Recherche 'pale...' : 29 mots trouvés
Page 1 : de pale (1) à palez-ar-c_had (29) :- pale
- palear
- paled
- palefarzhpalefarzh
m. & adj. –ioù
I. M. (métrologie)
(1) Quart.
●(1659) SCger 99b. quart, tr. «paleuars.» ●162a. paleuarz, tr. «le quart.» ●(1697) CN 9-10. Epeléch bemdé et rincer / Rac'h er polefart abouzel, tr. «Dans laquelle tous les jours on rince / On gratte le quart de la bouse.» ●(1732) GReg 768b. Quartier, une partie d'un tout divisé en 4, tr. «Palevars. p. you.»
●(1847) FVR 307. eunn tri falevars leo pelloc'h. ●(1859) MMN 140. an tri falefars eus an dud. ●(1866) FHB 81/228a. an tri falefarz eus ar 150 den iaouanc. ●(1872) ROU 97a. Quart, tr. «Palefars.» ●(1876) TDE.BF 493a. Palefars, palevarz, s. m., tr. «Quart, quatrième partie. Il ne s'emploie qu'en parlant des mesures. Eur palefars mezer, un quart d'un d'aune de drap. Eur palefars douar, un quart de journal de terre (environ 12 ares). Eur palefars leo, et mieux, eur c'hart leo, un quart de lieue.» ●(1877) EKG I 132. Eur palefarz mezer. ●(1896) GMB 461. dial[ecte] de Batz parlouarc'h, pet[it] Trég[uier] palvaz.
●(1903) MBJJ 119. eur palefas a ledander.
(2) (pêche) Part de pêche.
●(1970) GSBG 165. (Groe) palevart, tr. «quart (en parlant des actions d'un bateau).» ●166. tri falevart bag, tr. «trois parts de bateau.»
(3) (boucherie) Quartier.
●(1732) GReg 768b. Un quartier de mouton, tr. «Ur palevars maud.» ●Des quartiers de veau, tr. «Palevarsyou lue.»
II. Épith. (en plt des langues) Mal prononcée, mal parlée.
●(1847) BDJ 348. brezounec palefars, tr. (GMB 461) «semble signifier "du breton pur", ou "clair".»
●(1901) EPLQ 16. «on dit : brezounek palefars… du mauvais breton, du breton au quart ou au quarteron» Milin ms. ●(1957) AMAH 14-15. ur c'houblad gerioù e rusianeg palefarz !
- palefarzhad
- palefarzhañ / palefarzhiañ
- palefarzhennpalefarzhenn
f. –où (pêche) Trou dans un filet.
●(1952) LLMM 34/46. (Douarnenez) Palevarzhennoù. Ur balavarzhenn a zo un toull bihan (lakaomp un toull daouzek mell) en ur roued.
- palefarzhet
- palefarzhiañpalefarzhiañ
voir palefarzhañ
- palejad
- palejernimornon
- palem .1palem .1
m. Cf. palum-
(1) Bain de plain.
●(1464) Cms (d’après GMB 455). Palem l. furmus.
●(1732) GReg 904a. Tan, mélange de poudre décorce de chêne, de cendre & de chaux, à mettre dans le plain pour taner les cuires, tr. «Palem.»
(2) = (?)
●(1575) M 2483-2484. o pez magadurez, pez dicufnez, pez poan, / pez quemesq drouc esquem, pez palem dan reman, tr. «Oh ! quelle nourriture, quelle infortune, quelle peine, / Quel mélange échanges funestes, quel écrasement pour ceux-ci.»
(3) Ti-palem : tannerie.
●(1732) GReg 592a. Maison à tan où l'on tane le cuir, tr. «Ty palem. p. tyez palem.»
- palem .2palem .2
= (?). Cf. palum- (?).
●(1728) Resurrection 1721. Da strinquan ar fleurio hac ar baro pallem.
