Devri

Recherche 'miz...' : 22 mots trouvés

Page 1 : de miz-1 (1) à mizvezhiad (22) :
  • miz .1
    miz .1

    m. –ioù

    I.

    (1) Mois.

    ●(1499) Ca 139b. Mis. g. moys. ●(1612) Cnf 19a. vn bloaz, vn mys, vn sizun, pé un dez. ●45b. nep à prest eth didaluez, ha gouazcet è mis Æprell. ●(1650) Nlou 25. Da pen an nao mis fournisset, tr. «Au bout des neuf mois accomplis.»

    ●(1659) SCger 80b. mois, tr. «mis p. iou.» ●160a. mis p. misiou, tr. «mois.» ●(c.1680) NG 1240. Euit vr mis. ●(1732) GReg 632a. Mois, espace de 30 jours, tr. «Miz. p. mizyou. Van[netois] miz. mizëu. mih. p. mihëu.» ●(17--) TE 2. er blæyeu, er sasunieu, er mizieu hac en déieu.

    ►[au plur. après un art. ind. suivi de «bennak»] Ur mizioù bennak : quelques mois.

    ●(1877) FHB (3e série) 43/337a. Beva reaz eur misiou benak. ●(1888) LTU 17. eur misiou bennag n'en devoa ken.

    ●(1923) KNOL 217. Eur miziou bennak, goude, ar gazez a gailharas, respet deoch ! ar pallennou kaer.

    (2) Mizioù du : hiver.

    ●(1955) BLBR 85/1. Ar miziou du a zo o rén.

    ►local. Automne.

    ●(1732) GReg 71a. Automne, troisiéme saison de l'Année, tr. «Van[netois] er mizeü du.»

    (3) (religion) Miz Mari : mois de Marie (mai).

    ●(1922) KANNgwital 234/375. Miz Mari (...) Perag eo miz mae miz ar Verc'hez ?

    (4) (physiologie) Menstrues.

    ●(1633) Nom 262b. Mensium suppressio : suppression des mois és femmes : supression á misyou an graguez, pa mouz ô amser ouz an graguez.

    ●(1659) SCger 58a. fleurs des femmes, tr. «misiou.» ●(c.1718) CHal.ms ii. fleurs des femmes, tr. «amserieu, mercheu, misieu.»

    II. Ober plegadenn miz Eost : voir plegadenn.

  • miz .2
    miz .2

    m. –où

    I.

    (1) Coût.

    ●(1557) B I 59. Gant cals a mis, tr. «à grands frais.»

    ●(1659) SCger 33b. coust ou coustage, tr. «mis.» ●80a. mise, tr. «mis.» ●(1774) AC vii. Misou ar skol (…) evit peb Scolaëres nemet misou ar bôet.

    ●(c.1820) COF 30. En em zaoni a ra an hostis, / hac an efer a bae ar mis. ●(1876) TDE.BF 462a. Miz, s. m. tr. «Dépense. Ce mot n'est usité qu'au pluriel mizou, frais, dépense.»

    (2) Rak miz : en raison du coût.

    ●(1576) Gk II 124. An librer rac mys n'en deuex deuruezet taillafu diphtongou, ha cal a lizerennou aral.

    (3) Dépens.

    ●(1659) SCger 160a. mis p. misou, tr. «dépens.»

    (4) Kaout miz =

    ●(18--) MILg 238. Ann nep a gont hep he ostis / a gont diou veach hag en deus miz.

    (5) (?) D'e viz frej (?) : à ses frais.

    ●(1927) LZBt Genver 29. Hag ec'h eas, d'e viz-frêz, beteg ar vro ar muian noazus d'ar iec'hed.

    (6) War ho miz : à vos frais.

    ●(1872) ROU 86b. A vos frais, tr. «var ho miz.»

    II. [au plur.]

    (1) E mizoù ub. : aux frais, aux dépens de qqn.

