Recherche 'pak...' : 27 mots trouvés
Page 1 : de pak (1) à pakuladin (27) :- pakpak
m. –où
I.
(1) Bagage, paquet.
●(1732) GReg 74b. Bagage, hardes, meubles &c. de voyage, tr. «Pacq. p. pacqou.» ●690b. Paquet, tr. «Pacq. p. pacqou.» ●Paquet de hardes, tr. «Ur pacq dilhad.»
●(1876) TDE.BF 492a. Pak, s. p., tr. «Paquet.»
(2) Ober e bak : faire ses bagages.
●(1732) GReg 731b. Plier bagages, tr. «Ober e bacq.»
●(c.1825/30) AJC 2732. a nefoa groet peb jnin ebac. ●5645. ober a regomb on pac dives a bep guellan. ●(1876) TDE.BF 435b. gra da bak a-benn neuze.
●(1903) MBJJ 312. renkout a rafe Frans ober he fak ha mont endro. ●(1915) HBPR 97. ober a reaz he bak hag e teuaz ganeomp.
(3) Dispenn e bak : défaire ses bagages.
●(1903) MBJJ 283. Mont a ran dioustu da zispenn ma vak.
(4) [au plur.] (en plt des bébés) Langes.
●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Lakaat er pakoù, tr. «emmaillotter.»
II. Reiñ e bak da ub. : dire son fait à qqun.
●(1910) MBJL 179 (T) L. le Clerc. Ar wej-man ar gatoliked o devoa jached a-du gante an anglikaned evit rein d'ean e bak.
- pak-dispakpak-dispak
adv. Que l'on rentre et sort sans arrêt de sa boîte.
●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) pak-dispak, tr. «qu'on arrête pas de sortir de leurs boîtes et d'y remettre.» ●pak-dispak ar boteier tog an deiz, tr. «les paires de chaussures sorties de leurs boîtes toute la sainte journée.»
- pakadpakad
m. –où
(1) Paquet, balle.
●(1633) Nom 7b. vn pacquet de lettres, tr. «vn pacquat lizerou.»
●(1659) SCger 88a. paquet, tr. «paquat.» ●(1732) GReg 690b. Paquet, tr. «pacqad. p. pacqajou.» ●Paquet de hardes, tr. «Ur pacqad dilhad. ur pacqad dilhajou.»
●(1876) TDE.BF 492a. Pakad, s. m., tr. «Paquet, faisceau, botte ou assemblage ; pl. pakajou.» ●(1878) EKG II 305. ar pez o deuz a ioa en eur pakad.
●(1909) TOJA 21. o tifreuzan ar pakad. ●(1921) LZBl Du 213. Var an douar e velan pakajou koton digompez, e ma eun nebeut merc'hed o kempenn da gribina. ●(1934) BRUS 339. Voulez-vous descendre mes bagages, tr. «diskennet me fakadeu, mar plij.»
(2) Groupe.
●(1906) DIHU 14/243. er pakad merhed. ●(1906) DIHU 18/298. ur pakad tud e oé inou. ●(1939) RIBA 66. en deu bakad groagé.
(3) (domaine maritime) Paquet de mer.
●(1956) BAHE 6-7/16. (Lokemo) hag ar bernioù (pe ar pakadoù) a frege (pe a dorre) war ar vag, ken e oa erru leun a zour. ●(1977) PBDZ 1001. (Douarnenez) tapout un tammig pakad war-lerc'h an hini a doa tapet, tr. «prendre un autre petit paquet de mer après celui qu'ils avaient pris.»
(4) Ur pakad mat a zen : un homme bien bâti, de bonne constitution.
●(1982) PBLS 364. (Langoned) ur pakad mad a zen, tr. «(lit. : un bon paquet d'homme, c'est-à-dire : un homme bien bâti.»
- pakadennpakadenn
f. –où
(1) Paquet.
●(1900) MSJO 148. eur bakaden dillad. ●(1903) MBJJ 221. eur bakaden ereet gant liammo. ●(1907) PERS 67. pakadennou lin pe ganab. ●(1908) PIGO II 145. hag hen o tol ple d'eur bakaden. ●(1925) CHIM 12. eur bakadenn zilhad. ●(1931) VALL 250b. choses empaquetées, tr. «pakadenn f.» ●(1968) BAHE 58/29. ur bakadenn traoù kannet.
(2) Bagages d'un voyageur.
●(1876) TDE.BF 492a. Pakadenn, s. f., tr. «Bagages d'un voyageur. Il n'a pas de pluriel : va fakadenn, mes bagages, mon bagage.»
