Recherche 'menn...' : 20 mots trouvés
Page 1 : de menn (1) à mennozhiet (20) :- mennmenn
m. –ed ,–où
(1) (zoologie) Petit des caprins et des ovins.
●(1499) Ca 135b. Menn. g. cheureau. ●(1633) Nom 31a. Caprea : cheureau, cheureul sauuage : vn mennic goüez. ●33a. Hœdus : cheureau : vn menn gaufr.
●(c.1718) CHal.ms i. cheurottin, tr. «mennic.» ●(1732) GReg 717b. Petit de toutes femelles à quatre piés, exceptées la vache, la truïe, & la chatte, tr. «Menn. p. menned. mennicq. mennedigou.» ●(1752) PEll 593. Menn, Chevreau, le petit d'une chèvre.
●(1849) LLB 1429. desaw ol er meneu. ●(1879) ERNsup 162. menn, men(n)eik, chevreau, St-M[ayeux], Plounez ; plur. men(n)eghao, Lanr[odec].
(2) sens fig. Roupie.
●(1879) ERNsup 162. menn, men(n)eik, chevreau, St-M[ayeux], Plounez ; plur. men(n)eghao, Lanr[odec]. Ce mot et son diminutif ont pris en outre l'acception de «roupie», Pléhédel (d'où l'adj. menn'kus, Lanv[ollon], qu'on voit, comme les chèvres, dumosâ pendere...
- menn-gavrmenn-gavr
m. menned-gavr Chevreau.
●(c.1718) CHal.ms i. cheureau, tr. «ur menn gaur'.» ●(1732) GReg 163b. Chevreau, ou, cabril, le petit d'une chevre, tr. «menn-gaour. p. menned gaour, mennou-gaour.» ●(1752) PEll 593. Menn, Chevreau, le petit d'une chèvre. On dit quelquefois Menngawr, Chevreau de chèvre. ●(17--) TE 41. deu vènn-gavr (…) er ménnét-gavr-hont.
●(1925) SFKH 13. Foér er méned gavr.
- menn-karv
- mennad .1mennad .1
m. –où
I.
(1) Demande, objet de la demande.
●(1557) B I 676. Da hol mennat so dit pep stat grataet, tr. «toutes tes demandes te sont accordées.»
●(1659) SCger 38b. demande, tr. «mennat.» ●159a. menat, tr. «demande.» ●(1732) GReg 262b. Demande, tr. «ménnad. p. ménnadou.» ●(1792) BD 3885. permetet guenen eur mennat, tr. «permettez-moi un vœu.»
●(1883) KNZ 68. Mar fell d'hac'h pedi ha pedi er-vad, / Et d'ar Minihi da glask ho mennad.
(2) Intention, dessein, idée, projet.
●(1872) ROU 81a. Dessein, tr. «Mennad.» ●97a. Projet, tr. «Mennad.»
●(1911) BUAZperrot 438. E vennad n'oa ket fall, fall e oa avat an doare d'e gas da benn.
(3) Offre.
●(1659) SCger 85a. offre, tr. «mennat.»
(4) Prière.
●(1659) SCger 97a. priere, tr. «mennat.»
II. [en locution]
(1) Goulenn ur mennad gant ub. : faire sa demande auprès de qqn.
●(1933) MMPA 176. Deomp evelte, leun a fizians, d'en em erbedi ouz hon Mam ha da c'houlenn diganti hon mennad.
(2) Kaout e vennad : obtenir ce que l'on demande.
●(1866) LZBt Genver 94. ha bean ho devoe ho mennad. ●(18--) SBI I 256. Setu deus bet Jannet he mennet, tr. «voilà que Jeanette a obtenu ce qu'elle désirait.»
●(1910) MBJL 111. Setu, velkent, bet ganimp hon mennad.
(3) Reiñ e vennad da ub. : accorder sa demande à qqn.
●(1866) LZBt Gouere 166. N'helliz ket rein he vennad d'ehan.
●(1903) MBJJ 272. Doue, 'vit-se, na roaz ket d'ei he mennad. ●(1920) LZBt Meurzh 2. Ma Zad a rei dalc'hmad o mennad d'ar re Hen pedo. ●(1933) MMPA 9. chilaou hon fedenn ha rei d'imp hon mennad.
(4) Refuziñ e vennad da ub. : refuser sa demande à qqn.
