Recherche 'liz...' : 44 mots trouvés
Page 1 : de liz (1) à lizwad (44) :- liz
- lizadurlizadur
m. Matière gluante que l'eau dépose sur les pierres.
●(1931) VALL 337b. matière gluante que l'eau dépose sur les pierres, tr. «lizadur m.»
- lizañ
- lizenn .1lizenn .1
f. –où
(1) Buée.
●(1876) TDE.BF 405b. Lisen, s. f., tr. «Vapeur ou brouillard qui rend le sol gras et glissant.»
●(1924) BILZbubr 37/810. Eul lijenn, tr. «une buée.»
(2) sens fig. Impression vague de.
●(1924) BILZbubr 42/974. war e spered en em skigne eul lijenn, eur vrumenn a velkoni.
(3) (météorologie) Traînée de nuages.
●(1928) DIHU 199/4. Lijen-neu, tr. «(s. f.) traînée de nuages.» ●(1931) VALL 710b. Stratus, tr. «lizenn f.»
(4) = (?) Halo (?).
●(1925) BILZ 124. lijenn dem-sklêr al loar.
(5) Humidité qui se forme sur la viande qui commence à se corrompre.
●(1752) PEll 541. Lis Sing. Lisen, Selon M. Roussel, est l'humeur grasse qui est sur le poisson, sur la chair, et autres choses qui commencent à se corrompre. On le dit ainsi en Léon & Cornwaille.
●(1876) TDE.BF 405b. Lisen, s. f., tr. «Humeur grasse qui se forme sur la viande et sur le poisson qui commence à se corrompre.»
- lizenn .2lizenn .2
f. Planches du fond d'une charrette.
●(1876) TDE.BF 405b. Lisenn, s. f., tr. «Planches du fond d'une charrette.»
- lizenn .3lizenn .3
f. -où (botanique) Lis, lys.
●(1576) H 46. Rosen lysen bleuzuen fesq, tr. « Rose, Lily, fresh Flowers. »
- lizenn .4lizenn .4
voir leizenn
- lizennadurlizennadur
m. =
●(1982) PBLS 438. (Langoned) lizennadur, tr. «petites algues qui poussent dans les baquets et abreuvoirs.»
- lizenneklizennek
adj.
(1) Boueux.
●(1744) L'Arm 447a. Chemin gacheux, tr. «Heenntt lizennaic.» ●Gachis, tr. «straque lizennaic.»
(2) (météorologie) (Ciel) couvert de traînées de nuages.
●(1928) DIHU 199/4. Lijennek, (adj.), tr. «ciel couvert de traînées de nuages.» ●(1931) VALL 710b. (temps, ciel) à stratus, tr. «lizennek.»
- lizennetlizennet
adj.
(1) Embué, voilé.
●(1860) BAL 113. Pa vezo va daoulagad lizenned a strufuilled gant ar maro o tostaat.
●(1924) BILZbubr 37/810. Lijennet ê va daoulagad ; lijennet ê gwer va lunedou. ●(1925) BILZ 123. o daoulagad lijennet gant derzienn ar vezventi.
(2) Estompé.
●(1924) BILZbubr 37/810. war beiou ar vered lijennet dindan denvalijenn an noz. ●Lijennet, tr. «estompé.»
(3) sens fig. =
●(1925) BILZ 165. frealzi eun tammig ho kalon hag ho spered, pa vefont lijennet gant ar velkoni pe an dristidigez.
(4) (météorologie) Couvert.
●(1931) VALL 710b. (temps, ciel) à stratus, tr. «lizennet.» ●il y a des stratus, tr. «lizennet eo an amzer.» ●(1944) DGBD 16. ur gwel kaer a vije bet ac'hano ma ne vije ket bet ken lizennet an amzer.
- lizet
- lizetennlizetenn
f. –où Betterave.
●(1879) ERNsup 161. lizet, betteraves, Pléhédel, Go[ello] ; sing[ulatif] eur lizetenn.
- lizev
- lizherlizher
m. –où, lizhiri
I.
A.
(1) Lettre, courrier.
