Recherche 'mod...' : 28 mots trouvés
Page 1 : de mod (1) à modulasion (28) :- modmod
m., adv., prép. & conj. –où
I. M.
(1) Mode.
●(1790) MG 261. A-beban é ma deit er mod-ce m'en dai rét d'ur voès aboeissein d'hé dén ? ●345. un distag parfæt ag ou halon doh modeu ha custumeu er béd. ●(1790) Ismar 355. rac m'en dai er mod. ●552. Er mod d'aviélein er bobl e zou ehue ur pratiq santel hac ancién.
●(1931) GUBI 72. Er fal vodeu neué.
(2) Façon, manière.
●(1790) MG 184. ur mod de zessàu er vugale.
●(1880) SAB 66. an daou acolit a laca o daouarn er mod humpla.
●(1909) BOBL 10 avril 225/1a. mojou nevez da hennvel ar varnerien.
(3) Espèce, sorte.
●(1936) LVPR 11. Ar familh a zo eur modik bed bihan. ●13. Ar modik prêna-ze.
(4) En e vod : à sa manière.
●(1900) BUSF 17. Ean e hré, én é vod, kantikeu bèr, (pausén ha diskan). ●(1936) IVGA 26. rak chigarder e oa, en e vod.
(5) D'e vod : à sa manière.
●(1904) BOBL 24 septembre 1/1c. liberte da beb den da zonjal d'e vod. ●(1905) BOBL 05 août 46/1b. en em lakaat mad gant ar Pab hag ar Gatoliked evid beza lezet gantê da ober e droiou d'e vod. ●(1906) BOBL 08 décembre 115/3c. farserien o deuz c'hoariet eun dro d'o mod da Vanac'h, deuz Kerbeden. ●(1908) BOBL 28 novembre 205/1a. an droët da ziski o bugale d'o mod. ●(1944) DIHU 391/47. en dud kousket é tihalanein peb unan d'é vod.
(6) Diouzh mod ub. : du goût de qqn.
●(1909) BOBL 05 juin 232/3a. Eur c'hoari ken kaër ne oa ket deuz mod barnerien Gwengamp.
(7) Cheñch mod d'udb. =
●(1933) KANNkerzevod 77/9. Ha c'houi, merc'hodenned, tammou chuchu, / Da janch mod d'an traou, ne gavit ket an tu ?
(8) Kaout ar mod da : avoir l'habitude de.
●(1966) LIMO 25 novembre. ur mevel bras en devoé er mod de hrouifal liés hag aveit nitra.
(9) [au plur.] Modoù : manières affectées, façons.
●(1890) MOA 108a. Afféteries, tr. «Modou.»
(10) (grammaire) Mode.
●(c. 1501) Donoet 3-18-19. nemet guir an second person an imper[atiff] / mot en leuie ha nese effe leuier, tr. « seul le mot de la seconde personne de l’impératif / mode le gouverne, et donc il est gouverné »
II. Loc. adv.
(1) Er memes mod : de la même manière.
●(1954) LLMM 47/48. ober adarre er memes mod dezhañ.
(2) Er mod-mañ, er mod-se : comme ci, comme ça.
●(1787) PT 23. Mar groa dèmp ir mod-sé. ●(17--) VO 135. Ean e hum adressas doheign ér mod-men.
●(1825) COSp 230. er gober ér mod-man. ●(1838) OVD 242. Ér mod-cé, peb-tra e vou surroh. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 178. banann de vitin, banann de greisté ha banann de nôz ; eurus hoah a pe vehemb bet plon ér mod-men !
●(1900) MSJO 82. ar paourkeas a c'houlenne gueach-all an aluzen er mod-ma. ●(1904) CDFi août-septembre. en devoa staget e c'havr er-mod-mañ, er mod-se, er mod-all, hag e-giz-mañ, e-giz-hont, n'ouzon dare petra. (d'après KBSA 94). ●(1935) FHAB Mae 206. n'eo ket er mod-ze eo !
(3) En ur mod bennak : d'une certaine manière.
●(1790) MG 364. hum vantein én ur mod-benac. ●436. me assaiai hum zigoll én ur mod-benac.
(4) En ur mod all : différemment.
●(1904) BOBL 24 septembre 1/1c. evid ar re a zonj en eur mod all.
(5) E mod ebet : en aucune manière, façon.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 37. ou anjuliein (...) é mod erbet.
●(1900) MSJO 206. ne gonsante ket plega dezhan ous priz nag e mod ebet. ●(1906) BOBL 10 mars 77/2f. n'az pezo ket de (lire : da) gab e mod ebed nemet dimezi a ri d'in.
(6) E pep mod : de toutes les manières possibles.
●(17--) TE 239. Buhé er Prince-ze e havalai e pep mod doh hani dibordét é dad. ●454. avouéein é hoai divlam é peb mod.
●(1821) SST 20. just ha parfait é peb mode. ●(1896) HIS 49. É vugalé e hras añkin dehoñ é peb mod.
