Devri

Recherche 'mirout...' : 1 mots trouvés

Page 1 : de mirout-miret (1) à mirout-miret (1) :
  • mirout / miret
    mirout / miret

    v. tr.

    I. V. tr. d.

    (1) Garder, surveiller.

    ●(1499) Ca 139a. Miret. g. garder. ●(1530) Pm 179. Heman en tensor enoret / Nep a mir guir ne pirill quet, tr. «Ceci est le trésor honoré, / (Tel) que quiconque conserve fidèlement ne périt point.» ●(1557) B I 368. A ny ya, Gueguen, dan menez / Da miret hon deffuet vetez, tr. «Allons-nous Gueguen, à la montagne garder nos brebis aujourd'hui ?» ●(1575) M 712-713. An Ælez so roet, don myret hep quet sy : / Contaff enq á rencquont, tr. «Les anges sont donnés pour nous garder, sans doute ; / Ils doivent rendre un compte minutieux.

    ●(1659) SCger 160a. miret, tr. «garder.» ●(1727) HB 161. da viret ar moc'h. ●(17--) SP II 60. Laqaet mezaer da viret an deved.

    ●(1849) GBI I 196. Pelec'h lakaïnn me ma fried da viret ?

    (2) Mirout e c'her : tenir sa parole.

    ●(1869) TDE.FB 432b. Observer ses promesses, tr. «miret he c'her.»

    ●(1915) MMED 50. Sevel a reaz eul levr kaer evit miret e c'her.

    (3) Mirout al lezenn, ur gourc'hemenn : observer, respecter la loi, un commandement.

    ●(1659) SCger 85a. obseruer, tr. «miret.»

    ●(1839) BSI 44. ferm da viret al lezenn, hep disputal var nezi. ●(1856) VNA 159. observer les Commandements de Dieu, tr. «mirèt Gourhemeneu Doué.» ●(1868) KMM 261. An ini eta ne vir ket lezenn Doue. ●(1879) GDI 23. beah sourciussoh de virein gourheméneu Doué. ●226. mirein lézen Doué.

    ●(1904) SKRS I 112. Jezuz (…) a vire gant he ziskibien lezennou Moïzez. ●(1906) KANngalon Gwengolo 197. miret ar gourc'hemen-ze. ●(1907) AVKA 78. neb a viro ar Lezen. ●(1911) BUAZperrot 382. lakât miret lezennou an Iliz.

    (4) (religion) Chômer (une fête).

    ●(1659) SCger 25b. chommer vne feste, tr. «miret vr gouel.» ●57a. fester, tr. «miret vr gouel.»

    ●(1906) KANngalon Gwengolo 197. Miret ar Zul. ●(1911) BUAZperrot 128. ar broiou ma virer enno gwella ar zul. ●482. ar goueliou n'o miret ket.

    (5) Conserver, garder (la nourriture).

    ●(1499) Ca 24a. g. garde mengier. b. an lech maz mirer an boet.

    ●(1911) BUAZperrot 385. An holen a vlaz, a vir hag a yac'ha an traou.

    (6) Mirout ouzh, diouzh : préserver de.

    ●(1530) Pm 5. Roanez spes an abestel / A mir had adam ouz cafuoez, tr. «Brillante reine des apôtres, / Qui préserve du chagrin la race d'Adam.»

    ●(1659) SCger 96b. preseruer quelqu'vn de, tr. «miret vrebenac eus.» ●(c.1680) NG 599-600. Hac eue miret Braih / Doh en huguenaudet.

    ●(1907) BOBL 10 août 150/2e. aliou pouezuz evit kaout eur c'herzet reiz ha mirout an ijin deuz an uz. ●(1911) BUAZperrot 39. o miret diouz an ifern.

    (7) Garder, réserver.

    ●(1659) SCger 104b. reseruer pour demain, tr. «miret voar ben arc'hoas.»

    ●(1848) SBI I 160. Miret c'hui ho tamezo d'an neb ho goulenno, tr. «Gardez vos damasseries pour qui en voudra.»

    (8) Mirout ub. a : empêcher qqn de.

    ●(c.1680) NG 441. un miret a pehin. ●(1790) MG 248. eit ou miret a grial.

    (9) Mirout udb. ouzh ub. =

    ●(1612) Cnf 64b. Miret è gobr hac è saler ouz an labourer, hac an seruicher.

    (10) Mirout e zisentez : réserver sa décision.

    ●(1931) VALL 651b. Réserver sa décision, tr. «miret e zisentez L[éon].»

    (11) Hep mirout nikun : sans réserve.

