Devri

Recherche 'moged...' : 15 mots trouvés

Page 1 : de moged (1) à mogedus (15) :
  • moged
    moged

    m.

    I.

    (1) Fumée.

    ●(1499) Ca 86a. moguet. ●140a. Moguet. ga. fumée. ●(c. 1501) Lv 236/134. moguet gl. fumus.

    ●(1659) SCger 160a. moguet, tr. «fumee.» ●(1732) GReg 107a. Bouffée de fumée, tr. «bouilh-mogued. p. bouilhou-mogued.» ●442a. Fumée, vapeur qui sort du bois qui brûle, tr. «Mogued. mougued.» ●Noirci du fumée, tr. «Duet gad ar mogued.»

    ●(1838) OVD 86. hanval doh ur gohad moguêd péhani e sàue treman en ean. ●(1849) LLB 529. En ti lein a voged.

    ●(1902) PIGO I 70. eun toufad moged. ●(1905) MRPL 48. Egiz ar moged tano a zav euz an doen. ●(1905) KANngalon Genver 305-306. ur moged du ha teo azioc'h flammoù uhel kenan. ●(1910) MBJL 70. kement a chiminalo uhel a dislonk moged du.

    (2) sens fig. Chose, acte vain et inutile, vanité des choses.

    ●(1862) JKS 199. plijaduresiou (...) ne d-int nemet moged. ●226. Kement a zo er bed ne d-eo nemet moged ha poan spered. ●(1894) BUZmornik 430. ne oa ar c'hloar hag ann danvez-se nemed avel ha moged.

    ●(1906) KPSA 95. ar vuez a bado da-viken a roont evit koz moged ar bed. ●(1926) FHAB Kerzu 449. A ! Gouiziegez ! / Deskadurez ! / Netra na ve ket goullo ! Moged hepken ! Moged ato !

    (3) Sac'h moged : fanfaron.

    ●(1909) HBAL 24. Allo, sac'h moged !... bombanser fall : setu te adarre o vralla da gloc'h eb ezom...

    (4) Reiñ moged da ub. : flatter qqn.

    ●(1907) VBFV.fb 44a. flatter, tr. «rein moged.»

    (5) Fumet.

    ●(1732) GReg 442a. La fumée du vin, tr. «Mogued ar guïn.»

    II.

    (1) Tremen evel ur bouilh moged : être éphémère.

    ●(18--) SAQ I 130 (L) J. Quéré. Ar vuez hirra, var an douar, a dremen evel eur bouil moged. ●435. He eurusded a dremen evel eur bouil moget.

    (2) Bezañ moged kamm o sevel a-zioc'h e siminal : être cocufié.

    ●(1958) ADBr LXV-4 511 (K-An Ospital Kammfroud). Aux trois expressions bien connues : botou berr, lostenn verr, et marh rouz qui s'appliquent aux époux tourmentés par la jalousie, il vient s'en ajouter une quatrième, très usuelle dans le breton de l'Hôpital-Camfrout. C'est moged kamm. La plus cruelle des vexations pour un mari inquiet est de s'entendre dire : Am-eus aon e sao moged kamm a-zioc'h da siminal, pôtr !

    (3) Sevel ar moged diouzh : avoir reçu une bonne correction.

    ●(1911) RIBR 136 (L) K. ar Prat. Ar bleiz ne voe ket lazet, mes eur roustad bazadou en devoa bet ken e save ar moged dioutan.

    (4) Ober muioc'h a voged eget a dan : faire plus de bruit que de besogne.

    ●(1900) MELU X 214 (T-Trevereg). Hénez a ra muoc'h 'vogod 'vid a dann, tr. E. Ernault «Il fait plus de fumée que de feu (plus de bruit que de besogne ; c'est un fanfaron).»

    (5) Mont e moged : disparaître, s’anéantir.

    ●(1869) (L) G.-M. Karoff SAG 129. Hag ho fortun azamblez gant hoc'h enor a zo eat e moged.

    (6) (Skeiñ, teurel) tan ha moged : voir tan.

    (7) Ruflañ avel ha moged : voir avel.

  • mogedadenn
    mogedadenn

    f. Femme sans ordre.

    ●(1879) ERNsup 147. mogedadenn, qui veut dire à Trév[érec] une femme sans ordre.

  • mogedasenn
    mogedasenn

    f. Grande fumée.

    ●(1879) ERNsup 147. mogodasenn, f. grande fumée, Trév[érec].

    ●(1927) GERI.Ern 27. mogodasenn, tr. «grande fumée.»

  • mogedeg
    mogedeg

    f. –où Cheminée.

    ●(1934) BRUS 239. La cheminée, tr. «er vogedeg.»

  • mogedek
    mogedek

    adj. Fumant.

