Devri

Recherche 'oa...' : 28 mots trouvés

Page 1 : de oa (1) à oazus (28) :
  • oa
    oa

    interj. Ha.

    (1890) MOA 290. Ha ! Interjection, tr. «oa

    (1958) BRUD 4/52. Ni a zispakas ar bakodenn : / Oa ! eme Zedeig. ●53. Sell Dedeig, eu[r] zah-fars ! / Oa ! eme Zedeig, lakeet souezetoh eget m'en dije kavet eun neiz dorhanig en e votez.

  • oabl / oabr
    oabl / oabr

    m. –où

    I.

    (1) Ciel.

    (1732) GReg 168b. Le Ciel, tout ce qui paroît au-dessus de nous, tr. «An oabl.» ●Le Ciel des nuës, tr. «Oabl ar c'houñabr.» ●(1792) BD 4113. an ol steret dious an noab, tr. «toutes les étoiles du firmamant.»

    (1838) CGK 10. Bars en oab an alc'hueder a zao en eur gana. ●(1838-1866) PRO.tj 176. Pa velan 'héaul o tiguerri en oabr he lagad mélen. ●(1866) BOM 10. Dre volzou ann hoabl. ●(1868) FHB 199/340a. he oabl glaz ha dirouven. ●(1870) FHB 264/22a. an oabl dirouven ha digatar. ●(1883) MIL 184. an noapl a deuas da veza sklear meurbet. ●(1889) ISV 14. ha digatar eo an amzer, ha glas eo an oabl ?

    (1905) BOBL 02 septembre 50/3a. Dimerc'her, an oabr a oa karget a goumoul. ●(1907) AVKA 314. ar stered a grogê dija da virvi en oab. ●(1911) SKRS II 29. hano Doue, a zo skrivet en oabl e lizerennou aour ! ●(1912) MMKE vii. dindan an oabr koumoulus. ●(1914) LZBt Du 21. An oabl a oa digoumoul. ●(1936) ONEN 57. An oabl, e Breiz, ne chom ket pell digoumoul.

    (2) Oabl an neñv : (?) voûte des cieux (?).

    (1911) BUAZperrot 429. An heol hag ar stered (…) a skriv e hano, e lizerennou tan, var oabl an nenv.

    (3) Nuages.

    (1896) GMB 447. pet[it] Trég[uier] n'eus ket tam noab il n'y a aucun nuage.

    II.

    (1) Sellet ouzh an oabl o tremen : bayer aux corneilles.

    (1890) MOA 139 (L). Bayer aux corneilles, tr. J. Moal «choum da zellet oc'h an oabl o tremen

    (1935) ANTO 149 (T) *Paotr Juluen. Tud na chomont ket da drei ar vein da sec'ha pe da sellout ouz an oabl o tremen, tud na vez ket kammed re izel an douar evito.

    (2) Glas evel an oabl : bleu pur.

    (1925) BUAZmadeg 94 (L) Ao. Madeg. he goel a oa guen evel an erc'h, he gouriz glaz evel an oabl.

  • oabr
    oabr

    voir oabl

  • oabrek
    oabrek

    adj. Nuageux.

    (1732) GReg 653b. Nebuleux, euse, couvert de nuages, tr. «noabrecq.» ●Il fait un temps nebuleux, tr. «noabrecq eo an amser.»

  • oabrenn
    oabrenn

    f.

    (1) Nues.

    (1862) BSH 43. Me eo roue Herri, ar puiçzanta den / A oe guelet bizcoaz dindan an nouabren.

    (2) Nuage.

    (1912) MMPM 12. dindan he zreid oa eun oabren skeduz. ●38. rakdal eun oabren a deu da zalla he spered.

  • oad
    oad

    m. & adv. –où

    I. M.

    (1) Âge.

    (897) MSvbr IV f° 84b, main A (DGVB 55b, 221a). in cemac hadui i oit a bid inter solem et lunam, tr. « l’étroit intervalle en âge qui est entre soleil et lune »

    (1499) Ca 147a. Oat. g. aage. ●(1576) Cath 5. peheny a yoa en oat a seitec bloaz. ●(1621) Mc 26. an oat à vn bloaz voar-nuguent. ●(1647) Am (titre). Amouroustet eun den coz pêvar huguent bloaz Pehini so orguet à vez à eur plac'h jaoanc hen oad a huezecq bloaz.

