Recherche 'lok...' : 51 mots trouvés
Page 1 : de lok (1) à lokunole (50) :- loklok
m. Poudre que l’on mélange à de l’eau pour faire une couleur.
●(1952) LLMM 34/44. (Douarnenez) Lok : poultr a vez mesket gant dour d'ober liv.
- lokañlokañ
v. tr. d. Teindre avec du «loc».
●(1952) LLMM 34/44. (Douarnenez) Paotred Etel a lok atav o gouelioù.
- lokañslokañs
f.
(1) Éloquence.
●(1499) Ca 127b. Locancc. g. idem / cest maniere de parler. faconde. ●(c.1500) Cb 43b. loquence. b. loquancc. ●(1530) Pm 244. Mar roez da loquancc en brancel, tr. «Aussi facile (que soit) ton éloquence (mise) en branle.»
●(1732) GReg 330a. Éloquence, art de bien dire, science de persuader, & de toucher, tr. «Locançz.» ●(1744) L'Arm 112a. Disertement, tr. «Guett locance.» ●127a. Eloquence, tr. «Loquance ou Locance. f.»
●(1846) BAZ 168. he lokans vras. ●(1855) BDE 309. loquance ha téyad. ●(1856) VNA 142. pour étaler leur bâtarde éloquence, tr. «eit displeguein ou loquance bastard.»
●(1912) BUEV 77. er grès de vout lan a lokans. ●139. er predégeu lan a lokans. ●(1919) BSUF 16. dré é lokans.
(2) Den a lokañs : homme qui a de l'éloquence.
●(1912) BUEV 130. eun dén a lokans. ●(1976) YABA 03.01. Dén a lokans, tr. «homme parlant beau, aimant à phraser.»
(3) Monet hir gant e lokañs : parler longtemps.
●(1975) YABA 25.01. er péh ne virè ket dohton moned hir get é lokans.
- lokañsus
- lokantlokant
adj.
(1) (en plt de qqn) Disert, qui a de l'éloquence.
●(1732) GReg 330a. Eloquent, ente, tr. «locant.» ●(1744) L'Arm 112a. Disert, tr. «Locantt.» ●127a. Eloquent, te, tr. «Locantt.»
●(1907) VBFV.fb 35a. éloquent, tr. «lokant.»
(2) (en plt de paroles) Komzoù lokant : beaux discours.
●(17--) VO 113. er honzeu loquant ne gontantant quet un inean.
- lokard .1lokard .1
m. –ed (argot de La Roche-Derrien) Homme niais, paysan.
I.
●(1885) ARN 23. Campagnard, homme (sorti) de la campagne, tr. «Lokard. Eunn tamm e lokard.» ●38. Al lokard n'a oar ket tunodi, le paysan ne sait pas parler (parler comme les gens de La Roche).
●(1968) LOLE 14. ar paourkaez lokard. ●64. koz lokard a zo ahanon. ●(1970) BHAF 385. genaoueg, lokard, jilgog, «letezenn». ●(1971) BAHE 67/8. lokard zo ac'hanout. ●(1975) BAHE 87/14. Lokard : genaoueg. ●(1992) MDKA 28. greet 'nevoa an Aotrou Doue eun taol kaer en deiz 'nevoa krouet ar lokard-mañ.
II. Bezañ debret an aval lokard : voir aval.
- lokard .2
- LokarnLokarn
n. de l. Locarn.
I. Lokarn.
●(1732) GReg 492b. lokarn.
●(1821) GON 312a. Lok-Harn. ●(1866) FHB 51/404b. Locarn a zo eur barres euz a ganton Maël-Carhes, e escopti Sant-Briec.
●(1905) ALMA 67. Lokarn. ●(1906) BOBL 10 mars 77/2f. En Lokarn hag en Trabrian eo bet great an ivanter. ●(1912) BUAZpermoal 713. chapeliou an eus en Karnot, en Gronwel hag en Lokarn, en Penhars. ●(1974) TDBP III 15. Lokarn a zo seiz lew en tu all d'an ifern. ●(1995) LMBR 28. Pa weler koad Portuaod pe lanneier Lokarn. ●(1996) FLDH 4. Pa oa bet kavet seizet e presbital Lokarn, e voe kaset d'an ospital e Karaez. ●86. Hag e-kreiz Breizh Iliz Lokhern, / Dibabet he lec'h gant Sant Hern.
●(2000) TPBR 39. Te vefe mat da spontañ brini e Lokarn. ●(2002) TEBOT 142a. Nag un nebeud deus a Lokarn / Na pistien ha Duaod.
II.
(1) Dicton.
●(2005) ARME 145/12ab. Karnoed ha Lokarn zo seizh lev pelloc'h evit an ifern.
(2) Dicton.
●(1990) SKVR 18/43b. E Lokarn 'vez sonet ar c'hloc'h gant ur vrae goad.
●(2005) ARME 145/15c. E Lokarn 'veze sonet ar c'hloc'h gant ur vrae goad. ●Note D. Giraudon : "Le son de l'instrument est aussi appliqué aux mauvaises langues – tant cornouaillaises que trégorroises d'ailleurs – que l'on traite de kozh breioù."
(3) Spontañ brini e Lokarn : être habillé de façon ridicule.
●(1977) TDBP II 488. Te a vefe mad da sponta brini e Lokarn, tr. « tu serais bon pour effrayer les corbeaux (pour servir d'épouvantail à corbeaux) à Locarn = tu es habillé d'une façon ridicule. »
●(2000) TPBR 39. C'est ce qui fait dire aussi aux Trégorrois, lorsqu'ils voient quelqu'un de très mal habillé : Te vefe mat da spontañ brini e Lokarn. ●(2005) ARME 145/14a. Te vefe mat da spontañ brini e Lokarn.
(4) Dicton.
●(1977) TDBP II 451. Lokarn a zo e Kernev ruz, Locarn se trouve dans la Cornouaille rouge (aride).
(5) Blason populaire.
●(2016) TELGR (29.07.2016) [52a] (Daniel Giraudon). Noblisité Lokarn, tr. « les nobles de Locarn »
III. [Toponymie locale]
●(1995) LMBR 28. Pa weler koad Portuaod pe lanneier Lokarn.
- LokarnizLokarniz
Habitants de Locarn.
●(1935) BREI 398/1b. Duodiz, euz o zu, hen kare kement ha Lokarniz. ●(1996) FLDH 86. Sellit penaos 'ra Lokherniz / Evit chom en-dro d'o iliz !
- lokedloked
m. –où Loquet.
●(1499) Ca 128a. Loquet. g. idem. ●(1633) Nom 146b. Vectis : clinquet, clanche, vatton, pieu, cadenat, serrure : locquet, licquet, serruren, poten.
●(1659) SCger 74b. loquet, tr. «loquet.»
●(1907) VBFV.fb 60b. loquet, tr. «loket, m. (pl. eu).» ●(1948) KROB 7/12. edo Soazig o kregi el loked war zor ar porz.