    ●(1732) GReg 267b. A mes dépens, tr. «Em misou.»

    ●(1874) FHB 502/251a. ober, en he vizou he unan, eun enterramant deread d'ar paour.

    ●(1907) VBFV.fb 28b. dépens (à mes), tr. «ém mizeu.» ●(1909) MMEK 46. an duk a reaz he c'hreski hag he c'hempen en e vizou e-unan. ●(1911) BUAZperrot 596. ouspen-ze e lakeas sevel en e vizou e unan eun nebeut keariou d'ar gristenien.

    (2) Kaout mizoù gant ub. : avoir des frais occasionnés par qqn.

    ●(1906) KANngalon Kerzu 270. Reketi a ra ar maro d'he dud m'hen deuz mizou gantho. ●(1926) SAHE 24. sant Herve na felle ket d'ezan en devije bet Innok re a vizou gantan.

    (3) Kemer mizoù gant ub. : faire des frais pour qqn.

    ●(1995) BRYV III 60. (Milizag) N'on-eus ket goulennet digand on tud kemered mizou ganeom.

    (4) =

    ●(1920) AMJV 71. heb mizou ebet evithan.

    (5) (droit) Dépens.

    ●(1732) GReg 267b. Etre condamné aux dépens, tr. «Beza condaunet d'ar misou.»

    (6) Mizoù-post : frais de port.

    ●(1926) FHAB Meurzh 100. Ar paper hag ar mizou-post a gera.

    (7) Bezañ koll-gounit gant ar mizoù : faire une opération blanche.

    ●(1961) BAHE 27/20. Div wech e oa bet karget-chouk an tankarr, hag evel-se e oa bet ar barrez koll-gonid gant ar mizoù.

    III.

    (1) Seul priz seul miz : voir priz.

    (2) Tu priz tu miz : voir priz.

  • miz .3
    miz .3

    m. = (?) Construction (?).

    ●(17--) TE 199. ean e laquas é spi de sehuel eit-ou [eit Doué] ur Palès, ar béhani é padas er miz puarzêc vlai.

  • miz-medem
    miz-medem

    m. Septembre.

    ●(1744) L'Arm 356a. Septembre, tr. «Miss-Menndêm.»

  • mizad
    mizad

    voir miziad

  • mizan
    mizan

    f./m. (marine)

    I. (en plt des voiles)

    (1) Misaine.

    ●(1732) GReg 967a. Voile de misaine, tr. «Misan. goüel visan.»

    ●(1876) TDE.BF 462a. Mizan, s. m., tr. «Misaine, terme de marine.»

    ●(1959) TGPB 99. Ar strollad da bakañ afo ar ouel vizan izelañ !

    (2) Mizan gornek : voile d'artimon.

    ●(1633) Nom 153b-154a. Epidromus, epidromon : la voille de poupe : misan cornecq.

    ●(1732) GReg 967a. La voile d'artimon : Misan cornecq. goël visan cornecq.

    (3) Mizan valouin : civadière.

    ●(1732) GReg 170b. Civadiere, voile du mât de beaupré sur la prouë, tr. «Misan baloüin.» ●967a. Voile de beaupré, tr. «Misan baloüin.»

    ●(1931) VALL 125b. Civadière, tr. «mizan-balouin.»

    (4) Mizan a studink : petite voile de perroquet.

    ●(1633) Nom 154a. Siparum : la voille qui aide la nauire, quand il ne fait pas de vent : misan á studincq.

    ●(1732) GReg 967a. Tente, ou voile qui aide le vaisseau lorsqu'il ne vente point, tr. «Misan a studincq.»

    II. (en plt des mâts)

    (1) Gwern vizan : mât de misaine.

    ●(1732) GReg 505a. Hune du mât de misaine, tr. «Qastell ar vern visan.» ●607a. Le deuxième mât, mât de misaine, mât d'avant, tr. «Guërn visan. ar vern visan.» ●(1744) L'Arm 233a. Mat (…) De Mizaine, tr. «Guêrnn-Vizain.»

