Recherche 'pemp...' : 38 mots trouvés
Page 1 : de pemp (1) à pempvet (38) :- pemppemp
adj. & adv.
I. Adj. num. card.
(1) Cinq.
●(1499) Ca 43b. pemp. ●154b. Pemp. g. cinq. ●(1530) Pm 264. pemp planquen a prenn fau, tr. «cinq planches de bois de hêtre.» ●(1650) Nlou 15. Oll greomp-ny en or, à cor, dan pemp gouly, tr. «Tous faisons honneur, de concert, aux cinq blessures.»
●(1659) SCger 26a. cinq, tr. «pemp.»
●(1835) AMV 119. va femp breur. ●(1861) BSJ 302. puemb coublad éhen.
●(1903) MBJJ 31. pevar pe bemp pautr.
(2) Pemp kant : cinq cent.
●(1499) Ca 155a. Pempcant. g. cinq centz.
●(1849) LLBg II 33. pemb kand belleg.
(3) Ho-pemp : vous cinq.
●(1878) EKG II 272. deuit aman, ho pemp, da lavaret kenavezo d'ho moereb.
(4) O-femp : leur cinq, les cinq.
●(1878) EGK II 273. ar plac’h a harpe he fenn, ar vugale, ho femp, krog enn ho mamm.
(5) Pemp dre gant : cinq pour cent.
●(1633) Nom 203a. Quincunx vsura : cinq pour cent : pemp dre cant.
II. Adv. A-bempoù.
(1) Par cinq.
●(1990) TTRK 107-108. digollet e vezed diouzh ar gordenn pe diouzh ar c'hant fagod (ar re-mañ a veze berniet atav a-bempoù, evit ma vije aes ober ar gont).
(2) sens fig. En désordre.
●(1962) TDBP I 109. a-bempou, tr. «en désordre.»
III.
(1) Kontañ pemp ha pevar : komz a bep seurt traoù.
●(1974) YABA 11.05 (Gi) J. Jaffre. Deit komz nezé ag en dra-hont hag en dra-man, ha pemp ha pear, el ma vè get tud beget mat. ●01.06. Un nebedig tud é oè azé, hag él berpet en des um laket Yann da gontein pemp ha pear dehè. ●(1976) YABA 31.01 (Gi) J. Jaffre. Epad ma oè é kontein pemp ha pear barh en ti.
(2) Kontañ pemp (ha, pe) nav : komz a bep seurt traoù.
●(1909) FHAB C'hwevrer 56 *Spern Gwenn. Ne dalv ket din dinac'h, na laret pemp ha nav. ●(1926) FHAB Eost 299 (K) *Ar C'herne. Unan bennag a vez atao o vont ebiou, o konta pemp ha nao en eur dremen. ●(1958) BRUD 3/24 (K) Y. ar Gow. Kaoz vraz a veze ganto ha, piou bennag a dreuze ar pont, e kontent pemp ha nav diwar e benn. ●(1973) SKVT II 75 (Ki) Y. Drezen. «Te gonto pemp pe nav da unan all. Diskouez din da sac'h, ma sellin ouzh da gaier !»
(3) Klask pemp (troad, pav) d'ar (maout, marc'h) : voir troad.
(4) Sart evel pemp gwenneg : voir gwenneg.
(5) Seder evel pemp gwenneg : voir gwenneg.
(6) Koll e bemp gwenneg : voir gwenneg.
(7) Bezañ distagellet evit e bemp gwenneg : voir gwenneg.
(8) Ker gwir ha ma'z eus pemp biz war ma dorn : voir gwir.
(9) Gwelet pemp heol o parañ : voir heol.
(10) Gouarn e bemp blank : voir blank.
(11) Bezañ futet evel pemp gwenneg : voir gwenneg.
- pemp-warn-ugentpemp-warn-ugent
adj. num. card. Vingt-cinq. Bezañ beuzet en e bemp plijadur warn-ugent : voir plijadur.
- pempaat
- pempdeliennpempdelienn
f. (botanique)
(1) Quintefeuille Potentilla reptans.
●(1633) Nom 90b. Penthaphyllum, quinquefolium : cinque-fueille : an pemp-delyen.