- Lokeltaz
- LokemoLokemo
n. de l. Locquémeau (Trédrez).
I. Lokemo.
●(1924) ARVG C’hwevrer 30. Eul leo diouz Tredrez, tu an hanter-noz, tost tost d’ar mor, eman bourk Lokemo. ●(1925) BILZ 111. ar vag-ze a Lokemo. ●(1933) BREI 319/4b. en eur vont d'ar redadeier bagou da Lockemo. ●(1961) BAHE 26/21. An daou gentañ implijet e Kemper-Gwezenneg hag an eil e Lokemo. ●(1970) TDBP I 106. Adaleg Beg-ar-Forn beteg Lokemo n'eus ken med mein da zorna. ●(1973) TONA XIX 667/11784. Locquémeau, Lok-Kemo, Monastère-de-(saint)-Kemo, Loquem (N[eptune François, 1693]). ●(1977) TDBP II 42. Hag e Lokemo-ze a zo berniou bugale abil.
●(2000) TPBR 314. En un otel en Lokemo, / Lec'h a oa bet kalz a veujoù.
II. Tud Lokemo : les habitants de Locquémeau.
●(1977) TDBP II 197. Tud Lokemo n'int ket ken gwaz ha ma'z int brudet.
III.
(1) Formule de conteur.
●(1974) TDBP III 384. Domini Patris, / Sant Malo, Lomikêl ha Lokemo / Me 'm-eus kerent e Pontrew, / N'onn ket pe int maro pe int bew.
(2) Dicton.
●(1974) TDBP III 152. Tour Tredrez a zo uhelloc'h evid na n'eo tour Lokemo.
(3) Formule de conteur.
●(1914) (1974) TDBP III 384-385. Dominus palo, / Sant Malo, / Lomikêl, Tredrez ha Lokemo / Ur wech e oa, / Ur wech ne oa ket, / Hag ur wech e oa bepred. / Doue da geskiñ an truajou, / Hag an dour-skaot / diwar ar prajou, / Ar paour da baouraad, / Ar pinvig da binvikaad, / Ha troad ar pinvidig / War gouzoug ar beorien ! (formule ironique recueillie à Plouzélambre en 1914).
(4) Proverbe.
●(1970) TDBP I 106. Adaleg Beg-ar-Forn beteg Lokemo n'eus ken med mein da zorna.
(5) Expression : bezañ pardon Lokemo gant ub.
●(1970) TDBP I 188. Hola 'vat, c'hwi a zo pardon Lokemo ganeoh ? ●note J. Gros : "se dit à une personne endimanchée semblant s'apprêter pour une cérémonie quelconque."
(6) Dicton.
●(1974) TDBP III 265. Gwell eo kaoud afer ouz tud Lokemo evid ouz ar sort-mañ ! tr. « il vaut mieux avoir affaire aux gens de Locquémeau qu'à des gens comme ceux-ci = ceux-ci sont terribles ».
(7) Extrait d’une chanson à danser.
●(1974) TDBP III 391. Arru eo merc'hed Lokemo, / Gand o begou sukret (2 w.), / Kalz anezo 'deus c'hoant dansal, / Med ne gredont ket laret.
(8) Proverbes.
●(1942) STOB 17/32. Etre Treoger ha Lok-Kemo / Emañ Palez an Anko. / Etre Treoger hag an Taro / Emañ gwele an Anko. ●(1970) TDBP I 169. Etre Pempoull ha Lokemo emañ gwele an Ankou, tr. « entre Paimpol et Locquémeau se trouve le lit de la Mort (se produisent de nombreux naufrages) ». ●(1974) TDBP III 310. Etre Pennpoull ha Lokemo ema gwele an Ankou, tr. « entre Paimpol et Locquémeau se trouve le lit de la Mort (il y a beaucoup de naufrages). »
●(2003) TRMOR 74. Etre Pempoull ha Lokemo / Emañ gwele an Ankou.
(9) Langue des marchands de poissons.
●(1974) TDBP III 273. Marchands de poissons : / Poissons frais ! Poissons frais ! / Merc'hed Lokemo a werz anê !
(10) Dictons.
●(1977) TDBP II 60. Lokemo a zo eur vro vrao. ●254. Kement hini a zeu da Lokemo e-nevez keuz o vond a-raog. ●268. Da Lokemo e teu tud euz pevar horn ar bed.
IV. [Toponymie locale]
●(1977) TDBP II 109. Arru eo prest an Ero da zigeri. ●151. An ero-vili, le banc de galets (à Locquémeau). ●242. Ar Hastell, le château, îlot rocheux à l'entrée du port de Locquémeau.
- lokennlokenn
voir logenn
- LokenoleLokenole
n. de l. Locquénolé.
(1) Lokenole.
●(1834) SIM 178. da ober ivez ur bourmenaden vrao evel oumâ e costez Sant-Frances, da vont bete Locquenole. ●(1850) PENgwerin4 21. Merc’het a Lokonole, konsolit ho galon. ●(18--) OLLI 78C. Merc’hed Lekenole. ●(1865) FHB 48/383a. Yvon Scouarnec, eus a Locquenole. ●(1889) CDB 184. Merc'hed a Lokenole a ia d'ar baluden. ●(1890) MOA 22b. Lokuenole. L. T.
●(1927) CONS 657. Emomp war zouar parrez Loc-Gwenole. ●(1931) FHAB Mae/192. eur besketaerez koz eus a Lok-Gwenole.
(2) Dicton.
●(2003) TRMOR 34. Merc'hedigoù Lokenole / A zo merc'hed a stad.
- LokentazLokentaz
n. de l. Saint-Gildas-de-Rhuys.
(1) Lokentaz.
●(1748) CI.pou 40. Logenn-Tass.
●(1839) BES 756. Loqueltas Rhéuis. ●(1863) MBF 98. me mès kleuet laret é ma bet Abailard é kouvant Lokeltas.
●(1995) LMBR 20. e Sarzhav koulz hag en Arzhon pe e Lokentaz.
►
●(1834) HEB 354-355. mont a reas da gaout an Abbat eus a gouent Sant Yeltas a Ruis. ●(1839) BESquillere 151. é péhani ag en neu gouvand principallan, Sant-Guêltas-a-Rheuys pé Locguénèh, é telié gobér é zemeurance.
●(1905) DIHU 01/15. Sant Geltaz a Ruiz.
►
●(1902) LZBg Mae 104. Sant-Geltas. ●(1906) DIHU 17/292. Sant-Geltaz.
(2) [Toponymie locale]
●(1748) CI.pou 40. San-steine-Logenn-Tass.
●(1850) HHO 78. …à la petite crique de Porh Maria (et si le vent est favorable a Porh Sant Jâq) en Saint-Gildas.
- LokenvelLokenvel
n. de l. Loc-Envel.
(1) Lokenvel.
●(1912) BUAZpermoal 859. iliz goant Lok-Envel. ●(1923) ARVG C’hwevrer 22. tremen neuze dindan bourkig Lok-Envel ha digoueout e Benec’h.