    ●(1732) GReg 811b. Sans reserve, sans excepter aucun, ou rien, tr. «Hep miret necun.»

    (12) Mirout ar yun : observer le jeûne.

    ●(1911) BUAZperrot 370. Miret a rea yunou an Iliz.

    II. V. tr. i.

    (1) Mirout ouzh ub. : empêcher qqn de.

    ●(1659) SCger 49a. empescher, tr. «miret ouz &c.»

    ●(1891) MAA 48. da veza bet miret outan gant he bobl laza he vab kalounek Jonathas !

    ●(1911) BUAZperrot 635. e c'hoanteas mont da leanez, mes he c'herent a viras outi. ●(1963) LLMM 99/265. abalamour ma virent outañ kas da benn ul labour boulc’het gant kement a verv.

    ►absol.

    ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/232). lavarit d’in petra zo oc’h ober poan d’eoc’h, ha, mar gellan me a viro.

    (2) Mirout a, da : s'empêcher de, se garder de.

    ●(1878) EKG II 66. n'oun ket evit miret da vousc'hoarzin ouc'h ho klevet.

    ●(1900) MSJO 233. Ha pried Joseph n'hellas ket mirat da voela.

    (3) Mirout oc’h udb :

    ●(1900) MSJO 19. da virat oc'h trouz.

    (4) Mirout na + v. : prendre garde que.

    ●(14--) Jer.ms 59. Maz lazyff fyn an mastyn hec. / Myret na achapo an louhec., tr. « Que je tue bien le mâtin répugnant. / Prenez garde que n’échappe le pouilleux. »

    ►absol.

    ●(1575) M 2535. Homan en canafenn, à crenn myr he lenny, tr. «Tel est le chant, garde bien que tu ne le prononces.»

    ●(1893) IAI 15. Lod euz ar Yuzevien konvertiset a felle dezho lakâd ar Bayaned en em gonvertise da blega d'al lezen goz. Sant Paol a vire.

    (4) Petra a virfe ? : pourquoi pas, qu'est-ce qui empêche ?

    ●(1867) MGK 120. daoust petra virfe ? ●(1880) SAB 73. petra virfe da viana na lavarfet : Va Doue, goalc'hit ma ene mui-ouz-vui.

    ●(1908) FHAB Ebrel 102. Petra virfe eta, aot. 'n eskob, na veffemp er joa ? Petra virfe ouzomp da zigemeret e triomph an hini a deu abers Doue. ●(1909) BLYA 75. Plijadur kalz ho peus, ha levenez hirie, / Ha petra a virfe ? Dleet eo, ma Doue !

    (5) [empl. devant un v.] Empêcher de.

    ●(1889) SFA 157. gourc'hemenn ar pez a gafche mad, ha miret ober ar pez a gafche fall.

    III. V. pron. réfl. En em virout.

    (1) Se conserver.

    ●(1633) Nom 66b. Pomum fugax : fruict qui ne se garde guere : frouez nen em mir quet pell.

    ●(1732) GReg 200a. Se conserver, tr. «hem viret.»

    ●(1924) FHAB Eost 295. Sant Erwan a ranke en em viret ken glan hag eun êl.

    (2) Se garder (pour une autre action).

    ●(1877) EKG I 288. Goazed a galoun oc'h, en em virit evit eur veach-all.

    (3) En em virout a : s'abstenir de.

    ●(1659) SC 86. continançç, oc'h en em viret a bep drouc.

    ●(1907) AVKA 157. N-am viret a Jalouzi.

    (4) En em virout a : s'empêcher de, se retenir de.

    ●(17--) VO 58. Poén em boai doh hum virèt a hoarhein ar hé houst : mæs ne oai quet bet moyand-teign hum bad.

    (5) En em virout ouzh : s'abstenir de.

    ●(1732) GReg 6b. S'abstenir de pecher, tr. «è nem viret ouc'h pec'hed.»

    ●(18--) SAQ II 142. en em viret ouz ar pec'het en amzer da zont.

    ●(1923) KTKG 39. Petra ranker da ober evit en em viret pe en em zivoaza dioc'h ar pec'hed-se ?

    (6) En em virout diouzh, ouzh : se garder, se protéger de.

    ●(1857) CBF 76. En em virit ouz ann avelou red, tr. «Evitez les courants d'air.»

    ●(1923) FHAB C'hwevrer 55. evit en em viret, i hag o zud, dioc'h ar prosezou stank bras d'ar c'houlz-se.

    IV.

    (1) Mirout greunenn ouzh ub. : voir greunenn.

    (2) Mirout un annoar diwar e vuoc'h : voir annoar.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...