Devri

Recherche 'moan...' : 7 mots trouvés

Page 1 : de moan (1) à moanin (7) :
  • moan
    moan

    adj. & adv.

    I. Adj.

    A. Attr./Épith.

    (1) Mince.

    (1499) Ca 139b. Moan. g. gresle. ●(1530) Pm 264. pemp planquen a prenn fau / Moan ha tanau, tr. «cinq planches de bois de hêtre, / Minces et grêles.» ●(1530) J p. 148a. Seuet ma goaf en e saf sonn / So lem ha moan didan e bronn /, tr. «Élevez droit ma lance aiguë et mince jusqu'à la hauteur de son sein.» ●(1575) M 2360-2362. alies cargazou (lire : cargaçou) / Carguet á sezyou lem : hac á lies flemou, / An rese lem ha moan : ho goan euel tan glaou, tr. «beaucoup de carquois / Remplis de flèches aiguës et de beaucoup de traits ; / Ceux-là, aigus et minces, les piquent comme des charbons ardents.» ●(1633) Nom 166a. Lucerna simplex : chandelle à simple mesche : goulaouën ez deffe poulchat simpl, moan.

    (1659) SCger 63b. gresle, tr. «moan.» ●80a. mince, tr. «moan.» ●115b. tanue, tr. «moan.» ●160a. moen, tr. «gresle.» ●(1732) GReg 615b. Menu, delié, peu gros, tr. «Van[netois] moën.» ●626a. Mince, tr. «moan. Van[netois] moën

    (2) (Bourse) plate.

    (1920) LZBt Meurzh 28. moan eo yalc’h ar gouarnamant. ●(1942) DADO 21. Erru eo gwall voan da yalc’h vutun, emberr pa’c’h in d’ar bourk e prenin evidout eun tamm brao a vutun.

    (3) (Grain) atrophié.

    (1849) LLB 410. Hou kuneh-tu vou moen ha hou kran sillekoh. ●(1897) EST 18. hou kran moén ha sillek.

    (4) (Voix) grêle.

    (c.1718) CHal.ms ii. fausset uoix aigue, tr. «ur uöeh möen.» ●(1732) GReg 471b. Une voix grêle, tr. «Ur vouëz voan

    (1872) DJL 22. gant eur vouez moan. ●(1896) SBW 12. Ar c'hloc'hik 'neuz eur voez moan ha skeltr.

    (5) Étroit.

    (1804) RPF 188. moeinnet ha diæsset é en hènd ag er Baraouis ! ●(c.1825-1830) AJC 4038. chetu eun nend moan ase. ●5121. en neun hend moan tenval ha don.

    (1903) MBJJ 42. Ha c'hoaz eo moannoc'h an hent. ●(1922) EOVD 8. én henteu moén.

    (6) Kellidoù moan : germes de pommes de terre improductifs.

    (1936) IVGA 67. Ha gouzout a rez petra eo kellidou moan ? Hir e tiwanont, nemet ne roont ket avalou douar. N'int ket priziet.

    (7) (Son) aigu.

    (1856) VNA 8. en é clos, péhani en dès ur son moén, tr. «l'é fermé qui a un son aigu.»

    (1919) BUBR 5/122. Treuzi a reont an aer [an obuziou] en eur leuskel youac'hadennou moan ha skiltrus.

    (8) Petit, léger.

    (14--) N 88. Gant vn taol moan me az goano, tr. «D'un petit coup je t'abattrai.»

    B. Épith.

    (1) Liñsel moan : drap de toile fine.

    (18--) GBI I 20. Ul linsell-voan ho deuz kollet, tr. «elles ont perdu un drap de toile fine.»

    (2) Bragoù moan : culotte, haut de chausses serré.

    (1732) GReg 240b. Culotte, haut de chausses serré, tr. «Braguez moan. bragou moan. Van[netois] hautëu moën

    (1872) DJL 11. he zaouarn ganthan e godellou he vragou-moan.

    (3) Genoù, beg moan : fine gueule.

    (1868) FHB 192/285b. en despet d'ar pez a c'helje da lavaret ar ginaou moan a gomz ar gallec flour ha dibab.

    (1936) DIHU 300/96. Er bégeu moén a gér e zo genemb.

    (4) sens fig. = (?) cf. treut (?).

    (1939) RIBA 156. Dihoariet int bet eit bepred, moéz ha kemenér moén.

    (5) Peu abondant.

    (1944) GWAL 163/173. (Ar Gelveneg) «mat eo bet an traoù ? – netra nemet un taolad moan war-dro kreisteiz» ; «aet kuit ar pesked ha kerkent un taolad all warnom».

    (6) Dour-moan : bile.

    (1941) FHAB Meurzh 127. teurel a ran douar moan dre va beg. ●(1952) LLMM 32-33/133. (Douarnenez) Dour, dour-moan : bile. An dour-moan 'teue din d'al laez.

    (7) Bouzellenn-voan : intestin grêle.

    (1866) FHB 72/157b. en humoriou gludennec eus ar vousellen voan.

    (8) Avel voan : bise glaciale.

    (1919) DBFVsup 4b. aùel moén, tr. «bise glaciale.»

    (9) Galleg moan : français pauvre (plt de langue).