●(2002) TEBOT 106a. Duaod, Karnoed, Pluskelleg / Plourac'h ha Kalanel / Lohueg, Chapel-Nevez / Plougonveur, Lokenvel.
(2) Rimaille.
●(1957) SKOL 5/11/54. Biskoazh kemend-all / 'Vel 'm eus gwelet en Lokenvel en deiz all. / Me 'm eus gwelet / Ur c'hi o plantañ kaol, / Ul louarn oc'h arat, / Ur yar o pigellat. ●(1975) BRUD 50/50. Biskoaz kemend-all / 'Vel 'm-eus gweled e Lokenvel en deiz all : / Me 'm-eus gweled / Eur hi du o planta kaol, / Eul louarn oh arad, / Eur yar o pigellad.
(3) [Toponymie locale]
●(1923) ARVG Eost 136. Eus chapell Itron Varia an Dresnay da Lok-Envel zo eur valeadenn vihan. (...) Krapomp eus an draouienn da welet iliz sant Envel.
- Lokeored / LokevredLokeored / Lokevred
n. de l. Locqueffret.
I. Lokeored.
●(1865) FHB 9/68a. Meneziou Are, e costez Brasparts, Loqueffret ha Botmeur o deus eun henvelidiguez benag oc’h ar vro-se. ●(1868) FHB 173/133a. Ar ster Ellis, goude dont euz an douar e Gun-Elle, e troad menez sant-Mikeal, a dreus Brenniliz ha Loqueffret o vont varzu Sant Herbot. ●(1878) SVE 965. Personn Lok-Kevret a zo stouper. ●(1889) CDB 160. E Lokefret ez eo ganet. ●(1890) MOA 22b. Lokeoret ; - Lokevret.
●(1904) KBSA 92. N'och ket bet morse e Lokeored, marteze ? ●(1905) ALMA 65. Lokeffret. ●(1922) GLPI 37. eun koz a Lokeoret. ●(1931) FHAB Gouere/254. parrez Lannedern a zo eun tamm mat brasoc'h eget parrez Lokevred. ●(19--) DGES.hy 352. Lokeored, n. de lieu, Loqueffret. Le eo est presque ev. ●(1935) OALD 52/130. Ar pennad hent a zo etre Lokevred ha Lanedern. ●(1955) STBJ 76. du-ze e Mene Arre, en tu-all da Lokeored.
II.
(1) Dicton.
●(1878) SVE 965. Personn Lok-Kevret a zo stouper.
(2)
●(1996) GESI 206. Pilhaouer Lokevred ! (kunujenn).
III. [Toponymie locale]
●(1870) MBR 136. Eunn dervez, Iann a ieaz euz ar gear hag a oe kollet e koat ar Ruskek, e-kichennik Sant-Herbot.
●(1904) KBSA 92. E Lokeored ez eo ganet / E koumanant Toull-al-Laer... ●(1911) BUAZmadeg 817. eno ema chapel sant Herbot. ●(1919) KABR 28. En eur ziskenn da Zant-Herbot / 'Klevis o kana eur ruz-jot. ●(1935) OALD 52/132. En hanter-hent eus a Lokevred oan, el lec’h anvet Pennc’houilieg, tost d’an Nezog. ●(1955) STBJ 76-77. tost d’eul lammdour anvet an « Taranou ».
- LokevredLokevred
voir Lokeored
- Lokevredad
- lokig
- LokiregLokireg
n. de l. Locquirec.
I. Lokireg.
●(1607) OLLI 225. Cantic nevez voar un exempl daou croüadur, daou mab a voa desobeissant, à pares Loquirec, é quichen Goengamp.
●(18--) MILg 103. Pe hen euz hi komuniet / tistro da iliz Lokirek. ●(18--) DUINe 270. Kantik Zant Girek, paeron Lokirek. ●(1865) FHB 2/15a. Sant Guevroc, abat, diskibl Sant Tugdual, a zavas eur gouent e Lokirec e kichen Lanmeur. ●(1878) SVE 959. Potret Lokirek / Laeron kezek. ●(1884) BUZmorvan 121. el leac’h m’ema brema bourg Lokirek. ●(1890) MOA 22b. Lokirek.
●(1905) DIHU 2/30. en tachad sé e zou bet hanùet goudé Lok-Kireg (Léh sant Kireg). ●(1911) BUAZmadeg 117. a zavaz he gouent el leac'h m'ema breman Lokquirek. ●(1925) BILZ 123. Treuzet gante ôd Lokirek, savet gante torrod an Arvor, setu int dirak al Leo-Drêz. ●(1930) ANTO 27. hag an avel a-ziwar Lokireg o c'houeza war an tornaod. ●(1933) BREI 324 /4c. A-benn miz genver 1934, e vo achuet, war an Douron, etre Lokireg ha Plistin, eur pont a 132 metr a hed hag a zigaso gonid da Blistiniz. ●(1935) ANTO 27-28. ar mor o trouzal hag an avel a-ziwar Lokireg o c’houeza war an tornaod. ●(1974) TDBP III 173. Hiziw ema an avel diwar Lokireg. ●205. Sell an duadenn a zo du-hont da-gaoud Lokireg, tr. « regarde le noircissement qui est là-bas vers Locquirec (de gros nuages noirs) » ●(1977) TDBP II 474. Sell a-hont war-gaoud Lokireg a zo (ez eus) arru eur sklêradenn. ●(1989) TDBP IV 53. Fri ar bagoù a zo aet etrezek Lokireg.
II.
(1) Proverbe.
●(1925) BILZ 57. Etre ar Jaou ha gra Mespant / 'N neus hon ôtrou ouspenn daou c'hant !
(2) Dicton météorologique.
●(1974) TDBP III 173. Hiziw ema an avel diwar Lokireg.
(3) Dicton météorologique.
●(1974) TDBP III 205. Sell an duadenn a zo du-hont da-gaoud Lokireg, tr. « regarde le noircissement qui est là-bas vers Locquirec (de gros nuages noirs) ».
(4) Expression.
●(1994) BOUE 126. Kafe Lokireg : appellation péjorative qualifiant un café léger dans les communes voisines de Locquirec.
(5) Dicton.
●(2016) TELGR (26.07.2016) [44a] (Daniel Giraudon). En Lokireg ne neus mann / Nemet brug ha treujoù lann / Hag ar merc'hed a zo ken berr o divharioù / Ken a stok ar plouz en o revrioù.
III. Blason populaire : voir Laeron kezeg Lokireg.
IV. [Toponymie locale]
●(18--) PEN 92/59. pa n'arrujont en koat ar jaou / ne voa serret an norrejou.