    (1659) SCger 161b. oat, tr. «aage.» ●(1710) IN I 271. ar re a so c'hoaz en un oat tener. ●(1744) L'Arm 8b. Age, tr. «Ouaitt.. ideu. m.» ●(1792) HS 90. Deit énn ouait de ziméein.

    (1821) SST.ab xxxi. d'en ouait a dri-uguent vlai. ●(1834) SIM 263. en un oad e pehini ne sònjer qet a barfetet. ●(1835) AMV 26. ar c'honsortet eus ho voad. ●(1846) DGG 139. an noad a bevarzec vloas. ●(1849) LLB 1326. ag en oed tineran. ●1958. é vugalé hoah én un oed tiner. ●(1861) BSJ 41. revé ma jaugeant doh en ouaid en devoé. ●(1888) LTU 17. enn oad ann tenerra. ●(1890) MOA 109a. Quel âge avez-vous ? tr. «pe oad oc'h-hu ?» ●(1894) BUZmornik 186. enn oad da fortunia.

    (1907) AVKA 176. noad awalc'h an eus evid komz e-unan war ar pez a zell anehan. ●214. abaoe ma noad an tenera. ●(1907) PERS 314. dre ma teue an oad. ●(1912) BUEV 16. d'en oed a nandek vlé. ●(1992) MDKA 6. d'ho noad. ●(1932) BSTR 84. d'he oad, an dra-ze a vo gwall amjestr.

    (2) Chiffre + oad : chiffre plus ans.

    (18--) GBI I 482. Red vezo kaout konje ho tad / Ho keront, betek pemzek oad, tr. «...jusqu'à l'âge de quinze ans.»

    (3) En oad da ub. : qui a l'âge de qqn.

    (1955) STBJ 62. Eur pennhêr o devoa en oad din-me. ●117. ar voused-all en oad din.

    (4) Bezañ en oad vat =

    (1953) BLBR 57/2. en oad vat edo ha yec'hed dezañ war ar marc'had.

    (5) Bezañ en oad : avoir l'âge requis.

    (1913) KANNgwital 125/263. konfirmet ar vugale a vezo en oad.

    (6) War an oad : âgé.

    (1860) BAL vii. Iaouankis, a c'hui ive, tud var an oad. ●(1868) KMM 51. ac i var an oad ac atao dizer. ●(1890) MOA 203b. Être sur le déclin de l'âge, tr. «dont war ann oad

    (1902) PIGO I 120. gwrage ha tud war an oad. ●(1907) AVKA 2. Ha brema e oant arru war an oad. ●(1908) FHAB Even 177. erru var an hoad. ●(1911) SKRS II 261. eun den deuet dija var an oad. ●(1911) BUAZperrot 201. ha va fried he unan a zo eat pell var an oad. ●454. Pell oant eat o daou var an oad. ●(1913) KANNgwital 128/298. deuet var an oad. ●(1939) MGGD 4. aotrou ar Gergoad a oa deuet war an oad.

    (7) Etre an daou oad : entre deux âges.

    (1867) FHB 136/253a. An dud yaouank hag ar re etre an daou oad.

    (8) En e wellañ oad : dans la fleur de l'âge.

    (1868) FHB 196/313b. evelse buez an den e deuz ar iaouankiz, an oad vella, an discar oad. ●(1870) FHB 257/378b. eul labourer en he vella oad. ●(1889) ISV 122. Goudeze, en he oad vella, an dreveil en doa kemeret o clask deski he vicher da re all.

    (9) E barr an oad : dans la force de l'âge.

    (1847) FVR 249. tud iaouank, tud e barr ann oad ha tud koz gwazed ha merc’hed.

    (1911) BUAZperrot 864. eun den e barr an oad.

    (10) Bezañ en e oad kreñv : être dans la force de l'âge.

    (1889) ISV 165. Bez'edo brema en he oad cre, vardro he drede bloavez ha daou ugent.

    (11) Erru en oad : vieux.

    (1903) LZBg Meurzh 85. uigent a dud arriù én oed.

