Recherche 'leve...' : 21 mots trouvés
Page 1 : de leve-1 (1) à levezonus (21) :- leve .1leve .1
m. & adv. –où
I. M.
A.
(1) Rente.
●(1633) Nom 203b. Vectigal, prouentus annuus, reditus. Portorium pro eodem Plin. extulit : rente, reuenu, peage : rènt, leuè, reuenu. ●234b. Prædium : heritage, possession : heritaig, leuè, possession.
●(1659) SCger 103b. rente, tr. «leve.» ●156b. leve, tr. «rente.» ●(1732) GReg 4a. Il a obtenu pour son fils une Abbaye de dix mille liv. de rente, tr. «Bez' en deus bet evit e vap, un abatyaich a zec mil livr leve.» ●804b. Rente, revenu, tr. «Rénd. p. renchou. leve. p. leveou (ces plurieles ont peu d'usage).»
●(1847) MDM 129. n'em euz na douar-found na leve. ●(1867) BUE 147. eul leve a laraz stagan ouz he chapel.
●(1906) KANngalon Genver 13. bez e meuz evelato kant skued leve, disle kaer.
(2) Biens.
●(1877) EKG I 2. ne gavet ket kals a dud da deuler var al leveou-ze. ●(1878) EKG II 68. Ar Republik e doa atao izomm arc'hant. Hogen, evit kaout arc'hant, evel am beuz her lavaret d'eoc'h, e doa lakeat e guerz leveou ar zent, leveou ar c'houentchou ha re an noblanz. (…) Mez paol (…) ne brenaz ket eur bomm leve zoken digant ar Republik.
●(1905) HFBI 66. ar péadra dar maréou-sé a voa tout étré ho daouarn, all lévéou ac an arc'hant. ●(1907) PERS 264. Ha mad e ve d'in guerza va leve ?
(3) Bevañ diouzh e leve : vivre de ses rentes.
●(1732) GReg 804b. Vivre de ses rentes, tr. «beva dioud e leve.»
B. (droit)
(1) Bezañ en e leve : être propriétaire.
●(18--) CST vii. E dud, hep beza en o leve, a oa eun tiegez mat ganto hag a oa en o aez.
●(1921) PGAZ 103. He zud a ioa en ho leve e Brec'hichen. ●(1932) CDFi 12 novembre. Tud Jefig a oa en o leve, bloaz a yoa. ●(1995) BRYV III 61. (Milizag) Hag e Milizag ez eus maread a dud en o leve.
(2) Leve douar : revenu de la terre.
●(1867) BUE 38. ho holl vado na oant ket leve douar.
(3) Propriété terrienne.
●(1927) FHAB Genver 3. Hed-a-hed ar c'hae a ra an dro d'e leve.
(4) Paper-leve : titre de rente.
●(1908) PIGO II 78. setu ho paper-leve sinet ganin.
(5) Leve-font : bien-fonds.
●(1847) MDM 160. Eno ministred ar relijion n'ho deuz mui a leveou-found evit ho c'harg.
(6) Lakaat ul leve war : constituer une rente.
●(1732) GReg 202a. Constituer une rente, tr. «Lacqât ul leve var.»
(7) War e leve : (?) à ses frais (?).
●(1911) BUAZperrot 791. Sevel a reas var e leve eur manati bras.
(8) Bevañ diouzh e leve : être rentier.
●(1942) SAV 23/64. Eun den o veva diouz e leve (rentier) a lavaras en devoa arc’hant da bresta.
C. [au pluriel] (droit)
(1) Leveoù ha dileveoù : biens meubles et immeubles.
●(1911) BUAZperrot 132. e werzaz kement tamm peadra en devoa, leveou ha dileveou.
(2) Terres.
●(1911) BUAZperrot 55. Kromas o tigarezi e nebeut a yec'hed a roas an dilez eus e garg a brefed, hag en em dennas en e leveou var ar meas. ●149. Eun droiad, an dijentil a yeas var ar meaz, da ober eur bale en e leveou.
II. Adv.
A. (droit) Prestañ war leve : emprunter sur ses biens, en hypothèque.
●(1939) MGGD 52. atao o klask arc’hant da brestañ war leve. ●(1942) SAV 23/65. Eun den all diwar ar maez a oa o klask arc’hant da bresta war leve, met ne oa ket evit o c’hemerout war zouar, peogwir n’en devoa tamm font ebet.
B. A-leve.
(1) (droit) Kaout udb. a-leve : posséder qqc. en propriété
●(1894) BUZmornik 432. eunn enezenn a ioa d’ezhi a leve.
