Devri

Recherche 'pad...' : 18 mots trouvés

Page 1 : de pad (1) à padusted (18) :
  • pad
    pad

    m. & prép.

    I. M.

    A.

    (1) Durée, cours.

    ●(1732) GReg 226a. Cours, durée des choses, tr. «pad.» ●Le cours de la vie, tr. «pad ar vuhezéguez.» ●310b. Durée, le temps que dure une chose, tr. «Pad.» ●La durée de la vie, tr. «pad ar vuezéguez.» ●545b. L'espace du jour, tr. «pad an deiz.»

    ●(1925) FHAB Mezheven 206. Hag en o fad.

    (2) Ober diouzh pad : faire durer, épargner.

    ●(1896) GMB 465. pet[it] Trég[uier] ober duz pad faire durer, épargner.

    ●(1942) SAV 24/80. Met grit diouz pad.

    (3) Na badout pad : ne pas durer.

    ●(18--) PEN 94/24. Madou 'n douar na padont pad, tr. «les biens de la terre ne durent pas.»

    (4) N'eus ket a bad gant : on ne peut supporter.

    ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 180. mæs ne oé quet a bâd guet er moguèd.

    ●(1904) LZBg Mae 128. nen des chet mui a bad get er stronkaj-sé.

    B. [après un mot de temps]

    (1) Un eur pad : pendant une heure, une heure durant.

    ●(1913) KANNgwital 122/229. a brezegaz (...) eun heur hanter pad.

    (2) E vuhez pad : toute la durée sa vie.

    ●(1914) KANNgwital 136/389. evit he vuez pad.

    (3) An deiz pad astenn : toute la journée.

    ●(1911) BUAZperrot 75. tremen an deiz pad astenn oc'h oremuzat.

    (4) An noz pad astenn : toute la nuit.

    ●(1911) BUAZperrot 164. e tremene an noz pad astenn var ar c'halet.

    II. Loc. prép.

    (1) E-tro-pad : pendant.

    ●(1834) APD 91. etro pad ur bloaz. ●123. Etro pad se. ●(1849) GBI I 198. Etro pad ur seiz vloaz, tr. «Pendant sept ans.» ●(1850) MOY 171. entro pad e vue, tr. (GMB 215) «pendant sa vie.» ●180. etro pad va bue, tr. (GMB 215) «pendant toute ma vie.» ●(1880) ANN 57. Tro 'pad on bet e ti ma zad, tr. «Tant que j'ai vécu chez mon père.» ●(1884) LZBt Meurzh 2. tro-pad miz ar Werc'hez. ●(1889) CDB 178. Naou skoed ac'h int tro-pad ar sun. ●(18--) KTB.ms 15 p 306. Etro pad ann noz.

    ●(1904) BSAB 26. evel ma en nevoa o c'haret etro pad e vue.

    (2) Etre-pad : durant.

    ●(18--) GBI II 22. Etre-pad ur seiz vloaz ez out bet bars ma zi, tr. «Durant sept ans que tu as été dans ma maison.»

    (3) A-hed-pad : tout le long.

    ●(1888) SBI II 236. Na davo tam 'hed 'pad ann de, tr. «Il ne cessera pas un instant, de tout le jour.» ●Na davo tam 'hed 'pad ar zûn, tr. «Il ne cessera pas un instant, de toute la semaine.»

  • padadap
    padadap

    interj. Onomatopée qui imite le galop des chevaux.

    ●(1936) IVGA 227. mellou roñsed, holl d'an daoulamm, padadap ! padadap !

  • padal
    padal

    adv., conj. & excl.

    I. Adv.

    (1) Pourtant, cependant, néanmoins.

    ●(1909) FHAB Mezheven 178. ha kredi reat e vije bet dister niver ar bardonerezed ; padal e oa eun ilizad ac'hanomp.

    (2) Ha padal : et pourtant, cependant, néanmoins.

    ●(1732) GReg 482a. Il a preparé ce mets en guise poisson, & c'est de la viande, tr. «Auset èn deus ar meus-boëd hont êguiz pesqed, ha pa dal ez eo qicq eo.»

    ●(18--) SAQ II 175. kredi a reomp e zoomp (sic) kristenien peuz-vad ha pa dalv en em faziomp hon unan.

