Devri

Recherche 'oa...' : 28 mots trouvés

Page 1 : de oa (1) à oazus (28) :
  • oa
    oa

    interj. Ha.

    ●(1890) MOA 290. Ha ! Interjection, tr. «oa !»

    ●(1958) BRUD 4/52. Ni a zispakas ar bakodenn : / Oa ! eme Zedeig. ●53. Sell Dedeig, eu[r] zah-fars ! / Oa ! eme Zedeig, lakeet souezetoh eget m'en dije kavet eun neiz dorhanig en e votez.

  • oabl / oabr
    oabl / oabr

    m. –où

    I.

    (1) Ciel.

    ●(1732) GReg 168b. Le Ciel, tout ce qui paroît au-dessus de nous, tr. «An oabl.» ●Le Ciel des nuës, tr. «Oabl ar c'houñabr.» ●(1792) BD 4113. an ol steret dious an noab, tr. «toutes les étoiles du firmamant.»

    ●(1838) CGK 10. Bars en oab an alc'hueder a zao en eur gana. ●(1838-1866) PRO.tj 176. Pa velan 'héaul o tiguerri en oabr he lagad mélen. ●(1866) BOM 10. Dre volzou ann hoabl. ●(1868) FHB 199/340a. he oabl glaz ha dirouven. ●(1870) FHB 264/22a. an oabl dirouven ha digatar. ●(1883) MIL 184. an noapl a deuas da veza sklear meurbet. ●(1889) ISV 14. ha digatar eo an amzer, ha glas eo an oabl ?

    ●(1905) BOBL 02 septembre 50/3a. Dimerc'her, an oabr a oa karget a goumoul. ●(1907) AVKA 314. ar stered a grogê dija da virvi en oab. ●(1911) SKRS II 29. hano Doue, a zo skrivet en oabl e lizerennou aour ! ●(1912) MMKE vii. dindan an oabr koumoulus. ●(1914) LZBt Du 21. An oabl a oa digoumoul. ●(1936) ONEN 57. An oabl, e Breiz, ne chom ket pell digoumoul.

    (2) Oabl an neñv : (?) voûte des cieux (?).

    ●(1911) BUAZperrot 429. An heol hag ar stered (…) a skriv e hano, e lizerennou tan, var oabl an nenv.

    (3) Nuages.

    ●(1896) GMB 447. pet[it] Trég[uier] n'eus ket tam noab il n'y a aucun nuage.

    II.

    (1) Sellet ouzh an oabl o tremen : bayer aux corneilles.

    ●(1890) MOA 139 (L). Bayer aux corneilles, tr. J. Moal «choum da zellet oc'h an oabl o tremen.»

    ●(1935) ANTO 149 (T) *Paotr Juluen. Tud na chomont ket da drei ar vein da sec'ha pe da sellout ouz an oabl o tremen, tud na vez ket kammed re izel an douar evito.

    (2) Glas evel an oabl : bleu pur.

    ●(1925) BUAZmadeg 94 (L) Ao. Madeg. he goel a oa guen evel an erc'h, he gouriz glaz evel an oabl.

  • oabr
    oabr

    voir oabl

  • oabrek
    oabrek

    adj. Nuageux.

    ●(1732) GReg 653b. Nebuleux, euse, couvert de nuages, tr. «noabrecq.» ●Il fait un temps nebuleux, tr. «noabrecq eo an amser.»

  • oabrenn
    oabrenn

    f.

    (1) Nues.

    ●(1862) BSH 43. Me eo roue Herri, ar puiçzanta den / A oe guelet bizcoaz dindan an nouabren.

    (2) Nuage.

    ●(1912) MMPM 12. dindan he zreid oa eun oabren skeduz. ●38. rakdal eun oabren a deu da zalla he spered.

  • oad
    oad

    m. & adv. –où

    I. M.

    (1) Âge.

    ●(897) MSvbr IV f° 84b, main A (DGVB 55b, 221a). in cemac hadui i oit a bid inter solem et lunam, tr. « l’étroit intervalle en âge qui est entre soleil et lune »

    ●(1499) Ca 147a. Oat. g. aage. ●(1576) Cath 5. peheny a yoa en oat a seitec bloaz. ●(1621) Mc 26. an oat à vn bloaz voar-nuguent. ●(1647) Am (titre). Amouroustet eun den coz pêvar huguent bloaz Pehini so orguet à vez à eur plac'h jaoanc hen oad a huezecq bloaz.