●(1925) BILZ 47. entre ar bourk ha Pennenez. (...) pemzek de a vo warc'hoaz, en eur vont da Doull-ar-C'hirri, entre diou ha teir eur eus ar beure, a zo bet heuliet, adalek Troallenn betek gra Mespant, gant eun Teusk-noz. 57 Etre ar Jaou ha gra Mespant. 115 Eur zulvez, en fe, sul a-rôk pardon ar Jaou, en miz gwengolo, e oa aet gant Yannig, Madelen ha Katellig, da Goad-ar-Jaou, da glask beüt ha da graon-kelvea. 139 ha da ormela war gerigi Porz Biliek – Roc’h Louet, Penn-Ogès, Gouliart, Roc’h Krenn, Roc’h Ledan hag an Arar. ●(1959) MOJE II 27. Pa veve Rannou, evid mond da borz Toull an Heri, al listri a ranke en em ziwall ouz rehier riskluz Toull ar Gouez. (...) Abaoe, lestr ebed kennebeud n'en me gollas ken e Toull ar Gouez, eleh ma toug eur valizenn ano Baz Rannou e koun an taol-se.
- Lokiregiz
- Lokmac'hloù
- LokmariaLokmaria
n. de l. Locmaria (Quimper).
●(1865) FHB 11/88a. Ilis Loc-Maria Kemper so hano d’he c’hempen ha d’he nevezi. ●(1890) MOA 22b. Lok-Maria, - Lommaria (Gemper).
►
●(17--) CT 118/975-976. demp de Locmaria ha ni di hane / dre ar Cabusunet da vouelet Sant-Vaze.
●(1869) FHB 205/239b. E Kemper en deün, ma vise tôled lod eus tiez kear dreist ar ster, dreist ar ganol, en tu m’ema Loc-Maria. ●(1890) MOA 22b. Lok-Maria, - Lommaria (Gemper). ●(c. 1890) CFB 122b. Enn eur vale gant preder, ec'h arruaz e Lok-Maria, hag e tiskenne gant ar ster Odet, pa glevaz unan-bennag o krial fors hag o c'hervel.
●(1924) ZAMA 133. Echu e bedenn gantan, Gwennole a deuas war blasenn an iliz da zellet ouz ar staliou-mezer, ouz marc'hadourien priachou Lok-Maria.
- Lokmaria-an-HentLokmaria-an-Hent
n. de l. Locmaria-an-hent (Saint-Yvi).
●(1931) FHAB C'houevrer 51. Eus Gwengamp, an Tad Maner a zistroas da eskopti Kemper, a brezegas e Glomel, e Elliant, Sant-Yvi, Lok-Maria-an-Hent, Rosporden, ha da c'houde ez eas de vision Kastel-Paol. ●(1996) GESI 206. Lokmaria-an-Hent (…). Trev eus Sant-Ivi.
- Lokmaria-ar-Gerveur
- Lokmaria-Berrien
- Lokmaria-GregamLokmaria-Gregam
n. de l. Locmaria-Grand-Champ.
(1) Lokmaria-Gregam.
●(1902) LZBg Mae 102. Lokmaria-Gregam. ●(1974) LIMO 21 septembre. Ur iondr èn doé person é Lokmaria-Grégam, hag é krédér é ma bet tuet geton de vout beleg…
(2) [Toponymie locale]
●(1792-1815) CHCH 189. Aveit monet de Bont er Loh ardro er Gamached.
- Lokmaria-KaerLokmaria-Kaer
n. de l. Locmariaquer.
(1) Lokmaria-Kaer.
●(1732) GReg 958b. Locmarya-kær (...) êl leac'h ma ez idy brémâ Ilis Lom-Marya-Kær. ●(1748) CI.pou 83. Lomariaquèr.
●(1847) FVR 303. ginidig euz a Lokmariaker. ●(1895) (1932) FOVE 19. Chetu penaus é hrér, pe lardér er ronsed / Barh é Lokmariaker, é Krah, barh en Drinded.
●(1902) LZBg Mae 102. Lokmariakér. ●(1930) EBKE 108. Deviz zr varzéz Gwenfrewi ar Daul er Varhadizion é Lok-maria-ker. ●(1971) LLMM 149/407. E-kichen maenhir Lokmariaker hon eus kejet gant ur strolladig tud laouen.
(2) [Toponymie locale]
●(1732) GReg 948b. mane Cesar.
●(1909) CARN 55. près du galgal de ce nom, Manni er Hroeg, montagne de la vieille. ●(1930) DIHU 223/3. Taol er varhadizion é Lokmariaker. ●(1939) DIHU 330. Taol er Varchañned.
- Lokmaria-PlouzaneLokmaria-Plouzane
n. de l. Locmaria-Plouzané.
(1) Lokmaria-Plouzane.
●(1865) FHB 30/240a. An Aotrou Cor, person e Loc-Maria-Plouzane, so hanvet person e Plouzane. ●(1890) MOA 22b. Lok-Maria ; - Lommaria (Blouzane).
●(1904) KANngalon Du 261. Enn eur miz pe var dro o deuz laeret ilizou Gouesnou, Guilers, Lokournan, Milizac, Vourc’h-Ven, Guipronvel, Guitalmeze, Kerber-Brest, Recouranz-Brest, Loc-Maria Plouzane. ●(1974) ISHV 5. un « Diri » a zo e Lokmaria Plouzane.
►
●(1869) TDE.FB xviiib. Lok-Maria. ●(1890) MOA 22b. Lok-Maria ; - Lommaria (Blouzane).
●(1930) TLK III III. a oa bet person Plouzane ha Lok-Maria.
(2) Dicton.
●(2006) OMCL 133. Lokmarriez / Tud difeiz / Ar zreb kig pad ar c'horeiz / Da Bask / Teuont da Blouzane / Da glask tr. « Habitants de Locmaria / Gens sans foi / Mangent de la viande pendant le carême / A pâques / viennent à Plouzané / En chercher ». ●(2016) TELGR 09.08.2016 [48a]. Lokmariaeiz, tud difeiz, a zreb kig e-pad ar C'horaiz, Da Bask e teuont da Blouzane da glask, tr. « Les mécréants de Locmaria mangent de la viande pendant le carême et à Pâques, ils viendront en quémander à Plouzané » [DG].
(3) [Toponymie locale]
●(1904) KANngalon Du 261. Sant-Sebastian e Loc-Maria.
- Lokmariaiz .1Lokmariaiz .1
Habitants de Locmaria-Plouzané.
●(2006) OMCL 133. Lokmarriez / Tud difeiz / Ar zreb kig pad ar c'horeiz / Da Bask / Teuont da Blouzane / Da glask. ●(2016) TELGR 09.08.2016 [48a]. Lokmariaeiz, tud difeiz, a zreb kig e-pad ar C'horaiz, Da Bask e teuont da Blouzane da glask, tr. « Les mécréants de Locmaria mangent de la viande pendant le carême et à Pâques, ils viendront en quémander à Plouzané » [DG].
- Lokmariaiz .2Lokmariaiz .2
Habitants de Locmaria (Quimper).
●(1865) FHB 11/88a. Loc-Mariais a so hirio o c’houlen otre ar c’houarnamant evit delc’her ar pez a c’halver eul lotri.
