Recherche 'peul...' : 16 mots trouvés
Page 1 : de peul (1) à peulvan-2 (16) :- Peul
- peulpeul
m. –ioù
I. (en plt de qqc.)
(1) Pilier, pieu, poteau.
●(1499) Ca 157b. Peul. g. pel de haye.
●(1659) SCger 92a. pieu, tr. «peul p. iou.» ●(1732) GReg 722b. Pieu, bois pointu pour ficher en terre, tr. «peul. p. peulyou. Van[netois] pel. p. yëu.» ●(1744) L’Arm 297a. Poteau, tr. «Pæle.. lieu.» ●(1792) CAg 70. Distaguet a-zoh er pæle.
●(1839) BESquil 461. plantein seih pél én doar. ●(1866) LZBt Genver 94. staget (...) ho c’horvo ouz peulio iennet enn douar. ●(1894) BUZmornik 56. Da genta, e oue staget var e c’hourvez oc’h eur peul teo hag hirr.
●(1902) PIGO I 212. eur pikol peul ru. ●(1907) BSPD I 639. Er juj (...) e hourhemen doh tu hi [Julitta] lakat ar skour doh ur peul hir. ●(1908) FHAB Kerzu 364. peuliou beglemmet. ●(1939) KOLM 29. peulieu koed. ●(1960) EVBF I 332. Le poteau de la barrière (…) peul, région de Morgat, pel-klud, Kerfourn,
(2) (agriculture) Pieu de charrette.
●(1904) KZVr 354 - 19/08/04. Azen a vez graet, e Treger ha Goelo, eus eur pez koat a vez lakeat war dreuz war ar peuliou kenta eus daou benn ar c’harr. ●(1910) EGBT 99. da zelc’hen an astel-kar, gant ar reio hag ar peulio.
(3) fam. Patte, pilier.
●(1936) CDFi 6 Mars. reun hir ha kagalet war e bevar beul !
II. (en plt de qqn)
(1) Niais.
●(1889) ISV 452a-b. Hag ho daou ne dint em c’henver / Nemet daou beul, diou banezen.
(2) Fañch ar peul : personnification des niais.
●(1847) MDM 314. Perag e lavar d’in Fainch-ar-peul. ●317. Daousd a ne velit-hu ked eo hennez eur Fainch-ar-Peul ?
●(1931) VALL 63b. Benêt, tr. «Fañch ar Peul.» ●(1986) PTGN 39. En eur dremen dirag paotred ar gwiriou e krog ar Roskoad da hoari Fanch ar peul, digor bras e henou gantañ oh ober van da gompren na bu na ba er galleg.
(3) (insulte) Penn peul : imbécile.
●(1972) SKVT I 28. Tad ar vosenn, penn-bombard, penn-peul, marc’h-loar, boc’h bidi Botigao, genoù gwelien, torc’h togn hoc’h-gouez Plovan, ampoezon, droch ar pardon, leue geot, mab Kain, muzelloù kig-sall, chug biz, jañ-blev diforlinket !...
III.
(1) (Sonn, reut) evel ur peul : très droit, raide.
●(1874) FHB 486/126a (L) Ian ar Gernevez. En he za soun evel eur peul o pedi en hanv a zindan an heol bero. ●(1877) EKG I 184 (L) L. Inisan. Mez hen, digeflusk ha sounn evel eur peul, a grie atao : Idolatriach ! idolatriach ! ●(1878) EKG II 159 (L) L. Inisan. Ober a ra sin ar groaz en eur zevel he zaoulagad varzu an env, hag e chom sounn enn he za, sounn evel eur peul, dinec'h evel eur zant.
●(1910) MBJL 160 (T) L. le Clerc. Sonn e benn ha reut evel eur peul. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 94 (L) Y.-V. Perrot. Na jomit ket en ho sav, sounn evel eur peul ha mut evel eur pesk. ●(1964) LLMM 103/110 (T) *Jarl Priel. Rak un den brudet a rank menel sonn, ken reut hag ur peul.
(2) Ober e beul : stationner immobile.
