Recherche 'pardon...' : 11 mots trouvés
Page 1 : de pardon (1) à pardonus (11) :- pardonpardon
m. –ioù
I. Pardon, rémission.
●(1499) Ca 153a. Pardon. g. idem / ou indulgence.
●(1659) SCger 88a. pardon, tr. «pardon.» ●(c.1680) NG 379. Ha ma ray dim pardon. ●(1732) GReg 692b. Pardon, tr. «Pardoun. van[netois] pardon.» ●693a. Accorder le pardon de quelque faute, tr. «Rei e bardoun da ur re.»
●(1829) CNG 104. O Croéz, mamèn a espérance (...) Én hou sol é clasquan pardon. ●(1888) LTU 46. ann distaol pe ar pardon euz ar boan temporel.
●(1907) PERS 51. da c'houlen pardon digantha. ●(1915) HBPR 150. en eur c'houlen pardon. ●(1936) DIHU 296/30. Brema deulinet ha goulennet pardon get Doué.
II.
A. (religion)
(1) Pardon, fête religieuse.
●(1732) GReg 693a. Pardon, assemblée d'une Eglise où il y a Indulgence, tr. «Pardoun. p. pardounyou.» ●Courir les Pardons, y aller pour se divertir, & non par dévotion, tr. «Redecq ar pardounyou.»
●(1849) LLB 162. dé kaër er pardon. ●1985. Piw e zei bremen d'où pardonieu. ●2057-2058. arlané dehuehan, / É pardon bras Kergrist. ●(1867) FHB 138/269a. pardon ar Zalet, a lavaran, a zo eur pardon dister, eur pardon netra. ●(1883) MIL 186. Pardon Sant-Herbot a bad e doug miz mae.
●(1903) MBJJ 252. Dilost ar pardon. ●(1908) PIGO II 31. Haddeut eo gant an hanv reuz ar pardoniou. ●(1928) FHAB Mezheven 209. da zeiz ar pardon. ●(1933) MMPA 172. Breiz eo bro ar pardoniou. ●(1966) YDERrien 5cd. O klevet anezhañ gant e akordeon / Hennezh a deuio du-mañ pa vo graet ar pardon.
(2) Indulgence.
●(1913) FHAB Genver 13. ar Pab Sixt IV a roas 100 dervez pardon da c'hounid da gement hini a yaje d'ar Folgoad.
(3) Lod ar pardon : cadeau que l'on offre lors d'un pardon ou au retour du pardon.
●(1905) BOBL 03 juin 37/3a. e komans an dud iaouank distrei d'ar yêr, mez paz heb boud paëet o «lod ar pardon» d'ar ganfantennou. ●(1939) WDAP 3/192. Flutet eo bet e holl arc'hant o paea lod ar pardon d'ar merc'hed yaouank.
●(2005) SEBEJ 109. (Ar Yeuc'h) Il était d'usage qu'ont leur donnât quelques friandises, et cela se disait lod ar pardon (la part du pardon).
B. sens fig.
(1) Fin d'ar pardon ! : fini de rire !
●(1909) TOJA 49. Paouezet breman ! A-walc'h eo ! Fin d'ar pardon ! ●(1957) AMAH 45. D'ar gêr, emzo, d'ar gêr raktal, ha fin d'ar pardon !
(2) Kenavo d'ar pardon =
●(1955) VBRU 129. Ha ma c'hoarveze ganto koll o gwreg, kenavo d'ar pardon, rak n'helle ket an intañv kaezh eildimeziñ.
(3) N'eo ket ur pardon : ce n'est pas une partie de plaisir.
●(1929) EMPA 12. n'eo ket eur pardon beza o veskla dindan eun amzer evel ma ra.
(4) Krampouezh pardon : femmes trop recherchées dans leur toilette.
●(1888) SBI II 180. Crampous pardon, liboudenno ; / Da c'houec'h miz goude vent dimêt, / Eur vez ve d'ann hol ho gwelet ! tr. «Les crêpes de pardon, les traînées : / Six mois après leurs noces, / C'est une honte pour tous de les voir !»
●(1982) TKRH 91. Eus ur plac'h yaouank re stipet e lavare : ur grampouezhenn bardon.
(5) Droch ar pardon : inocent du village.
●(1972) SKVT I 28. Tad ar vosenn, penn-bombard, penn-peul, marc'h-loar, boc'h bidi Botigao, genoù gwelien, torc'h togn hoc'h-gouez Plovan, ampoezon, droch ar pardon, leue geot, mab Kain, muzelloù kig-sall, chug biz, jañ-blev diforlinket !...
III. Bezañ an ton hag ar pardon gant : voir ton.
- pardonadegpardonadeg
f. –où Pardon religieux.