    ●(1911) SKRS II 53. Lidou santel an oferen a dlefe trei ho zonj varzu ar peb brassa euz ar Bassion ; ha padal n'ho deuz sonjezoun ebet var an tu-ze. ●171. Ar mab prodig a zonje dezhan a kavje an eurusted e kreiz he vuez diroll ha padal ne gavas nemet tristidigez.

    II. Loc. conj. (Ha, na) padal ma : aussitôt que.

    ●(1924) BILZbubr 41/949. Na padal ma klevas komz eus ar blei, bê ! bê ! ê ê, bisteod eo deut ar maout da vea... ●951. Heman ha padal m'hen klevas ha da vêal. ●(1924) BILZbubr 43-44/1026. Na padal ma klevas e oa punse war an ôd, ha Jarlig kerkent hag ar pôtr en daze. ●(1924) BILZbubr 46/1089. padal ma c'hallent tenna o zreid gante.

    III. Excl. Et pourtant !

    ●(1989) LARA 222. Ouzh o gwelout brav a-gevret dindan an heol e c’hellfed soñjal eo kompez an hent, ha padal !

  • padapl
    padapl

    adj. Durable.

    ●(1821) SST 263. Ur garanté pure, tiner ha padable.

  • padel
    padel

    adj. Durable, éternel.

    ●(1499) Ca 151a. Padel. g. perdurable. ●(1575) M 457-458. Ha rac se mar gruez drouc, ne vezy dyougel ; / Hoguen mar gruez en mat, ezy dan gloat padel, tr. «Et c'est pourquoi si tu fais mal, tu ne seras pas rassuré ; / Mais si tu fais bien, tu iras au royaume durable.» ●(1650) Nlou 95. Map Dou'en tat so padel, tr. «le fils de Dieu le père qui est sempiternel.»

    ●(1659) SCger 162a. padel, tr. « perdurable » ●(c.1687) VEach 97. Entre an oll Terzyenou, nedeüx nigun quer poanyus, quer padel quen, dangerus, na quen incurabl euel an terzyen quarter.

  • padelezh
    padelezh

    f. Durée.

    ●(1499) Ca 151a. Padelez. g. perdurablete.

    ●(1659) SCger 162a. padelez, tr. «durée.» ●(1732) GReg 226a. Cours, durée des choses, tr. «Padélez.» ●Le cours de la vie, tr. «Padélez ar vuhez.» ●310b. Durée, le temps que dure une chose, tr. «padélez.» ●545b. L'espace du jour, tr. «padélez an deiz.» ●(1738) GGreg 20. ar badélez, tr. «la durée.»

  • padell
    padell

    f. –où Roche plate.

    ●(1920) KZVr 359 - 25/01/20. padell, tr. «roche plate.» ●(1931) VALL 662b. Rocher ; de forme plate, tr. «padell f. T[regor].»

  • padellek
    padellek

    adj. (domaine maritime) (Rocher) de forme plate.

    ●(1931) VALL 662b. Rocher ; de forme plate, tr. «padell f. qui a cette forme padellek T[regor].»

  • padelloù
    padelloù

    pl. Bobine (de tisserand).

    ●(1918) ITEX 44. Bobine, padelleu (Vann. Languidic).

  • padelus
    padelus

    adj. Perdurable.

    ●(1659) SCger 162a. padelus, tr. «perdurable.» ●(1732) GReg 310b. Durable, tr. «padelus.»

  • paderezh
    paderezh

    m. Durée.

    ●(1876) TIM 254. er padereah de virhuiquin. ●(1879) GDI 5. dré er padereah.

  • Padern
    Padern

    n. pr. Patern.

    ●(1499) Ca 153b. Patern. g. pater / cest propre nom.

    ●(1839) BESquil 232. Padern e oé sàuet a dud inourable a Vretagne. ●(1895) FOV 269. Aveit ou fenijen, pe n'en dint bet guerhet / Betac foér san Padern ar er glas vint boutet, tr. «Pour leur peine de n'avoir pas été vendus, jusqu'à la foire de Saint-Patern, il seront mis au vert.»