    ●(1876) TDE.BF 462a. Ar wern vizan, tr. «le mât de misaine.»

    ●(1934) BRUS 283. guern vizen, tr. «misaine.»

    (2) Daou vizan : (bateau) deux-mâts.

    ●(1979) VSDZ 14. (Douarnenez) ar bagoù daou-vijin, tr. (p. 183) «les deux-mâts.»

    III. Kastell-mizan : hune de misaine.

    ●(1959) TGPB 103. ur pole diflipet eus ar c'hastell vizan.

  • mizañ
    mizañ

    v. tr. i. Mizañ gant ub. : avoir des débours pour le compte de qqn.

    ●(1874) FHB 471/7a. C’hui zonch deoc’h e c’hellomp-ni miza ganeoc’h evel gant eur prins ?

  • mizer
    mizer

    f. –ioù

    I.

    (1) Misère.

    ●(1744) L'Arm 241a. Misére, tr. «Migère.. Migérieu. m.» ●(1767) ISpour 412. de vreignein guet misere. ●(1783) BV 530. goude da uout maguet un trimisues antier / hep gout Da den gannet dre clas (lire : cals ?) ves a miser. ●(1787) BI 115. quiviniet guet er miser. ●132. Er miserieu ha trebilleu, guet péré é tivonte liess speret er fal Crechenion.

    ●(1834) SIM 14. Al labour a chasse ar vizer hac an dastum eo en ampech da zont. ●(1849) LLB 1888. er guerein el omb en des ou mizerieu. ●(1870) FHB 260/403a. evid kemmeret on oll miseryou, mezepet ar pec'hed. ●(1877) FHB (3e série) 30/237a. ar vizer dibermet a ren.

    (2) Ober mizer d'ub. : faire de la misère à.

    ●(1877) FHB (3e série) 9/67a. greomp mizer d'e vreg, calafetomp he vugale.

    (3) Fritañ mizer : vivre chichemment.

    ●(1859) SAVes 7. Goude eur re gorfad, / E fritt mizer, e za goustad. ●(1867) FHB 120/122a. Ar Vretoned er Havr ne reont, coulz lavaret, nemet frita mizer.

    ●(1927) TSPY 39. n'em eus tamm c'hoant e ve va merc'h pried eul lonker, evit mont da frita mizer.

    (4) Hersiñ mizer : vivre dans la misère.

    ●(1924) SBED 22. Épad ur blé hersein mizér.

    (5) Kaout mizer gant ub. : avoir de la misère, du mal avec qqn.

    ●(1978) BZNZ 71. (Lilia-Plougernev) O ! me 'm eus bet mizer gant hennezh, al loan-se ! Ur rajeureuz kwa.

    II.

    (1) Duiñ gant ar vizer : voir duiñ.

    (2) Fritañ mizer gant paourentez : voir fritañ.

    (3) Tennañ e galon eus ar vizer : voir kalon.

    (4) Tennañ e gof er-maez a vizer : voir kof.

  • mizerabilite
    mizerabilite

    f. Misère.

    ●(1621) Mc 90. an pechet en quecc en quals à miserabiliteou all.

  • mizerablez
    mizerablez

    f. –ed Femme misérable.

    ●(1792) HS 53. éan é rebuttass el ur vizérabléze. ●(17--) BMa 1194. Evoan bet quen miserables, tr. «Que j'avais été si misérable.»

    ●(c.1825-1830) AJC 4416. den na gred lared gir dar visirables se.

  • mizerapl
    mizerapl

    adj. Misérable.

    ●(1659) SCger 76a. malheureux, tr. «miserabl.» ●(1710) IN I 39. quer miserabl se. ●(17--) EN 686. gand an den misirab a neus ma diroudet, tr. «par le misérable qui m'a dévoyée.»