(3) Ober e bakadenn : faire ses bagages.
●(1910) MBJL 194. Eur wej distro d'hon hotel, e reomp pep hini e bakaden ha da goan.
- pakadennad
- pakadenniñpakadenniñ
v. tr. d. (en plt des bébés) Emmailloter.
●(1923) ADML 36. ar vugale vihan (...). Pakadennet ha diouallet diouz ar riou.
- pakadurezh
- pakajpakaj
m. –où
(1) Bagages.
●(1732) GReg 74b. Bagage, hardes, meubles &c. de voyage, tr. «Pacqaich. p. pacqaichou.»
(2) Ober e bakaj : faire ses bagages.
●(1732) GReg 74b. Plier bagage, tr. «ober e bacqaich.»
(3) Emballage, action d'emballer.
●(1732) GReg 330b. Embalage, tr. «pacaich.» ●Les frais de l'embalage, tr. «Coust ar pacqaich.»
●(1876) TDE.BF 492a. Pakach, s. m., tr. «Emballage.»
(4) Calomnie.
●(1942) VALLsup 27b. Calomnie, tr. «pakaj popul.»
- pakajerpakajer
m. –ion Rapporteur.
●(1876) TDE.BF 492a. Pakajer, s. m., tr. «Celui qui rapporte en mal ce que l'on a fait, ce que l'on dit, rapporteur.»
- pakañ / pakat / pakiñ / pakoutpakañ / pakat / pakiñ / pakout
v.
I. V. tr. d.
(1) Empaqueter, emballer.
●(1633) Nom 4a. papier broüillard, qui sert pour enuelopper les merceries ou marchandises, tr. «paper broüillet, pehiny á seruig euit pacquaff an merceresou pe marchadourezou.»
●(1659) SCger 48b. emballer, tr. «paqua.» ●(1732) GReg 330b. Embaler, faire une balle de marchandise, tr. «Pacqa. pacqa marc'hadourez.» ●334a. Empaqueter, envelopper, tr. «Pacqa. pr. pacqet.»
(2) Assembler.
●(1633) Nom 154b. Carbasa substringere, colligere arma, contrahere vela : assembler les voilles : assambliff pe pacquaff an gouelyou.
(3) Attraper, saisir, prendre.
●(1647) Am 697. Ma halles creguy hen he gabyes, / Paqua he grilles eus dre trompeson, tr. «Si tu pouvais le saisir au collet, / Attraper ses (?) . . . (?) par trahison.»
(4) Pakañ boued : manger.
●(1908) PIGO II 161. hag e pake kig ha bara. ●(1954) VAZA 116. Evit a sell ouzh pakañ boued.
(5) Atteindre.
●(1910) FHAB Meurzh 81. paka penn o beach. ●(1985) AMRZ 66. beteg paka ar zao all. ●(1921) PGAZ 68. ar paotrig a gemere streat ar Rumiadou ha Mezavel evit paka berroc'h Lanarnuz hag ar Vilin-Vean.
(6) Pakañ ur c'housk, un hun : faire un somme.
●(1925) FHAB Mezheven 221. Ma pakas hi eur c'housk, eur c'housk hir ha pounner. ●(1942) DHKN 30. arlerh Pariz hé doè gellet pakein un hun hag e hras kant vad dehi.
(7) Fabriquer, construire.
●(1921) GRSA 223. kemennet dehè pakein ul lestr get koed ha ne vreino ket én deur. ●(1939) RIBA 44. ne gemérè ket er goukou héh amzér de bakein hé néh.
(8) Pakañ afer fall : avoir des ennuis.
●(1915) HBPR 108. Ma zit eneb ho bolontez e pakfot afer fall.
(9) Pakañ an tan : couvrir le feu.
●(1867) BBZ III 345. Me a zo chomet ma unan / Aman, evit pakan ann tan. ●(1896) GMB 601. en pet[it] tréc[orois] on dit pakañ 'n tañn, couvrir le feu. ●(18--) PEN 93/116. ewouit paqua an tan.
(10) Attraper, contracter (une maladie).
●(1859) MMN 117. gant aoun da baca ar c'hlenvet. ●(1867) MGK 23. Klenved eaz da baka.
●(1978) BZNZ 82. (Lilia-Plougernev) Pakat a reamp belumennoù-aod.
(11) =
●(18--) SAQ II 113. pakout danvez (...) pakout enor.
(12) Tuer.
●(1902) PIGO I 167. 'Oa ar blei o pakan an daou gi diwean.
(13) (chasse, pêche) Attraper, prendre.