    (12) An oad furm :

    (1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «An oad furm

    (13) An oad gour =

    (1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «An oad gour

    (14) An oad parfet =

    (1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «An oad parfet

    (15) An oad flour : la fleur de l'âge.

    (1732) GReg 18b. La fleur de l'âge, la jeunesse, jusqu'à 30, ou 35 ans, tr. «An oad flour

    (16) An oad flamm : la fleur de l'âge.

    (1732) GReg 18b. La fleur de l'âge, la jeunesse, jusqu'à 30, ou 35 ans, tr. «An oad fla[m]m

    (17) Oad krenn : adolescence.

    (1928) FHAB Genver (pub.). merc'hed diaes d'ezo dont d'o oad-krenn.

    (18) Espace entre deux âges.

    (1932) BSTR 17. Selin ha Theresa a oa an diou vihana. N'oa ket kalz a oad etrezo.

    (19) Bout tapet d'an oad : être âgé.

    (1982) LIMO 16 juillet. Gwir é n'anaùan breman Bejeb erbed ma nen dé ket tapet d'en oed.

    (20) Kaout oad war ub. : être plus âgé que qqn.

    (1921) PGAZ 16. evel m'en doa eun tammig oad var he gendirvi.

    (21) Kreskiñ, sevel, dont en oad : avancer en âge.

    (1869) TDE.FB 446b. A mesure que cet enfant grandissait, tr. «dre ma teue ar bugel-se enn oad

    (1904) SKRS I 15. dre ma kreskot en oad, c'houi ielo var fallât da bedi. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 32. da veza muioc'h mui karantezuz ha trugarezuz evit ho pugale pa zavont en oad. ●(1911) BUAZperrot 498. Dre ma kreske en oad e teske en eur c'hoari holl skianchou ar bed. ●(1921) PGAZ 21. Spered ar vugale a zigor bepret dre ma kreskont en oad.

    (22) Bezañ aet diwar an oad : avoir passé l'âge.

    (1911) BUAZperrot 218. daoust d'ezi da veza eat divar an oad, a zo brazez c'houeac'h miz a zo.

    (23) Tro an oad : retour d'âge.

    (1928) FHAB Genver (pub.). Maouezed digouezet gant tro an oad, na droiatit ket da gemer an Ulminucine Moreul.

    (24) A oad =

    (1924) BILZbubr 38/844. tud a bouez hag a oad ?

    (25) Bezañ deuet en oad : avoir l'âge requis.

    (1894) BUZmornik 491. e sonjchont he fortunia pa oue deuet en oad.

    (26) Ober oad : avoir âge.

    (1906) BOBL 28 avril 84/2b. nag hi na gour na ouie pe oad e rea hi.

    (27) Génération.

    (1650) Nlou 565. Vn Roue à reno dreist pep oat, tr. «un roi qui règnera par-delà toute génération.»

    (28) Bezañ un oad : être du même âge.

    (1659) SCger 176b. vn oad int, tr. «ils sont de même age.»

    II. [au plur.] Bezañ eus an hevelep oadoù : être plus ou moins du même âge.

    (1963) EGRH II 150. eus an hevelep oadoù int, tr. « ils sont à peu près de même âge. »

    III. Loc. adv. Deuet a-zindan-oad : majeur.

    (1931) VALL 441a. Majeur, tr. «deut a-zindan-oad

  • oad-gour
    oad-gour

    m. Âge adulte.

    (1732) GReg 18b. L'âge viril, jusqu'à 50 ans, tr. «an oad gour

  • oad-krenn
    oad-krenn

    m. Adolescence.

    (1929) FHAB Genver couv. merc'hed diaes d'ezo dont d'o oad-krenn.

  • oadañ
    oadañ

    v. intr. Vieillir, prendre de l’âge.

    (1963) EGRH II 150. oadañ v., tr. « vieillir, prendre de l’âge. » ●note F. Kervella : « ne s’emploie couramment qu’à l’infinitif et au participe passé. » [voir oadet].

  • oadedek / oadedik
    oadedek / oadedik

    adj.

    (1936) FHAB Meurzh 114. eun den fur ha oajedek.

  • oadedik
    oadedik

    voir oadedek

  • oadet
    oadet

    adj. Âgé.

    (c.1500) Cb 27a. plain dans. b. oaget. ●51b. g. vng pou vieill. b. oaget.