- Lokmazhev Penn-ar-BedLokmazhev Penn-ar-Bed
n. de l. Pointe Saint-Mathieu (Plougonvelin).
●(1716) PEll.ms 918. Loc-Maze et Lok-vaze, l’Abbaye de St. Matthieu Fin de terre, en Breton Pen ar bet, bout du monde. ●(1732) GReg 608a. Lommaze penn-ar-bed.
●(1902) MMMW 6. E Lok-Maze-Penn-ar-Bed, e parrez Plougonvelin hirio, ez euz eunn iliz savet enn henor Itron Varia a C'hras. ●(1907) FHAB Meurz/Ebrel 56. reier aotchou Loc-Maze-Pen-ar-Bed. ●(1909) NOAR 157. Gwechall, a leverer, e veve e Konk-Leon, tostik da Lok-Maze-Penn-ar-Bed, eur pesketaer koz. ●(1911) BUAZmadeg 677. hag a oue an Abad kenta euz Lok-Maze penn ar bed. ●(1911) BUAZperrot 188. Eus Kastel-Paol tre bek Lokmaze penn ar bed. ●(1928) FHAB Genver/13. tre betek Lok-Maze Penn-ar-bed. ●(1959) MOJE II 27. hag a honezas an treh warno er stourm-mor braz dirag Loumaze-Penn-ar-Bed, er bloavez 1403.
► Lokmazhe-Traoñ
●(1689) DOctrinal 198. hac er geure goude an Abbat quenta à Logmazé traon, é gouelet Leon. ●(1732) GReg 608a. Lom-maze traoun.
► Lokmazhe
●(c. 1700) EK 1cd. Mo guel arru en Lommahé / Un nombr bras a neze. ●(1716) PEll.ms 865. Log-Mazé. (...) En tous ces noms on ne prononce que Lo.
●(1834) HEB 441. Sant Tanguy, pehini a so bet var fin e vue abat e Lomaze, a voe guinidic eus a Escopti Leon. ●445. Ar gouent-ze a c'helver hirio Bec Lomaze, abalamour d'ar relegou Sant Maze. ●(1879 BMN 128. Credi a reas gouscoude, oa beg Loc-Maze al lec’h ma vije bet er muia tro da labourat. ●(1885-1889) (1977) COCS [= BSAF. XXXIV] 254. An divea douar a veljont / E oa Lom-Mazo, a douar Konq.
●(1902) MMMW 7. D'ar mare-ze e oa o chomm, e Lok-Maze, eun den koz, enn he bemp bloaz ha pevar-ugent, seizet ha dinerzet gant ar c'hlenved. ●(1931) FHAB Ebrel/138. D'an 22 a viz gouere an nebeudig gwazed en devoa laket da ziouall an aochou e Konk, e Lok-Maze hag e Perzel.
► Sant-Vazhev
●(18--) PENgwerin10 52. A voa en kichen Brest ebars an San-Vazeo / A souden neus kasset da pevar c’horn er vro. ●(1877) EKG I 102. ec'h en em gafchont e tal kouent Sant-Vaze, var riblen ar mor, e kenver kerik vian Konk-Leon. ●(1879) BMN 147. Mont a reas da jom en eun ti soul pe blouz, etre Sant-Mahe ha Conc evit ma vije bet eassoc’h dezhi scolia ar marc’hed bian a zirede euz an diou gearic-ze, hac a zivar ar meas tro-var-dro. ●(1879) BAN 91. Da Gonk-Lochrist ha da gær Sant-Vaze e teue neuze listri.
●(1923) KNOL 169. Me eo manac'h koz Sant-Vaze.
► Sant-Vazhe-Penn-ar-Bed
●(1860) BAL 155. e Montroulez, e Eussa, Molenez, Enez-Vaz, e Sant Vaze Pennarbed, a var dro; e Landerne, er Faou, e Kemper, Concarne, Pont-Abbat, Gouaien, Enez-Sizun, Douarnenez; etc. ●(1894) BUZmornik 894. Er beg pella euz douar Leon, e kichenik Konk, ez oa eur gear, a reat anezhi Sant-Vaze-Penn-ar-Bed.
●(1915) HBPR 137. Kouent Sant Vaze penn ar bed. ●(1923) KNOL 165. Kouent Sant Vaze-Penn-ar-Bed. ●(1935) SARO 32. Betek amzer an dispac'h bras, Lokournan a chomo stag deus kouent Menec'h Sant Vaze-Penn ar bed.
- LokmelarLokmelar
n. de l. Locmélar.
(1) Lokmelar.
●(1865) FHB 8/63b. Alan Ar Bras, mear e Loc-Melar. ●(1870) FHB 297/288a. hanvet vikel e Locmelard-Sizun. ●(1877) EKG I 136. an Aoutrou Jacob, kure Loc-Melar.
●(1883) MIL 283. var douar Loc-Moelar. ●(1890) MOA 22b. Lok-Melar ; - Lommelar ; - Loumelar.
●(1911) BUAZmadeg 655. e parrezioù Loc-Melar, Meilar, Sant-Meloir, Sant-Briek. ●(1921) FHAB Meurs 3/63. Gwechall ez oa eur zakrist koz e bourg Lok-Melar hag en doa tri mab. ●(1927) GERI.Ern 359. Lokmelar, Lommelar, Loumelar. ●(1974) ISHV 5. un « Dirizennet » e Lokmelar Sizun.
(2) Rimaille enfantine.
●(1993) HYZH 196/27. Paotred Lokmelar, tud difeson, / O deus debret marc'h o ferson. / Ha marc'h o c'hure 'dije graet i'e / Panefede na rue ! (rimadell ar vugale gwechall).
- LokmelarizLokmelariz
Habitants de Locmélar.
●(1883) BSM 284. evit ma c’hello Loumoelaris kompren guelloc’h.
- Lokmikael-an-TraezhLokmikael-an-Traezh
n. de l. Saint-Michel-en-Grève.
I.
●(1499) Ca 90a. Gargan. g. le mont sainct michel. l. hic gargarus / ri. vnde garganus / a / um. g. de celle montaigne vide in locmichael an trez. ●120b. Lomichael an trez. l. locu michaelis in lictore maris.
●(1732) GReg 623b. Lommicqæl An træz. ●(1793) RET 385. Person Lomikêl-an Trèz, / Hep tam ès.
●(1856) MILg 10. kemend all e Loumikeal ann trez. ●(1863) ST 6. Ha Loc-Mikaël-an-Trez, ar Goz-Iaudet ive. ●(1863) GBI II 486. Daou-c'hant skoed 'roann da Dredrez, / Daou-c'hant da Lok-Mikel-ann-trez. ●(1867) BUE 28. e oe hanvet person da barrouz Tredrez, e-kichenn Lomikel ann trez. ●(1894) BUEr 44. bean zo enon eur vrao a vourg war an huel, ust da Lomikel-an-Trez.