    ●(1732) GReg 442a. Fumant, ante, tr. «Moguedecq.» ●442b. Fumeux, euse, qui jette des fumées, tr. «moguedecq.»

    ●(1876) KTB.ms 14 p 60. millionou a c'houlaouennou koar (...) mogedek.

  • mogedell sant Yann
    mogedell sant Yann

    f. Feu de la saint Jean.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. feu de la St Ian, tr. «tantat San Iahan goel Iahan horlogen San Iahan moguedel San Iahan.»

  • mogedenn
    mogedenn

    f. –où

    (1) (Une) fumée.

    ●(17--) TE 463. Sorti e ras ag er voguêdèn-ze carhuèt-lann, de béré é hoai bet reit ur bouvoër haval doh hani en huill-gruguêt ar en doar.

    ●(1821) SST iii. ur vogueden quen du.

    ●(1902) PIGO I 184. eur vogeden o sevel 'uz d'ar c'hoat. ●(1912) MMPM 20. hag e teuz evel eur vogeden. ●(1957) AMAH 245. e save diouzh an oaled ur vogedenn ken tev ha ken put ma rankemp leuskel an nor hag ar prenestroù digor war o hed.

    (2) Lakaat ur vogedenn : fumer (du tabac).

    ●(1957) BRUD 2/43. An deiz-se, e-ser lakaad eur vogedenn, evel ma lavare, e oa eet Yann ar Pichon, kouilh Kêrspern, war-zu ar Stankou.

    (3) Exhalaison, fumet.

    ●(1732) GReg 328b. Il s'éleve des exhalaisons de la terre, tr. «Moguedennou a sao eus an douar.» ●385a. Exhalaison, vapeur sèche et chaude, que le feu souterrain pousse de la terre, & que les astres attirent, tr. «Moguedenn. p. moguedennou. ur voguedenn a sao eus an douar.» ●442a. Fumée, vapeur qui sort des viandes chaudes, &c., tr. «Moguedenn. p. moguedennou.» ●La fumée du vin, tr. «moguedenn ar guïn.» ●442b. Fumet, petite fumée qui sort du vin, ou d'une perdrix preparée, & qui chatoüille l'odorat, tr. «Moguedennicq c'huëcq.»

    ●(1854) PSA II 144. ur voguêden a frond huêc. ●(1863) GOM 162. da sevel betec he drôn evel ur vogueden eus ar parfum agreabl.

    ●(1933) MMPA 161. ar vogedenn a c'houez vat a sav eus ar mirr hag an ezans.

    (4) Vapeur, émanation.

    ●(1732) GReg 949a. Vapeur, tr. «moguedenn. p. moguedennou.» ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedenn, s. f., tr. «Exhalaison, miasme, vapeur.»

    (5) Brume, brouillard.

    ●(1849) LLB 1227. É sewel ged ou zreid ur vogeden téhoel.

    (6) sens fig. Petite quantité (de choses abstraites).

    ●(1854) PSA II 203. eid ur voguéden a inour. ●(1894) BUZmornik 210. eur vogedenn a henor hag a c'hloar.

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 41. Anez n'hon dezo nemet eur vogeden religion.

  • mogedenn-douar
    mogedenn-douar

    f. (botanique) Fumeterre.

    ●(1732) GReg 442b. Fumeterre, plante médecinale, tr. «Van[netois] mogueden-douar.»

    ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedenn-doar, s. f., tr. «V[annetais] Fumeterre, plante.»

  • mogedenniñ
    mogedenniñ

    v. intr. Produire des exhalaisons.

    ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedenni, v. n., tr. «Jeter des exhalaisons, des vapeurs.»

  • mogedennus
    mogedennus

    adj. Qui produit des exhalaisons.

    ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedennuz, adj., tr. «Qui jette des exhalaisons, des vapeurs.» ●(1890) MOA 256a. Qui jette des exhalaisons, tr. «mogedennuz.»

  • mogeder .1
    mogeder .1

    m. –ion

    (1) Celui qui enfume.

    (2) Fumeur de tabac.

    ●(1732) GReg 442b. Fumeur, qui fume du tabac, tr. «mogueder-butum.»

    ●(1919) MVRO 2/c. Ar vutunerien, mogederien dreist-holl.

    (3) sens fig. Encenseur.

    ●(1732) GReg 338a. Encenseur, flatteur, tr. «mogueder. p. yen.»

  • mogeder .2
    mogeder .2

    m. –ioù

    (1) (apiculture) Fumigateur.

    ●(1905) DIHU 4/66. get hou mogedér. ●(1906) GWEN 17. Ar mogeder a zo eur souflez.

    (2) Lestr mogeder : navire à vapeur.

