Devri

Recherche 'liz...' : 44 mots trouvés

Page 1 : de liz (1) à lizwad (44) :
  • liz
    liz

    Liz da : comme dit.

    (1942) VALLsup 54b. Comme le dit ..., tr. «liz da L[éon] pour approuver.»

  • lizadur
    lizadur

    m. Matière gluante que l'eau dépose sur les pierres.

    (1931) VALL 337b. matière gluante que l'eau dépose sur les pierres, tr. «lizadur m.»

  • lizañ
    lizañ

    v. intr. Commencer à se corrompre.

    (1752) PEll 541. Lisa, tr. «se corrompre par humidité.»

    (1876) TDE.BF 405b. Lisa, v. n., tr. «Se corrompre par l'humidité, parlant des viandes et du poisson.»

  • lizenn .1
    lizenn .1

    f. –où

    (1) Buée.

    (1876) TDE.BF 405b. Lisen, s. f., tr. «Vapeur ou brouillard qui rend le sol gras et glissant.»

    (1924) BILZbubr 37/810. Eul lijenn, tr. «une buée.»

    (2) sens fig. Impression vague de.

    (1924) BILZbubr 42/974. war e spered en em skigne eul lijenn, eur vrumenn a velkoni.

    (3) (météorologie) Traînée de nuages.

    (1928) DIHU 199/4. Lijen-neu, tr. «(s. f.) traînée de nuages.» ●(1931) VALL 710b. Stratus, tr. «lizenn f.»

    (4) = (?) Halo (?).

    (1925) BILZ 124. lijenn dem-sklêr al loar.

    (5) Humidité qui se forme sur la viande qui commence à se corrompre.

    (1752) PEll 541. Lis Sing. Lisen, Selon M. Roussel, est l'humeur grasse qui est sur le poisson, sur la chair, et autres choses qui commencent à se corrompre. On le dit ainsi en Léon & Cornwaille.

    (1876) TDE.BF 405b. Lisen, s. f., tr. «Humeur grasse qui se forme sur la viande et sur le poisson qui commence à se corrompre.»

  • lizenn .2
    lizenn .2

    f. Planches du fond d'une charrette.

    (1876) TDE.BF 405b. Lisenn, s. f., tr. «Planches du fond d'une charrette.»

  • lizenn .3
    lizenn .3

    f. -où (botanique) Lis, lys.

    (1576) H 46. Rosen lysen bleuzuen fesq, tr. « Rose, Lily, fresh Flowers. »

  • lizenn .4
    lizenn .4

    voir leizenn

  • lizennadur
    lizennadur

    m. =

    (1982) PBLS 438. (Langoned) lizennadur, tr. «petites algues qui poussent dans les baquets et abreuvoirs.»

  • lizennek
    lizennek

    adj.

    (1) Boueux.

    (1744) L'Arm 447a. Chemin gacheux, tr. «Heenntt lizennaic.» ●Gachis, tr. «straque lizennaic

    (2) (météorologie) (Ciel) couvert de traînées de nuages.

    (1928) DIHU 199/4. Lijennek, (adj.), tr. «ciel couvert de traînées de nuages.» ●(1931) VALL 710b. (temps, ciel) à stratus, tr. «lizennek

  • lizennet
    lizennet

    adj.

    (1) Embué, voilé.

    (1860) BAL 113. Pa vezo va daoulagad lizenned a strufuilled gant ar maro o tostaat.

    (1924) BILZbubr 37/810. Lijennet ê va daoulagad ; lijennet ê gwer va lunedou. ●(1925) BILZ 123. o daoulagad lijennet gant derzienn ar vezventi.

    (2) Estompé.

    (1924) BILZbubr 37/810. war beiou ar vered lijennet dindan denvalijenn an noz. ●Lijennet, tr. «estompé.»

    (3) sens fig. =

    (1925) BILZ 165. frealzi eun tammig ho kalon hag ho spered, pa vefont lijennet gant ar velkoni pe an dristidigez.

    (4) (météorologie) Couvert.

    (1931) VALL 710b. (temps, ciel) à stratus, tr. «lizennet.» ●il y a des stratus, tr. «lizennet eo an amzer.» ●(1944) DGBD 16. ur gwel kaer a vije bet ac'hano ma ne vije ket bet ken lizennet an amzer.

