Devri

Recherche 'loen...' : 25 mots trouvés

Page 1 : de loen (1) à loenoniour (25) :
  • loen
    loen

    m. –ed

    I.

    (1) Animal.

    ●(1521) Cc. g. bestail. b. loeznet. ●g. beste sauluaige. b. loezn goez. ●(1612) Cnf 37a. loznet gouez. ●(1650) Nlou 186. En craou an loeznet, ez voe ganet certen, tr. «C'est dans l'étable des bêtes qu'il fut certes enfanté.»

    ●(1732) GReg 37b. Animal, bête, tr. «Lozn. p. Lozned. loëzn. p. loëzned.» ●(1790) MG 116. quemènt lòn hun ès e zou dihaitt. ●(17--) TE 2. el lonnèt ar en doar.

    ●(1821) SST 36. etré deu lon brutal. ●(1849) LLB 119. kand lon vil aral. ●723. ol el loned. ●(1868) KMM 224-225. ul loen treud ac coz. ●(1899) BSEc xxxvii 145/ KRL 10. Ebrel gant e gontello / 'Droc'h an dud hag al loenedo, tr. «Avril avec ses couteaux coupe les gens et les pauvres bêtes.»

    ●(1912) BUAZpermoal 689. loened goue a vanden o redek.

    (2) Loen mut : bête brûte.

    ●(c.1500) Cb 14b. g. beste menue comme berbis cheures pourceaulx. bri. loeznet mut euel deuet guefr moch.

    ●(17--) BV 1310. kaset ha digaset evel al loened mut.

    ●(18--) SAQ II 196. evel eul loen mud a rank mond, trei, chomm a zav pa vez eur waskel houarn en he fri.

    (3) (Sens figuré) En parlant d’une maladie : Ul loen fall ha milliget.

    ●(1840) EBB 28. le terrible Choléras-Morbus (…) Ur lôn fal ac melliguèd, tr. « une bête maudite et cruelle ».

    (4) =

    ●(1925) SFKH 12. Ret e vehé bout goah hoah eit en diaul deustoh dehon bout lon erhoalh.

    (5) Pièce, unité.

    ●(1939) DIHU 338/323. Displeg e hra demb en hé des prénet un dousen uieu get un amezegéz, pear blank el lon.

    (6) C'hoari e loen =

    ●(1937) TBBN 73. Aveit bout dijaploh de hoari é lon.

    (7) Loen goañv =

    ●(1936) IVGA 98. –Ya ! Paol, un otou brav, ha feskinier treut e-barz ! «Setu neuze, war zigarez emaomp war ar pave, e rankfe unan mont gant ar pilhou, ha beza gwisket 'giz Loen-Goañv !… ●(1972) SKVT I 28. Staoter en e wele ! Penn tach, penn laou, fri karn, loen goañv !

    II. local. Cheval.

    ●(1877) EKG I 277. eur zoudard var loan.

    ●(1936) CDFi 8 fevrier. an daou loan-dibr. ●(1994) BRRI 8. Nemet ur c’houer bennak o tastum skign gant e garr hag e loan.

    ►[empl. sans art.]

    ●(1911) KANNgwital 100/20. Daou o deuz prenet ti (...) pevar prenet loan. ●(1924) FHAB C'hwevrer 65. rei d'ezan karr ha loan.

    III. [terme générique qui sert à désigner un animal sans distinction d'âge ni de sexe]

    (1) Loen-dañvad, loen-deñved : mouton.

    ●(1957) PLBR 20. ainsi «mouton» peut se dire, suivant la région, dañvad, dañvadenn, penn-dañvad, loen-dañvad. ●(1982) ENEU 26. (Eusa) gwerza eul leue pe eul loan-deñved.

    (2) Loen-kezeg : cheval.

    ●(1896) GMB 416. pet[it] tréc[orois] eul loein-kézek une bête chevaline, un cheval ou une jument.

    ●(1904) BOBL 8 octobre 3/3a. pa spontaz al lon-kezek dirag eur bern-mein, hag ar c'har a heilpennaz. ●(1909) BROU 221. (Eusa) Le nom générique est : Loan deñved, de même qu'on dit : Loan kezeg, loan zaout…

    (3) Loen-saout : un bovin.

    ●(1909) BROU 206. (Eusa) On dit souvent : eul loan zaout. ●(1983) PABE 216. (Berrien) eul loen-saout, tr. «une vache.»