●(1852) MML 22. na biscoas Doue na neus refuset da Vari he mennat.
(5) Klevout mennad ub. : accorder sa demande à qqn.
●(1852) MML 4. chelaouet ma feden, clevet ma mennad.
(6) Dilezel e vennad : abandonner son projet.
●(1911) BUAZperrot 172. e teue e vamm da ober d'ezan dilezel e vennad.
(7) Heuliañ e vennad : poursuivre son dessein.
●(1911) BUAZperrot 448. e c'hellas kaout aotre da heuilh e vennad.
(8) Kas e vennad da benn : réaliser, accomplir son dessein.
●(1911) BUAZperrot 506. Evit beza gwell e tro da gas e vennad da benn.
- mennad .2mennad .2
m. –où (droit) Moutonnage.
●(1732) GReg 143b. Cens païable en brebis, chevreaux, tr. «Ménnad. p. ménnadou. (de menn, chevreau, agneau, faon.).» ●644b. Moutonnage, terme de coûtume, & de droit Seigneurial, tr. «mennad.»
- mennadiñmennadiñ
v. tr. d. Ambitionner, viser, projeter, avoir pour dessein.
●(1931) ANDO 25. mennadi a raen bremañ labouriou ec'hon, galloudek ha dreistniver.
- mennadurmennadur
m. Volition.
●(c.1500) Cb. [mennat] Jtem hec postulatio / onis. gal. demande. bri. mennadur.
●(1931) VALL 790b. Volition, tr. «mennadur m.»
- mennadurezh
- mennatmennat
voir mennout
- mennedmenned
voir mennad .1
- mennedigezh
- mennentezmennentez
f. Volonté.
●(1974) YABA 12.10. Revé ma vo vennanté Doué ! ●(1975) YABA 06.11. un tammig vennanté vad. ●(1975) LIMO 20 décembre. Nedeleg eurus d'en oll dud a vennanté vad ! ●(1976) LIMO 18 décembre. Ne vank med kalon ha vennanté. ●(1979) LIMO 22 décembre. peah ar en douar d'en dud a vennanté vad !
- mennermenner
m. –ion Demandeur.
●(c.1500) Cb. [mennat] Jtem hic petitor / oris. g. demandeur. b. menner.
●(1931) VALL 196b. Demandeur (en justice), tr. «menner.»
- mennerezh
- mennidik
- mennigusmennigus
adj. = (?).
●(1879) ERNsup 162. menn, men(n)eik, chevreau, St-M[ayeux], Plounez ; plur. men(n)eghao, Lanr[odec]. Ce mot et son diminutif ont pris en outre l'acception de «roupie», Pléhédel (d'où l'adj. menn'kus, Lanv[ollon], qu'on voit, comme les chèvres, dumosâ pendere...
- menniñmenniñ
v. intr. (en plt des ovins, des caprins) Mettre bas.
●(1744) L'Arm 282a. Faire ses petits (parlant de la chévre), tr. «Mênnein.»
- mennout / mennatmennout / mennat
v.
I. V. tr. d.
(1) Faillir.
●(1876) BJM 107. Ar bloaz araoc, an tad Maner a vennas beza lazet eno gant un dijentil. ●(1880) SAB 232. mar teufe d'in mennout disesperi.
●(1926) FHAB Genver 8. an Aotrou de Guise a oa gantan a vennas en em goll e-unan o klask e zavetei.
(2) Croire.
●(1909) KTLR 112. Mennout a reant klevet iouac'hadennou ar bleizi.
(3) Désirer, aspirer.
●(1860) BAL 38. a ne dlient-ii ket mennout dibrada diouz an douar de heul ?
(4) Demander.
●(1499) Ca 135b. Mennat. g. demander. ●(1530) Pm 22. Guerhez guynuidic benniguet / Gant he map quer ouz hon erbet / Hac ouz mennat don hon rouez, tr. «Vierge bienheureuse, bénie, / A son cher fils nous recommandant, / Et demandant instamment notre bien.»
●(1732) GReg 263a. Demander, tr. «ménnat. pr. mennet.» ●Demander une chose à quelqu'un, tr. «ménnout un dra-bennac digad unan-bennac.»
(5) Vouloir.