  • lizet
    lizet

    coll. (botanique) Betteraves.

    (1866) LZBt Genver 79. evel aman ar c'harotez, ar panez, al lized. ●(1879) ERNsup 161. lizet, betteraves, Pléhédel, Go[ello].

  • lizetenn
    lizetenn

    f. –où Betterave.

    (1879) ERNsup 161. lizet, betteraves, Pléhédel, Go[ello] ; sing[ulatif] eur lizetenn.

  • lizev
    lizev

    s. Vasière maritime.

    (1936) DIHU 306/189. lizeu : lehideg-mor é Kiberén.

  • lizher
    lizher

    m. –où, lizhiri

    I.

    A.

    (1) Lettre, courrier.

    (1612) Cnf 54a. Digueriff, ha disclosaff lizerou vn arall. ●(1633) Nom 7b. vne lettre, tr. «vn lizer.» ●ibid. vn pacquet de lettres, tr. «vn pacquat lizerou

    (1659) SCger 73a. lettre, missiue, tr. «lizer p. ou.» ●157a. lizer, tr. «lettre, missiue.» ●(c.1680) NG 1197. Lihereu. ●(1732) GReg 569b. Lettre, entretien par écrit avec les absens, tr. «Lizer. p. lizerou. Van[netois] lihér. p. lihérëu.» ●Une, deux trois, quatre lettres, tr. «Un lizer. daou, try, pévar lizer.» ●Ecrire une lettre, tr. «Scriva ul lizer.» ●613b. Des lettres menaçantes, tr. «Lizerou gourdrousus.» ●(1752) PEll 544. Lizer, Lettre. Plur. Lizerou. ●(1792) HS 115. David e scriüas de Joab ul liér. ●133. hi e scriüass lihirieu. ●(17--) EN 1643. eur liser dispac, tr. «une lettre dépliée.»

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 12. El liér a zou é latin ; m'hi distro é brehonêc. ●(1894) BUZmornik 36. al liziri a skrive d'ezho.

    (1907) PERS 176. ar bern lizerou a deue d'ezhan bemdez. ●(1920) AMJV 58. pa resevas lizer ar Sœur Thaïs.

    ►[empl. sans art.] Lettre.

    (17--) Cc 2125. Chettu ama liser digant an tat santel.

    (1854) GBI I 516. Ma teu lizer, ' beurz ar Roue. ●(1855) GBI I 506. Ar falz kulator skriv lizer. ●(1862) BSH 64. Chetu aze lizer, m'ho ped d'he gachedi. ●65. Me ya da gas liser.

    ►[au plur. après un art. ind.] Ul lizheroù : des lettres, du courrier.

    (18--) PEN 94/14. Me a skrivo dec'h eul lizero, tr. «je vous écrirai des lettres.»

    (2) Lizher bastard : lettre anonyme.

    (1958) ADBr lxv 4/528. (An Ospital-Kammfroud) Écrire (adresser) une lettre anonyme se dit : skriva (kas) eul lizer bastard.

    (3) Paotr-al-lizheroù : facteur.

    (1914) PCUG 5. Pôtr al lizero eo ! branskellat 'ra c'hoaz !

    B. (religion)

    (1) Épître.

    (1752) PEll 544. Lizer, épître. PLur. Lizerou.

    (c.1825/30) AJC 57. lisero sant pol.

    (2) Religion, devoir religieux.

    (1530) Pm 267. Bec a pechet e sellet piz / A-renc (variante : A rent) denn en mat hag a tiz / Mar tremen en griz (variante : gris) e lizer, tr. «Le fardeau du péché, l'examiner soigneusement / Doit l'homme, bien et sans retard, / (?) S'il fait passer en œuvres sa religion.»

    II. absol.

    (1) (droit) Bail.

    (1874) FHB 517/385b. hor lizeri nao bloaz-ni a so re-ver. ●(1877) EKG I 92. achu he lizer.

    (1909) FHAB C'hwevrer 41. Ne ouien ket ez oa o lizer var an achu.

    (2) Ober lizher ouzh ub. = feurmiñ da ub.