●(1647) Am.ms 697. Ma halles creguy hen he gabyes, / Paqua he grilles eus dre trompeson.
●(1868) FHB 163/49b. Eul lindag eo a stignont eno dezho evit ho faca. ●(1877) EKG I 151. paka eur vamm vleizez. ●(1880) SAB 126. toler e rouedou da baca pesket.
●(1889) SFA 81. pesked paket er ganol a iea abiou d'an iliz.
●(1921) PGAZ 5. redet ar mor braz ha paka pesked. ●(1924) FHAB C'hwevrer 62. Ganto e teskas laouig ober toullou da baka «borzigou», ha stignou zoken evit ar filiped a deue wardro penn ar bern kolo.
(14) Pakañ ub. : égaler qqn.
●(1910) MBJL 192. muzikerien hag a gavfed nebeud en Frans gouest d'o fakan.
(15) Pakañ labour : (?) abattre (?) du travail.
●(1933) MMPA 98. n'he devoa ket he far da baka labour.
II. V. tr. i. Pakañ peg (en udb., en ub.) : se saisir (de qqc., qqn).
●(1889) SFA 173. Ar Roue (...) a lakeaz paka pek enn-ho [ar Breudeur-bian].
●(1909) KTLR 94. Paka reaz peg en eur c'houlaouen. ●(1910) MAKE 96. Yan a bakas peg en eur c'hoz skourjez. ●(1941) SAV 19/34. hag o paka peg er re a vez o vont da veuzi.
III. V. intr. Mourir, crever.
●(1935) BREI 392/stag 1. mar teufe Penn-Bail da bakan.
IV. V. pron. En em bakañ.
A. V. pron. réci.
(1) Se rattraper.
●(1924) FHAB Ebrel 146. Eur zulvez, goude an oferenn-bred, Yvonig hag Yvona a gemeras an hevelep gwenodenn evit kerzet d'ar gêr ; en em baka a rejont e kichenik ar feunteun.
(2) S'entendre, s'accorder.
●(1909) DIHU 50/311. E iondr ha ean enta ne oent ket aveit hum bakein. ●(1910) ISBR 73. ne oent ket aveit hum bakein étrézé ou deu. ●(1918) LILH 31 a viz Genver. ésoh um bakein getè. ●(1923) DIHU 148/343. Er prins ha ean, e lar hur martelod, n'um bakent ket tam erbet. ●(1939) RIBA 45. ha braù en em-bakent étrézè.
B. V. pron. réfl.
(1) S'habiller, se fringuer.
●(1988) TOKO 60. A-greiz n'em-oa ket eun tamm dillad da 'n em bakañ.
(2) Se rattraper.
●(1936) KANNgwital 396/127. Gortoz a reont ar votadeg evid en em baka. ●(1942) FHAB Du/Kerzu 219. N'eus ket par d'an amzer evit en em baka, ema ar c'hiz da lavaret ! ●(1948) KROB 8/2. Er bloaz a zeu e vezo en em baket.
(3) S'en tirer.
●(1867) FHB 123/148b. Gant an amzer ar rezeou a hell en em baka, en em zigoll, gounid brao.
●(1936) FHAB Eost 300. Ret eo lakaat an noz da astenn an deiz evit gellout en em baka.
(4) Se ranger, se mettre en place.
●(1903) MBJJ 31. Er memes amzer e trouz ar chadenno, a deu d'en em bakan war eun traouilh houarn.
V.
(1) Pakañ anezho : avoir perdu l’esprit.
●(1958) BRUD 4/49 (L) *Mab an Dig. Amañ ema an oll, Person hag all, o paka anezo ! ●(1995) EIGV 53 (L) Yann-Vadezour Lagadeg. N'emaon ket o komañs paka 'nezo c'hoaz.
(2) Pakañ an daou benn : avoir assez d’argent. Cf. skoulmañ ganti, skoulmañ an daou benn, gwalc'hiñ an eil dorn gant egile, sec'hañ an eil dorn gant egile.
●(1942) FHAB Gwengolo/Here 204. War bouez beza piz ha kempenn, ez eus bet gellet adarre, paka an daou benn, hep re a c'hloaz.
(3) Pakañ e rabotoù : voir rabotoù.
(4) Pakañ ur bec'h lann : voir lann.
(5) Kas da bakañ morilhoned : voir 2. morilhon.
(6) Pakañ e fleütoù : voir fleütoù.
(7) Pakañ an tonioù bras : voir tonioù.
(8) Kaout ur genou da baka kelien : voir kelien.
(9) Pakañ kelien : voir kelien.