●(1912) BUAZpermoal 756. Enoret eo ive en Sant-Kleve hag en Lokmikel-an-Trêz. ●(1925) ARVG Kerzu 275. Ar vuhe pemdeiek war an ôd du-ze, e Lomikêl-an-Trêz, a zo livet brao el levr-ze. ●(1927) GERI.Ern 359. Lomikel an trêz. ●(1933) OALD 45/199. hon doa krouet en Lokmikel-an-Trez. ●(1933) BREI 332/1a. Cathou, person Lomikêl-an-Trêz. ●(1982) (1993) TKRH 31. Ret pourveziñ mein-to, a veze da zresañ war'r plas, goude mont d'o c'herc'hat da Lokmikael-an-Traezh.
►
●(1848) GBI II 88. Chommet 'n Lok-Mikêl da eva. / Ma eo en Lok-Mikêl chommet. ●(18--) PENdast 238. woar bors lomikel e man ar saoson.
●(1925) BILZ 124. adalek Sant-Efflam betek Lomikêl. ●(1970) TDBP I 11. Disul diweza e oan bet epardon Lomikêl. 142 Sell, bremañ emañ an avel diwar Lomikêl. ●(1973) TONA XIX 664/11729. St-Michel-en-Grèves, Lok-Mikael, Oratoire-de-(saint)-Michel, Pr. : Lomikèl, avec accent sur –kèl. ●(1977) TDBP II 116. Kerz da ziskouez d'an aotrou an hent da Lomikêl. ●288. E Lomikel n'eus ket eur penn kristen ken. ●(1978) (1997) PLVB 99. Ur bannac'h en ostaleri ha yao adarre 'trezek Plistin, al Lev Draezh ha Lokmikael. ●(1982) (1993) TKRH 45. Bernioù traezh a veze kerc'het eus Lokmikael d'ober maldraezhennoù er parkoù, da lavarout eo, da veskañ gant douar ha mailhoù dastumet diwar an hentoù gleb ha delioù eus tro ar c'hleuzioù.
► Lokmikael-an-Traezhenneg [uniquement dans les formules rimées]
●(1970) NFBT 64 N° 489. E Nomikel an Drezennek, / Peder vaouez 'vit eur gwennek. ●(1974) TDBP III 368. Lomikel-an-Traezenneg / Peder blac'h evid ur gwenneg / Ha pa dostaer da Veg-ar-C'hra / E vez peder blac'h evid netra.
●(2003) TRMOR 57. Lomikael An Draezhenneg / Peder blac'h evit ur gwenneg / Ha pa dostaer da Veg Ar C'hra / E vez peder blac'h evit netra.
II.
(1) Proverbe.
●(1900) KRL 13. De foar ar Groaz / 'Ra an otro biz d'e waz; / De foar Vikel e ve reud en e genver; / De ouel sant Jerom / Zo red paean evid chom, tr. « Le jour de la foire de la Croix (14 septembre à Saint-Michel-en-Grève), le maître fait le doigt (fait de gros yeux) à son fermier; à la foire Saint-Michel il se montre rude à son égard; à la fête de saint Jérôme, il faut payer pour rester. » ●(1990) SKVR 18/62a-63a. E Lomikel, deiz Foar ar Groaz, / E sell an aotrou deus e waz. / E Laneur, deiz Foar Velar, / Ec'h a reut en e genver. / Met e Montroulez, deiz Foar an Nec'h, / E tap krog en e vrec'h.
(2) Dictons météorologiques.
●(1970) TDBP I 116. Bremañ e teu an avel euz kaoud Lomikêl, tr. « maintenant le vent vient de la direction de Saint-Michel. » ●142. Sell, bremañ emañ an avel diwar Lomikêl.
(3) Proverbe (voir aussi Plounevez-Moedeg).
●(1970) NFBT 64 N° 489. A propos de Saint-Michel-en-Grève (C.-N.), j'ai entendu le dicton suivant: E Nomikel an Drezennek, / Peder vaouez 'vit eur gwennek. ●(1974) TDBP III 368. Lomikel-an-Traezenneg / Peder blac'h evid ur gwenneg / Ha pa dostaer da Veg-ar-C'hra / E vez peder blac'h evid netra.
●(2003) TRMOR 57. Lomikael An Draezhenneg / Peder blac'h evit ur gwenneg / Ha pa dostaer da Veg Ar C'hra / E vez peder blac'h evit netra. ●(2004) TROMK 218b. Lomikael-an-Traezhenneg / Peder flac'h evit ur gwenneg / Ha pa dostaer da Veg-ar-C'hra / E vez peder flac'h evit netra. Jules Gros.
(4) Formule de conteur.
●(1974) TDBP III 384. Domini Patris, / Sant Malo, Lomikêl ha Lokemo / Me 'm-eus kerent e Pontrew, / N'onn ket pe int maro pe int bew.
(5) Formule de conteur.
●(1914) (1974) TDBP III 384-385. Dominus palo, / Sant Malo, / Lomikêl, Tredrez ha Lokemo / Ur wech e oa, / Ur wech ne oa ket, / Hag ur wech e oa bepred. / Doue da geskiñ an truajou, / Hag an dour-skaot / diwar ar prajou, / Ar paour da baouraad, / Ar pinvig da binvikaad, / Ha troad ar pinvidig / War gouzoug ar beorien ! (formule ironique recueillie à Plouzélambre en 1914).
(6) Proverbe.
●(1977) TDBP II 221. Dïêsa parrez a zo da ingali eo parrez Lomikêl.
- LokmikaeligLokmikaelig
n. de l. Locmiquélic.
(1)
●(1905) DIHU 04/74. Lomikélig.
(2) Blason populaire : voir Minaoued.
- lokoloko
m. (argot de La Roche-Derrien)
(1) Eau de vie.
●(1885) ARN 31. Eau-de-vie, tr. «loko.»
●(1905) BOBL 15 avril 30/1b. eur voutaillad loko gantan en e zorn, eur werenn en e zorn all. ●(1906) BOBL 13 janvier 69/3d. eur c'hovad loko. ●(1909) BLYA 110. eur bannac'h loko. ●(1912) MMKE 166. Kenavo, mik ha loko ! ●(1933) BLGA 33. temzi eur banne kafe a zoare, hag hen eva en he flijadur goude beza trouc'het anezañ gant eul lommig mat a «loko». ●(1941) ARVR 9/3c. Loko az pezo da eva (d'après un livre imprimé à Morlaix en 1820).
(2) Fourmaj loko : sperme.
- Lokoal-MendonLokoal-Mendon
n. de l. Locoal-Mendon.
(1)
●(1902) LZBg Mae 102. Lokoal-Mendon. ●(1905) ALMA 70. Locoal-Mendon. ●(1910) ISBR 82. É Lokoal-Mendon e oé sant Goal.
►
●(1748) CI.pou 73. Mænndonn.
●(1847) FVR 306. evit difourka ar re c'hlaz diouc'h Landevan, Lokmariaker ha Mendon.
●(1902) LZBg Mae 102. Mendon. ●(1937) TBBN 3. Mendon.