●(1905) LZBg Du 271. Pier e houlen ataù hag e chipot é pep mod. ●(1922) EOVD 193. doh er burtellein ha doh er hastiein é pep mod.
(7) A bep mod : de toutes les manières possibles.
●(1821) SST 42. tourmanteu (…) a beb mod.
●(1913) HIVR 41. goalgaset a bep mod a houdé guersou. ●59. goasket ha goalauzet a bep mod. ●(1922) EOVD 241. atahinet a bep mod.
(8) A bep mod : de toutes les manières possibles.
●(1913) HIVR 41. goalgaset a bep mod a houdé guersou. ●59. goasket ha goalauzet a bep mod.
(9) Ag ar mod-se : de cette manière, comme ça, ainsi.
●(1821) SST vii. labourat ag er mod-cé. ●23. Rac me hou dès apparisset liès ag er mod-cé. ●60. Ar biue e tisquennas ean ag er mod-cé ?
III. Loc. adj.
(1) A bep mod : de toutes sortes.
●(1821) SST iii. guet en abominationeu à beb mode. ●(1821) SST (Abregé a histoire er bet).">SST.ab xxxvii. durant me ret dein mé poénieu a beb mode.
(2) Er mod-se : comme ça.
●(1910) MAKE 52. Viou er mod-se a zo ker, nint ket ?
IV. Prép.
A. E mod : comme.
●(1952) LLMM 32-33/84. komz a reas e mod un den.
B. Loc. prép.
(1) Er mod gant : de la même manière que.
●(17--) TE 231. péhani e achihuas é vuhé ér mod guet é dad.
(2) Ag ar mod gant : semblable à.
●(1821) SST 35. A cavein e rer ur miracle benac er Scriture ag er mode guet henneh ?
IV. Loc. conj.
(1) Er mod ma : comme.
●(1831) RDU 232. condui er hommerce ér mod ma rai é dut.
●(1907) BOBL 06 juillet 145/3a. mignoned ar relijion a lavare ive e oa trist gweled an traou o fond mod ma c'haint. ●(1924) SBED 8. Met bremen é krédan, ér mod mé hrér dehi, / Sur mat en ur bernig amzér ne vou ket mui hanni.
(2) Mod a : comme.
●(1908) BOBL 05 septembre 193/2c. Gret mod a gerfet, e kavfint da lavaret ennoc'h.
- mod-kêr / modkêr
- mod-pe-vod
- modelmodel
s. Modèle.
●(1633) Nom 253b. Typus, forma : modelle, patron : modèl, an furm an feçoun, an patroun.
- modelezhmodelezh
f. = (?) coquille pour « madelez » (?).
●(1727) HB 440. Guisca reot dre ho modelez / He Beleyen a santelez.
- modeliñ
- modellmodell
f. –où (anatomie chevaline) =
●(1993) MARV vii 36. Bremañ ar marh a ranke beza war bign (…) Hag e gein stign, ar hein staget mad diouz e vodellou, hañ. Arabad eo e vefe kleuz en e gein. Ha modellou astennet. An hirra ma vije e vodellou a vije ar gwella.
- modenn .1
- modenn .2modenn .2
f. Sevel ur vodenn : imaginer qqc.
●(1934) PONT 9. sevel ur vodenn (imaginer quelque chose). ●167. Ma o pije savet ar voden-ze (1) da veza gwelet ar Werc'hez. (...) (1) Imaginer. Très employé en Léon.
- moder .1moder .1
adj.
(1) Attr./Épith. Modéré.
●(1732) GReg 630a. C'est un homme fort modéré en toutes choses, tr. «un den eo hac a so moder meurbed a bep hend.»
●(1847) MDM 194. divertisamanchou ber ha moder. ●210. moder edoare ma oar var ar meaz. ●(1869) SAG 20. Beza moder en dibri hag en eva.
(2) Adv. Modérément.
●(1847) MDM 30. eunn aoled tomet-moder.
- moder .2moder .2
m.
I. Modération, tempérance.
●(1732) GReg 441a. Frugalite, tr. «moder èn dibri.» ●870a. Sobriété, tr. «moder.» ●629b. Moderation, tr. «Moder. Van[netois] modér.» ●Avec moderation, tr. «Gand moder. dre voder.»
●(1838) OVD 55. nen dé quet ur péhèd hoari guet modér. ●221. dré ur certæn modér. ●239. er régleu péré e zou quemun d'er modér. ●(1872) ROU 92. Modération, tr. «moder.»
II. Loc. adv.
A. Dre voder.
(1) Par la douceur, sans brusquer.
●(1957) ADBr lxiv 4/458. (An Ospital-Kammfroud) Dre-voder : adv. – Modérément, sans à-coups (...) kê deañ dre-voder (par la douceur).
(2) Modérément, avec modération, raisonnablement.
●(1850) JAC 42. Ha rêi foen dre voder. ●(18--) SBI II 246. Dindan he gazel eur zac'h-lêr / Ha gwaskan warn han dre voder.