    (1732) GReg 19a. Age, qui a de l'âge, tr. «Oaget. Van[netois] oüedet.» ●Agé de vingt ans, tr. «oaget a uguent vloaz.» ●(1790) MG 224. é ma oaidettoh eid-on.

    (1866) LZBt Genver 73. Ar groage oajet. ●(1888) SBI II 178. Ni 'zo erru daou den oajet, tr. «Nous devenons tous deux des gens avancés en âge.»

    (1907) AVKA 22. Pa oe noajet a daouzeg vla. ●(1924) ZAMA 87. Setu aze eur wirionez hag a zo oajet.

  • oadvezh
    oadvezh

    m. –ioù Âge (époque).

    (1923) SKET I 22. en oadvez ragistorek. ●(1931) VALL 13b. Âge ; sa durée, tr. «oadvez m.» ●l'âge de la pierre, tr. «oadvez ar maen.» ●l'âge du bronze, tr. «oadvez an arem.»

  • oadvezhiad
    oadvezhiad

    m. –ed, –idi Homme d'une âge.

    (1931) VALL 13b. homme de l'âge, tr. «oadveziad pl. –zidi (du bronze an arem).»

  • oaled
    oaled

    f. –où

    I. Âtre, foyer.

    (1499) Ca 147a. Oalet. g. foyer. ●(1633) Nom 134b. Focus : gardefeu, l’âtre : vn ôalet, vn plaçc da miret, an tan.

    (1659) SCger 58b. foier, tr. «oalet.» ●161b. Oalet, tr. «foier.» ●(1732) GReg 421b. Foier, l’âtre de la cheminée, tr. «Auled. p. auledjou, auledou. oaled. p. oalejou, oaledou. Van[netois] éüled. ouëled. pp. ëu.» ●Netéier le foïer, tr. «Scuba an oaled.» ●(1744) L’Arm 19a. Atre, tr. «Ouélétt.. édeu. f.» ●(17--) TE 97. un ouélæd eid chairrein el ludu.

    (1849) LLB 213-214. ha neze peb unan / E dosta d’en uéled. ●262. Ha tostoh t’en uéled peb unan hum sterdé. ●(1878) EKG ii 70. Jannet, a ioa var bennou he daoulin var an aoled. ●137. var an aoled. ●137. Eur pod houarn braz (…) a ioa var an aoled. ●(1879) GDI 122. ag en ulèd betag trezeu en nor.

    (1907) PERS 16. eun tantad mad a dan en oaled. ●(1907) DIHU 28/444. Ar er bank, doh en uéled, en doé hum dorchennet Maudé en Nadoé. ●(1911) SKRS ii 59. E korn an oaled. ●(1924) BILZbubr 41/946. Bilzig, war korn an oaled.

    II. (armement)

    (1) Bassinet.

    (1744) L’Arm 27a. Bassinet, tr. «Oêled-aquebute. m.»

    (2) Toull an oaled : lumière de canon.

    (18--) MILg 234. Enn noz ataket ti eunn den / E kemer eur bistolen / Chat : stouet (lire : stouvet) eo toul ann oaled / Hen distouva eta ’zo red.

    (3) Oaled ur c’hanol : lumière de canon.

    (1732) GReg 133b. La lumiere d’un canon, tr. «oaled ur c’hanol.»

    III.

    (1) Kras evel oaled an ifern : très sec.

    (1954) VAZA 188 (T) *Jarl Priel. Ken na teue staon ha korzailhenn da vezañ ken kras hag oaled an ifern. ●(1965) BRUD 20/13 (T) E. ar Barzhig. Daoust dezañ da zantoud eur reutadenn en e gof-kar ha d'e staon da veza ken kraz hag an oaled an ifern. ●(1970) BHAF 104 (T) E. ar Barzhig. An deiz warleh (lire : warlerh) e oa ken kraz gorzaillenn an daou lampon hag oaled an ivern, ken teo ha ken zeh o zeod hag eun dornad stoup koz.

    (2) Mont da vutuniñ e gorn en oaled sant Pêr : voir korn-butun.

    (3) Fritañ paourentez war oaled ar briedelezh : voir fritañ.

    (4) Ober arc'hant war an oaled : voir arc'hant.

  • oaledad
    oaledad

    f. –où Plein un âtre.