►
●(1748) CI.pou 89. Quand on dit Locoal Aurai, c'èst de Locoal mème qu'on parle; Locoal Hennebont, c'èst de la trève.
(2) Blason populaire : voir kousker .3.
- LokornLokorn
voir Lokronan
- LokornanLokornan
voir Lokronan
- LokournanLokournan
n. de l. Saint-Renan.
I.
(1) Lokournan.
●(1656) VEach 150. Senessal ér Iurdicion Ro-/yal à Laucournan hac a Brest. ●151. an autrou ar Senessal é Loucournã.
●(1821) GON 128a. Kalz a zantéien a zô war-drô Lokournan. ●(1865) FHB 1/7b. Er pevar devez kenta eus ar mis-ma e tlient beza e Landerne, Goueznou, Conq ha Locournan. ●(1866) BOM 104. e Lokournan.●(1869) TDE.FB xviiib. Lokornan. ●(1877) EKG I 102. Ne lavarign d'ehoc'h nemed eur ger epken euz ar vanden a ioa eat euz a Vrest varzu Lokournan ha goueled Leon. ●(1884) BUZmorvan 382. eur gear vihan hag a zo hanvet Lokournan. ●(1890) MOA 26b. Lokournan. ●(c. 1890) CFB 42b. Lok-Kornan, Lok-Ronan.
●(1904) KANngalon Du 261. Enn eur miz pe var dro o deuz laeret ilizou Gouesnou, Guilers, Lokournan, Milizac, Vourc’h-Ven, Guipronvel, Guitalmeze. ●(1905) ALMA 63. Lokournan. ●(1908) (1935) SARO 36. Euz an eil Lokournan d'eguile. ●(1911) BUAZmadeg 367. e leac'h m'ema hirio ar gear vian, hanvet Lokournan, pe Lok-Ronan ar Fank. ●(1926) FHAB Mae/186. dre Mene-Hom ha Lokournan. ●(1929) CDFi 5 janvier. daou falla latreilhen a zo etre Lokournan hag ar Mezgouez ! ●(1931) FHAB C'houevrer 68. an A. Mevel, noter e Lokournan. ●(1932) KELD 70. Lokournan.
(2) Lokournan-Leon : Saint-Renan.
●(1865) FHB 17/135b. hag en em guzas d’ober pinijen el leac’h m’ema brema kær Locronan (Leon). ●35/280a. Stefan Delagard, eus a Locronan-Leon. ●(1868) FHB 159/24a. Beleien canton Locronan Leon. ●(1877) FHB (3e série) 43/339B. ar votadek e Lokornan-Leon. ●(1884) BUZmorvan 384. Houma eo Lokornan kerne, hag eben Lokournan Leon.
●(1905) BOBL 23 septembre 53/3d. e kear Lokronan-Leon, e gallek Saint-Renan. ●(1911) BUAZmadeg 710. santez Tugdona e Lokournan-Leon. ●(1913) PRPR 32. Perseptor en Lokournan-Leon. ●(1922) FHAB Mezheven 191. eus Lokournan-Leon. ●(1949) KROB 14/4. e Lokronan-Leon.●(1985) AMRZ 62. hag a zo bet an hini kenta o kaoud eun oto e Lokournan-Leon.
II. Lokournan-ar-Fank.
●(1732) GReg 802a. Locornan ar fancq. ●(1746) BS 349. O veza abordet var douar Leon, en em dennas en ul lec'h peini a doug bremâ e hano, hac a hanver Loc-Renan ar Fanq.
●(1839) BESquillere 335. Doarein e ras é escobti Léon, hac hum dennein e ras én ul léh péhani e zougue hoah bermen é hanhue, de larèt-é, é Loc-Renan-er-fang. ●(1884) BUZmorvan 720. Tugdona a ieaz da eur gouent a ioa dija d’ann ampoent e Lokournan-Ar-Fank. ●(1887) SRD 5. eur gær vihan hanvet Loc-Ronan-ar-Fancq. ●(1890) MOA 26b. Lokournan ; (Lo[k]ournan-ar-Fank). ●(1894) BUZmornik 721. eur gouent a ioa dija d’ann ampoent e Lokournan-Ar-Fank.
●(1911) BUAZmadeg 367. e leac'h m'ema hirio ar gear vian, hanvet Lokournan, pe Lok-Ronan ar Fank. ●(1915) HBPR 103. E Lokronan-ar-Fank. ●138. e Loukournan-ar-Fank. ●(1935) SARO 27. Hag evel ma voe diazezet kêr Lokournan, e Leon, en-dro da lochenn ar zant, a-zioc'h ar gwerniou, ar pez he deus graet d'ezi beza hanvet Lokournan ar Fank.
III. Nom de famille.
●(1970) NFBT 187 N° 1448. Locrenan.
IV. [Toponymie locale]
●(1935) SARO 14. Digouezet e Toulanaon, (toull ar richer) el lec'h m'eman hirio plasenn Toulanaon, e Lokournan.
- Lokournan-VihanLokournan-Vihan
voir Plouarzhel
- LokournanizLokournaniz
Habitants de Saint-Renan.
●(1908) (1935) SARO 36. Lokournaniz, en douar m'a zomp ganet.
- Lokrist-an-IzelvedLokrist-an-Izelved
n. de l. Lochrist (Plounevez).
(1) Lokrist-an-Izelved.
●(1834) KKK 98. Ar chapel-ze a oé founded enn énor d'ar groaz santel, el leac'h memez ma oé ar c'hann hag a gemeraz ann hano a Lokrist ann izelvet. ●(18--) OLLI 220. en Escopty Leon e Lochrist an Iselvet. ●(1865) FHB 4/27a. Lokrist ann izelved. ●(1877) EKG I 58. Ton ar zoun eo ton guerz Lochrist-an-Izelvet, chapel euz a barrez Guinevez-Lochrist, enn eskopti Leon. ●174. o vont da bardouna da Lokrist-an-Izelved, da Folgoat, da Rumengol.
●(1921) PGAZ 10. evidon-me ne zinn ket divar dro Lochrist an Izelvez. ●69. a gemere hent Lochrist an Izelvet. ●107. An aotrou Abolivier, Kure Plouvien, a ieaz da velet chapel Lochrist an Izelvez. ●(1930) TLK III I. eur c’hard-leo en tu all da Lokrist-an-Izelvet. ●(1933) OALD 43/8. E parrez Plounevez-Lokkrist (sic) an Izelwez eo emañ Menez ar Big.
►
●(1716) PEll.ms 864. Log-Christ. ●(1772) KI 465. ky Lochrist en Em rentet.
●(18--) MILg 203. Gant greg eur c’heré a Lochrist.
●(1905) ALMA 64. Lokrist (e Gwinevez).
(2) [Toponymie locale]
●(1867) BBZ III 159. Ann aotrou Piar Izel-vet.
●(1921) PGAZ 15. Ton Eucat a ioa ganet e Pen ar pount Lochrist. ●106. Lochrist-Kerrêlon. ●(1933) OALD 43/8. E parrez Plounevez-Lokkrist [sic] an Izelwez eo emañ Menez ar Big.
