Recherche 'pere...' : 7 mots trouvés
Page 1 : de pere-1 (1) à perenneg (7) :- pere .1pere .1
m. (minéralogie) Arène granitique.
●(1947) TNOG 5/25. (Tregor ha Goelo) Pere, ak. g. grouan douar, pri ennañ, diwar greunvaen breinet (galleg : arène granitique). ●(1967) BAHE 51/44. pere = mein munut ha douar, ar gwiskad-se a gaver da gentañ ur wech savet an douar kuit, pa douller ur puñs da skouer.
- pere .2pere .2
pron. & adj.
I. Pron.
A. Pron. interrog. Lesquels, lequelles.
●(c. 1501) Donoet 9-3. Pere indi ?, tr. « Lesquelles sont-elles ? » ●(1625) Bel 118. pere ozheus huy lauaret ?
●(1659) SCger 73a. lequel, tr. «pehini, p. pere.»
●(1910) MBJL 84. Pere, c'hwistim ?
B. Articulateur / Pron. relat.
(1) Qui, que, lesquels, lesquelles.
●(c. 1501) Donoet 8-7-8. nemet gallus ha colombus, p[ere] / so mascul, tr. « sauf gallus et colombus, lesquels / sont masculins » ●(1576) Cath p. 11. hantercant orateur, pere a excede an holl re aral, tr. «cinquante orateurs qui surpassaient tous les autres.»
●(c.1680) NG 495-496. Ha les er madeu-man, / Pere a choumou ol ar te lerh. ●(1710) IN I 398. dre ar Salmou pere a gane David. ●(1727) HB 578. an traou preciuss pere a vez digacet abell-bro. ●(1732) GReg 118a. Ne deus ê breyz nemed daou escopty, da c'hou-zout eo, Roazoun ha Sant Malou, ê pere ne gompsér cals pe nebeud ar brezounecq.»
●(1824) BAM 24. Deut d'am c'haout, c'hui pere a so scuis. ●(1834) SIM 155. en tyez e pere ec'h elje caout repu. ●(1847) FVR 63. Kement o deuz prenet madou pere a oa d’ann Iliz, a zo dre eno rannet diout-hi, hag ivez anaouet a hent all. ●(1847) MDM 182. sounjal en traou-ze, pere ne dint ket gaë. ●(1854) MMM 335. bez' e veso tûd pere a en-em adoro ho-unan. ●(1864) KLV 21. al limounnou karr war bere e chalbotomp torghennou douar ha mein...
●(1906) BOBL 06 octobre 107/1b. loudourach ar chambreou, en pere e chomer da lorassenni devejou penn da benn. ●(1924) BILZbubr 40/898. Sellit a drue eus eun den reuzeudik, c'hwi pere a zo yac'h ha divachagn.
(2) Desquels, desquelles.
●(1834) SIM 178. e plaç pere e voa guechal guële ar mor.
(3) Da bere : auxquels, auxquelles.
●(1834) SIM 19. Ne zaleas qet da veza punisset eus an ancounac'ha en devoe evit ar re da bere e tleye ar vuez.
(4) Ar re pere : ceux.
●(1621) Mc 37. An mirer, An curateur hac an re pere à gra affærou re all.
●(1710) IN I 261. ar re pere a so bet ivez flemmet a veich-all ec'hisdo. ●(1727) HB 557. AN Ebestel eo ar re pere en deveus bet choaset Jesus-Christ evit o c'haç (...) da brezec an Aviel.
●(1829) IAY 75. ar re pere a glasq continu an occasion da decrian condu an Ilis.
II. Adj. Quel.
●(1905) KANngalon Genver 292. Gouzout a reont gant pere armou ec'h eller ar guella ober gaou.
- pereg
- perenn .1perenn .1
f. –ed, per (botanique) Poirier.
●(1732) GReg 736a. Poirier, arbre fruitier, tr. «Pèrenn. p. pèrennou, pérenned, pèrennyer. Van[netois] pèreenn. p. perenned.»
●(1910) EGBT 87. Ni hon deus gwe freuz en hon liorz : diou gerezen, eur bechezenn, diou brunen, peder avalen, ha peder beren, eur figezen hag eur ween graou. ●(1929) FHAB Meurzh (pajenn Breuriez-Veur ar Brezoneg) 1. perenned, tr. «poiriers.»
- perenn .2perenn .2
f. –où, per
I.
(1) Poire.
●(1499) Ca 155b. Perenn. g. poyre. ●(1633) Nom 68b. Pirum : poire : peren. ●Pirum falernum : poire de succre : peren sucret.
●(1659) SCger 94a. poire, tr. «peren, p. per.» ●164a. peren pezell, tr. «poire molle.» ●(1732) GReg 736a. Poire, fruit, tr. «Pèrenn. p. pèr. Van[netois] pereen. p. peèr. pireen. p. pir.» ●(1774) AC 27. eur beren vian, tr. «une petite poire.»
●(1829) HBM 13. ar berennou caera.
●(1907) VBFV.fb 77a. poire, tr. «piren, f. (pl. pir).» ●(1924) BILZbubr 40/897. Debret an nevoa eur berenn. ●(1929) FHAB Meurzh (page Breuriez-Veur ar Brezoneg) 1. perennou, tr. «poires.»
(2) par anal. Ampoule.
●(1905) BOBL 26 août 49/2e. pleuncha perennou elektrik en dour.
II.
(1) Kouezhet ez eus ur berenn diouti : avoir un enfant, sourtout hors mariage.
●(1902) CRYP VIII 291. Kouet sou eur béren diouti, tr. E. Ernault «une poire est tombée d'elle, elle a eu un enfant; se dit par plaisanterie, surtout d'une naissance illégitime.»
(2) Troc'hañ ar berenn dre an hanter : couper la poire en deux. Cf. troc'hañ ar blouzenn e daou.
●(1950) KROB 25/7 (L) J. Seite. Pegwir eo c'houi eo, hag e ouzoun e vo ar gazeg etre daouarn eun den mat, e troc'han ar berenn dre an hanter. Hanter kant lur c'hoaz, hag emañ deoc'h ar gazeg.
- perenn-grap
- perenneg