●(1876) TDE.BF 503a. Pemp-delienn, s. m., tr. «Quinte-feuille.»
(2) Louzaouenn-ar-pempdelienn : quintefeuille.
●(1732) GReg 773b. Quinte-feuille, tr. «Lousaouënn ar pemp-delyenn.»
●(1876) TDE.BF 503a. Louzaouenn-ar-pemp-delienn, tr. «un plant de quinte-feuille.»
- pempeloudenn
- pempenennpempenenn
f. Paquet de cinq faisceaux de lin tiré.
●(1879) ERNsup 164. pempenn, cinq petits faisceaux de lin tiré, Trév[érec]. sing[ulatif] du nom, pempennenn, f.
- pempennpempenn
f. & adv. –où
I. F.
(1) Paquet de cinq faisceaux de lin tiré.
●(1879) ERNsup 164. pempenn, cinq petits faisceaux de lin tiré, mettre le lin en paquets ou pempennao Trév[érec].
(2) Tas de cinq gerbes ou fagots.
●(1732) GReg 345b. Engerber, tr. «ober pempennou.» ●457a. Gerbier, tas de gerbes dans les champs, tr. «H[aute] Cor[ouaille] pempenn. p. pempennau.»
●(1931) VALL 334b. Gerbière ; composé à l'origine de cinq gerbes, tr. «pempenn f.» ●(1982) PBLS 563. (Sant-Servez-Kallag) pempenn, tr. «tas de cinq gerbes ou fagots.» ●565. an horzennoù vese graet pempennoù dioute, ha neuzen vese graet ur c'hant koad, tr. «les fagots étaient mis en tas cinq par cinq, puis on en faisait 'un cent de bois'.» ●(1990) TTRK 162. Diskennet e oa ar sparfell stok ouzh unan eus ar pempennoù.
II. Adv. A-bempennoù : par tas de cinq gerbes ou fagots.
●(1990) TTRK 162. Ar rann-se a oa bet nevez-troc'het ar c'heuneud diwarni, hag ar re-mañ fagodet a-bempennoù.
- pempenniñ
- pempet
- pempezpempez
voir pampez
- pempgwernpempgwern
m. –ioù (marine) Navire à cinq mâts.
●(1977) PBDZ 564. (Douarnenez) ar pempgwernioù, tr. «les cinq-mats.»
- pempig / pempigoùpempig / pempigoù
m. C’hoari maen pempig/pempigoù : jouer aux osselets.
●(1880) REC IV/164. pempikh. C'hoari mein pempikh, Lanr[odec]; pempiao, Gommenec'h, jouer aux osselets (avec des pierres). A Trév[érec], c'h. min pempekh, c'h. pempeio. ●(1896) GMB 470. pet[it] tréc[orois] pempigho osselets.
●(1927) GERI.Ern 295. c'hoari mein pempik, c'h. pempigo T jeu d'osselets; jouer ainsi. ●(1931) VALL 519a. jeu des osselets, tr. «c’hoari-pempigou.» ●Jouer aux osselets, ou aux petits galets tr. «c’hoari pempigou.» ●(1974) TDBP III 104. Les jeux enfantins : (...) C'hoari maen pempig, tr. « jouer aux osselets. »
- pempigañpempigañ
v. intr. Jouer aux osselets.
●(1879) ERNsup 164. pempiao, Gommenec'h, jouer aux osselets (avec des pierres).
- pempigoùpempigoù
voir pempig
- pempilh .1pempilh .1
coll. Franges.
●(1856) VNA 184-185. sa jupe est bordée d'une frange, tr. «bordet-é hé broh guet pen-pill.»
●(1913) AVIE 265. ind e zoug parchenneu digoroh ha penpill hiroh eit er réral. ●(1918) ITEX 56. Franges. Penpill (Vann. Languidic). ●(1931) VALL 319a. Frange, tr. «pimpilhenn V[annetais] f. pl. pimpilh.»
- pempilh .2
- pempilhenn
- pempilhenniñpempilhenniñ
v. tr. d. Franger.
●(1921) GRSA 224. Groeit a hendaral ur houhin kaer ha mé hé finpilleno revé me chonj.