    ●(1659) SCger 161b. oat, tr. «aage.» ●(1710) IN I 271. ar re a so c'hoaz en un oat tener. ●(1744) L'Arm 8b. Age, tr. «Ouaitt.. ideu. m.» ●(1792) HS 90. Deit énn ouait de ziméein.

    ●(1821) SST.ab xxxi. d'en ouait a dri-uguent vlai. ●(1834) SIM 263. en un oad e pehini ne sònjer qet a barfetet. ●(1835) AMV 26. ar c'honsortet eus ho voad. ●(1846) DGG 139. an noad a bevarzec vloas. ●(1849) LLB 1326. ag en oed tineran. ●1958. é vugalé hoah én un oed tiner. ●(1861) BSJ 41. revé ma jaugeant doh en ouaid en devoé. ●(1888) LTU 17. enn oad ann tenerra. ●(1890) MOA 109a. Quel âge avez-vous ? tr. «pe oad oc'h-hu ?» ●(1894) BUZmornik 186. enn oad da fortunia.

    ●(1907) AVKA 176. noad awalc'h an eus evid komz e-unan war ar pez a zell anehan. ●214. abaoe ma noad an tenera. ●(1907) PERS 314. dre ma teue an oad. ●(1912) BUEV 16. d'en oed a nandek vlé. ●(1992) MDKA 6. d'ho noad. ●(1932) BSTR 84. d'he oad, an dra-ze a vo gwall amjestr.

    (2) Chiffre + oad : chiffre plus ans.

    ●(18--) GBI I 482. Red vezo kaout konje ho tad / Ho keront, betek pemzek oad, tr. «...jusqu'à l'âge de quinze ans.»

    (3) En oad da ub. : qui a l'âge de qqn.

    ●(1955) STBJ 62. Eur pennhêr o devoa en oad din-me. ●117. ar voused-all en oad din.

    (4) Bezañ en oad vat =

    ●(1953) BLBR 57/2. en oad vat edo ha yec'hed dezañ war ar marc'had.

    (5) Bezañ en oad : avoir l'âge requis.

    ●(1913) KANNgwital 125/263. konfirmet ar vugale a vezo en oad.

    (6) War an oad : âgé.

    ●(1860) BAL vii. Iaouankis, a c'hui ive, tud var an oad. ●(1868) KMM 51. ac i var an oad ac atao dizer. ●(1890) MOA 203b. Être sur le déclin de l'âge, tr. «dont war ann oad.»

    ●(1902) PIGO I 120. gwrage ha tud war an oad. ●(1907) AVKA 2. Ha brema e oant arru war an oad. ●(1908) FHAB Even 177. erru var an hoad. ●(1911) SKRS II 261. eun den deuet dija var an oad. ●(1911) BUAZperrot 201. ha va fried he unan a zo eat pell var an oad. ●454. Pell oant eat o daou var an oad. ●(1913) KANNgwital 128/298. deuet var an oad. ●(1939) MGGD 4. aotrou ar Gergoad a oa deuet war an oad.

    (7) Etre an daou oad : entre deux âges.

    ●(1867) FHB 136/253a. An dud yaouank hag ar re etre an daou oad.

    (8) En e wellañ oad : dans la fleur de l'âge.

    ●(1868) FHB 196/313b. evelse buez an den e deuz ar iaouankiz, an oad vella, an discar oad. ●(1870) FHB 257/378b. eul labourer en he vella oad. ●(1889) ISV 122. Goudeze, en he oad vella, an dreveil en doa kemeret o clask deski he vicher da re all.

    (9) E barr an oad : dans la force de l'âge.

    ●(1847) FVR 249. tud iaouank, tud e barr ann oad ha tud koz gwazed ha merc’hed.

    ●(1911) BUAZperrot 864. eun den e barr an oad.

    (10) Bezañ en e oad kreñv : être dans la force de l'âge.

    ●(1889) ISV 165. Bez'edo brema en he oad cre, vardro he drede bloavez ha daou ugent.

    (11) Erru en oad : vieux.

    ●(1903) LZBg Meurzh 85. uigent a dud arriù én oed.

    (12) An oad furm :

    ●(1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «An oad furm.»