  • padoù
    padoù

    s. Rapiécement.

    ●(1976) HYZH 108/18. (Douarnenez) Darpenn, ar botred ma va drebet âman bordenn ar chupenn a vie laket padoù, gwriet padoù penn-dabenn, e-giz bordenn ar milgin ue a vie laket padoù.

  • padout / padiñ / pad
    padout / padiñ / pad

    v.

    I. V. intr.

    A. temp.

    (1) Durer.

    ●(1499) Ca 151a. g. durer. b. pat. ●153b. Pat vide in padus. ●(1530) Pm 31. En eff (…) / Maz pat bizhuiquen leuenez, tr. «Au ciel, (…) / Où dure à jamais la joie.» ●(1612) Cnf 34a. ha hoaz è patté vn spacc amser. ●(1633) Nom 62b. Vinum consistens, serens ætatem, firmum : vin durable : guin padus, guin á pade pell. ●121b. Color euanidus, fugax, obsoletus : couleur passée : liou na pad quet pell, hac á tremen prest.

    ●(1659) SCger 162a. padout, tr. «durer.» ●(c.1680) NG 514. Car pellë ne al padign. ●(c.1718) CHal.ms ii. temps pommelé, femme fardée ne sont pas de longue durée, tr. «amser brehec, brihec, cogussec ne badant quet pel.» ●(1732) GReg 310b. Durer, tr. «Padout. pr. padet. Van[netois] padeiñ.» ●(1790/94) PC I 232. Me lavar hac a lavaro – Ce ne bado qet ato.

    ●(1821) SST.ab xlii. padein e rei bet fin er bet. ●(1862) JKS 3. Avel eo klask madou ne badont ket pell. (…). ●(1883) MIL 186. Pardon Sant-Herbot a bad e doug miz mae. ●(18--) GBI II 134. Me na bâdfe ket ma moïenn / Da roï aluzenn d'ar baourienn, tr. «mes moyens ne dureraient pas / A donner l'aumône aux pauvres.»

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 120. Hag er labour e bad ag er saù-hiaul betag er huh-hiaul. ●(1910) MBJL 164. Pad a ra goude m'eo êt al «Legat» en iliz.

    ►[auxil. bezañ]

    ●(1621) Mc 37. pe quehit à amser eo padet quement se.

    (2) Padout gant ub. : supporter qqn.

    ●(1790) MG 162. Pe larehèn dehou, par-exampl, é han de goroll d'er Sulieu ha d'er Gouilieu, n'em behai quet de bad guet-ou. ●167. n'em behai quet de bad guet me hansortezèt. ●392. Ne vai quet moyand de bad guenein durand en dé, ha nitra ne gavan groeit d'em fantasi.

    (3) Bezañ diouzh padout : durer.

    ●(1920) FHAB Genver 194. ar peoc'h ne oa ket diouz padout.

    (4) Padout da =

    ●(1907) FHAB Eost 164. perag an hironed-se ne badont-hi ket d'en em skigna ?

    (5) Padout da : continuer à.

    ●(1911) BUAZperrot 378. e welas ne c'helle ket an traou padout da vont evel ma oant eat.

    (6) Padout da (+ v.) : s'empêcher de.

    ●(1792) BD 2009-2010. penos epado arpecher dagleuet earet / penos epado ma daoulagad davoelan dam pechet, tr. «Comment le pêcheur se contiendra-t-il en écoutant son arrêt ? / Comment mes yeux pourront-t-ils s'empêcher de pleurer mon péché ?» ●3314. na batten pelloch do cleuet, tr. «je ne pourrai endurer plus longtemps de les entendre.»

    ●(1906) KANngalon Genver .

    (7) Padout en ub. : se perpétuer dans qqn.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 27. He buez he unan eo e deuz roet d'ar vugale e deuz lakeat er bed, hag a bad enn-ho.

    (8) Résister.

    ●(1911) BUAZperrot 837. n'int ket gouest da badout, anez paouez eur pennad bennak ganto.

    B. spat. S'étendre.

    ●(17--) VO 91. ur hoæd bras ha bodêq, péhani e bad bet-ha palès er vertu...

    C. sens fig. (en plt de qqn).

    (1) Oser.