●(14--) N 329. Ouzouchuy goulenn a mennaff, tr. «Je veux vous demander.» ●986. Guelchi a mennaff quentaf prêt / Breman hep nac ma daoulaguat, tr. «Je veux laver tout d’abord / Maintenant, sans plaisanterie, mes yeux.» ●(14--) Jer.ms 249. Hoz ranczonaff ne menaff quet, tr. «Je ne veux pas vous rançonner.» ●(1557) B I 56. Me menn pep hent hep nep fent hoz sentiff, tr. «Je veux de toute façon vous obéir sans feinte.» ●268. Monet a hanen a mennaff / Euit vetez, tr. «Je veux m’en aller d’ici aujourd’hui.» ●782. Stou da penn me menn da crennaff, tr. «Baisse la tête, je veux la couper.» ●(1580) G 1217. An yth eus an gryñol lyer (lire : greunyer lijer) a quemeront (lire : quemerant). / Lazrez dyvat ha teñ eval heñ a mennont (lire : mennant, rime en -ant). / Map Doe ne aznevont (lire : aznevant) hac y a amanto ?, tr. « Le blé du grenier, ils le prennent subtilement ; / Ils veulent ainsi voler méchament et durement. / Ils ne connaissent par le Fils de Dieu ; est-ce qu’ils se corrigeront ? »
●(1849) LLB 31-32. mar venet biwein, / Ret e vou labourat. ●153. Venein e hramb gober perpet hou volanté.
●(1911) BUAZperrot 133. a lakeas an tan var drevajou e amezeien heb her mennout. ●221. kement hini a venne bresa gwiriou an Iliz. ●(1922) EOVD 200. èl pe venneheh difari er réral.
(6) Menacer de.
●(1878) EKG II 285. he c'haloun a venn mankout d'ezhi.
●(1911) BUAZperrot 122. da gennerzi ar venec'h yaouank, a venne fallgaloni. ●142. an techou fall o vennout kregi ennan. ●474. ar gernez o vennout koueza varno. ●539. D'an trizekvet kantved (…) e venne [an iliz] koueza en he foull.
(7) Mennout diwall : prendre garde.
●(1849) LLB 120. Er hâ hag en toseg (…) / E gousiou hou kran ma ne venet dihoal.
(8) Tourner à.
●(1955) VBRU 45. hag echuiñ a reas ivez ar veaj-mañ a venne bezañ ur c'hastiz.
(9) = (?).
●(1866) SEV 156. Klevit ha mennit mad, mar gellit, peger braz eo ar boan-ze.
(10) Mennout digant : exiger de.
●(1580) G 586-587. Re a menn an rebuster / dyguenomp, tr. «Il demande (l'usage ?) de trop de rigueur / A nous.»
(11) Cuider, penser, croire.
●(1659) SCger 35b. cuider, tr. «mennat.» ●90b. penser, tr. «mennat.» ●i'ay pense faire cela, tr. «mennet ameus ober-se.»
II. V. impers.
A. Mennout da.
(1) Vouloir.
●(1923) KNOL 10. Mennout a ra d'in e zevel [an ti]. ●(1924) SBED 67. Me zud mar vén dehé un dé men diméein. ●68. Me vén d'ein gout neoah pe sort mechér e hra. ●(1949) KROB 18-19/13a. Hemañ a lavaras d'e hini goz e venne dezañ mont, araok pignat en e wele.
(2) Croire.
●(1909) KTLR 93. Mennout a reaz d'ezhi beza en eur gouent.
(3) Faillir.
●(1949) KROB 18-19/13b. ma vennas dezañ koueza a fardegleo war ar vreo goz.
B. Da vennout eo : c'est à souhaiter.
●(1935) BREI 439/3c. Da vennout eo, zoken, e teskfe ar vugale skriva brezoneg.
- mennozhmennozh
m. –ioù
I.
(1) Désir.
●(1659) SCger 77b. maugré que i'en aye, tr. «enep ma menos.»
●(1906) FHAB Gouere/eost 308. Tad Santel, hoc'h oll mennoziou a zo urziou evit ho servicher. ●(1906) FHAB Gwengolo/Here 326. gouarnet gant-ho hervez ho mennoz ha reolennou. ●(1909) FHAB Genver 1. N'hor beus ken mennos nemet teuler, hervez hor galloud, eun haden vad bennag etouez an dud. ●(1910) MBJL 56. mennoz an otro Bourne. ●(1914) RNDL 116. mennohieu. ●(1925) BILZ 125. en en benn e troidelle mennoziou dishegar.