- palemañpalemañ
voir palumiñ
- palemerpalemer
m. –ioù Plain de tanneur.
●(1744) L'Arm 288a. Plain (…) Terme de tannerie, tr. «Palmérr. m.» ●Chaque plain, rempli de cuir, vaut cent écus, tr. «Pep palmér carguéd à lære a tal cant sqouétt.» ●290a. Plein, de taneur, tr. «Palmére.. rieu.»
- palemetpalemet
voir palumet
- palenn
- PalensiaPalensia
n. de l. Palencia (Espagne).
●(1894) BUZmornik 535. Neuze e oue kaset da achui he studi da skolach Palensia, hag eno e teuaz heb dale da veza habil var ann holl skianchou.
- paler .1
- paler .2paler .2
m. –ion (sport) Gardien de but.
●(1935) TRAG 16. «paler» ar «Baotred Dispont». ●17. ar sellerien a strak o daouarn da baler ar «Baotred Dispont». – Piou eo ar paler ouesk-se ?
- paler .3
- paler-brec'h
- palerezh
- paleripaleri
f. –où Cloison.
●(1970) LIMO 07 février. kalz a douleu a dreuzè er baleri ! ●Er baleri, tr. «la cloison.»
- Palestin
- paletuvezpaletuvez
coll. (botanique) Palétuviers.
●(1944) DGBD 29. ar paletuvez, a weler o gwrizioù o korvilañ a bep tu war al lec'hid.
- palez .1palez .1
s. = (?).
●(1903) CDFi août-septembre (d’après KBSA 62). Met eun dañvadez (a vez maget gant soul ha palez), bennoz Doue d’eoc’h !
- palez .2palez .2
m. –ioù
(1) Palais.
●(1499) Ca 151b. Palaes. g. palaix. ●(1576) Cath 5. pan oa an he pales, tr. «étant dans son palais.» ●(1633) Nom 126b. Domus augusta, augustale, basilica, prætorium, palatium : palais, maison royale & magnifique : palæs, ty royal ha magnificq.
●(1659) SCger 87b. palais, tr. «palais.» ●(1732) GReg 687b. Palais, tr. «Palès. p. palesyou.» ●Le palais Roïal, tr. «Palès ar Rouë.»
●(1821) SST 252. é palæs ur Roué. ●(1844) GBI I 462. palez ar roue. ●(1849) LLB 1107. er palezieu. ●1990. én ur palez bourus. ●(1878) EKG II 73. enn he falez. ●(1894) BUZmornik 232. Evit ac’hano, enn he balez zoken e veve evel eur manac’h.
●(1903) MBJJ 60. Darn euz ar beio a zo mentek evel palezio. ●(1911) SKRS II 34. ez eas da balez ar gouarnamant.
(2) (religion) Palez an Dreinded : les cieux, le paradis.
●(1792) BD 570. dagleuet ho setans en pales an drindet, tr. «à entendre votre sentence dans le palais de la Trinité.» ●1596. prinvet eur voes aballes an drindet, tr. «privé définitivement du palais de la Trinité.»
●(1857) HTB 5. Peger kaër a oac’h neuze dirak daoulagad palez an Dreindet !
●(1907) FHAB Even 117. E palez an Dreindet. ●(1911) BUAZperrot 523. e ene glan a bignas da balez an Dreinded. ●(1935) CDFi 14 septembre. ar ganaouenn zantel-ze (...) a bigne war-zu palez an Dreinded.
(3) (anatomie) Palais.
●(1633) Nom 20a. Palatum, cælum : le palais de la bouche : an staon, palæs an guenou.
- palez-ar-c'hadpalez-ar-c'had
m. (botanique) Laiteron.
●(1633) Nom 93a. Sonchus, cicerbita, lactuella, officinis, taraxacon, lactula leporina Apulcio nonnullis palatum leporis : laiteron palais au lieure : lousaoüen hanuet palæs an gat.