    (13) An oad gour =

    ●(1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «An oad gour.»

    (14) An oad parfet =

    ●(1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «An oad parfet.»

    (15) An oad flour : la fleur de l'âge.

    ●(1732) GReg 18b. La fleur de l'âge, la jeunesse, jusqu'à 30, ou 35 ans, tr. «An oad flour.»

    (16) An oad flamm : la fleur de l'âge.

    ●(1732) GReg 18b. La fleur de l'âge, la jeunesse, jusqu'à 30, ou 35 ans, tr. «An oad fla[m]m.»

    (17) Oad krenn : adolescence.

    ●(1928) FHAB Genver (pub.). merc'hed diaes d'ezo dont d'o oad-krenn.

    (18) Espace entre deux âges.

    ●(1932) BSTR 17. Selin ha Theresa a oa an diou vihana. N'oa ket kalz a oad etrezo.

    (19) Bout tapet d'an oad : être âgé.

    ●(1982) LIMO 16 juillet. Gwir é n'anaùan breman Bejeb erbed ma nen dé ket tapet d'en oed.

    (20) Kaout oad war ub. : être plus âgé que qqn.

    ●(1921) PGAZ 16. evel m'en doa eun tammig oad var he gendirvi.

    (21) Kreskiñ, sevel, dont en oad : avancer en âge.

    ●(1869) TDE.FB 446b. A mesure que cet enfant grandissait, tr. «dre ma teue ar bugel-se enn oad.»

    ●(1904) SKRS I 15. dre ma kreskot en oad, c'houi ielo var fallât da bedi. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 32. da veza muioc'h mui karantezuz ha trugarezuz evit ho pugale pa zavont en oad. ●(1911) BUAZperrot 498. Dre ma kreske en oad e teske en eur c'hoari holl skianchou ar bed. ●(1921) PGAZ 21. Spered ar vugale a zigor bepret dre ma kreskont en oad.

    (22) Bezañ aet diwar an oad : avoir passé l'âge.

    ●(1911) BUAZperrot 218. daoust d'ezi da veza eat divar an oad, a zo brazez c'houeac'h miz a zo.

    (23) Tro an oad : retour d'âge.

    ●(1928) FHAB Genver (pub.). Maouezed digouezet gant tro an oad, na droiatit ket da gemer an Ulminucine Moreul.

    (24) A oad =

    ●(1924) BILZbubr 38/844. tud a bouez hag a oad ?

    (25) Bezañ deuet en oad : avoir l'âge requis.

    ●(1894) BUZmornik 491. e sonjchont he fortunia pa oue deuet en oad.

    (26) Ober oad : avoir âge.

    ●(1906) BOBL 28 avril 84/2b. nag hi na gour na ouie pe oad e rea hi.

    (27) Génération.

    ●(1650) Nlou 565. Vn Roue à reno dreist pep oat, tr. «un roi qui règnera par-delà toute génération.»

    (28) Bezañ un oad : être du même âge.

    ●(1659) SCger 176b. vn oad int, tr. «ils sont de même age.»

    II. [au plur.] Bezañ eus an hevelep oadoù : être plus ou moins du même âge.

    ●(1963) EGRH II 150. eus an hevelep oadoù int, tr. « ils sont à peu près de même âge. »

    III. Loc. adv. Deuet a-zindan-oad : majeur.

    ●(1931) VALL 441a. Majeur, tr. «deut a-zindan-oad.»

  • oad-gour
    oad-gour

    m. Âge adulte.

    ●(1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «an oad gour.»

  • oad-krenn
    oad-krenn

    m. Adolescence.

    ●(1929) FHAB Genver couv. merc'hed diaes d'ezo dont d'o oad-krenn.

  • oadañ
    oadañ

    v. intr. Vieillir, prendre de l’âge.

    ●(1963) EGRH II 150. oadañ v., tr. « vieillir, prendre de l’âge. » ●note F. Kervella : « ne s’emploie couramment qu’à l’infinitif et au participe passé. » [voir oadet].

  • oadedek / oadedik
    oadedek / oadedik

    adj.

    ●(1936) FHAB Meurzh 114. eun den fur ha oajedek.

  • oadedik
    oadedik

    voir oadedek

  • oadet
    oadet

    adj. Âgé.

    ●(c.1500) Cb 27a. plain dans. b. oaget. ●51b. g. vng pou vieill. b. oaget.