●(1870) FHB 297/287b. Ar seiz var'n ugent zo eta assinet vit ar bardonadec. ●288a. ho fardonadek e Kerdevot.
- pardonañ .2pardonañ .2
voir pardoniñ .2
- pardonañ / pardonat / pardoniñ .1pardonañ / pardonat / pardoniñ .1
v. intr. Péleriner, aller en pèlerinage.
●(1505) Vc 23-26. Cenpenet gant Yvo Caervoyec / enn henor dan Ytroun An(na) / hon ducgez rouanez o pardony / er Foll()coet, tr. «Arrangé par Yves Kervoyec / en l'honneur de Madame Anne / notre duchesse-reine en pèlerinage / au Folgoët.»
●(1732) GReg 693a. Aller gagner les Pardons en quelque lieu, tr. «Moñnet èn ul lac'h da bardouna.»
●(1829) CNG 48. Atou, me yeï de Bardonna / De Guelhen pe Santés Anna. ●(1889) ISV 40. mont da bardona da Rumengol.
●(1903) MBJJ ix. ar re a vez bet o pardona. ●(1905) BREH 6. oeit de bardoñnat. ●(1906) KANngalon Genver 16. bet o pardouna e Lourd. ●(1909) KTLR 70. e sonjaz mond da bardouna da vez hor Zalver, da Jerusalem. ●(1911) BUAZperrot 453. el leac'h ma karient diredet niverus da bardona.
- pardonatpardonat
voir pardonañ .1
- pardonerpardoner
m. –ion
(1) Pèlerin.
●(1732) GReg 693a. Celui qui va au Pardon, tr. «Pardouner. p. pardounéryen.»
●(1869) FHB 225/128b. eun trein nevez bennag evit ar bardonerien. ●(1894) BUZmornik 777. Ar bardounerien a gustum peurvuia poket d'he droad.
●(1911) BUAZperrot 470. ouzpenn dek mil pardoner. ●(1925) FHAB Genver 38. Ar bardonerien skuiz a c'helle chom eno da ziskuiza ha da breja. ●(1927) FHAB Gouere 147b. pardonerien Tro-Vreiz.
(2) spécial. Prêtre qui officie lors d'un pardon.
●(1909) BOBL 24 juillet 239/3a. ar pardoner a oa person Plouye. ●(1924) ARVG Here 221. An hini a gôzeas ar gwellan a voe ar pardoner ; eur pardoner eus an dibab.
- pardonerezpardonerez
f. –ed Celle qui va au pardon.
●(1732) GReg 693a. Celle qui va au Pardon, tr. «Pardounerès. p. pardouneresed.»
- pardoniñ .1pardoniñ .1
voir pardonañ .1
- pardoniñ / pardonañ / pardono .2pardoniñ / pardonañ / pardono .2
v.
(1) V. tr. i. Pardoniñ da ub. : pardonner qqn.
●(av. 1400) Landevennec. amen , deo gratias, pardonet da nep en scriuas tr. « Amen, Deo Gracias, pardonnez à celui qui l'écrivit ». ●(1499) Ca 153a. Pardonnaff g pardonner. ●(1530) Pm 88. Pardonet doz car hoz parant, tr. «Pardonnez à votre ami, votre parent.»
●(1659) SCger 88a. pardonner, tr. «pardonni.» ●(c.1680) NG 1172. Pardonnou librement / Dou hol ennemiset. ●(1732) GReg 693a. Accorder le pardon de quelque faute, tr. «pardouni. p. pardounet.» ●Pardonner, tr. «Pardouni. pr. pardounet. Van[netois] pardoñnein.» ●(17--) TE 29. Ean e gueméras memb en hardéhtæd d'er supliein de bardonein d'en ol.
●(1857) LVH 315. Men Doué, hui péhani e zou larg é pardonein. ●(1860) BAL 62. pardoned d'an ini em oa cas ar maro outa ! ●(1874) POG 167. Ha d'ho pobl hoc'h euz pardonet.
●(1911) SKRS II 35. ar belek-se a c'houlennas ha pardouni a rea d'he vuntrerien.
►absol.
●(1824) BAM 123. an obligation e pehini emaomp da bardouni.
(2) V. tr. d. Pardonner.
●(1849) LLB 156. pardonet hun offans.
●(1913) AVIE 84. hou Tad ne bardonou ket naket hou péhedeu.
(3) V. pron. réci. En em bardoniñ : se pardonner.
●(18--) SAQ II 70. En em garet. – Red eo c'hoas : en em bardoni.
●(1911) BUAZperrot 770. red eo en em bardoni.
- pardonopardono
voir pardoniñ .2
- pardonus