(2) Projet, dessein, intention.
●(1864) SMM 52. tud a venne ober an dra-ze hag an dra-hont, hag a zo eat ho mennoziou gantho e goelet ar bez ! ●(1869) FHB 237/220b. ar mennoz a zo pell-zo e ma fenn. ●(1870) MBR 80. distroit diwar ho mennoz, aotrou, tr. «changez de pensée, monsieur.». ●(1878) EKG II 17. Ne c'hellaz ket, siouaz ! dont a-benn euz he vennoz. ●194. Klask bag da vont da Vro-Zaoz, ne ket hennez eo va mennoz.
●(1911) SKRS II 33. mennoziou he enebourien. ●(1911) BUAZperrot 545. ne c'helljont ket kas o mennoz fallakr da benn. ●(1954) VAZA 70. Met pebezh distokadenn pa glevis digant re all he menoz gwirion.
(3) Mennozh start : résolution, ferme intention, propos.
●(1911) BUAZperrot 817. kaout eur mennoz start d'en em viret diouto [pec'hejou] en amzer da zont. ●(1936) PRBD 34. ha na gemer menoz stard ebet. ●49. ma laka en hor c'halon, ar menoz stard da jomm heb pec'hi.
(4) Idée.
●(1732) GReg 67a. Avis, sentiment, tr. «meno. menos.» ●710b. Pensée, jugement, estime tr. «Menos. meno.»
●(1847) FVR 152. Dira-z-han e tiskleriann net ma holl mennosiou. ●(1873) FHB 463/366a-b. n'ho devoa karget he benn nemet a venosiou balc'h hag amzere.
●(1963) LLMM 99/268. e oa bet kastizet abalamour d’e venozioù politikel.
(5) =
●(1912) LZBl Genver 304. Setu ar mennoziou a reketan evid-oc'h oll.
II. [en locution]
(1) Ober diouzh e vennozh : faire à son idée.
●(1870) MBR 16. War gement-se e raio dioc'h he mennoz.
(2) Bezañ e mennozh ub. : être dans le propos, l'intention de qqn.
●(1878) EKG II 214-215. N'eman ket em mennoz dont da gounta d'eoc'N'eman ket em mennoz dont da gounta d'eoc'h ar pez a zo c'hoarvezet. ●231. N'eman ket em mennoz kounta d'eoc'h ken nebeut deiz evit deiz buez Mari Toullek. ●(1889) SFA 192. N'eman ket em mennoz kounta d'eoc'h histor an Trede Urz.
●(1921) PGAZ 10. Skriva buez enez Eussa ne ma ket e va mennoz.
(3) Seveniñ mennozh ub. =
●(1907) KANngalon Mezheven 416. seveni menoziou Hor Zalver. ●(1909) MMEK 143. varnez seveni o mennoz diaoulek. ●(1911) BUAZperrot 776. e vennoz a oue sevenet.
(4) Reiñ e vennozh da ub. =
●(1907) KANngalon Eost 480. Setu ar mennoz birvidika roet d'hin gant ar Galoun adorabl-ze.
(5) Kaout e vennozh : obtenir satisfaction.
●(1911) BUAZperrot 609. ne 'z ajent kuit nemet p'o divije bet o mennoz.
(6) Kemer ar mennozh : prendre la ferme décision, la résolution de.
●(1911) BUAZperrot 830. hag e kemeras ar mennoz start da ren eur vuez pinijennusoc'h ha kristenoc'h eget an hini en devoa renet beteg neuze. ●881. miret en he c'halon ar mennoziou he deus kemeret.
(7) Kaout mennozh da : avoir l'intention de.
●(1910) FHAB Kerzu 365. Mikael oa hag e vab Yannik o doa mennoz da vont var vor da besketa.
(8) Mennozh zo da = c'hoant, ratre.
●(1922) KANNgwital 234/381. Mennoz zo da ziskleria.
(9) Bezan skañv e vennozh : avoir la conscience tranquille.
●(1924) BILZbubr 40/896. Met an ôtrou person n'oa ket ken skanv e vennoz.
- mennozhietmennozhiet
adj. Bezañ mennozhiet mat : avoir une bonne idée.
●(1910) MBJL 48. ec'h ê bet menoziet mat ar gabusined.