Devri

Recherche 'maez...' : 15 mots trouvés

Page 1 : de maez-1 (1) à maezouer (15) :
  • maez .1
    maez .1

    adv. Dehors.

    ●(1575) M 3235. Abarz ha mæs, tr. «Dedans et dehors.»

    ●(1659) SCger 159b. mes, tr. «dehors.»

  • maez .2
    maez .2

    m. & prép. –ioù, –eier

    I. M.

    A.

    (1) Extérieur, dehors.

    ●(1878) EKG II 83. pa deuaz unan anezho euz ar meaz en ti. ●(18--) SAQ I 410. arabat kozeal na c'hoarzin : ar meaz 'zo great evit-se.

    (2) En tu d'ar maez : à l'extérieur.

    ●(1910) MAKE 37. e bao a-drenv, en tu d'ar maez, a zo eun tammig «boul».

    (3) Bezañ da vaez gant ub. : épier qqn.

    ●(1879) ERNsup 162. hennes zo da væs ganimp, gañd hon c'hoario, il est à nous épier, Trév[érec] ; St-M[ayeux].

    (4) Mont war vaez : aller à la selle.

    ●(1732) GReg 201b. Constipé, ée, tr. «ne all qet mônet var væs.»

    ●(1932) ALMA 92. Te n'out ket bet var veaz tri miz so, me zo sur.

    (5) War/Àr ar maez : à la campagne.

    ●(14--) N 249. Orzca breman deomp buhan voar an maes, tr. «Or çà, maintenant allons vite à la campagne.» ●(1633) Nom 190a. Æstina : lieux champestres où il fait frais : læchyou voar an mæs ma vez fresq, yen. ●233b. Rus : lieu aux champs : an ploüe, vn læch voar an mæs.

    ●(1659) SCger 159b. voar an mes, tr. «au champs.» ●(1710) IN I 45. hac e kear vezo peautramant var ar meas ? ●(1732) GReg 132a. A la campagne, tr. «Var ar maeas. var mæs.»

    ●(1876) TDE.BF 446a. Choum a ra war ar meaz, tr. «il habite la campagne.»

    ●(1907) PERS 33. Ganet oa var ar meaz. ●(1911) SKRS ii 72. ober eun droiad var ar meaz. ●(1942) DHKN 77. Ar er méz é tegoéh liés d’en diméenneu bout torret.

    ► Paotr war ar maez : campagnard.

    ●(1968) PENM 107. Le paysan qui vit dans le bruit de la mer, ramasse les algues, rend de courtoises visites dans les ports à son obligé d'hier, n'entend pas être confondu avec son congénère de Plomeur, de Saint-Jean [Trolimon] ou de Plonéour, qu'il s'appelle "paotr varmaez" (le campagnard) tandis que celui des environs de Quimper est "paotr an douarou" (celui de l'intérieur).

    (6) Diwar ar maez : de la campagne.

    ●(1633) Nom 33b. Mus agrestis, nitedula, vel nitella : souris des champs : logoden diuoar an mæs, logoden mors.

    ●(1659) SCger 21b. gens des champs, tr. «tut dioar ar més.» ●(1763) SE 87. Eur belec eus a Vrest, ac hunan d'or ar meas, tr. «Un prêtre de Brest et un de la campagne.» ●88. er belec dor ar meas, tr. «Un prêtre de la campagne.»

    ●(1878) EKG II 147. an dud paour divar ar meaz.

    ●(1902) PIGO I 120. en eun ti diwar ar maez. ●(1904) SKRS I 208. eun den divar ar meaz. ●(1906) KPSA 7. an dud diwar ar meaz. ●(1907) PERS 19. evel an dud divar ar meaz. ●314. ho daou edont divar ar meaz. ●(1910) MAKE 1. eur c'houeriad diwar ar meaz.

    B. (agriculture)

    (1) Pièce de terre close comprenant plusieurs terrains bornés ; grand champ ; pâturage.

    ●(1499) Ca 129b. Maes. g. champ. ●(1633) Nom 233b. Ager : champ : vn mesou, mesyou. ●234a. Ager noualis, nouale, veruactum, requietus ager : iacherre, terre qu'on laisse reposer en friche : vn mesou pehiny á leser da labourat, vn mesou coundoun ha coz. ●238b. Cardo : chemin trauersant les champs, de midy vers la minuict : an hent á tremen an maezyou diouz an cræs-dez bette'n anter-nos.

    ●(1732) GReg 132a. Vaste campagne, tr. «mæzéyer bras.» ●149a. Grand champ, étenduë de terre close, où il y a plusieurs portions marquées par des pierres bornales, tr. «Mæs. p. mæsyou, mæseyer.» ●703b. Paturage, ou pacage, pâture, ou pâtis, tr. «Mæs. p. mæsyou.» ●Il y a ici un bon pâturage, tr. «peury mad a so a so er mæs mâ.» ●(17--) TE 52. é hoèmb ol ér mæzeu é hindram æd.

