavezio.
(3) Satiété, soûl, content.
●(c.1718) CHal.ms iv. Ien ai tout mon sou, Ien ay mangé tout mon saoul, tr. «memes me leih, men goalh, daibret emmés me leih, men goalh anehou.»
●(1854) PSA II 61. ou leih a joé hag a lehuiné.
●(1925) SFKH 6. laret d'hou mestr em es reit d'oh (...) pikeu hou leih.
(4) Bezañ e leizh udb. : être comblé de.
●(1907) AVKA 285. Goulet hag o po, hag e vefet en leiz joa.
B. [en locution] Leizh ar gudenn : complètement, autant qu'on puisse l'être, des pieds à la tête.
●(1884) LZBt Meurzh 59. Me zo katolik leiz ar guden.
II. Loc. prép.
A. A-leizh.
(1) A-leizh a : beaucoup de, plein de.
●(1864) SMM 15. en oll guæriou ez eus aleis a scoliou, aleis a vistri goueziec.
●(1907) FHAB Genver/C'hwevrer 2. du-ze ez euz aleiz a bep tra.
(2) A-leizh an hent : à pleins chemins.
●(1906) HIVL 79. chetu en dud é strimpein ér méz ag ou ziér hag é ridek, a leih en hent, de gavet Masabiel.
B. Dre leizh : en plein.
●(17--) FJ 3. me o salud dre leys carante, tr. «je vous salue en pleine amitié.»
III. Adv.
A. E-leizh.
(1) Beaucoup infiniment.
●(1897) EST 67. Hillèh é mant guennoh eit er frim de viz merh.
(2) Beaucoup de gens.
●(1905) IMJK 60. Éleih e lar. ●(1934) FHAB Mae 196. E Breiz avat, eleiz a gavas abeg e Erispoe.
B. A-leizh : (ouvrir) en grand.
●(1897) EST 64. Er vam e zigorou, a léh, hé hredanseu.
- leizh .4
- leizh-kofleizh-kof
adv. À satiété.
●(1877) EKG I 176. eur fest ha ne vanko ennhan na cher-vad leiz kof, na guin koz da eva gand ar skudel. ●250. Leiz kof a oue debret. ●(1878) EKG II 127. da zibri ha da eva leiz kof.
●(1944) EURW I 182. Kig-moc'h, pesked, viou, konfitur, bara, kouignou, leiz kof a-walc'h evit peder eur war-n-ugent.
- leizhadur
- leizhadurezhleizhadurezh
f. Humidité.
●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 260. hag al leizadurez a yeas c'hoaz war gresk. ●261. treuzet, penn, kil ha troad, gant al leizadurez.
- leizhamzer
- leizhañ / leizhiñ / leizhiañleizhañ / leizhiñ / leizhiañ
v.
(1) V. tr. d. Humidifier.
●(c.1500) Cb 58b. deltaff. alias soublaff / leizyaff. g. amoitir.
●(1659) SCger 81b. mouiller, tr. «leiza.» ●(1732) GReg 504a. Humecter, rendre humide quelque chose, tr. «leiza. pr. leizet.» ●504a-b. Les quatre humeurs du corps : le flegme, ou la pituite, le sang, la bile, la mélancolie, tr. «Ar pévar humor a zeu da leiza corf dèn a so 1. ar flumm, pe ar c'hraust, 2. ar goad, 3. an apotum, 4. ar velcony.»
(2) V. intr. S'humidifier.
●(1732) GReg 504b. Devenir humide, tr. «leiza. pr. leizet.» ●(1744) L'Arm 243a. Devenir moite, tr. «Leihein.»
- leizhdedleizhded
f. Humidité.
●(c.1718) CHal.ms ii. humidité, tr. «Leihted, leihder.» ●(1732) GReg 505a. Humidité, tr. «leizded.» ●L'humidité de la terre, tr. «al leizded eus an douar.»
●(1847) FVR xiii. paperiou (...) dispennet ha malet gant al leisded. ●(1876) TDE.BF 395b. Leizded, s. m., tr. «Humidité du linge, des vêtements.»
●(1912) LZBl Genver 320. digoret an doriou evit kas al leizded kuit.
- leizhderleizhder
m. Humidité.
●(1633) Nom 233b. Vligo : moiteur naturelle : leizder naturel.
●(1659) SCger 80b. moiteur, tr. «leizder.» ●(c.1718) CHal.ms ii. humidité, tr. «Leihted, leihder.» ●(1732) GReg 505a. Humidité, tr. «leizder.» ●L'humidité du linge, des hardes, tr. «Leizder an dilhad.»
●(1867) FHB 122/137a. pegement a leisder so en amzer. ●(1867) FHB 140/288b. leisder eus an douar doun. ●(1872) ROU 88b. Humidité, tr. «leizder.» ●(1876) TDE.BF 395b. Leizder, s. m., tr. «Humidité du linge, des vêtements.»
- leizhet
- leizhiañleizhiañ
voir leizhañ
- leizhien
- leizhiñleizhiñ
voir leizhañ
- leizhourleizhour
s. (?) Ruse (?).
●(1575) M 2097-2098. Neuse scrap nep á preiz, gant esfreiz na leizour, / Ne guell yuez mezec, mar hoantec ho recour, tr. «Alors ceux qui pillent avidement, de vive force ou par ruse (?) / Un médecin non plus ne peut, malgré son désir, les aider.»
- leizhourajleizhouraj
s. (?) Liquide, boisson (?).
●(14--) Jer.ms 166. Presour en leyzourayg, tr. «(Fais) diligemment (?) (en ce qui concerne) la boisson (?).»