    ●(1732) GReg 19a. Age, qui a de l'âge, tr. «Oaget. Van[netois] oüedet.» ●Agé de vingt ans, tr. «oaget a uguent vloaz.» ●(1790) MG 224. é ma oaidettoh eid-on.

    ●(1866) LZBt Genver 73. Ar groage oajet. ●(1888) SBI II 178. Ni 'zo erru daou den oajet, tr. «Nous devenons tous deux des gens avancés en âge.»

    ●(1907) AVKA 22. Pa oe noajet a daouzeg vla. ●(1924) ZAMA 87. Setu aze eur wirionez hag a zo oajet.

  • oadvezh
    oadvezh

    m. –ioù Âge (époque).

    ●(1923) SKET I 22. en oadvez ragistorek. ●(1931) VALL 13b. Âge ; sa durée, tr. «oadvez m.» ●l'âge de la pierre, tr. «oadvez ar maen.» ●l'âge du bronze, tr. «oadvez an arem.»

  • oadvezhiad
    oadvezhiad

    m. –ed, –idi Homme d'une âge.

    ●(1931) VALL 13b. homme de l'âge, tr. «oadveziad pl. –zidi (du bronze an arem).»

  • oaled
    oaled

    f. –où

    I. Âtre, foyer.

    ●(1499) Ca 147a. Oalet. g. foyer. ●(1633) Nom 134b. Focus : gardefeu, l’âtre : vn ôalet, vn plaçc da miret, an tan.

    ●(1659) SCger 58b. foier, tr. «oalet.» ●161b. Oalet, tr. «foier.» ●(1732) GReg 421b. Foier, l’âtre de la cheminée, tr. «Auled. p. auledjou, auledou. oaled. p. oalejou, oaledou. Van[netois] éüled. ouëled. pp. ëu.» ●Netéier le foïer, tr. «Scuba an oaled.» ●(1744) L’Arm 19a. Atre, tr. «Ouélétt.. édeu. f.» ●(17--) TE 97. un ouélæd eid chairrein el ludu.

    ●(1849) LLB 213-214. ha neze peb unan / E dosta d’en uéled. ●262. Ha tostoh t’en uéled peb unan hum sterdé. ●(1878) EKG ii 70. Jannet, a ioa var bennou he daoulin var an aoled. ●137. var an aoled. ●137. Eur pod houarn braz (…) a ioa var an aoled. ●(1879) GDI 122. ag en ulèd betag trezeu en nor.

    ●(1907) PERS 16. eun tantad mad a dan en oaled. ●(1907) DIHU 28/444. Ar er bank, doh en uéled, en doé hum dorchennet Maudé en Nadoé. ●(1911) SKRS ii 59. E korn an oaled. ●(1924) BILZbubr 41/946. Bilzig, war korn an oaled.

    II. (armement)

    (1) Bassinet.

    ●(1744) L’Arm 27a. Bassinet, tr. «Oêled-aquebute. m.»

    (2) Toull an oaled : lumière de canon.

    ●(18--) MILg 234. Enn noz ataket ti eunn den / E kemer eur bistolen / Chat : stouet (lire : stouvet) eo toul ann oaled / Hen distouva eta ’zo red.

    (3) Oaled ur c’hanol : lumière de canon.

    ●(1732) GReg 133b. La lumiere d’un canon, tr. «oaled ur c’hanol.»

    III.

    (1) Kras evel oaled an ifern : très sec.

    ●(1954) VAZA 188 (T) *Jarl Priel. Ken na teue staon ha korzailhenn da vezañ ken kras hag oaled an ifern. ●(1965) BRUD 20/13 (T) E. ar Barzhig. Daoust dezañ da zantoud eur reutadenn en e gof-kar ha d'e staon da veza ken kraz hag an oaled an ifern. ●(1970) BHAF 104 (T) E. ar Barzhig. An deiz warleh (lire : warlerh) e oa ken kraz gorzaillenn an daou lampon hag oaled an ivern, ken teo ha ken zeh o zeod hag eun dornad stoup koz.

    (2) Mont da vutuniñ e gorn en oaled sant Pêr : voir korn-butun.

    (3) Fritañ paourentez war oaled ar briedelezh : voir fritañ.

    (4) Ober arc'hant war an oaled : voir arc'hant.