  • mizerdedistac'h
    mizerdedistac'h

    interj. =

    ●(1877) FHB (3e série) FHB 18/149a. Assa, mizerde distac'h ! eme Iann.

  • mizeriañ / mizeriñ
    mizeriañ / mizeriñ

    v. intr. Vivre dans la misère.

    ●(1919) BUBR 7/182. tri miz o vizeri en eur c'hamp. ●(1957) ADBr lxiv 4/473. (An Ospital-Kammfroud) Mizeria : v. – Subsister misérablement. Le nom correspondant est mizerig (g mouillé) : e-pad pegeid e chomo hoa(z) ar mizerig-se da vizeria e-giz-se ? ●(1982) TKRH 83. Bet 'oa du-hont o vizeriñ e Kamp Konli.

  • mizerig
    mizerig

    m. Pauvre miséreux.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/473. (An Ospital-Kammfroud) Mizeria : v. – Subsister misérablement. Le nom correspondant est mizerig (g mouillé) : e-pad pegeid e chomo hoa(z) ar mizerig-se da vizeria e-giz-se ?

  • mizerikord
    mizerikord

    s. Miséricorde.

    ●(1783) BV 3442. ho misericord as sou exordinal.

    ●(1854) PSA II 291. mam a visericord. ●(1856) GRD 40. goulen pardon ha misericord.

  • mizerikordius
    mizerikordius

    adj. Miséricordieux.

    ●(1621) Mc 76. peheny so doucc, meurbet misericordiux.

    ●(1854) PSA II 291. étré é zivréh misericordius.

  • miziad
    miziad

    m. –où

    (1) Durée d'un mois.

    ●(14--) Jer.ms A.1. Ma map a douguys nao mysyat, tr. «Mon fils, que je portais neuf mois.»

    ●(1790) Ismar 386. durand ur misiad.

    ●(1818) HJC 8. abèn i hüéhvet misiade. ●(1872) ROU 92a. Passer un mois, tr. «ober ur miziad.»

    ●(1907) KANngalon Meurzh 352. epad an daou visiad diveza. ●(1915) LILH 31 a Gerzu. ur miziadig d'er muian. ●(1982) MABL I 99. (Lesneven) ur miziad iañ 'bar' 'a foennog.

    (2) Contenu de la durée d'un mois.

    ●(1995) BRYV III 156. (Milizag) daou vizad glao.

  • miziek
    miziek

    adj. Mensuel.

    ●(1914) DFBP 210a. mensuel, tr. «Miziek.»

  • mizilin
    mizilin

    adj. De faible constitution, délicat. cf. milzin

    ●(1906) FHAB Du/Kerzu 371. he zaouarn mizilin. ●(1907) PERS 309. Aot. Person Ars a oa bian, dister ha mizilin.

  • mizus
    mizus

    adj. Coûteux, onéreux, dispendieux.

    ●(1732) GReg 227b. Coutant, ante, tr. «misus.» ●268a. Qui est de dépense, tr. «misus.» ●Le voyage de Paris est d'une grande dépense, tr. «Ar veach a Baris a so misus-bras.»

    ●(1905) LZBg Gwengolo 229. Biùein ar en aud e zou mizus. ●(1911) BUAZperrot 157. mizus ha kaseüs oa evit an ilizou pourchas kement a win offeren. ●817. mizuz evit ar yalc'h.

  • mizvezh
    mizvezh

    m. –ioù Durée d'un moi.

    ●(17--) EN 619. uid ar messes quentan, tr. «pour le premier mois.»

    ●(1931) VALL 473b. durée d'un mois, tr. «mizvez m. pl. iou.» ●(1955) STBJ 181. sizunveziou ha mizveziou meur a wech.

  • mizvezhiad
    mizvezhiad

    m. –où Contenu d'un mois, ce qui se fait en un mois.

    ●(1931) VALL 473b. contenu de cette durée [un mois], tr. «mizveziad m. pl. ou.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...