    (1929) DIHU 217/304. Tolpet int éndro d'en ueledad tan. ●(1939) MGGD 79. eun oaledad tan. ●(1939) RIBA 19. ma vo groeit un oèledad tan. ●(1942) DHKN ii. en oéledad koed. ●82. Bout oè er hastel seih oèledad tan, hag arnehè seih kaotér vras, ur beùin lart hag ur penmoh é tariùein é péb unan.

  • oan
    oan

    m. –ed, ein, eini

    I.

    (1) (zoologie) Agneau.

    (1499) Ca 147a. Oan. g. aignel. ●(1530) Pm 83. Eual oen doff oz prenaff tut, tr. «Comme un doux agneau, rachetant les hommes.» ●265. Eynn guenn ho em astenn quentrat, tr. «De blancs agneaux s’étendent prématurément.» ●(1633) Nom 28a. Pellis agnina ; peau d’agneau : crochen ôan.

    (1659) SCger 161b. oan p. ein, tr. «aigneau.» ●(c.1718) CHal.ms i. agneau, In, terme generique qui n’est pas bon au singulier, oign’, pl. oigni, eigni. ●(1732) GReg 20a. Agneau, tr. Oan.p. Oaned, æin. Van[netois], oën.oin. pp. ein.» ●(1744) L’Arm 9a. Agneau, tr. «Ouein : Ouéne.. pl, ein ou oueinétt. m.»

    (1900) MSJO 183. an oaned a ginniget e sakrifis da Zoue. ●(1907) AVKA 182. evel oanet etouez ar bleizi. ●(1911) BUAZperrot 521. e giz ein e touez ar bleizi. ●(1923) KTKG 61. oaned, tirvi ha bouc’hed. ●(1934) BRUS 246. Un agneau, tr. «un oén –ed.» ●(1943) FHAB Meurzh-Ebrel 269b. Fall ’rank beza eun oan / Pa ne zec’h ket e c’hloan.

    (2) Kig oan : viande d’agneau.

    (1732) GReg 147b. Chair d’agneau, tr. «Qicq oan

    II. (religion)

    (1) Pried an oan : l’Église.

    (1925) FHAB Du 424. pa vezo ano d’en em ganna evit Pried an Oan.

    (2) Oan-Fask : agneau pascal.

    (1907) AVKA 268. an oan Bask. ●(1943) SAV 27/23. an oan Fask.

    (3) Oan-losk : agneau du sacrifice.

    (1862) JKS.lam 577. C’houi a zo ar Pried, ar Muia-Karet hag ann Oan-losk a zo reot d’e-omp da zibri.

    III. [en apposition] Per-oan : bouvarts (sorte de poires).

    (1904) DBFV 171b. piren oén, tr. «bouvart, sorte de poire (l’A.).»

    IV.

    (1) (Reizh, dous, habask, hegarat, divalis, dinoaz, doñv, jentil) evel un oan : (être) très doux, très docile.

    (1752) BS 330. Ac eus a vleizi ma oant, o rentas douç evel oanet.

    (1803) MM 1230 (Li) (Brestad 17). Daoust pe dre farz, pe dre zevri. / hac ep na echapas hini / è teuas var boes quemeret poan / d'ho renta quer reis hag en oan, tr. G. Esnault «...à les rendre douces comme un mouton.» ●(1838) CGK 14 (Ku) P. Proux. Control dezi greg un dogan / A zo dinoaz evel un oan. ●(18--) (d’après (1905) FHAB Du/Kerzu 183). Demp oll d'adori ar Mabiq / Hegarat euel un oâniq.