    ●(1958) BRUD 3/102. (Pouldregad) Je n'ai pas osé dire, tr. «ne 'm eus ket padet lavaret.»

    (2) Padout gant udb. : endurer qqc.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 86. ne baden quet mui guet en ol attercereaheu-zé.

    ●(1911) SKRS II 104. N'oa ket evit padout gant ar boan spered.

    (3) [au négatif] Tenir, dans une position physique ou morale.

    ●(17--) ST 136. Me ia gant ar gounnar, ne badan mui ama, tr. «J'enrage, et ne me possède plus.»

    ●(1872) ROU 105a. Ne c'hallan mui padout, ne badan mui, tr. «Je ne puis encore tenir sur mes pieds.»

    II. V. tr. i.

    (1) Padout ouzh : résister à.

    ●(1792) HS 85. Bed memp ma padass doh-tai er memp boteu hac er memp sayeu durant deu-üigent vlæ.

    ●(1951) BLBR 39-40/2. penaos en deus gellet e gorf padout outañ.

    (2) Padout gant ub. : endurer.

    ●(1790) Ismar 394. n'en dès quet a du de bad guet-t'ou [hou Covezour].

    (3) Padout gant udb. : (ne plus) se tenir de.

    ●(1931) GUBI 12. Intron er Vran nezé / Ne bad mui get er joé.

    III. V. pron. réfl. En em badout : s'en empêcher, se retenir.

    ●(17--) VO 58. Poén em boai doh hum virèt a hoarhein ar hé houst : mæs ne oai quet bet moyand-teign hum bad.

    IV. Na badout an diaoul outañ : voir diaoul.

  • padurezh
    padurezh

    f. Durée.

    ●(1857) HTB 127. Padurez ar c'horf-ze en deuz eur muzur.

  • padus
    padus

    adj.

    (1) Durable.

    ●(1499) Ca 151a. Padus. g. longuement, durand. ●(1633) Nom 62b. Vinum consistens, serens ætatem, firmum : vin durable : guin padus, guin á pade pell.

    ●(1659) SCger 30a. constant, tr. «padus.» ●90b. perdurable, tr. «padus.» ●(1727) HB 581. Elêc'h pa ren ur peoch padus. ●(1732) GReg 310b. Durable, tr. «Padus.» ●(1787) BI 211. ur séhour brass ha paduss. ●(17--) TE 147. Mæs ou joé ne oai quêt bet padus.

    ●(1857) CBF 87. lizer-ferm paduz, tr. «bail à long terme.» ●(1866) LZBt Ebrel 130. rein kresk paduz d'hon Breuriez. ●(1876) BJM 213. ar missioner en deuz great kement a vad padus en hon Escopti. ●(1879) MGZ 171. ma tougot frouez ha frouez paduz. ●(1880) SAB 92. madou gvirion ha paduz. ●(1882) BAR 182. eur gombat vraz ha paduz. ●(1894) BUZmornik 275. eur peoc'h paduz.

    ●(1902) MBKJ 171. ar c'hlenvejou paduz (…) a zinerz an den. ●(1911) BUAZperrot 562. da boaniou a vezo padus. ●(1915) HBPR 217. eur peoc'h padus. ●(1919) BSUF 33. Er brezél padus hanùet er brezél a 100 vlé.

    (2) Résistant.

    ●(1913) BOBL 27 septembre 458/2e. ar c'hezek bian-pounner ha padus d'al labour a glaskont adarre. ●(1935) FHAB Mezheven 242. met kizellet e koat dero, kalet ha padus. ●(1964) ABRO 53. gant an amzer e welis e veze padusoc'h ar listri-pri poazhet en tan.

    (3) Padus ouzh : résistant à.

    ●(1883) MIL 213. Fisians Breizis a ioa en ho bidiji bihan skanv, nerzus ha padus ous ar boan.

    (4) =

    ●(1913) AVIE 298. fréh padus.

  • padusaat
    padusaat

    v. tr. d. Perpétuer.

    ●(1921) GRSA 220. aveit padusat er chonj a vultr Abel.

  • padusted
    padusted

    f. Durabilité.

    ●(1911) BUAZperrot 458. padusded rouantelez Breiz.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...