    ●(1869) FHB 229/155b. eul lestr mogedeur, (ul lestr dre dan). ●(1872) ROU 107a. Vapeur. Navire, tr. «Mogedeur, b[as] L[éon].»

  • mogedet
    mogedet

    adj.

    (1) (cuisine) Fumé.

    ●(1633) Nom 59a. Lardum rancidum : lard rancé, chansi : quic sall moguedet, quic sal loüedet. ●60a. Caro fuma durata, vel infumata : chair enfumée : quic moguedet.

    ●(1659) SCger 21a. chair fumée, ou boucanée, tr. «quic moguedet.» ●(1732) GReg 147b. Chair fumée, ou, boucanée, tr. «Qicq moguedet.»

    ●(1857) CBF 6. kik mogedet, tr. «viande fumée.» ●(1876) TDE.BF 463a. Hariñg mogedet, tr. «hareng fumé.»

    ●(1933) CDFi 7 janvier. pastellou kig-moc'h mogedet. ●(1935) NOME 25. an anduilh mogedet. ●(1944) DGBD 109. pesked mogedet.

    (2) Noyé dans le brouillard.

    ●(1876) TDE.BF 463a. Ti mogedet, tr. «masure, bicoque.»

    ●(1918) LZBt Mae 33. e tiskwizemp en eur geriaden benag mogeded.

    (3) Qui a le goût de la fumée.

    ●(1924) BILZbubr 42/975. soubenn mogedet.

  • mogediñ
    mogediñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Fumer, produire de la fumée.

    ●(1499) Ca 140a. g. fumer. b. moguediff.

    ●(1732) GReg 442a. Fumer, jetter de la fumée, tr. «Moguedi. pr. moguedet. mouguedi. pr. et. Van[netois] moguedeiñ. mouguedeiñ. ppr. et.» ●Cette cheminée fume, la fumée rentre dans la chambre, tr. «Moguedi a ra ar ciminal-mâ.»

    ●(1849) LLB 484. Hag el ur foziad gleu hou ler é vogedein. ●(1868) FHB 201/357b. eun dachennic ag â vogedé blank aolac'h. ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedi a ra ar siminal, tr. «la cheminée fume dans l'intérieur.»

    ●(1925) IZID 8. Ou cheminal é vogedein adrest ou zi.

    (2) Produire une vapeur.

    ●(1849) LLB 1212. Ol e vampreu e grein, é ziwfren e voged.

    (3) (cuisine) Fumer.

    ●(1926) FHAB Meurzh 95. Goude e vezont staget a zibouez eul las, er siminal, da vogedi.

    II. V. tr. d.

    (1) Enfumer.

    ●(1659) SCger 50b. enfumer, tr. «moguedi.»

    ●(1906) GWEN 20. goude beza o mogedet [ar gwenan]. ●(1925) FHAB Mezheven 215. mogedi ha mouga an dud kez.

    (2) (cuisine) Fumer, saurer.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. saurer, tr. «moguedein haranguet.» ●(1732) GReg 442a. Fumer, exposer à la fumée certaines viandes pour les abonnir, tr. «moguedi qicq.»

    ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedi kik, tr. «fumer de la viande.»

    ●(1944) DGBD 160. o vogediñ ar pesked a vez tapet.

    (3) Fumer (du tabac).

    ●(1732) GReg 442a. Fumer, prendre du tabac en fumée, tr. «moguedi butun.»

    ●(1876) TDE.BF 463a. Mogedi butun, tr. «fumer du tabac.»

    (4) sens fig. Encenser.

    ●(1732) GReg 338a. Encenser les grands, les riches, les louër, les flatter, tr. «moguedi ar binvidyen hac ar re a so ar voul gantdho.»

  • mogedus
    mogedus

    adj.

    (1) Fumeux, qui produit de la fumée.

    ●(1499) Ca 140a. g. fumieux. b. moguedus.

    ●(1710) IN I 262. an tan flerius ha moguedus. ●(1732) GReg 442a. Fumant, ante, tr. «moguedus.» ●442a. Cette cheminée fume, la fumée rentre dans la chambre, tr. «moguedus eo ar ciminal-mañ.»

    ●(1836) FLF 5. var-zu e lochiq moguedus. ●(1878) BAY 19. mogedus, tr. «Qui produit de la fumée.»

    ●(1924) BILZbubr 42/975. Ar bezin sec'h a zo mogedus.

    (2) Capiteux.

    ●(1710) IN I 274. ar bouedou moguedus hac avelus. ●(1732) GReg 139a. Casse-tete, vin fumeux, tr. «Güin-mogedus.» ●220b. Vin coulant et agréable à boire, tr. «Güin ne deo na rust, na cargus, na moguedus.» ●442b. Du vin fumeux, tr. «Guïn moguedus.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...