  • oaledad
    oaledad

    f. –où Plein un âtre.

    ●(1929) DIHU 217/304. Tolpet int éndro d'en ueledad tan. ●(1939) MGGD 79. eun oaledad tan. ●(1939) RIBA 19. ma vo groeit un oèledad tan. ●(1942) DHKN ii. en oéledad koed. ●82. Bout oè er hastel seih oèledad tan, hag arnehè seih kaotér vras, ur beùin lart hag ur penmoh é tariùein é péb unan.

  • oan
    oan

    m. –ed, ein, eini

    I.

    (1) (zoologie) Agneau.

    ●(1499) Ca 147a. Oan. g. aignel. ●(1530) Pm 83. Eual oen doff oz prenaff tut, tr. «Comme un doux agneau, rachetant les hommes.» ●265. Eynn guenn ho em astenn quentrat, tr. «De blancs agneaux s’étendent prématurément.» ●(1633) Nom 28a. Pellis agnina ; peau d’agneau : crochen ôan.

    ●(1659) SCger 161b. oan p. ein, tr. «aigneau.» ●(c.1718) CHal.ms i. agneau, In, terme generique qui n’est pas bon au singulier, oign’, pl. oigni, eigni. ●(1732) GReg 20a. Agneau, tr. Oan.p. Oaned, æin. Van[netois], oën.oin. pp. ein.» ●(1744) L’Arm 9a. Agneau, tr. «Ouein : Ouéne.. pl, ein ou oueinétt. m.»

    ●(1900) MSJO 183. an oaned a ginniget e sakrifis da Zoue. ●(1907) AVKA 182. evel oanet etouez ar bleizi. ●(1911) BUAZperrot 521. e giz ein e touez ar bleizi. ●(1923) KTKG 61. oaned, tirvi ha bouc’hed. ●(1934) BRUS 246. Un agneau, tr. «un oén –ed.» ●(1943) FHAB Meurzh-Ebrel 269b. Fall ’rank beza eun oan / Pa ne zec’h ket e c’hloan.

    (2) Kig oan : viande d’agneau.

    ●(1732) GReg 147b. Chair d’agneau, tr. «Qicq oan.»

    II. (religion)

    (1) Pried an oan : l’Église.

    ●(1925) FHAB Du 424. pa vezo ano d’en em ganna evit Pried an Oan.

    (2) Oan-Fask : agneau pascal.

    ●(1907) AVKA 268. an oan Bask. ●(1943) SAV 27/23. an oan Fask.

    (3) Oan-losk : agneau du sacrifice.

    ●(1862) JKS.lam 577. C’houi a zo ar Pried, ar Muia-Karet hag ann Oan-losk a zo reot d’e-omp da zibri.

    III. [en apposition] Per-oan : bouvarts (sorte de poires).

    ●(1904) DBFV 171b. piren oén, tr. «bouvart, sorte de poire (l’A.).»

    IV.

    (1) (Reizh, dous, habask, hegarat, divalis, dinoaz, doñv, jentil) evel un oan : (être) très doux, très docile.

    ●(1752) BS 330. Ac eus a vleizi ma oant, o rentas douç evel oanet.

    ●(1803) MM 1230 (Li) (Brestad 17). Daoust pe dre farz, pe dre zevri. / hac ep na echapas hini / è teuas var boes quemeret poan / d'ho renta quer reis hag en oan, tr. G. Esnault «...à les rendre douces comme un mouton.» ●(1838) CGK 14 (Ku) P. Proux. Control dezi greg un dogan / A zo dinoaz evel un oan. ●(18--) (d’après (1905) FHAB Du/Kerzu 183). Demp oll d'adori ar Mabiq / Hegarat euel un oâniq.