    (1904) BMSB 65 (Ku) F. ar May. Hi, ken dous hag eun oan, hi zalc'hê da bedi. ●(1906) BBMI 50 (G) J. Lamour. Ol er vugalé ou héli, / En ur grial, goah eit bleidi; / Dous èl un oén, Mizér geté, Hemb defians, d'er marù e ié ! ●(1909) DIHU 48/285 (G) *Kelen Glas. N'en es chet skoeit get dén. / Loezi er Gerneùé, ken dous avel un oén / E saùas aben-kaer aveit lakat er peah. ●(1909) NOAR 84 (L) K. ar Prat. Setu du ze eur blenen vras o repoz reiz evel eun oan; ar mor divent eo. ●(1909) FHAB Here 311 *Laouig Beg ar Spins. Biel a oa eur paotr eus an dibab, krenv evel eur marc'h, dous evel eun oan. ●(1910) BUJA 26 G. Helies. Speredek dreist an oll, dous evel eun oanik. ●(1911) RIBR 33 (L) K. ar Prat. Fur, sioul ha dous evel eun oan pa veze lezet didrous, ar paotr a zantas e galon o virvi. ●(1911) FHAB Eost 217 (L) K. ar Prat. Eur paotrig divalis evel eun oan ! ●(1922) EMAR 103 I. Pikard. P'e gave war e hent, habask evel eun oan. ●(1926) FHAB Here 369 P. Abvezo. Ar ganol a zo plean evel eur mellezour, habask evel eun oan. ●(1928) BFSA 93 (L) Y.-M. Madec. Breur Leon, ken dinoaz hag eun oan, a respontas d'an Tad. ●(1933) FHAB Kerzu 512. An eil, Monig, eur verc'hig seiz vloaz, amezegez da Berig, koant ha chentil evel eun oan. ●(1939) KTMT 13 (Li) *Brogarour. Fanch, pa vez diwar an dour, a zo eun den eus an dibab, doñv evel an oanig. ●(1949) LLMM 16/40 (T) *Jarl Priel. E teuï doñv evel un oan. ●(1970) BHAF 51 (T) E. ar Barzhig. Ar memez kazeg koz, Rozed, dous evel eun oan.

    (2) Sioul evel un oan o vont d'ar c'higer : très calme.

    (1878) EKG II 161 (L) Lan Inisan. Paol avad, ar gordenn enn dro d'he c'houzouk, a ioa didrouz ha sioul evel eun oan o vont gant ar c'higer. Enn he galoun e pede Doue.

    (3) Bezañ evel bleiz hag oan : voir bleiz.

  • oan-laezh
    oan-laezh

    m. Agneau de lait.

    (1633) Nom 29b. Agnus subrumus : agneau tetant, ou de laict : oan læz, á ve hoaz voar ez bron.

    (1732) GReg 20a. Agneau de lait, tr. «Oan-læz. p. oanedlæz

  • oanañ / oaniñ
    oanañ / oaniñ

    v. intr. Agneler.

    (1732) GReg 20a. Agneler, parlant de la brebis qui fait son agneau, tr. «Van[netois] oënein. ppr. et

    (1907) VBFV.bf 56a. oénein, v. n., tr. «agneler.» ●(1912) RVUm 324. É Huèvrérig er hloar / É oén en avad hag é tov er iar, tr. «En février, le mois humide et doux, / La brebis agnèle et la poule pond.»

  • oanez
    oanez

    f. –ed Agnelle.

    (1499) Ca 147a. Oanes. g. aignelle.

    (1934) BRUS 246. Un agneau, tr. «un oén –ed, fém. oénéz

  • oangen
    oangen

    m. Peau d'agneau.

    (1732) GReg 20a. Peau d'agneau, tr. «Oanguen

  • oaniñ
    oaniñ

    voir oanañ

  • oaz
    oaz

    m.

    I.

    (1) Jalousie conjugale.

    (1659) SCger 67b. ialousie, tr. «oaz.» ●161b. oaz, tr. «ialousie.» ●(1732) GReg 506b. Jalousie, parlant de maris, & de femme, tr. «Oaz. an oaz

    (1928) DIHU 210/185. Ne vé ket anaùet na trouz na ohoni (jalouzi).

    (2) Jalousie, fait d'être jaloux de qqn.

    (1499) Ca 147a. Oaz. g. ialousie plus mauluaise que bonne.

    (1906) DIHU 18/303. Ataù er chignan-men a ohi vras karget (...) Ohi pé jalouzi e zou er memb tra.

    (3) Querelle, rivalité.

    (1787) PT 35. Ya, mé gleu ohi.

    (1821) SST 153. Petra e zou hoah dihuennet specialement dré er buemvet gourhemen ? / Er golere, en ohie, er fouetereah hac er procesieu. ●271. Biuet hemp ohie, hemp debat.