(10) Pakañ ar bleiz : voir bleiz.
(11) Pakañ ar bleiz gant un taol boned : voir bleiz.
(12) Paket e dan da ub. : voir tan.
(13) Paket an tan ha gwerzhet al ludu : voir tan.
(14) Paket er sac'h : voir sac'h.
(15) Bezañ paket e zorn er pod : voir dorn.
(16) Bezañ paket e zorn er sac'h : voir dorn.
(17) Bezañ paket etre an nor hag an draped : voir dor.
- pakatpakat
voir pakañ
- pakata
- paked
- pakedañpakedañ
voir pakediñ
- pakeder
- pakederezh
- pakediñ / pakedañpakediñ / pakedañ
v. tr. d.
(1) Empaqueter.
●(1732) GReg 334a. Empaqueter, envelopper, tr. «pacqedi. pr. pacqedet.» ●(1744) L'Arm 127b. Embaler, tr. «Paquêttein.»
●(1856) VNA 108. Faites votre paquet, tr. «Paquétet hou tillad.»
●(1907) VBFV.bf 57a. paketein, v. a., tr. «empaqueter.» ●(1913) FHAB Meurzh 82. pakeda brao an traou !
(2) Pakediñ-dibakediñ : passer son temps à faire et défaire des paquets.
●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) pakediñ-dibakediñ, tr. «passer son temps à faire et défaire des paquets.»
(3) (en plt des bébés) Emmailloter.
●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Pakediñ, tr. «emmaillotter.»
- paker
- paketpaket
adj.
(1) Pris, formé.
●(17--) VO 6. Diæz vehai cavouét unan paquét èl-oh. ●40. gusquét ha paquét eit bout seèllét.
●(1838) OVD 169. diæz vehé cavouet unan paquettoh eit honnen ha honnen a fæd bràuité ha bragueris.
●(1936) DIHU 306/192. tiér paket braù. ●(1970) LIMO 20 juin. deu jao, digor ha kriù, ag er ré paketan. ●(1972) LIMO 18 mars. ne gavér borh erbet paketoh. ●Paketoh, tr. «mieux aménagé.»
(2) Mort.
●(1732) GReg 74b. Il a plié bagage, il est mort, ou, assuré de mourir dans peu, tr. «Pacqet eo.» ●644a. Je me meurs, c'est fait de moi, tr. «Pacqet oun.»
●(1896) GMB 601. en pet[it] tréc[orois] on dit (...) paked e il est mort.
- paketad
- pakiñpakiñ
voir pakañ
- pakotañpakotañ
v. tr. d. Mall arranger.
●(1992) MDKA 63. O ! Ma Doue, sellet 'ta penaoz eo pakotet hemañ [ar podad fleur].
- pakoutpakout
voir pakañ
- pakretpakret
adv. & adj.
I. Adv.
A. Craché, ressemblant.
●(1904) DBFV 174a. pakret, adv. renforçant l'idée d'une ressemblance, etc. ●er pautr-sé e zou porteled é dad pakret, tr. «c'est son père tout craché.» ●é dad pakret. ●(1907) VBFV.bf 57a. pakret, adv., tr. «absolument (semblable).» ●(1941) DIHU 358/248. poltred é vam, pakret.
B. [après un v.]
(1) Réellement.
●(1925) SFKH 32. Me chonjé pakret kleùet ré é kerhet.
(2) Bout pakret da ub. : être très ressemblant à qqn.
●(1904) DBFV 174a. c'est son père tout craché ; on dit aussi pakret é d'é dad. ●(1907) VBFV.bf 57a. é dad é pakret, tr. «c'est son père tout craché.»
C. [après un adj.] Tout à fait, absolument.
●(1904) DBFV 174a. gouiù pakret, tr. «absol[ument]t. sauvage.» ●haval pakret, tr. «tout à fait ressemblant.» ●(1921) GRSA 196. haval pakret doh er péh e oè guéharal. ●(1934) BRUS 89. Absolument (pakret ; petu ; fasip, en parlant de la ressemblance).
II. Adj.
(1) Tout à fait semblable.
●(1942) DIHU 369/36. tennein arlerh ou skeuden pakret.
(2) Fieffé, fini.
●(1967) LIMO 14 avril. Fri boutonnet / Ivour pakret.
- paksionpaksion
f. Pacte.
●(1612) Cnf 22a. Caffout familiaritez gant an Azrouant, pé ober gantaff vn accord ha paction bennac so pechet maruel.
- pakul-pakul-
voir bakul-
- pakuladiñpakuladiñ
voir bakulañ