●(1612) Cnf 54a. Digueriff, ha disclosaff lizerou vn arall. ●(1633) Nom 7b. vne lettre, tr. «vn lizer.» ●ibid. vn pacquet de lettres, tr. «vn pacquat lizerou.»
●(1659) SCger 73a. lettre, missiue, tr. «lizer p. ou.» ●157a. lizer, tr. «lettre, missiue.» ●(c.1680) NG 1197. Lihereu. ●(1732) GReg 569b. Lettre, entretien par écrit avec les absens, tr. «Lizer. p. lizerou. Van[netois] lihér. p. lihérëu.» ●Une, deux trois, quatre lettres, tr. «Un lizer. daou, try, pévar lizer.» ●Ecrire une lettre, tr. «Scriva ul lizer.» ●613b. Des lettres menaçantes, tr. «Lizerou gourdrousus.» ●(1752) PEll 544. Lizer, Lettre. Plur. Lizerou. ●(1792) HS 115. David e scriüas de Joab ul liér. ●133. hi e scriüass lihirieu. ●(17--) EN 1643. eur liser dispac, tr. «une lettre dépliée.»
●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 12. El liér a zou é latin ; m'hi distro é brehonêc. ●(1894) BUZmornik 36. al liziri a skrive d'ezho.
●(1907) PERS 176. ar bern lizerou a deue d'ezhan bemdez. ●(1920) AMJV 58. pa resevas lizer ar Sœur Thaïs.
►[empl. sans art.] Lettre.
●(17--) Cc 2125. Chettu ama liser digant an tat santel.
●(1854) GBI I 516. Ma teu lizer, ' beurz ar Roue. ●(1855) GBI I 506. Ar falz kulator skriv lizer. ●(1862) BSH 64. Chetu aze lizer, m'ho ped d'he gachedi. ●65. Me ya da gas liser.
►[au plur. après un art. ind.] Ul lizheroù : des lettres, du courrier.
●(18--) PEN 94/14. Me a skrivo dec'h eul lizero, tr. «je vous écrirai des lettres.»
(2) Lizher bastard : lettre anonyme.
●(1958) ADBr lxv 4/528. (An Ospital-Kammfroud) Écrire (adresser) une lettre anonyme se dit : skriva (kas) eul lizer bastard.
(3) Paotr-al-lizheroù : facteur.
●(1914) PCUG 5. Pôtr al lizero eo ! branskellat 'ra c'hoaz !
B. (religion)
(1) Épître.
●(1752) PEll 544. Lizer, épître. PLur. Lizerou.
●(c.1825/30) AJC 57. lisero sant pol.
(2) Religion, devoir religieux.
●(1530) Pm 267. Bec a pechet e sellet piz / A-renc (variante : A rent) denn en mat hag a tiz / Mar tremen en griz (variante : gris) e lizer, tr. «Le fardeau du péché, l'examiner soigneusement / Doit l'homme, bien et sans retard, / (?) S'il fait passer en œuvres sa religion.»
II. absol.
(1) (droit) Bail.
●(1874) FHB 517/385b. hor lizeri nao bloaz-ni a so re-ver. ●(1877) EKG I 92. achu he lizer.
●(1909) FHAB C'hwevrer 41. Ne ouien ket ez oa o lizer var an achu.
(2) Ober lizher ouzh ub. = feurmiñ da ub.
●(1870) FHB 300/309b. kenta tro ma rinn lizer ouzid. ●(1893) IAI 122. chench mereuri e giz ma karient, da ober lizer ama hag aount.
●(1907) KANngalon Ebrel 380. pe ne vo ket great lizer outho.
(3) Ober lizher gant ub. : louer à (un propriétaire).
●(1867) FHB 123/147b. goulenn ober lizer nevez gant he Aotrou.
(4) Terriñ ul lizher : rompre un contrat.
●(2003) TONKA 133. ober dezañ terri e lizer.
(5) Torr-lizher : rupture de contrat.
●(1935) BREI 413/2c. ober an torr-lizer.
(6) Écrit.
●(1530) Pm 267 (Mab Den). Mar tremen en griz (variante : gris) e lizer (rime interne en iz /ith/), tr. Herve Bihan « Si son écrit passe en acte »
III.