    (1870) FHB 300/309b. kenta tro ma rinn lizer ouzid. ●(1893) IAI 122. chench mereuri e giz ma karient, da ober lizer ama hag aount.

    (1907) KANngalon Ebrel 380. pe ne vo ket great lizer outho.

    (3) Ober lizher gant ub. : louer à (un propriétaire).

    (1867) FHB 123/147b. goulenn ober lizer nevez gant he Aotrou.

    (4) Terriñ ul lizher : rompre un contrat.

    (2003) TONKA 133. ober dezañ terri e lizer.

    (5) Torr-lizher : rupture de contrat.

    (1935) BREI 413/2c. ober an torr-lizer.

    (6) Écrit.

    (1530) Pm 267 (Mab Den). Mar tremen en griz (variante : gris) e lizer (rime interne en iz /ith/), tr. Herve Bihan « Si son écrit passe en acte »

    III.

    (1) Tremen evel ul lizher er voest : passer facilement. Cf. comme une lettre à la poste.

    (1908) PIGO ii 118 (T) E. ar Moal. Ha pep-hini d'e dro a voutas e ziouhar etre diou vrienn eun derven vras, en un toull konifl, hag a dremenas evel eul lizer er vouest.

    (2) Bezañ lizher digor gant : avoir carte blanche.

    (1978) PBPP 2.1/132 (T-Plougouskant). Lizher digor zo ganeoc'h, tr. J. le Du «vous avez carte blanche /lit. lettre ouverte/»

    (3) Kaout lizher er post : (?) lui voir la raie des fesses (?).

    (18--) ALB (L) Felix Brignou (FHAB Du/Kerzu 1941 p. 100b). Ma voe peuruzet traon e gein; / Me 'lavar traon kein e vragou / A oa warnes mont e pilhou; / Gwelet a raed, o sellet tost / En doa, dija, lizer er post.

  • lizher-feurm
    lizher-feurm

    m. (droit)

    (1) Bail à ferme.

    (1732) GReg 75b. Bail, contrat passé devant Notaires, de quelque maison, ou de quelque ferme, tr. «Lizer-ferm. p. lizerou-ferm.» ●405a. Contrat de ferme, bail à ferme, tr. «Lizer-ferm. p. lizerou-ferm

    (1857) CBF 86. Setu nevezet gan-en al lizer-ferm, tr. «Je viens de renouveler le bail.» ●(1868) FHB 181/197b. Pa vezo fin d'al lizer-ferm. ●(1876) TDE.BF 512b. Eul lizer-ferm peur-baduz, tr. «un bail de ferme de longue durée.» ●(1877) EKG I 93. Guestl eo evelse da ober eul lizer-ferm ?

    (1905) KANngalon Du 542. Priz al lizer ferm. ●(1935) BREI 400/3c. eul lezenn nevez war al liziri-feurm.

    (2) Ober lizher-feurm ouzh ub. : donner à ferme.

    (1877) EKG I 92. ne jommo ken em mereuri ma ne ran ket outhan a lizer-ferm.

  • lizher-glizh
    lizher-glizh

    m. Billet doux.

    (1732) GReg 96b. Billet doux, billet galant, tr. «lizerou tener-gliz

    (1876) TDE.BF 406b. Lizer-gliz, s. m., tr. «Billet doux.» ●(1890) MOA 143a. Billet doux d'amoureux, tr. «lizer gliz

  • lizher-kañv
    lizher-kañv

    m. Faire-part de deuil.

    (1931) VALL 292b. Faire-part ; de deuil, tr. «lizer-kañv

  • lizher-kelc'h
    lizher-kelc'h

    m. Encyclique.

    (1906) BOBL 24 février 75/1a. al lizer-gelc'h kaset disadorn gant ar Pab da Gristenien Franz. ●(1931) VALL 124b. Circulaire ; subs., tr. «lizer-kelc'h m.»

  • lizher-kred
    lizher-kred

    m. (droit) =

    (18--) SAQ II 181. evel eul lizer-kred roet d'heomp gant mab Doue he unan.

  • lizher-loened
    lizher-loened

    m. Bail à cheptel.

    (1890) MOA 135b. Bail à cheptel, tr. «lizer loened

  • lizher-marc'had
    lizher-marc'had

    m. (droit)

    (1) Contrat.