●(1902) MBKJ 14. hag e vije d’in a leve ar bed holl. ●(1905) IVLD 10. ar foennek-se a oa a leve da Vreuriez ar Zakramant. ●(1907) VROJ Even 52. ho mereuri oa d’ezo a leve. ●(1909) KTLR 143. beza e devoa ouspenn, tri pe bevar di a leve. ●(1915) HBPR 11. D’ezhi oa a leve, gozik holl douarou ar barrez. ●(1925) FHAB Meurzh 103. pinvidika pennherez a oa e Breiz, p’eo gwir e oa d’ezi, a-leve, Chateaubriant, ar Guildo, Montafilant, an Hardouinae (…). ●(1949) KROB 13/13. e diegez a oa dezañ a leve. ●(1975) UVUD 72. (Plougerne) Seiz pevarn oa ar park. Ennez doa a leve deho. ●(1995) BRYV iii 61. (Milizag) ma helle kaoud e ferm a leve.
(2) (droit) Reiñ udb. a-leve : donner qqc. en propriété.
●(1926) FHAB Eost 203. ar paper a roe a-leve, da virviken, an iliz-se d’ar Vretoned.
III. (blason populaire) Tud a leve : surnom des habitants de Plouescat.
●(1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.
- leve .2leve .2
s. Levée.
●(1633) Nom 238b. Agger : leuée ou chaussée d'vne riuiere : leuè pe chausser vr riffuier.
- leve-fontleve-font
m. (droit) (?) Bien-fonds (?).
●(1847) MDM 160. Eno ministred ar relijion n'ho deuz mui a leveou-found evit ho c'harg.
- leve-koñstitut
- leveañ
- levedonlevedon
m. (botanique) Achillée. (?) cf. levezon (?).
●(1934) BRUS 263. L'achillée, tr. «el levedon, m.»
- leveerleveer
m. –ion Celui qui paie la rente.
●(1931) VALL 645b. celui qui paie la rente, tr. «leveer pl. ien.»
- leveet
- levemañ
- leven .1
- leven .2leven .2
s. (?) Laisser-passer (?).
●(1834-1840) BBZcarn I 50. me ia da rei doch hu eur leven / vit balei hardi peb tachen, tr. « Je vais vous donner une (lettre ?) / Pour marcher hardiment en tous lieux. »
- levenedigezh
- levenezlevenez
f. –ioù
(1) Joie.
●(1505) Vc 21. Meulody louenez dudy, tr. «Louange, joie, agrément.» ●(1530) Pm 31. Maz pat bizhuiquen leuenez, tr. «Où dure à jamais la joie.» ●(1575) M 2133. Feunten à leuenez, tr. «La fontaine de joie.»
●(1659) SCger 70b. ioie, tr. «leuenez.» ●156a. levenez, tr. «ioye.» ●(c.1680) NG 261. Guet joy ha leuine. ●1070. Men bezou leuené. ●(1732) GReg 543a. Joie, tr. «levenez. Van[netois] lehuine.» ●574a. Liesse joïe, tr. «Levenez. Van[netois] leüene. lehuine.» ●(1744) L'Arm 10a. Alégresse, tr. «Léuéné ou léhuiné. m.» ●206b. Joïe, tr. «Léhuiné.. éyeu. m.»
●(1849) LLB 142-144. El labourer (…) / e viw él leuiné. ●763. ur han a leuéné. ●1037. é kreiz ou leuéné. ●(1868) FHB 165/72b. daelou a levenez, briaterez. ●(1879) MGZ 179. boutin el levenez hag en euruzded ebarz en env.
●(1903) MBJJ 58. e santan c'hoaz eul levenez vras em c'hreiz. ●318. Bras dispar e oa al levenez. ●(1907) PERS 188. ho levenez a zirollaz. ●(1911) BUAZperrot 392. daou-hantera al levenez. ●(1912) FHAB Genver 3. eur bann levenez a lakéas kalon an holl da dridal. ●(1922) EMAR 19. barret a levene. ●(1925) FHAB Du 433. Pebez levenez ha pebez briata ! ●(1939) RIBA 68. Tré ma sourè el leuiné ar ur rumad, éh arreihè en eil. ●(1944) DGBD 9. degaset din levenezioù a-leizh.
(2) Bezañ el levenez : être dans la joie.
●(1906) HIVL 145. Ol er barréz e oé él léuiné. ●(1911) BUAZperrot 455. El levenez e vezi hag en estlam.
(3) Bezañ beuzet el levenez : déborder de joie.
●(1915) MMED 94. beuzet en eul levenez dispar.
(4) Tridal gant al levenez : exulter de joie.
●(1867) BUE 182. Pobl Sion, trid gant levenez ha kan meulodi.
●(1902) MBKJ 15. Dridal a ra ar galoun gant levenez.
(5) Bleuñviñ gant al levenez : s'épanouir de joie.
●(1896) HIS 116. bleuein e hra é galoñ get er leúiné.