- Lokrist-KonkLokrist-Konk
(ancienne trève de Plougonvelin, rattachée aujourd’hui au Conquet) voir Konk-Lokrist
- LokristizLokristiz
Habitants de Lochrist (Plounevez)
●(1878) EKG II 204. Ar guel a gement-se a lakeaz kement a zrouk e Lochristiz, ma kemerchont bep a bennad baz da skei var ar zoudarded en eur grial. (...) Evelato, araok mont kuit, evit heskina Lochristiz hag ober aoun d'ezho.
- Lokronan / Lokornan / LokornLokronan / Lokornan / Lokorn
n. de l. Locronan.
I.
●(1716) PEll.ms 865. Loc-Ronan que l’on dit par corruption Locornan. ●(1732) GReg 580b. Locornan.
●(1821) GON 311b. Lok-Ronan. ●(1851) PENgwerin6 64. Na Lokrenan ag e potret. ●(1857) CBF 131. Lokornan. ●(1876) TDE.BF 409a. Lokornan. ●(1876) TDE.BF 409a. Lokornan. Nom de lieu. Loc-Ronan, bourg. ●(1878) SVE 965. Personn Lok-Ronan a zo gwiader. ●(1879-1880) SVE 171. Lokronan. ●195. Lokornan. ●(1890) MOA 22b. Lok-Ronan ; Lokornan. C.
●(1904) KANTgouezeg 5. Ar zant a oa o vont da bardona da Lokronan, elec’h m’ema be sant Ronan. ●(1905) ALMA 66. Lokronan. ●(1911) DUINe 273. Cantic var buez ha maro ann aotrou S. Ronan, patron Locronan. ●(1911) BUAZmadeg 367. koat Nevent, pe Nevet, er vro hanvet brema Lokronan. ●(1915) KRVT 125/2d. Lok-Ronan. ●(1927) GERI.Ern 358. Lokournan, -ornan. ●(1930) FHAB Ebrel/123. Er bloaz 1651, e voe misionou e eskopti Kemper, Ergue-Gaberik, Lokamand, Tremeok, Lokornan, Treboul. ●(1931) FHAB Genver 27. Eus an ti-man ho peus c'hoaz hor bleniet a-dreuz hag a-hed eskoptiou Breiz da Gemper, da Zantez Anna, da Wened, da Lokronan, da Zouarnenez, da Vontroulez, da Wengamp, da Landreger ha da veur a lec'h all. ●(1935) SARO 26. etre Lokronan ha Plogonneg. ●72. Tour Lokorn da Blogonneg a ziskoueze e benn. ●(1935) OALD 54/354. Eur roc’h spontuz eo, gourveet war unan eus a gerniou Lokorn. ●(1985) AMRZ 203. Lokronan. ●(1995) LMBR 44. ez adkaver an amzer gozh ivez e Lokorn.
►
(1) Lokronan-Koad-Neñved
●(1732) GReg 580b. locornan coad-Neved.
●(1857) OLLI 282. Cantic voar buhez ha maro an Autrou sant Ronan, patron eus a Locronan Coat-Nevet. ●(1887) SRD 1. sant Ronan, patron Locronan-Coat-Nevet.
●(1935) SARO 68. Eus Lok-Ronan Koad-Nevet, war bro goz ar Porzou.
(2) Lokronan-Kernev
●(1865) FHB 17/135b. Goude e teuaz e Kerne hag en em guzas e coat Nevet, eleac’h m’ema brema Locronan (Kerne). ●(1867) FHB 152/383b. Euz a barrez Locronan Kerne. ●(1870) FHB 299/304b. person Locronan Kerne. ●(1884) BUZmorvan 384. Houma eo Lokornan kerne, hag eben Lokournan Leon.
●(1926) SAHE 34. henvel ouz kloc'hik (...) sant Ronan e Lokournan-Kerne. ●(1948) KROB 5/8. eus Lokornan-Kerne. ●(1949) KROB 14/4. e Lokronan-Kerne.
II.
(1) Dicton.
●(1878) SVE 965. Personn Lok-Ronan a zo gwiader.
(2) La grande Troménie : an Droveni vras.
●(1911) BUAZmadeg 368. it da Lokronan pa vez great an Tromeni vraz (an Tromenihi a zigouez bep c'houec'h vloaz : 1911 ha 1917). ●(1935) OALD 54/354. War zigarez an Droveni-Vraz. ●(1985) AMRZ 203. Konta 'reer, penaoz, e-doug Troveni-Vraz Lokronan, eur bloavez, ar bannielou hag an dougerien a jomas seah-korn dindan eur pil-dour a gouezas warno e-pad 13 km.
(3) Keben (voir aussi keben).
●(2002) PDIB 53. keben ! Exclusivement féminine, cette injure est historique. Keben est la femme qui en a fait voir de toutes les couleurs à Ronan, lequel en devint saint, c'est pour vous dire ! La keben est la mégère par excellence. On précise parfois keben Lokorn (la keben de Locronan), l'endroit où notre saint homme de Ronan perdit la vie. Le mot est tellement honni que devant l'une des croix du parcours de la Troménie de Locronan, nommée kroaz Keben (la croix de Keben), on ne se signe pas.
III. [Toponymie locale]
●(1878) SVE 965. Personn Nevet a zo boulanjer.
●(1911) BUAZmadeg 368. it da Lokronan pa vez great an Tromeni vraz (an Tromenihi a zigouez bep c'houec'h vloaz : 1911 ha 1917). ●(1922) FHAB Ebrel 109. A-zioc’h menez Lokorn. ●(1935) OALD 54/354. War zigarez an Droveni-Vraz, monet a riz, eun nozvez, beteg ar Gazeg-Wenn (galvet gant tud zo, Kador pe Gwele Sant Ronan). Eur roc’h spontuz eo, gourveet war unan eus a gerniou Lokorn, en tu-all da Blaz-ar-C’horn, kever-ha-kever gant pleg-vor Douarnenez. ●(1935) SARO 26. el lec'h leshanvet breman : "Plas ar c'horn", etre Lokronan ha Plogonneg. ●40. An "Droviny" eo an hent a rae gwechall ar Sant. ●68. Du-hont, peskig arc'hantet, 'n eus fringal er mor glas, / Digas d'hor martoloded sonj an Droveni vras.
- LoktudiLoktudi
n. de l. Loctudy.
●(1548) Cco 65. lotudy.
●(1821) GON 311b-312a. Lok-Tudi. ●(1865) FHB 17/136a. Demolon eus a Loctudy. ●(1884) BUZmorvan 331. Ar zant-ma n’e ket hebken patroun Loktudi hag Enez-Tudi. ●(1890) MOA 22b. Lok-Tudi ; - Lotudi.
●(1927) GERI.Ern 358. Lo(k)tudi. ●(1971) LLMM 149/411. e Loktudi, ma Doue ’ta !
- Lokunole