    ●(1919) FHAB Gwengolo 78. Ar sparfel o plava azioc'h ar mecheier.

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur maezioù.

    ●(1633) Nom 233b. Ager : champ : vn mesou, mesyou. ●234a. Ager noualis, nouale, veruactum, requietus ager : iacherre, terre qu’on laisse reposer en friche : vn mesou pehiny á leser da labourat, vn mesou coundoun ha coz.

    ●(1710) IN I 57. emaouc’h en ur mesyou bras.

    ●(1866) SEV 149. eur mesiou braz leun a vokedou.

    (2) Étendue de parcelles ouvertes.

    ●(1960) EVBF I 331. L'ancien mot, maes, mes, qui désignait un champ, ne semble avoir subsisté que dans les expressions war-mez, à la campagne, er-mez, dehors... ; mais son collectif mejad (env. de Pont-Croix) et son pl. mejou (env. de Pont-1'Abbé) désignent une étendue de parcelles ouvertes (ces deux mots peuvent être employés par les mêmes personnes, avec un sens légèrement différent : mejad, un groupe de parcelles, mejou, mechou, des campagnes découvertes — Ploz[évet]).

    (3) Kas da vaez : mener paître.

    ●(1869) FHB 211/16a. o vond da gas ar c'hezek da vêz. ●(1879) ERNsup 162. Moñd da væs gañd al loenet, aller garder les troupeaux, Trév[érec] ; St-M[ayeux].

    ●(1906) BOBL 20 janvier 70/2a. setu ar paotr saout da vont da gas e zaout da veaz. ●(1908) PIGO ii 31. ne ouie nemet kas ar zaoud da vez. ●40. an de ma kavis Fransoizig da vez gant he bioc'h. ●(1910) YPAG 4. Pez sonj da gas ar vioc'h-ze da vêz ! ●(1929) DIHU 212/221. Kas er seud de véz. (Au paturage).

    C. (marine)

    (1) Large.

    ●(1905) RNDL 66. aùél er méz e huéh, tr. «le vent du large souffle.»

    (2) Er-maez : au large.

    ●(1909) FHAB Mae 136. Mez e vit mont var ar c'herrek a zo muioc'h er meaz, larkoc'h er mor, eo ret kaout bag.

    II. Loc. adv.

    (1) War-vaez : dehors.

    ●(1908) PIGO II 160. Deus war veaz ; mougan ri aze.

    (2) Diwar ar maez : de la campagne.

    ●(1774) AC v. an amiegueset divar ar meas, tr. «des Sages-Femmes des Campagnes.»

    (3) Na mui na maez : ni plus ni moins.

    ●(1710) IN I 58. na mui na meas Doue (…) a zesir (…) e choassac'h ar Barados. ●(1727) HB 591. Mar gu'erru nicun eus ar Gouelyou-mâ da Sul, e vezo grêt na mui na meas Ofiç ar Gouel. ●(1732) GReg 732b. Ni plus, ni moins, tr. «na muy, na mæs.»

    ●(1854) MMM 174. question eo martese evintân eus eur mallos eternel, er gout a ra ive, na-mui-na-mæs, e peur-achu ê grim. ●(1859) MMN 22-23. Na mui na méas, savet oun bet evel eur c'hristen. ●(1868) FHB 153/388a. Na mui na meaz, Laouik, mar d'eo ar chigoden eun dour a vuez evit ar re a c'halvit Gallaoued, evit hor Bretoned ez eo eun dour a varo. ●(1869) SAG 268. evel-ze eo plijet da Zoue hor c'hroui er bed-man ; a na mui-na-mœz en doare-all. ●(1870) MBR 204. Na mui na meaz, ne dalvez ket d'ezhan hirvoudi na klemm.

    (4) Mont er-maez a : quitter l'état de.

    ●(1936) BREI 455/3d. An negus, koulskoude, ne fell ket d'ezan mont er-mêz a roue nag a vestr. ●(1969) BAHE 62/46. Met da be oad ez aer 'maez a vugel ? Evidon-me, va bugaleaj a oa echu an deiz ma oan kaset d'ar skol.

    (5) Bezañ taolet er-maez a : être déchargé de.

    ●(1904) BOBL 03 décembre 11/3c. Ar Rouz, taolet er meaz a vaer hevlene.

    III. Prép. De.

    ●(17--) Cc 2050. priuet mes ar goellet. ●2144. cheff mes on lesen.

    ►[form. conju.]

    S1 maezon

    ●(1982) PBLS 584. (Sant-Servez-Kallag) 'maeson, tr. «(hors) de moi.»

    S2 maezout

    ●(1982) PBLS 585. (Sant-Servez-Kallag) 'maesout, tr. «(hors) de toi.»

    S3m maesañ

    ●(1982) PBLS 585. (Sant-Servez-Kallag) teu komz ebed 'maesañ, tr. «il ne vient pas un mot (hors) de lui, il n'ouvre pas la bouche, ne veut pas ouvrir la bouche.»