- pempizpempiz
m. (botanique)
(1) Œnanthe safranée Oenanthe crocata.
●(1499) Ca 155a. Pempes. vne herbe.
●(1876) TDE.BF 503a. Pempiz, s. m., tr. «Œnanthe safranée.» ●(1879) BLE 278. Œnanthe safranée. (Œ. crocata. L.) Pempiz, Pempez.
●(1959) BRUD 7/25. Pempiz. – Louzaouenn en dour, e galleg : œnanthe safranée.
(2) Pempiz, louzaouenn-ar-pempiz : grande ciguë, ciguë tachetée Conium maculatum.
●(1732) GReg 168b. Cigue, plante ressemblante au persil, qui est d'une excessive froideur, & un poison, tr. «lousaoüeñ ar pemp-bis.»
●(1890) MOA 170a. La grande ciguë, tr. «louzaouen-ar-pemp-biz, f.»
●(1907) FHAB Eost 190. pempiz (cigüe) bent-ki (menthe sauvage).
(3) Quintefeuille Potentilla reptans.
●(1732) GReg 773b. Quinte-feuille, plante, tr. «ar bempès.»
- pempkantvet
- pempkement
- pempkementiñ
- pempkogneg
- pempkognek
- pempkordenn
- pempkorneg
- pempkornek
- pempkwennegpempkwenneg
m. pempkwenneion
(1) Pièce de cinq sous.
●(1985) MARE 34. gwenneien ha daou wenneien. Pemp kwenneien ive a-wechou. Ral e veze kaoud peziou a zég kwenneien.
(2) Surnom de la caille (d'après son cri).
●(1991) MARV v 17. (Kleder) evel eur yar vihan, pe eur pempkwenneg.
- PempontPempont
n. de l. Paimpont.
(1) Pempont.
●(1865) FHB 42/330a. en devoa bet conje digant ar Pap Urban VIII da dreki plas gant abat Paimpont.
●(1910) ISBR 81. A pe nen dezé ket rè a labour é hé Izikel de zichuéh d’er hastelleu en doé é Talansag, é Penpont hag é Mohon, doh koed Brésilien. ●(1910-1920) K*** []. èr guér a Bienpond. ●(1995) LMBR 66. Eus Govelioù Pempont, ken brudet o merc’hed er sonenn, n’eus ken nemet dismantroù.
(2) [Toponymie locale]
●(1995) LMBR 66. An hini brasañ a gaver war lez lenn Treizh-Kelenn. Kastell Breselien a vez graet anezhañ.
- pempoull
- Pempoull .1Pempoull .1
n. de l. Paimpol.
I. Pempoull.
●(1608) B II titre. E S. Malo, / Neuez imprimet gant P. Marcigay. / En Paipoul en Gouello he guerzer, e ty / Prigean Arguen, peheny à dalz estal / en chechon en Auditouer.
●(1732) GReg 710b. Pennpoull. ●(1744) L’Arm 276b. Penpol, Ville au Comté de Goelo, en Sain-Brieu, Peennpoull, c’est-à-dire, Peenn-er-Poull, le bout de la Rade ou du Port.
●(1825-1830) AJC 2354. eur batimand a bempoul hac a neus groèd noufrag. ●(1847) FVR 291. e tre Treveneuk hag aod Pennpol. ●(1857) CBF 131. Penn-Poull. ●(1863) ST 6. Pempoul, Guengamp. ●(c.1868) GBI I 328. Braoa merc'hed 'zo 'ndann ann heaul, / Eo merc'hed ar Rouz a Bempoul. ●(1869) TDE.FB xixa. Penn-Poull. ●(1876) BJM 87. varzu Penpoul ha Brihat. ●92. Ar pennou kenta eus a Bempoul. ●(1883) MIL 122. eus Guengam, eus Pempoull ha Pontreo. ●(1893) IBR 363. porz Penpol, e Treger.