●(1914) KANNgwital 135/380. boesoniou iac'huz pa ever dre voder anezho. ●(1967) BAHE 52/49. Neuze e kroge an dud gant o c'haoz tra ma veze lakaet ar struj, dre voder, en tan.
B.
(1) Gant moder : avec modération.
●(1732) GReg 86b. Tout-beau, bellement, moderément, tr. «gand moder.» ●(1732) GReg 136a. ar güin a so mignoun da galoun mapden, pa guemereur anezâ gad moder.
(2) Hep moder : sans modération.
●(1732) GReg 629b. Sans moderation, tr. «hep moder.»
- moderañsmoderañs
f. Modération.
●(1907) BOBL 16 février 125/2e. ha pa ve eur wirione da lavaret, e lavaromp anei gant ar muia a voderanz posubl.
- moderasion
- moderetmoderet
adj.
(1) Modéré dans ses attitudes.
●(1612) Cnf 10. an ré pe-ré na dynt quet moderet.
●(1659) SCger 80a. homme moderé, tr. «den moderet.» ●95a. homme posé, tr. «den moderet.» ●116b. temperant, tr. «moderet.»
●(1829) IAY 110. pep den a so moderet, sobr.
(2) Fait avec modération.
●(1835) AMV 144. Grit eun dispign rêsonabl ha moderet.
- moderiñ / moderañmoderiñ / moderañ
v.
(1) V. tr. d. Modérer.
●(1499) Ca 139b. Moderaff. g. moderer attremper.
●(1732) GReg 629b. Moderer, adoucir, tr. «moderi. pr. moderet.» ●Moderer, retenir, tr. «Moderi. pr. moderet.» ●Moderer les impots, tr. «moderi an impojou.» ●Moderer ses passions, tr. «Moderi e voall inclinacionou.»
●(1824) BAM 4. moderi o goal-inclinationou. ●(1834) SIM 188. en devoa disqet dezàn da voderi e c'hoantchou. ●(1838) OVD 154. rac mei æssoh pêllat doh er golér aveit hé modérein, æssoh-é ehué hum forhein a-grén doh er pligeadurieu ag er hicg, eit nen dé ou modérein. ●288. moderein erhat ou labourieu.
(2) V. pron. réfl. En em voderiñ : se modérer.
●(1825) COSp 170. eveit um voderein én exerciceu a gorf. ●(1839) BESquil 575. er ré e hroé dispigneu bras, hum vodéras aveit gobér mui a alézoneu. ●(1846) BAZ 186. Totila a zeuas da zousaat ha d'en em voderi.
- modern
- modernaat
- modest .1
- modest .2modest .2
s. –où Cauchemar.
●(1732) GReg 819a. Rêve importun, & incommode, rêve fâcheux, tr. «modestou. p. molestou.» ●Avoir des rêves fâcheux, tr. «cahout modestou, ou, molestou.»
- modestamant
- modestimodesti
f. Modestie.
●(1727) HB 246. Evit querzet gant modesti er Brocession, e tleomp sellet a isel ha non pas en dro deomp. ●(1790) MG 246. Ur voès meàuès n'hi dès na méh na modesti. ●(17--) EN 1174-1176. elamb an dud jouanc, en querhen ar merhed / hac enon dius tu, eb tehel deus o flas, / o brasan modesty (ehe) stran a bagas, tr. «les jeunes gens s'élancent au cou des filles, / et là, tout de suite, sans sortir de leur place, / leur plus grande modestie est jeu et bagage.»
●(1838) OVD 131. hé modesti e bassou eit bigodage. ●(1894) BUZmornik 104. n'euz netra par d'ar vodesti.
●(1911) SKRS II 32. ne reot morse netra enep ar vodesti.
- modestiñ
- modestiz
- modetmodet
adj.
I. (en plt de qqn)
(1) Bezañ modet : habile, adroit.
●(1895) FOV 240. E hès tud modet bras eit dessaü el loennèt, tr. «il y a des gens habiles à élever les chevaux.»
●(1907) VBFV.fb 2b. adroit, tr. «modet.» ●62a. maladroit, tr. «ne ket modet de nitra.» ●(1922) EOVD 171. hañni nen dé ket modet èldou de grol, de hoari, de gañnein.
(2) Bezañ modet : être formé.
●(1936) DIHU 301/100. Modet mat é Fanchon, er verh, aveit héh oèd.
(3) Modet mat : comme il faut.
●(1905) LZBg Du 269. Er ré-men e zeliehé rein skuir vat pen dé guir é mant tud modet mat.
II. (en plt de qqc.) Bien conformé.
●(1872) ROU 78a. Bien conformé, tr. «moded h[aut] et b[as] L[éon].» ●(1880) SAB 2. en doare m'eo gobaried, moded, troed an ilizou coz. ●(1890) MOA 180a. Bien conformé, tr. «modet-brao.»
- modigañsoù
- modiñmodiñ
v. tr. d. Conformer, former.
●(1869) FHB 205/388a. ilizou, moded ha gobaried da dalvout da scuer d'ar re a zao ilizou.
- modkêrmodkêr
voir mod-kêr
- modulasion