    ●(1904) BMSB 65 (Ku) F. ar May. Hi, ken dous hag eun oan, hi zalc'hê da bedi. ●(1906) BBMI 50 (G) J. Lamour. Ol er vugalé ou héli, / En ur grial, goah eit bleidi; / Dous èl un oén, Mizér geté, Hemb defians, d'er marù e ié ! ●(1909) DIHU 48/285 (G) *Kelen Glas. N'en es chet skoeit get dén. / Loezi er Gerneùé, ken dous avel un oén / E saùas aben-kaer aveit lakat er peah. ●(1909) NOAR 84 (L) K. ar Prat. Setu du ze eur blenen vras o repoz reiz evel eun oan; ar mor divent eo. ●(1909) FHAB Here 311 *Laouig Beg ar Spins. Biel a oa eur paotr eus an dibab, krenv evel eur marc'h, dous evel eun oan. ●(1910) BUJA 26 G. Helies. Speredek dreist an oll, dous evel eun oanik. ●(1911) RIBR 33 (L) K. ar Prat. Fur, sioul ha dous evel eun oan pa veze lezet didrous, ar paotr a zantas e galon o virvi. ●(1911) FHAB Eost 217 (L) K. ar Prat. Eur paotrig divalis evel eun oan ! ●(1922) EMAR 103 I. Pikard. P'e gave war e hent, habask evel eun oan. ●(1926) FHAB Here 369 P. Abvezo. Ar ganol a zo plean evel eur mellezour, habask evel eun oan. ●(1928) BFSA 93 (L) Y.-M. Madec. Breur Leon, ken dinoaz hag eun oan, a respontas d'an Tad. ●(1933) FHAB Kerzu 512. An eil, Monig, eur verc'hig seiz vloaz, amezegez da Berig, koant ha chentil evel eun oan. ●(1939) KTMT 13 (Li) *Brogarour. Fanch, pa vez diwar an dour, a zo eun den eus an dibab, doñv evel an oanig. ●(1949) LLMM 16/40 (T) *Jarl Priel. E teuï doñv evel un oan. ●(1970) BHAF 51 (T) E. ar Barzhig. Ar memez kazeg koz, Rozed, dous evel eun oan.

    (2) Sioul evel un oan o vont d'ar c'higer : très calme.

    ●(1878) EKG II 161 (L) Lan Inisan. Paol avad, ar gordenn enn dro d'he c'houzouk, a ioa didrouz ha sioul evel eun oan o vont gant ar c'higer. Enn he galoun e pede Doue.

    (3) Bezañ evel bleiz hag oan : voir bleiz.

  • oan-laezh
    oan-laezh

    m. Agneau de lait.

    ●(1633) Nom 29b. Agnus subrumus : agneau tetant, ou de laict : oan læz, á ve hoaz voar ez bron.

    ●(1732) GReg 20a. Agneau de lait, tr. «Oan-læz. p. oanedlæz.»

  • oanañ / oaniñ
    oanañ / oaniñ

    v. intr. Agneler.

    ●(1732) GReg 20a. Agneler, parlant de la brebis qui fait son agneau, tr. «Van[netois] oënein. ppr. et.»

    ●(1907) VBFV.bf 56a. oénein, v. n., tr. «agneler.» ●(1912) RVUm 324. É Huèvrérig er hloar / É oén en avad hag é tov er iar, tr. «En février, le mois humide et doux, / La brebis agnèle et la poule pond.»

  • oanez
    oanez

    f. –ed Agnelle.

    ●(1499) Ca 147a. Oanes. g. aignelle.

    ●(1934) BRUS 246. Un agneau, tr. «un oén –ed, fém. oénéz.»

  • oangen
    oangen

    m. Peau d'agneau.

    ●(1732) GReg 20a. Peau d'agneau, tr. «Oanguen.»

  • oaniñ
    oaniñ

    voir oanañ

  • oaz
    oaz

    m.

    I.

    (1) Jalousie conjugale.

    ●(1659) SCger 67b. ialousie, tr. «oaz.» ●161b. oaz, tr. «ialousie.» ●(1732) GReg 506b. Jalousie, parlant de maris, & de femme, tr. «Oaz. an oaz.»

    ●(1928) DIHU 210/185. Ne vé ket anaùet na trouz na ohoni (jalouzi).

    (2) Jalousie, fait d'être jaloux de qqn.

    ●(1499) Ca 147a. Oaz. g. ialousie plus mauluaise que bonne.

    ●(1906) DIHU 18/303. Ataù er chignan-men a ohi vras karget (...) Ohi pé jalouzi e zou er memb tra.

    (3) Querelle, rivalité.

    ●(1787) PT 35. Ya, mé gleu ohi.

    ●(1821) SST 153. Petra e zou hoah dihuennet specialement dré er buemvet gourhemen ? / Er golere, en ohie, er fouetereah hac er procesieu. ●271. Biuet hemp ohie, hemp debat.