    (1876) TDE.BF 406b. Lizer-marc'had, s. m., tr. «Bail écrit.» ●(1890) MOA 135b. Bail écrit, tr. «lizer marc'had

    (1900) KEBR 15. Eul lizer-marc’had, tr. « Un bail » ●Al lizeri-marc’had, tr. « Les baux ». ●(1905) KANngalon Du 542. priz va lizer marc'had int. ●(1907) FHAB Gouere 151. Mall eo nevezi al lizer-marc'had. ●(1911) BUAZperrot 176. Er bloaz 1540 e reas lizer-marc'had eus un ti e Grenad. ●(1921) PGAZ 92. hag ar merour a vezo digollet var he lizer-marc'had.

    (2) Traité.

    (1925) FHAB Meurzh 102. Pemp bloaz goudeze, er bloaz 1440, e voe sinet eul lizer-marc'had etre Roue Bro-Zaoz ha Yann Vvet diwar-benn ker ha porz Sant-Malo.

  • lizher-meur
    lizher-meur

    m. Encyclique.

    (1906) KANngalon Here 233. al lizer Meur en deuz digaset Hon Tad Santel ar Pab Pi X. ●(1920) FHAB Gouere 395. Hon Tad santel ar Pab a zo o paouez skriva eul lizer-meur. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 145. er bloas ma skrivas an Tad santel Pi Unnek e Lizer-Meur brudet Rerum Ecclesiae.

  • lizher-prenañ
    lizher-prenañ

    m. =

    (1920) LZBt Meurzh 14. skrid aprouet gant e lizer-prenan.

  • lizher-siell
    lizher-siell

    m. lizheroù-siell (droit) Lettre de cachet.

    (1732) GReg 128b. Lettre de cachet, lettre cachetée du Roi, & signée d'un Secretaire d'Etat, tr. «Lizer-syell a-berz ar Roüe. ; lizerou-syell, &c.»

  • lizher-tamall
    lizher-tamall

    m. (droit) Acte d'accusation.

    (1920) MVRO 24/1b. Lennet eo bet al lizer-tamall (acte d'accusation).

  • lizher-ti
    lizher-ti

    m. Bail à loyer.

    (1890) MOA 135b. Bail écrit, tr. «lizer ti

  • lizheradur
    lizheradur

    m. Littérature.

    (1910) MBJL 21. lizeradur Bro-C'hall. ●(1914) DFBP 199b. littérature, tr. «Lizeradur

  • lizheregezh
    lizheregezh

    f. Philologie.

    (1931) VALL 556a. Philologie, tr. «lizeregez f.»

  • lizheregour
    lizheregour

    m. –ion Philologue.

    (1931) VALL 556a. Philologue, tr. «lizeregour

  • lizheregouriezh
    lizheregouriezh

    f. Philologie.

    (1931) VALL 556a. Philologie, tr. «lizeregouriez f.»

  • lizherekaat
    lizherekaat

    v. tr. d. =

    (1870) FHB 273/92a. lizerekeet er pratig euz ho reizamant.

  • lizherenn
    lizherenn

    f. –où Lettre, caractère.

    (1499) Ca 127a. Lizerenn. g. lettre. ●(c. 1501) Donoet 17-3. hac ehel dilesel an lizeren se, tr. « et peut délaisser cette lettre-là » ●(1576) Gk II 124. An librer rac mys n'en deuex deuruezet taillafu diphtongou, ha cal a lizerennou aral.

    (1659) SCger 73a. lettre dont vn mot est compose, tr. «lizeren p. lizerennou.» ●157a. lizeren, tr. «vne lettre.» ●(1732) GReg 569b. Lettre, figure, caractere, A B C D E &c., tr. «Lizerenn. p. lizerennou. Van[netois] liherenn. p. liherennëu.» ●L'alphabet breton à 23 lettres, tr. «Ar brezounecg èn deveus teyr lizerenn varnuguend.» ●(1752) PEll 544. Lizeren, caractere. Plur. Lizerennou.

    (1834) SIM 179. merqet en lizerennou aznad. ●(1876) TDE.BF 406b. Lizerenn, s. f., tr. «Lettre de l'alphabet.»