    IV.

    (1) (Labourat, tramailhat) evel ul loen : travailler dur et beaucoup.

    ●(1949) LLMM 16/46 (T) *Jarl Priel. Evidout e labouren, dreist pep tra evidout e poanien, evidout hepken e tramailhen evel ul loen. ●(1962) TDBP II 322 (T). Hennez a labour evel eul loen, tr. J. Gros «il travaille comme une bête (comme un brute).» ●(1978) PBPP 2.2/334 (T-Plougouskant). Labourat evel ul loen, tr. J. le Du «travailler comme une bête.»

    (2) Bezañ e loenedigoù er gêr : être de bonne humeur.

    ●(1868) FHB 204/382b (L) Goulc'hen Morvan. Ar c'habiten en doa bet plijadur o velet ar stourmat-ze a dreuz ar guerniou, hag a ioa evelse he loenedigou er gær.

  • loen-dozv
    loen-dozv

    m. Volaille.

    ●(1906) BOBL 27 janvier 71/1f. loned-dô (ier, gwâied, houidi).

  • loen-du
    loen-du

    m. Sanglier.

    ●(14--) N 283. Euit loezn du me so cruel, tr. «Pour la bête noire, je suis cruel.» ●(1633) Nom 29b. Aper : sanglier : ouch-goüez, loezn-du.

  • loen-hent
    loen-hent

    m. Cheval que l'on attelle à la voiture.

    ●(1969) BAHE 60/50. Met ul loen-labour, ul loen ponner, ha n'eo ket ul loen-hent.

  • loen-korn
    loen-korn

    m. loened-korn, loened-kern Bête à cornes.

    ●(1867) GBI ii 152. tric’houec’h a loened-korn. ●(1867) FHB 117/103a. al loenet corn a ioa discar varnezho. ●(1872) ROU 79a. Bête à cornes, tr. «loened corn.»

    ●(1906) DIHU 9/149. Bep plé e krev ar er mézeu éleih a loñned-korn ger er foèu. ●(1910) MAKE 50. Da genta tra, e reas an dro da blasen al loened-korn. ●(1913) AVIE x. éhén ha loñned kern aral. ●(1942) DHKN 86. meur a veùin hag a lon korn. ●(1978) BRUDn 19/9. Ne oa ket homañ eul loen-korn bennag, med eun tamm koad, eur ganell goz bet neud endro dezi gwechall, faoutet, biskornet, distammet hag eur gwiskad kratouz warni.

  • loen-laezh
    loen-laezh

    m. loened-laezh Bête laitière.

    ●(1944) DGBD 66. loened-laezh ha loened-samm.

  • loen-nij
    loen-nij

    m. loened-nij Volatile.

    ●(1870) KTB.ms 15 p 150. mestr war ann holl loened-nij. ●ha setu loened-nij da dont kerkent a vagadou, re a bep liou hag a bep vent, a-gichenn al laouenanig betek ann aigl.

    ●(1931) VALL 789b. Volatile, tr. «loen-nij m. pl. loened-nij.»

  • loen-pluñv
    loen-pluñv

    m. loened-pluñv Volatile.

    ●(1931) VALL 789b. Volatile, tr. «loen-pluñv m. pl. loened-pluñv.» ●(1993) MARV xii 22. (Pleuveur-Bodoù) ne oan ket bet pell o werza ar loened pluñv-se.

  • loen-samm
    loen-samm

    m. loened-samm Bête de somme, sommier.

    ●(1831) MAI 10. eur loein sam. ●(1846) BAZ 311. Couezet eo al loen samm ha ne savo mui. ●(1867) LZBt Gouere 330. hon boa bet meur a loen-zamm da brenan.

    ●(1931) VALL 65a. Bête de somme, tr. «loen-samm.» ●(1944) DGBD 66. loened-laezh ha loened-samm.

  • loen-stern
    loen-stern

    m. loened-stern Bête de trait.

    ●(1923) SKET I 14. kirri, loened-stern.

  • loen-stlej
    loen-stlej

    m. loened-stlej Reptile.

    ●(1732) GReg 810b. Reptile, genre d'animaux & d'insecte qui rampent, tr. «Loëzn-stlech. p. loëzned-stlech.»

    ●(1931) VALL 650b. Reptile, tr. «loen-stlej.»

  • loen-tenn
    loen-tenn

    m. loened-tenn Bête de trait.