    ●(1919) DBFVsup 52b. ohi, s. tr. «querelle, rivalité (Noury, Sanson).»

    (4) Zèle.

    ●(1732) GReg 978a. Zéle, affection ardente, passion qu'on a pour quelque chose, tr. «Oaz.»

    ●(1834) SIM 229. ous en exerci gant fermder, gant courach, ha gant oaz. ●(1868) FHB 187/244b. he oaz birvidig evid selvidigez an eneou. ●(1869) FHB 231/173a. eh oll oaz evid santeledigez he bobl.

    ●(1917) KZVr 219 - 13/05/17. Oaz, tr. «zèle, dévouement (Léon) Loeiz ar Floc'h.»

    II. [en locution]

    (1) Kaout an oaz ouzh ub. : être jaloux de.

    ●(1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «cahout an oaz eus e c'hrecg.»

    ●(1839) BSI 98. ar poëson-se eus an oas, pehini a lacqa qemend a briejou da veza malheürus.

    (2) Krenañ an oaz : être très jaloux.

    ●(1659) SCger 139b. crena an noaz, tr. «estre ialoux.» ●(1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «crezna an oaz.»

    (3) Ober oaz da ub. : rendre qqn jaloux.

    ●(17--) FG II 55. pes plijadur rei oaz da eur paotr iaouanc.

    ●(1925) DIHU 163/208. Oahi, tr. «envie.» (...) Me hra oahi d'er bleu kaeran.

    (4) Ober oaz : se quereller.

    ●(1787) PT 91. ne rènt ol meit ohi ha safar.

    (5) Kemer oaz =

    ●(1821) SST 153. guel u souffrein ha col meme, eit procesal na quemer ohie.

    (6) Bout en oaz gant ub. : se quereller avec qqn.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 21. chetu quentéh mambruguerion én trous hag én hohi guet er habitén.

    (7) Kemer oaz da labourat : travailler avec zèle.

    ●(1908) KMAF 1. plijet eo bet gant ar Gouarnamant roi d'eoc'h eur vedalen, evit anaout an oaz a gemerit da labourat evitan.

  • oaz-kren
    oaz-kren

    m.

    (1) Jalousie conjugale.

    ●(1732) GReg 506b. Jalousie, parlant de maris, & de femme, tr. «an oaz-crezn.» ●978a-b. pour exprimer la jalousie d'un marie, ou d'une femme, on dit plus ordinairement ; an oaz-crezn.

    (2) Kaout an oaz-kren ouzh ub. : être très jaloux de.

    ●(1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «cahout an oaz-crezn eus e c'hrecg.» ●Etre jalouse de son mari, tr. «cahout an oaz-crezn eus he ozac'h.»

  • oazamant
    oazamant

    m. Jalousie.

    ●(1910) FHAB C'hwevrer 34. D'ar re a skuilh binim war ar relijion dre oazamant e tleer diskleria ar wirionez.

  • oaziri
    oaziri

    f. Jalousie.

    ●(1904) BMSB 6. Dioscor a gare Barbon dreist-muzul (...) da laret eo, gant oaziri.

  • oaziz
    oaziz

    m. –où Oasis.

    ●(1920) LZBl Du 424. tud oasis Ouargla. ●(1933) BRND 118. oazisou an Ejipt. ●(1939) DIHU 337/306. en oaziz kaer.

  • oazus
    oazus

    adj.

    (1) Jaloux.

    ●(1659) SCger 67b. ialoux, tr. «oasus.» ●161b. oazus, tr. «ialoux.» ●(1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «Beza oazus eus e c'hrecg.» ●Etre jalouse de son mari, tr. «Beza oazus eus he ozac'h.»

    ●(1834) APD 14. en Doue oazus.

    ●(1908) FHAB Meurzh 89. Kounnar ar vaouez oazuz. (d'après Parres ar Vretoned). ●92. Ar c'hrac'h oazuz a rogas ar paper-se. ●(1923) KNOL 266. Cheun oa oazus ouz e vreur bihan.

    (2) Envieux, jaloux.

    ●(1612) Cnf.epist 7. oazus à enor an Autrou Doué. ●35. Doctoret oazeus ha desireus.

    ●(1839) BSI 122. Mary oazus evel Isidor da blijout da Zoue.

    (3) Zélé.

    ●(1834) SIM 99. rac ar garg a deputet a exich beza oazus.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...