    (1912) MMKE 15. skrivet gant lizerennou aour. ●(1957) AMAH 155. ha gwazh a se din ma kave ur fazi bennak, ul lizherenn re, pe ur virgulenn ankounac’haet.

  • lizherennadur
    lizherennadur

    m. –où (imprimerie) Composition.

    (1931) VALL 139a. Composition (typogra.), tr. «lizerennadur m.»

  • lizherennañ
    lizherennañ

    v. tr. d. Composer.

    (1931) VALL 139a. Composer (typogr.), tr. «lizerenna

  • lizherenneg
    lizherenneg

    f. –où Alphabet.

    (1931) VALL 20b. Alphabet, tr. «lizerenneg f.» ●(1933) GWAL 56/19. Betek neuze ne ouied ober nemet pellskriva, gant harp al lizerenneg Morse.

  • lizherenner
    lizherenner

    m. –ion (imprimerie) Compositeur.

    (1927) FHAB Meurzh 71. al lizerenner (compositeur) a goll amzer. ●(1931) VALL 139a. Compositeur (typogr.), tr. «lizerenner pl. ien

  • lizherennerez
    lizherennerez

    f. –ioù Composeuse.

    (1931) VALL 139a. machine à composer, tr. «lizerennerez f.»

  • lizidant .1
    lizidant .1

    adj.

    (1) Paresseux, négligent.

    (1744) L'Arm 198b. Indolent, tr. «Lisidantt.» ●254a. Nonchalant, tr. «Lisitantt.» ●268a. Paresseux, tr. «Lisidantt.» ●(1790) Ismar 254. Eit ne vezèmb quet bet lisidant. ●(17--) TE 245. Un tarh-calon oai eit-ou ma hoai er Juivèt quen digalon ha quel lizidant de sehuel er Guær.

    (1821) SST.ab xli. Ér peah e té er grechenion de vet dissourci, lezerant. ●(1896) HIS 75. er Juifed e ziskoé bout lizidantoh eit biskoah é kevér en Eutru Doué.

    (2) Bout lizidant e : négliger.

    (1861) BELeu 155. N'en d'oh hui quet lizidant én hou tevérieu ?

  • lizidant .2
    lizidant .2

    m. –ed Personne paresseuse, négligente.

    (1744) L'Arm 252a. Négligent, te, tr. «Lizidantt.. détt

    (1939) RIBA 80. un diaol pé ul lizidant oh nezé. ●(1958) BGUE 47/23. Koutell ur lizidant e droh mad dalbeh, e larér.

  • lizidanted
    lizidanted

    f. Paresse, négligence.

    (1744) L'Arm 198b. Indolence, tr. «Lisidandætt.» ●252a. Négligence, tr. «Lisidantætt.» ●254a. Nonchalance, tr. «Lisitandætt.» ●268a. Paresse, tr. «Lizidandætt. m.» ●(1790) Ismar 107. ur péhet a lizidantæt ponnér ha yeuêq. ●(1790) MG 257. El lizidantæt-ce e zou ur péhet. ●(1792) HS 97. Doué ou funissass quent pèl ; enn tat ag é lizidantèt, er vugalé ag hou zorfetteu.

    (c.1802-1825) APS 49. en ol lezidantet ha pares. ●(1821) SST 81. lizidantet én hun deverieu. ●(1861) BELeu 163. Lizidantèd ér beden, él labour…

  • lizik
    lizik

    = (?) allazig, hillig (?).

    (1905) IMJK 27. De getan ne za ér spered meit er chonj hemb kin ; arlerh é ta ur limaj ag en treu, èl pe vehent dirak en deulagad, arlerh er blijadur hag un tammig lizik, hag én taul devéhan er housantemant.

  • lizinenn
    lizinenn

    f. (botanique) = (?).

    (1499) Ca 126b. Lisinenn. cest vne herbe. l. helibium / bii.

  • lizipl
    lizipl

    adj. Lisible.

    (1499) Ca 126b. Lisibl vide in leen.

  • lizwad
    lizwad

    m. (pathologie) Sang purulent.

    (1962) TDBP ia 47. liswad, tr. «sang purulent.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...