●(1905) ALMA 66. Penpoul. ●(1910) EGBT 212a. Pempoull. ●(1912) DDPB 361/2299. Embannet oa baz e Pempoul (ou oa bet e Penpoul) / E (ou Oa) gwelloc'h pensel (e)vit toull. ●(1930) ANTO 3. Ha n'eo ket hepken dec'h e rae ar wech kenta tro ar bed, ano kêr Pempoull. ●(1933) OALD 45/194. Fransou a oa horolacher en Pempoull. ●(1934) BRUS 298. Penpoul. ●(1970) TDBP I 169. Etre Pempoull ha Lokemo emañ gwele an Ankou. ●(1970) BHAF 83. person Logivi-Pleraneg, tost da Bempoull. ●(1974) TDBP III 28. Tri miz e oa bet o vale gand flac'hiou goude an trepan e-nevoa bet e Pennpoull. ●310. Etre Pennpoull ha Lokemo ema gwele an Ankou.
►Pempoull-Goueloù.
●(1847) FVR XI. evel ann Atrou Lambert e Pennpoul-Goelo. ●(1848) GBI II 268. Mari 'r Masson, a Bempoul-Goêlo, / E d'eûs kollet hec'h alc'houeo.
●(1980) (2005) IFTR 298. En Benac'h hag en Pontre / En Pempoull, en Pempoull-Gouelo.
II.
(1) Dicton.
●(1924) DGEShy 48-49/66. An hini goz a Bempoull / Zo bet ar galkenn en he zoull.
(2) Dicton.
●(1980) (1995) ABBV 479. Mari Pempoull / Pa sav en noz, a skrab he zoull. Bro-Dreger.
(3) Proverbe.
●(1970) TDBP I 169. Etre Pempoull ha Lokemo emañ gwele an Ankou, entre Paimpol et Locquémeau se trouve le lit de la Mort (se produisent de nombreux naufrages). ●(1974) TDBP III 310. Etre Pennpoull ha Lokemo ema gwele an Ankou, entre Paimpol et Locquémeau se trouve le lit de la Mort (il y a beaucoup de naufrages).
●(2003) TRMOR 74. Etre Pempoull ha Lokemo / Emañ gwele an Ankou.
(4) Dicton.
●(1974) TDBP III260-261. Me na zimezin ket ken : me n'am-bo gwaz ebed ken med an Aotrou Bennpoull, je ne me marierai plus : je n'aurai plus d'autre mari que Monsieur de Paimpol (jeu de mots avec penn poull, le bout de la fosse, de la tombe, c-à-d. l'Ankou, la Mort.
(5) Dicton.
●(2003) TRMOR 136. Mat eo da zastum brennig / E lein beg tour Kêr Roc'h.
(6) Dicton.
●(2004) TROMK 219a. Merc'hed Pempoull / Ac'h a triwac'h anduilhenn ouzh o zoull.
III. [Toponymie locale]
●(1933) BREI 323/4c. En eur arruout en Kerjiquel ar gazeg a rampas hag a gouezas.
- Pempoull .2
- Pempoullezenn
- Pempoulliz
- pempvedenn
- pempvedennañpempvedennañ
voir pempvedenniñ
- pempvedenniñ / pempvedennañpempvedenniñ / pempvedennañ
v. tr. d. Diviser par cinq.
●(1931) VALL 124a. prendre le cinquième, diviser par cinq, tr. «pempvedenni, pempvedenna.»
- pempvetpempvet
adj. & adv.
(1) Adj. num. ord. Cinquième.
●(c.1680) NG 1182. Er bemuet fos. ●(17--) TE 2. Er bempvèt dé. ●(1732) GReg 169a. Cinquième, tr. «Pempvet.»
●(1821) SST 35. Er bempvet dé ar-nuguent a vis Merh. ●(1862) JKS 12. Pempved kentel.
●(1941) FHAB Du/Kerzu 104. Peurreiz e oa d’eur gouarnour roman, er pempvet kanved dont da veza eskob. ●(1954) LLMM 42/8. Aet eo davet ar serjant daou gomunist ar bagad : ar soudard ruz Petka ha Reubin, komiser ar bempvet rann-arme.
(2) Loc. adv. D'ar bempvet : cinquièmement.
●(1876) TDE.BF 503a. D'ar pemved, tr. «cinquièmement.» ●(1879) GDI 300. D'er buemvèd, Adam en dès groeit d'emb col er hræç.