●(1931) VALL 709. Stationner immobile, tr. F. Vallée «ober e beul fam.»
(3) Mut evel ur peul :
●(1931) ANDO 35 (Ki) Y. Drezen. Me, - petra an diaoul a viras ouzin da gomz ? - a oa chomet mut evel ar peul ma oan.
(4) Plantañ peul er prad : voir prad.
- peul-gwini
- peul-klouedpeul-kloued
m. Poteau de barrière.
●(1960) EVBF I 332. Le poteau de la barrière (…) peul, région de Morgat, pel-klud, Kerfourn,
- peul-post
- peul-tavarn
- peulc'hpeulc'h
voir bolc'h / belc'h
- peulgae
- peuliadur
- peuliañpeuliañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Empaler.
●(1659) SCger 49a. empaler, tr. «peulia.» ●(1732) GReg 334a. Empaler, supplice ordinaire des Turcs, tr. «Peulya ur re-bennac.»
●(1876) TDE.BF 512a. Peulia, v. a., tr. «empaler.»
●(1914) DFBP 115b. empaler, tr. «Peulia.»
(2) Garnir de piliers.
●(1659) SCger 164a. peulia, tr. «entourer de pieux.»
●(1931) VALL 559b. Garnir de piliers, tr. «peulia.»
(3) Échalasser.
●(1876) TDE.BF 512a. Peulia, v. a., tr. «Echalasser, parlant des plantes grimpantes.»
II. V. intr. (?) fam. = Poireauter (?).
●(1867) FHB 117/99b. peûlia meur a vloa abars ma vint kasset da vevel bihan.
- peulieg
- peuliekpeuliek
adj. Porzh peuliek : cours à colonnade.
●(1931) VALL 133a. Cours à colonnade, tr. «porz peuliek.»
- peulierpeulier
m. –ion Fabricant de pieux.
●(c.1500) Cb. [peul] g. faiseur de espieulx / ou de perches. bri. perchenner / peulier.
- peultrin / peutrinpeultrin / peutrin
m. Poitrine.
●(1499) Ca 156b. Petrin. g. petrine. ●(1633) Nom 21a. Thorax : poictrine, pourpoint : an peutrin, porpant. ●Pectus : poictrine : peutrin, poull an caloun. ●182b-183a. Pectorale : halecret, armure de la poictrine, poictral : halacret, armeur an peutrin, peutral. ●(1650) Nlou 5. An eil person diuin, a peutrin an dryndet, tr. «La deuxième personne divine, du sein de la trinité.»
●(1659) SCger 94a. poictrine, tr. «peutrin.» ●164a. peutrin, tr. «poitrine.» ●(1688) MD I 18. en doa lequet e penn var peutrin Jesus. ●(1732) GReg 736b. Poitrine, tr. «Peutrin. p. peutrinou. (Ce mot est de Leon, & ne se dit gueres ailleurs, que d'une poirine de veau, de beuf, de mouton.).»
●(1838) CGK 11. Meur a blac'h a lacq pilhau da rontad e feutrin. ●(1846) DGG 417. o stol croazet var o fultrin. ●(1868) GBI II 14. Hag hen tapout he dorn neuze war he feutrin, tr. «et lui de mettre alors sa main sur sa poitrine.» ●(1889) ISV 154. eur c'hlenvet a beultrin.
●(1907) PERS 286. Kredi a rean ez oa taget diabarz he feultrin. ●(1911) BUAZperrot 647. an intron (…) a groasias he daouarn var he feultrin. ●(1924) ZAMA 93. skei war e beultrin.
- peulvan .1
- peulvan .2peulvan .2
m. –où (préhistoire) Menhir.
●(1732) GReg 723a. Pilier, ou pierre longue & haute, élevée dans les Landes, & sur les grands chemins par les Païens, nos ancêtres, tr. «Peulvan. p. peulvanou.»
●(1876) TDE.BF 512a. Peulvan, s. m., tr. «Longue pierre plantée en terre et objet de culte chez les Celtes.»