    ●(1931) VALL 65a. Bête de trait, tr. «loen-tenn.»

  • loen-ti
    loen-ti

    m. loened-ti Animal domestique.

    ●(1931) VALL Animal domestique, tr. «loen-ti m. pl. loened-ti.»

  • loenedus
    loenedus

    adj. Abondant en animaux.

    ●(1521) Cc. g. habundant des bestes. b. loeznedus.

  • loenegezh
    loenegezh

    f. Animalité.

    ●(1931) VALL 26b. Animalité, tr. «loenegez f.»

  • loenek
    loenek

    adj.

    (1) Animal.

    ●(1931) VALL 26b. Animal, tr. «loenek.»

    (2) Brutal.

    ●(1931) VALL 86a. Brutal, tr. «loenek.»

  • loenel
    loenel

    adj. Animal.

    ●(1923) SKET I 100. ne anavez Kreisteiziz eus ar garantez nemed ar perziou izel, douarel, loenel. ●(1931) VALL 26b. Animal, tr. «loenel.»

  • loenelezh
    loenelezh

    f. Animalité.

    ●(1931) VALL 26b. Animalité, tr. «loenelez f.»

  • loenerezhiñ
    loenerezhiñ

    v. tr. d. Brutifier.

    ●(1744) L'Arm 423b. Brutifier, tr. «Lonnereahein.»

  • loenetaer
    loenetaer

    m. –ion

    (1) Chasseur.

    ●(1933) BRND 32. eul loenetaer eus ar c'hrisa eo.

    (2) Belluaire.

    ●(1931) VALL 63b. Belluaire, tr. «loenetaer.»

  • loeniaj
    loeniaj

    m. Zoophilie, bestialité.

    ●(1732) GReg 91a. Bestialite, action de bête, ou, avec quelque bête, tr. «Loëznyaich.»

    ●(1847) BDJ 232. Loëniach, chatalerez, ha pep-tra holl mezus. ●(1876) TDE.BF 408a. Loeniach, s. m., tr. «Bestialité, commerce avec les bêtes.»

  • loenigan
    loenigan

    m. –ed Animalcule.

    ●(1931) VALL 26b. Animalcule, tr. «loenigan m. pl. –ed.»

  • loeniñ
    loeniñ

    v.

    I. V. intr.

    A. Pourvoir une ferme en animaux.

    ●(1936) BREI 455/3a. N'eo ken ar c'houlz da loeni ; / Dija hon eus ur c'haer a gi.

    B. sens fig.

    (1) Travailler dur.

    ●(1931) VALL 754a. Travailler dur, tr. «loeni T[régor].» ●(1954) VAZA 11. eviti da vezañ o loeniñ a hed an deiz, morse ne teue liv ar skuizh warni. ●(1957) AMAH 67. ne oant ket techet da loeniñ evit seurt bourc'hizien. ●(1963) LLMM 99/262. hag aner e veze d’an douraerien loeniñ evit stourm ouzh ar fornigell ifern-se.

    (2) Loeniñ ouzh : s'acharner contre.

    ●(1919) BUBR 2/42. Pevar miz zo eo krog an Alemanted da loeni ouz ar gaer sakr.

    (3) Se mettre en colère.

    ●(1907) VBFV.fb 41a. fâcher (se), tr. «loñnein.» ●(1931) VALL 131b. se mettre en colère, tr. «loñnein V[annetais].» ●(1934) MAAZ 83. aveit el lakat de dérein, ha de loñnein. ●103. Loñnein e hra er vam éh uélet en doéré. ●117. éh an de loñnein ru.

    II. V. tr. d. Loeniñ e gorf : travailler comme une brute.

    ●(1962) TDBP II 322. Honnez a veze er park o loeni he horv, tr. «elle était toujours aux champs en train de brutaliser son corps (de travailler comme une brute).» ●Loenet ho-peus ho korv adarre ! tr. «vous avez encore malmené votre corps (trop travaillé) !»

  • loenoniezh
    loenoniezh

    f. Zoologie.

    ●(1907) BOBL 24 août 152/1b. al loenoniez (zoologie). ●(1931) VALL 799a. Zoologie, tr. «loenoniez f.»

  • loenoniour
    loenoniour

    m. –ion Zoologiste.

    ●(1931) VALL 799a. Zoologiste, tr. «loenoniour.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...