    S3f maesi

    ●(1982) PBLS 585. (Sant-Servez-Kallag) 'maesi, 'maesehi.

    P1 maezomp

    ●(1982) PBLS 585. (Sant-Servez-Kallag) 'maesomp.

    P2 maezoc'h

    ●(1982) PBLS 585. (Sant-Servez-Kallag) 'maesoc'h.

    P3 maeze

    ●(1982) PBLS 585. (Sant-Servez-Kallag) 'maese.

    IV. Roeñviñ d'ar maez, roeñviñ er-maez : voir roeñviñ.

  • maez-ar-stourm
    maez-ar-stourm

    m. Champ de bataille.

    ●(1867) MGK 68. Mez-an-stourm. (Ce mot composé aujourd'hui nom propre de famille), signifie champ de bataille. Je ne l'ai jamais vu ni dans aucun écrit breton ni dans aucun dictionnaire.

    ●(1905) BOBL 24 juin 40/1f. Interet a oa en eur bez, var maez-ar-stourm, e benn troet var zu an Enebour. ●(1911) BUAZperrot 611. e kreiz meaz-ar-stourm.

  • maez-bro
    maez-bro

    s. & adv.

    I. S. Pays étranger(s).

    ●(1896) HIS 31. Moïs (…) e ias de véz-bro.

    ●(1905) LZBg Du 257. Er visionerion eit méz-bro.

    II. Adv. A-vaez-bro : de l'étranger.

    (1) Loc. adv. De l'extérieur, de l'étranger.

    ●(1849) LLB 814-815. Lausket en dudchentil de hadein ou hoedeu / A hué deit a vez bro.

    ●(1910) ISBR 13. tuchentil deit a véz-vro. ●(1931) GUBI 200. tud arriù a véz-bro.

    (2) Épith. Étranger, extérieur au pays.

    ●(17--) TE 201. hum aliein guet mèrhèt a væz-bro. ●244. En aliance e ras er Juivèt-hont guet mèrhèt a væz-bro.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 67. er Vissionerion a vès-bro. ●110. er missioneu a Vès-bro. ●(1855) BDE 468. en treu préciussan a vés-bro. ●(1861) BSJ 38. aveit monnèt én un doar a væz-bro. ●(1866) LZBt Ebrel 115. ar boblo a vez-bro. ●(1896) HIS 51-52. èl ma tenné d'er gouhoni, èañ e amoèdas get merhied a véz-bro.

    ●(1907) VBFV.bf 52b. tud a véz bro, tr. «étrangers.» ●(1929) MKRN 23. an dud a vez-bro, tr. «les étrangers.» ●(1942) DHKN 25. er Misioneu a véz-vro.

  • maez-kêr
    maez-kêr

    m. Faubourg.

    ●(1876) TDE.BF 446a. Meaz-kear, s. m., tr. «Faubourg de ville. Il ne s'emploie que dans la forme suivante : E meaz-kear, dans le faubourg.»

    ●(1927) LZBt Meurzh 75. hanvet da berson en eur barrouz neve c'hret e mezkear Lyon.

  • maezad
    maezad

    s. -où Petit champ allongé.

    ●(1985) OUIS 175. petits champs allongés, tr. « mezadou ».

  • maezaer
    maezaer

    m. –ion Campagnard.

    ●(1939) RIBA 20. aveit lakat er mézeuour de labourat.

  • maezhur
    maezhur

    voir mezhur

  • maezhurat
    maezhurat

    voir mezhur .2

  • maeziad .1
    maeziad .1

    m. –ed Campagnard.

    ●(1934) BRUS 269. Un campagnard, tr. «ur méziad –ed.» ●278. Un campagnard, tr. «ur méziad –ed.» ●(1939) RIBA 22. ur haeh méziad.

  • maeziad .2
    maeziad .2

    m. –où Contenu d'un grand champ.

    ●(1732) GReg 728a. Une belle plaine de bled, tr. «ur mésyad caër a ed. p. mésyadou caër a ed.»

  • maeziadoù
    maeziadoù

    plur. Grands champs.

    ●(1732) GReg 149a. Grand champ, étenduë de terre close, où il y a plusieurs portions marquées par des pierres bornales, tr. «mæsyadou.»

  • maezioù
    maezioù

    voir maez .2

  • maezouad
    maezouad

    m. –où (agriculture) Contenu d'un grand champ formé de parcelles.

    ●(1849) GBI i 54. Kenta ma lakiz ma louzou, da c’houd ha hi oa mad, / Oa ’n ur mezoad segall hen doa hadet ma zad, tr. « La première fois que j’employai mon sortilége, pour l’éprouver, / Ce fut un champ de seigle ensemencé par mon père ».

  • maezouer
    maezouer

    m. –ion Homme de la campagne.

    ●(1934) MAAZ 171. Ur mézeuour e oè oeit, un dé, de strepein lann-groah.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...