(1) Tremen evel ul lizher er voest : passer facilement. Cf. comme une lettre à la poste.
●(1908) PIGO ii 118 (T) E. ar Moal. Ha pep-hini d'e dro a voutas e ziouhar etre diou vrienn eun derven vras, en un toull konifl, hag a dremenas evel eul lizer er vouest.
(2) Bezañ lizher digor gant : avoir carte blanche.
●(1978) PBPP 2.1/132 (T-Plougouskant). Lizher digor zo ganeoc'h, tr. J. le Du «vous avez carte blanche /lit. lettre ouverte/»
(3) Kaout lizher er post : (?) lui voir la raie des fesses (?).
●(18--) ALB (L) Felix Brignou (FHAB Du/Kerzu 1941 p. 100b). Ma voe peuruzet traon e gein; / Me 'lavar traon kein e vragou / A oa warnes mont e pilhou; / Gwelet a raed, o sellet tost / En doa, dija, lizer er post.
- lizher-feurmlizher-feurm
m. (droit)
(1) Bail à ferme.
●(1732) GReg 75b. Bail, contrat passé devant Notaires, de quelque maison, ou de quelque ferme, tr. «Lizer-ferm. p. lizerou-ferm.» ●405a. Contrat de ferme, bail à ferme, tr. «Lizer-ferm. p. lizerou-ferm.»
●(1857) CBF 86. Setu nevezet gan-en al lizer-ferm, tr. «Je viens de renouveler le bail.» ●(1868) FHB 181/197b. Pa vezo fin d'al lizer-ferm. ●(1876) TDE.BF 512b. Eul lizer-ferm peur-baduz, tr. «un bail de ferme de longue durée.» ●(1877) EKG I 93. Guestl eo evelse da ober eul lizer-ferm ?
●(1905) KANngalon Du 542. Priz al lizer ferm. ●(1935) BREI 400/3c. eul lezenn nevez war al liziri-feurm.
(2) Ober lizher-feurm ouzh ub. : donner à ferme.
●(1877) EKG I 92. ne jommo ken em mereuri ma ne ran ket outhan a lizer-ferm.
- lizher-glizh
- lizher-kañv
- lizher-kelc'h
- lizher-kredlizher-kred
m. (droit) =
●(18--) SAQ II 181. evel eul lizer-kred roet d'heomp gant mab Doue he unan.
- lizher-loened
- lizher-marc'hadlizher-marc'had
m. (droit)
(1) Contrat.
●(1876) TDE.BF 406b. Lizer-marc'had, s. m., tr. «Bail écrit.» ●(1890) MOA 135b. Bail écrit, tr. «lizer marc'had.»
●(1900) KEBR 15. Eul lizer-marc’had, tr. « Un bail » ●Al lizeri-marc’had, tr. « Les baux ». ●(1905) KANngalon Du 542. priz va lizer marc'had int. ●(1907) FHAB Gouere 151. Mall eo nevezi al lizer-marc'had. ●(1911) BUAZperrot 176. Er bloaz 1540 e reas lizer-marc'had eus un ti e Grenad. ●(1921) PGAZ 92. hag ar merour a vezo digollet var he lizer-marc'had.
(2) Traité.
●(1925) FHAB Meurzh 102. Pemp bloaz goudeze, er bloaz 1440, e voe sinet eul lizer-marc'had etre Roue Bro-Zaoz ha Yann Vvet diwar-benn ker ha porz Sant-Malo.
- lizher-meurlizher-meur
m. Encyclique.
●(1906) KANngalon Here 233. al lizer Meur en deuz digaset Hon Tad Santel ar Pab Pi X. ●(1920) FHAB Gouere 395. Hon Tad santel ar Pab a zo o paouez skriva eul lizer-meur. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 145. er bloas ma skrivas an Tad santel Pi Unnek e Lizer-Meur brudet Rerum Ecclesiae.
- lizher-prenañ
- lizher-sielllizher-siell
m. lizheroù-siell (droit) Lettre de cachet.
●(1732) GReg 128b. Lettre de cachet, lettre cachetée du Roi, & signée d'un Secretaire d'Etat, tr. «Lizer-syell a-berz ar Roüe. ; lizerou-syell, &c.»