    (1942) DHKN 59. Galleg moén e vourè komz, marellet get ur ioh « n’est-ce pas » èl ma kleuè hé hansortézed a gér é laret.

    C. Attr. Bezañ moan an traoù gant ub. : ne pas être fier.

    (1929) CDFi 5 janvier. Met me asur d'eoc'h, mignoned, e oa moan an traou ganin.

    II. Adv.

    (1) Peu, mincement.

    (1936) IVGA 26. Paeet moan…. ha keit e pado !

    (2) Bevañ moan : vivoter.

    (1867) FHB 120/125b. Beva moan, beva fall ! ●(1872) ROU 107. Végéter, vivre pauvrement, tr. «bevañ moan

    (3) Kaozeal moan : parler de manière aigüe.

    (1856) VNA 8. en e raug r ha z, én achimant ag ur guir, e vé prononcet moén, tr. «l'e avant r et z, se prononce aigu.»

    (1983) PABE 17. (Berrien) Ar Skrigneged (a) gaoze moan.

    III. Fañch ar Moan : personnification des pauvres.

    (1975) BAHE 87/9. Peseurt micher en doa dibabet neuze ? Ma feiz ! Hini ebet koulz laret : aet e oa, pichoñs, da Fañch ar Moan, da jalod. ●13. Fañch ar Moan : paour.

    IV.

    (1) Bezañ moan an traoù gantañ : piteux.

    (1929) SVBV 89 *Ab-Sulio. eme al letanant d'in en eur gimiadi diouz ar marchosi, lostek, ha toutek an tamm anezañ ha moan an traou gantañ.

    (2) Bezañ moan e revr : voir revr.

    (3) Bezañ moan e foñs : voir foñs.

    (4) Bezañ moan e gof : voir kof.

    (5) Bezañ moan e vizied : voir biz.

    (6) Ober moan wadegenn : voir gwadegenn.

    (7) Ober gwadegenn voan da goan : voir gwadegenn.

    (8) Bezañ moan e wadegenn : voir gwadegenn.

    (9) Ober bouzellenn voan : voir bouzellenn.

    (10) Ober bouzelloù moan : voir bouzelloù.

    (11) Ober kofig moan : voir kofig.

    (12) Moan evel ur spanell-grampouezh : voir spanell.

    (13) Moan evel un drezenn : voir drezenn.

    (14) Moan evel ul levran : voir levran.

    (15) Hir ha moan evel gwareg-ar-glav : voir gwareg.

    (16) Ober beg d'un ibil re voan : voir ibil.

    (17) Kerzhet moan : voir kerzhet.

    (18) Bale moan : voir bale.

    (19) Ober beg moan : voir beg.

  • moanaat
    moanaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'amincir.

    (1659) SCger 160a. moenaat, tr. «deuenir gresle.» ●(1732) GReg 626a. Devenir mince, tr. «moanaat. pr. moaneët

    (1876) TDE.BF 462a. Moanaat, v. n., tr. «Devenir mince, menu.»

    (1903) MBJJ 43. eur min sonn, ledan euz traou hag a ya war voanaat.

    (2) Maigrir.

    (1849) LLB 1545. dé ha dé é voenat.

    (1910) MAKE 20. red eo d'in moanât eun tammig.

    (3) S'atrophier.

    (1849) LLB 95-96. Ma ne venet ket guélèt (...) / Ol hou kran é voénat. ●124. Ind e huélo neoah é voenat ol ou gran.

    II. V. tr. d. Rendre plus mince, amincir.

    (1659) SCger 6b. amenuiser, tr. «moenaat

    (1914) DFBP 14b. amenuiser, tr. «Moanaat.» ●(1924) ZAMA 167. moanaat ha dizec'ha yalc'h ar mestr. ●(1931) VALL 22b. Amenuiser, tr. «moanaat

  • moanadur
    moanadur

    m. Amincissement.

    (1914) DFBP 15a. amincissement, tr. «Moanadur

  • moanard
    moanard

    m. –ed Personne mince, svelte, maigrichon.

    (1876) TDE.BF 462a. Moanard, s. m., tr. «Qui a la taille svelte.»

    (1925) FHAB Gouere 276. Ha c'houi, eme hon moanard adarre. ●(1927) GERI.Ern 26. moanard, tr. «celui qui a la taille trop mince.» ●(1942) VALLsup 116a. homme mince, tr. «moanard

  • moanardez
    moanardez

    f. –ed Maigrichonne.

    (1876) TDE.BF 462a. Moanard, s. m., tr. «Qui a la taille svelte.» ●Moanardez, s. f. C'est le féminin du précédent.

    (1927) GERI.Ern 26. moanardez, tr. «celle qui a la taille trop mince.»

  • moander
    moander

    m. Minceur.

    (1732) GReg 261a. Delicatesse, finesse, qui n'a rien de grossier, subtilité, tr. «moander.» ●626a. Qualité de ce qui est mince, tr. «moander

  • moaniñ
    moaniñ

    v. tr. d. Filer (l'or).

    (c.1718) CHal.ms iv. tirer l'or, quand on le fait passer a la filiere, tr. «munudein, moenein en eur pende lacait ar er rot de nedein.» ●192. tireur d'or, tr. «en hani a voen en eur, pende lacait ar er Rot de nedein.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...