    (1919) DBFVsup 52b. ohi, s. tr. «querelle, rivalité (Noury, Sanson).»

    (4) Zèle.

    (1732) GReg 978a. Zéle, affection ardente, passion qu'on a pour quelque chose, tr. «Oaz

    (1834) SIM 229. ous en exerci gant fermder, gant courach, ha gant oaz. ●(1868) FHB 187/244b. he oaz birvidig evid selvidigez an eneou. ●(1869) FHB 231/173a. eh oll oaz evid santeledigez he bobl.

    (1917) KZVr 219 - 13/05/17. Oaz, tr. «zèle, dévouement (Léon) Loeiz ar Floc'h.»

    II. [en locution]

    (1) Kaout an oaz ouzh ub. : être jaloux de.

    (1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «cahout an oaz eus e c'hrecg.»

    (1839) BSI 98. ar poëson-se eus an oas, pehini a lacqa qemend a briejou da veza malheürus.

    (2) Krenañ an oaz : être très jaloux.

    (1659) SCger 139b. crena an noaz, tr. «estre ialoux.» ●(1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «crezna an oaz

    (3) Ober oaz da ub. : rendre qqn jaloux.

    (17--) FG II 55. pes plijadur rei oaz da eur paotr iaouanc.

    (1925) DIHU 163/208. Oahi, tr. «envie.» (...) Me hra oahi d'er bleu kaeran.

    (4) Ober oaz : se quereller.

    (1787) PT 91. ne rènt ol meit ohi ha safar.

    (5) Kemer oaz =

    (1821) SST 153. guel u souffrein ha col meme, eit procesal na quemer ohie.

    (6) Bout en oaz gant ub. : se quereller avec qqn.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 21. chetu quentéh mambruguerion én trous hag én hohi guet er habitén.

    (7) Kemer oaz da labourat : travailler avec zèle.

    (1908) KMAF 1. plijet eo bet gant ar Gouarnamant roi d'eoc'h eur vedalen, evit anaout an oaz a gemerit da labourat evitan.

  • oaz-kren
    oaz-kren

    m.

    (1) Jalousie conjugale.

    (1732) GReg 506b. Jalousie, parlant de maris, & de femme, tr. «an oaz-crezn.» ●978a-b. pour exprimer la jalousie d'un marie, ou d'une femme, on dit plus ordinairement ; an oaz-crezn.

    (2) Kaout an oaz-kren ouzh ub. : être très jaloux de.

    (1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «cahout an oaz-crezn eus e c'hrecg.» ●Etre jalouse de son mari, tr. «cahout an oaz-crezn eus he ozac'h.»

  • oazamant
    oazamant

    m. Jalousie.

    (1910) FHAB C'hwevrer 34. D'ar re a skuilh binim war ar relijion dre oazamant e tleer diskleria ar wirionez.

  • oaziri
    oaziri

    f. Jalousie.

    (1904) BMSB 6. Dioscor a gare Barbon dreist-muzul (...) da laret eo, gant oaziri.

  • oaziz
    oaziz

    m. –où Oasis.

    (1920) LZBl Du 424. tud oasis Ouargla. ●(1933) BRND 118. oazisou an Ejipt. ●(1939) DIHU 337/306. en oaziz kaer.

  • oazus
    oazus

    adj.

    (1) Jaloux.

    (1659) SCger 67b. ialoux, tr. «oasus.» ●161b. oazus, tr. «ialoux.» ●(1732) GReg 506b. Etre jaloux de sa femme, tr. «Beza oazus eus e c'hrecg.» ●Etre jalouse de son mari, tr. «Beza oazus eus he ozac'h.»

    (1834) APD 14. en Doue oazus.

    (1908) FHAB Meurzh 89. Kounnar ar vaouez oazuz. (d'après Parres ar Vretoned).92. Ar c'hrac'h oazuz a rogas ar paper-se. ●(1923) KNOL 266. Cheun oa oazus ouz e vreur bihan.

    (2) Envieux, jaloux.

    (1612) Cnf.epist 7. oazus à enor an Autrou Doué. ●35. Doctoret oazeus ha desireus.

    (1839) BSI 122. Mary oazus evel Isidor da blijout da Zoue.

    (3) Zélé.

    (1834) SIM 99. rac ar garg a deputet a exich beza oazus.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...