Recherche 'morzhol...' : 10 mots trouvés
Page 1 : de morzhol (1) à morzholig-an-ankou (10) :- morzholmorzhol
m. –ioù, –où, morzhili
I.
(1) Marteau.
●(1499) Ca 141b. Morzol. g. marteau. ●(1557) B I 581. Gruemp oar nezy un tourniat / Gant an morzolou a gouhat, tr. «Faisons pleuvoir sur elle les coups de nos marteaux, dru comme grêle.» ●(1633) Nom 196a-b. Malleus : marteau : morzol, maill. ●196b. Marculus : marteau : morzol. ●248a. Æs ductile vel regulare : airain qui se frappe auec le marteau : arm á canner gant an morzol.
●(1659) SCger 77a. marteau, tr. «morzoll p. iou.» ●160b. morzoll, tr. «marteau.» ●(c.1680) NG 897. ar vn anenf guet morholleu pilet. ●(1732) GReg 605b. Marteau, tr. «Morzoll. p. morzollyou. mourzoull. p. you. Van[netois] morhol. p. morholëu.» ●(1752) BS 493. Guell eo beza ar mourzoul evit an anneu. ●(1792) HS 24. pep taul morhol.
●(1825) COSp 96. tacheu, marholleu. ●(1849) LLB 211. ged morholeu ponner. ●1795-1796. Ind e saw beb eil taul ou morholeu d'el lué / Hag e sko beb eil taul ponner ar en ané. ●(1849) LLBg I 17-18. Ne gleuer a beb tu, nag a dost nag a bel, / Meid en tauleu marhol. ●(1867) FHB 104/411. da grogi en he durkez hag en he vourzoul. ●(1868) KMM 145. an taoliou morzel. ●(1869) FHB 210/7a. guel ar maro / (...) He morzoliou, ne glevez ket ? / So o tacha dit eun arched ! ●(1877) BSA 75. an taoliou morzol. ●(1897) EST 8. ur morhol ponnér.
●(1983) PABE 210. (Berrien) morzili, tr. «marteaux.» ●(1934) BRUS 275. Un marteau, tr. «ur marhol –eu.»
(2) Morzhol daou benn : smille.
●(1988) TIEZ II 48. La smille (mailk-pik (sic) ou morzoll-daou benn).
(3) Battant de cloche.
●(1868) FHB 184/224a. o tistag morzol an horolach.
●(1942) DHKN 126. morhol orloj koh tourig en iliz.
(4) (argot de Morlaix) Treid morzhol : andouilles.
●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Treit morzol – anduilh.
(5) (météorologie) Giboulée.
●(1904) KZVr C'hwevrer. Puilhoc'h e kouez an taoliou eget ar morzoliou e miz meurz (d'après KBSA 48).
(6) plais. Morzhol(ig)-al-laou : surnom du pouce.
●(1633) Nom 24a. Pollex : poulce : an meut, bis meut, morzol an laou.
●(1744) L'Arm 114b. Er mêtt ou mêdd, burlesquement Morholl el leu.
●(1850) DGES 36 (Lambaol-Wimilio). morzolik al laou. ●(1876) TDE.BF 468b. Morzolik al laou, à la lettre, petit marteau des pous, pour dire, en style trivial, le pouce de la main qui écrase les insectes de cette sorte que l'on trouve sur la tête des enfants.
●(1905) DGES 36 (Kastell-Paol). morzolik al laou. ●(1962) HYZH 36/34. morzhol al laou (morùol ël leù). ●(1972) HYZH 79/12. morzholig al laou (Gwimilio, Kastell-Paol), morzhol al laou (Alr[e]). ●(1974) TDBP.III 105. Morzolig al laou, le petit marteau qui tue les poux (le pouce).
●(2007) DGRG 44b. [Noms des doigts pour les enfants : morzhol ar laou.
II.
(1) Bezañ bet skoet gant ar morzhol : ne pas être très malin.
●(1732) GReg 605b. Il a martell en tête, tr. G. Rostrenenn «Sqoët eo gand ar morzoll.»
●(1857) CBF 54 (L). Michans oc'h bet skoet gant ar morzol, tr. Troude/Milin «Je crois que vous êtes toqué.»
(2) Lardañ ar morzhol : graisser la patte.
●(1732) GReg 605b. Graisser le marteau, donner quelque chose au portier pour avoir entrée, tr. G. Rostrenenn «Larda an morzoll.»
- morzhol-dor / morzhol an normorzhol-dor / morzhol an nor
m. Heurtoir de porte.
●(1633) Nom 146a. Cornix, cantharus, manus extera : le marteau ou anneau duquel on frappe la porte : an morzol dor, an pez oüarn á vez da squeiff voar an dor.
●(1732) GReg 605b. Marteau de porte, tr. «Morzoll dor. Van[netois] morholl en or.» ●(1744) L'Arm 184b. Heurtoir, tr. «Morhol-dorr.»
●(1876) TDE.BF 434b. beteg morzol ann or.
●(1934) BRUS 241. Le heurtoir, tr. «marhol en nor.»
- morzhol-pennekmorzhol-pennek
m. Têtu, marteau têtu.
●(1732) GReg 920a. Têtu, sorte de marteau de maçon pour démolir, tr. «Morzoll pennecq. p. morzollyou pennecq.»
- morzholadmorzholad
m. –où
(1) Coup de marteau.
(2) Battée (de papier).
●(1744) L'Arm 225b. Batée de papier, tr. «Morhollatt-papér.»
- morzholenn
- morzholer .2
- morzholer / morzholier .1morzholer / morzholier .1
m. –ion Marteleur.
●(1732) GReg 605b. Gens de marteau, ceux qui battent sur l'enclume ; comme Maréchaux, Chaudronniers, Serruriers, &c., tr. «Morzoller. morzolléryen. Van[netois] morholér. p. yon.»
- morzholiañ / morzholatmorzholiañ / morzholat
v.
I. V. tr. d.
(1) Marteler.
●(1732) GReg 605b. Marteler, tr. «Morzollya. pr. morzollyet. Van[netois] morholeiñ. pr. et.»
●(1876) TDE.BF 468b. Morzolia, v. a., tr. «Frapper avec un marteau.»
●(1939) RIBA 82. Hag er héré kenig dehon morholat lér.
(2) sens fig. = skeiñ udb. ouzh udb. all.
●(1877) FHB (3e série) 25/204a. en eur vorzolat he viz meud gant he gorn butun.
II. V. intr. (en plt de cloches) Sonner.
●(1880) ANN 141. N'a vorzole ken ar c'hleier, tr. «les cloches ne sonnant pas.»
- morzholigmorzholig
voir morzhol
- morzholig-an-Ankoùmorzholig-an-Ankoù
m. (entomologie) Artison, vrillette Anobium punctatum.
●(1821) GON 341a. On appelle aussi morzolik ann ankou, le petit marteau de la mort, l'artison, ver qui s'engendre dans le bois et qui y fait un petit bruit semblable à celui d'un marteau léger. Les Bretons superstieux (sic) regardent ce bruit comme l'annonce de la mort de quelqu'un de leurs parens. ●(1845) FBR 133. morzolik an ankou : c'est le nom que l'on donne à l'artison, insecte qui s'engendre dans les vieilles charpentes, et y fait entendre un petit frappement régulier. ●(1867) BBZ III 501. Klevet a rann toliou morzolig ann Ankou, tr. «J'entends les coups du petit marteau de la Mort.»