Recherche 'muzul...' : 11 mots trouvés
Page 1 : de muzul-muzur (1) à muzulmat (11) :- muzul / muzurmuzul / muzur
m., adv. & conj. –ioù
I. M.
A.
(1) Mesure.
●(1499) Ca 143a. Musur. g. mesure. ●(1633) Nom 209a. Mensura, metrum : mesure : musur. ●(1647) Am 800. Aoûr mil musur rês, tr. « (D’)or mille mesures pleines »
●(1659) SCger 79a. mesure, tr. «musur.» ●(1732) GReg 620a. Mesure, tr. «Musul. p. musulyou. musur. p. musuryou. Van[netois] mesur. p. mesuryëu.»
●(1821) SST 123. peb unan hervé é vesure. ●(1849) LLB 710-712. Bout zou lod (…) / E gemer ou mezul. ●(1877) EKG I 114. barr eo ar muzul euz he bec'hejou... skuilla a ra... ●(18--) SAQ I 173. evit peurgarga ar muzul.
●(1913) AVIE 86-87. muzul mat ha mahet hag heijet ha bar skuill e vou reit d'oh.
(2) Hep muzul : sans mesure.
●(1792) HS 35. Hemp conze à hou féhédeu aral (…) de béré enn-e-hum abadonnent hemp mezule. ●(17--) TE 8. ur glahar hemb musul.
●(1902) MBKJ 159. donezonou hep muzul. ●(1915) HBPR 104. an drouk great, dija, a zo eb muzul... ●(1936) PRBD 53. Ar c'heuz, ive, a rank beza divent, heb muzul.
(3) Gant muzul : avec mesure.
●(18--) SAQ I 159. rak ma ra pep tra gant pouez, gant urz ha gant muzul.
(4) Gwalenn-vuzul : aune à mesurer.
●(1499) Ca 94a. Goalenn musur. gallice aulne.
(5) Kemer ar muzul : prendre la mesure.
●(1909) TOJA 42. Fe, mab, me lar oun savet hag em eus troc'het eur pez diwarnan, mes 'm eus ket troc'het kement-se, 'n holl gar d'in, p'eo gwir 'm eus kemeret ar muzul...
(6) Reiñ muzul barr =
●(1880) SAB 101. e volontez eo lacaat priz mad, mont a vraz, pae ker, rei muzul barr, paea founnuz.
B. (architecture) Épistyle, chapiteau.
●(1633) Nom 141a. Epistylium, capitulum : capiteau : an pen pe an musur á vn coulonnen.
C. (musique) Mesure.
●(1633) Nom 213b-214a. Modi, moduli : la mesure : an musur.
II. Loc. adv. Dre vuzul : avec mesure.
●(14--) Jer.ms 240. Den frysq isquyt Titus / damany gratius / Ha heatus dre musur, tr. Herve Bihan « Homme véritablement prompt, Titus, / Assurément gracieux / Et plaisant avec mesure. »
●(1848) SBI I 190. Rei an amitié dre vuzur, tr. «De ne donner sa tendresse qu'avec mesure.»
III. Loc. conj. A-vuzul ma : à mesure que.
●(17--) TE 11. A vusul ma crésquai en nombre ag en dud.
●(1838) OVD 5. a vusul ma avancér.
●(1921) BUFA 13. é alézoneu e vrasé a vuzul ma kreské é garanté doh Doué. ●(1931) GUBI 124. A vezul ma kresk sant Iouan.
IV. Kemer muzul genou ub. : voir genoù.
- muzulañmuzulañ
voir muzuliañ
- muzulermuzuler
voir muzulier
- muzuliad / muzuradmuzuliad / muzurad
m. –où Contenu d’une mesure.
●(1818) HJC 42. deu pé tri mesulad. ●(1855) BDE 270. tri muzuliad blèd. ●(1857) HTB 26. Pep unan a dlee dastum bemdez eur muzurad hanvet gomor.
●(1908) AVES 16. tri mezuliad bled. ●(1919) BSUF 2. ur mezuliad bled. ●(1935) NOME 45. Ha c'houi, eur muzuliad brenn evit ho pemoc'h ?
- muzuliañ / muzulañ / muzuliñ / muzurañ / muzuriñmuzuliañ / muzulañ / muzuliñ / muzurañ / muzuriñ
v. tr. d.
I.
(1) Mesurer.
●(1499) Ca 26a. mnsuraff (lire : musuraff). ●143a. Musuraff. g. mesurer. ●(c.1500) Cb 17a. ad vlnam mensurare. b. musuraff ouch rouhenn.
●(1659) SCger 79a. mesurer, tr. «musura.» ●(1732) GReg 620b. Mesurer, tr. «Musula. pr. musulet. musura. pr. musuret. Van[netois] mesureiñ. pr. et.» ●(1744) L'Arm 17a. Arpenter, tr. «Mesurein gued er oualenn.»
●(1849) LLB 1385. Ean e vezul é nerh. ●(1877) EKG I 36. arc'hant da vuzula gant ar boezell.
●(1909) KTLR 2. c'hoant d'ezhi da vuzula eun tammik lian guen. ●(1915) HBPR 178. daou zen digaset gant ar c'houarnamant da vuzula an ed.
►absol.
●(1903) LZBg Gwengolo 209. é oen bet é pouizein hag é vezulein èl un apotikér.
(2) sens fig. Muzuliañ an dachenn, an douar : mesurer la terre, tomber.
●(1732) GReg 137a-b. Jetter quelqu'un sur le carreau, tr. «lacqât corf ur re da vusula an doüar.».»
●(1910) MAKE 84. Setu Herve Stroalleg a stok-korf o vuzula an dachenn, hag e fri tougn oc'h arat douar.
►par men.
●(1783) BV 816. ja ha teulet ple ne gose dach dalle / pe me ho musuro an eil hac eguille.
●(1850) MOY 182. Teulit plê, ha c'houi glêo ? da nompas re dale, / Pe me ho muzuro an eil hac eguile.
II.
(1) Muzulañ hent : voir hent.
(2) Muzuliañ avaloù-douar : voir avaloù-douar.
(3) Muzuliañ diouzh e walenn : voir gwalenn.
(4) Muzuliañ spered ar re all gant e walenn e-unan : voir gwalenn.
(5) Muzulañ an douar : voir korf.
- muzulier / muzuler / muzurer / muzurourmuzulier / muzuler / muzurer / muzurour
m. –ion Mesureur.
●(1732) GReg 621a. Mesureur, tr. «Musurer. p. musuréryen. musuler. p. yen. Van[netois] mesurour. p. yon, yan.» ●(1744) L'Arm 17a. Arpenteur, tr. «Mesurour gued er oualenn.»
●(1915) HBPR 178. An daou vuzuler a c'houlennaz digant an aotrou Coz hag hen oa ar mestr.
- muzuliñmuzuliñ
voir muzuliañ
- muzulmadmuzulmad
m. –ed, muzulmiz (religion) Musulman.
●(1903) MBJJ 88. ar Vuzulmaded (diskibled Mahomet). ●91. ar Vuzulmaded hag ar Gristenien. ●126. Muzulmiz, a zo seiz mil anê.
- muzulman
- muzulmanez
- muzulmatmuzulmat
adj. Musulman.
●(1903) MBJJ 90. ar re vuzulmad hag ar re gristen. ●169. neb na oa ket muzulmad.