- lizher-tamalllizher-tamall
m. (droit) Acte d'accusation.
●(1920) MVRO 24/1b. Lennet eo bet al lizer-tamall (acte d'accusation).
- lizher-ti
- lizheradur
- lizheregezh
- lizheregour
- lizheregouriezh
- lizherekaat
- lizherennlizherenn
f. –où Lettre, caractère.
●(1499) Ca 127a. Lizerenn. g. lettre. ●(c. 1501) Donoet 17-3. hac ehel dilesel an lizeren se, tr. « et peut délaisser cette lettre-là » ●(1576) Gk II 124. An librer rac mys n'en deuex deuruezet taillafu diphtongou, ha cal a lizerennou aral.
●(1659) SCger 73a. lettre dont vn mot est compose, tr. «lizeren p. lizerennou.» ●157a. lizeren, tr. «vne lettre.» ●(1732) GReg 569b. Lettre, figure, caractere, A B C D E &c., tr. «Lizerenn. p. lizerennou. Van[netois] liherenn. p. liherennëu.» ●L'alphabet breton à 23 lettres, tr. «Ar brezounecg èn deveus teyr lizerenn varnuguend.» ●(1752) PEll 544. Lizeren, caractere. Plur. Lizerennou.
●(1834) SIM 179. merqet en lizerennou aznad. ●(1876) TDE.BF 406b. Lizerenn, s. f., tr. «Lettre de l'alphabet.»
●(1912) MMKE 15. skrivet gant lizerennou aour. ●(1957) AMAH 155. ha gwazh a se din ma kave ur fazi bennak, ul lizherenn re, pe ur virgulenn ankounac’haet.
- lizherennadurlizherennadur
m. –où (imprimerie) Composition.
●(1931) VALL 139a. Composition (typogra.), tr. «lizerennadur m.»
- lizherennañ
- lizherenneg
- lizherenner
- lizherennerez
- lizidant .1lizidant .1
adj.
(1) Paresseux, négligent.
●(1744) L'Arm 198b. Indolent, tr. «Lisidantt.» ●254a. Nonchalant, tr. «Lisitantt.» ●268a. Paresseux, tr. «Lisidantt.» ●(1790) Ismar 254. Eit ne vezèmb quet bet lisidant. ●(17--) TE 245. Un tarh-calon oai eit-ou ma hoai er Juivèt quen digalon ha quel lizidant de sehuel er Guær.
●(1821) SST.ab xli. Ér peah e té er grechenion de vet dissourci, lezerant. ●(1896) HIS 75. er Juifed e ziskoé bout lizidantoh eit biskoah é kevér en Eutru Doué.
(2) Bout lizidant e : négliger.
●(1861) BELeu 155. N'en d'oh hui quet lizidant én hou tevérieu ?
- lizidant .2
- lizidantedlizidanted
f. Paresse, négligence.
●(1744) L'Arm 198b. Indolence, tr. «Lisidandætt.» ●252a. Négligence, tr. «Lisidantætt.» ●254a. Nonchalance, tr. «Lisitandætt.» ●268a. Paresse, tr. «Lizidandætt. m.» ●(1790) Ismar 107. ur péhet a lizidantæt ponnér ha yeuêq. ●(1790) MG 257. El lizidantæt-ce e zou ur péhet. ●(1792) HS 97. Doué ou funissass quent pèl ; enn tat ag é lizidantèt, er vugalé ag hou zorfetteu.
●(c.1802-1825) APS 49. en ol lezidantet ha pares. ●(1821) SST 81. lizidantet én hun deverieu. ●(1861) BELeu 163. Lizidantèd ér beden, él labour…
- liziklizik
= (?) allazig, hillig (?).
●(1905) IMJK 27. De getan ne za ér spered meit er chonj hemb kin ; arlerh é ta ur limaj ag en treu, èl pe vehent dirak en deulagad, arlerh er blijadur hag un tammig lizik, hag én taul devéhan er housantemant.
- lizinenn
- lizipl
- lizwadlizwad
m. (pathologie) Sang purulent.
●(1962) TDBP ia 47. liswad, tr. «sang purulent.»