●(1904) DBFV 24b-25a. bleuein (get er leùiné), tr. «s'épanouir de bonheur, en parl. du cœur.» ●(1912) BUEV 5. ha bleuein e hré é galon get er leùiné é huélet er vugulion vihan deuhlinet dirak er Huerhiéz Mam de Zoué. ●10. En dé-sé kaloneu en ol e vleué get er leùiné.
(6) Ober levenez : se réjouir.
●(1650) Nlou 87. gret pep den leuenez, tr. «que chaque homme se réjouisse.»
(7) Ober levenez da ub. : faire joie à qqn.
●(1650) Nlou 346. Greomp leuenez bemdeiz dezy, tr. «faisons lui joie chaque jour.»
(8) Paradis.
●(1575) M 78. do ren dan leuenez, tr. «pour les conduire à la joie.»
(9) Ober levenez gant ub. : se réjouir avec qqn.
●(1913) AVIE 9. Hé amizion hag hé hérent e gleuas laret en doé en Eutru Doé diskoeit é vadeleh truhéus én hé hevér hag ind e hré leùiné geti.
(10) E barr al levenez : au comble de la joie.
●(1870) FHB 306/353b. an Allmanet a ia dre'n hentchou-ze a c'hruzuil a zo e bar ho levenez.
(11) Skuilhañ levenez : dispenser, verser de la joie.
●(1916) KANNlandunvez 62/449. Skuillit levenez en dro deoc’h.
(12) (religion) Seizh levenez sant Jozef : les sept allégresses de saint Joseph.
●(1900) MSJO 51. en enor da seis glac’har ha seis levenes sant Joseph.
(13) (religion) Pemzek levenez Maria : les quinze joies de Marie.
●(1530) Pm (Pemzec leuenez) titre (p. 64 édit. R. Hemon). pemzec leuenez maria, tr. « Les quinze joies de Marie ».
- levenezus
- levenn
- leveour
- LeverinLeverin
hydronyme Al Leverin : Le Lévérin (affluent du Ninian).
●(1942) ARVR 98. ar Mene a rann an Oud hag hec’h adstêrioù al Lier, an Ninian, al Leverin hag an Ivel.
- leveüsleveüs
adj. Qui apporte une (bonne) rente.
●(1931) VALL 645b. qui apporte une (bonne) rente, tr. «leveüs.»
- levezonlevezon
f.
(1) Ascendant, dessus, avantage, supériorité.
●(1732) GReg 55a. Ascendant, le dessus, supériorité sur un autre, sur son ennemi, tr. «Levéson.» ●63a. Avantage, degré d'élevation, tr. «Levêsonn.» ●328b. Elevation, avantage, tr. «Levésonn.»
●(1872) ROU 75b. Autorité, tr. «levezon.» ●(1890) MOA 124a. Ascendant, tr. «levezon.»
●(1925) FHAB Genver 5. An emgleo dre gannad etre ar Frans hag an Ilis a zo, evit hor bro eun herrez a beoc'h, eur benveg a levezon. ●(1925) FHAB Mae 189. o veza m'eman ar feiz o semplaat, o laoskat, o koll eus he levezon.
(2) Kaout al levezon war ub. : avoir l'avantage sur qqn.
●(1732) GReg 278b. Avoir le dessus, l'avantage sur son ennemi, tr. «cahout al levésoun var e adversour.»
●(1872) GAM 68. Guir eo en doa eun nebeud levezoun, var ar re all. ●(1872) ROU 75b. Vous avez cet avantage sur moi, tr. «eno oc'h euz al levezon varnon. Levezon veut dire aussi, ascendant.» ●(1880) SAB 166. var ar meen-ze e savin va Iliz, ha doriou an ifern, galloudezou an ifern, – n'o devezo levezon ebed varni.
(3) Kemer al levezon : prendre l'avantage, le dessus.
●(1732) GReg 278b. Prendre le dessus, la première place, tr. «coumeret al levésoun.»
(4) Kaout al levezon war ub. : avoir l'avantage sur qqn.
●(1890) MOA 131b. Vous avez cet avantage sur moi, tr. «eno oc'h euz al levezon var-n-oun.»
(5) Kaout levezon war ub. : avoir de l'influence sur qqn.
●(1938) WDAP 2/107. Daoust hag ar gwall-zarvoud a oa en em gavet gant ar paotr yaouank-se n'en devoa ket bet eun tamm levezon bennak war spered va va mamm (…) ?
(6) =
●(1880) SAB 78. levezon prins an ifern.
(7) (dans la langue des couvreurs) Empiètement, enchevauchure, imbrication.
●(1964) ABRO 40. Neuze a (lire : e) rankis goleiñ va zi gant reñkennadoù pleñch lakaet war-zinaoñ hag, evit ma ne chomje skoach ebet etrezo, e rois dezho, an eil war eben, un nebeud levezon, evel ma lavar an doerien vein-c'hlas.
- levezonañ
- levezonus