Recherche 'pinvidik...' : 3 mots trouvés
Page 1 : de pinvidik (1) à pinvidikaerezh (3) :- pinvidikpinvidik
adj.
I. Attr./Épith.
A.
(1) (en plt de qqn) Riche.
●(1499) Ca 159a. Pinuizic. g. riche. ●(1575) M 283. Mar dout pinuzic meur, tr. «Si même tu es riche.» ●(1638) Peiresc 1. O trou piuidic, tr. «Riche seigneur.»
●(1659) SCger 43b. deuenir riche, tr. «dont pinuidic.» ●105b. riche, tr. «pinuidic.» ●164b. pinvidic, tr. «riche.» ●(1732) GReg 822a. Riche, tr. «Pinvidicq. pinvizicq. pinvicq. (Le premier mot est de Leon, & de la Corn[ouaille]. le second est de Treg[or] le troisieme de la h[aute] Corn[ouaille]. Van[netois] pinhuïcq. pihuïcq.» ●(1744) L'Arm 198a. Qui s'est enrichi par des voyes indirectes, tr. «A zou deitt devoutt pihuic dré gam-droyeu.» ●311a. gueux enrichis, tr. «jalodétt deitt devoutt pihuic.» ●(1790) MG 119. en dud pihuiq. ●(17--) TE 23. èl ma hoènt ou deu forh pihuiq.
●(1894) BUZmornik 495. an dud pinvidik.
●(1911) SKRS II 73. eun den pinvidik braz. ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. Dont pinvidik a-strons, tr. «s'enrichir tout d'un coup.» ●(1922) LZBt Meurzh 24. c'houi zo eur c'hrokant pinvik.
►[empl. avec un adv. intens.]
(1) Pinvidik peurfonn : très riche.
●(1867) MGK 27. Pinvidik perfoun voa.
●(1922) BUBR 14/40. pinvidik-perfoun. ●(1950) KROB 21/13. penaos e oa savet pinvidik-peurfounn.
(2) Pinvidik-parfont : très riche.
●(1920) MVRO 34/1c. Eat oun da redeg bro gant eur Zaoz pinvidik-parfount.
(3) Pinvidik pounner : très riche, fort riche.
●(1907) AVKA 225. Setu un den, e hano Zache, ar c'henta deus an Doktoret, ha pinvik pounner. ●(1913) LZBt Gwengolo 21. Pinvik pouner a oa.
(4) Pinvidik bras : très riche
●(1907) PERS 323. eur protestant, pinvidig braz.
B. (en plt de qqc.)
(1) (en plt d'une union) Qui enrichit.
●(1859) MMN 80. Parlant a rear eus a zemezi eun den : Eun demezi pinvidic a ra ?
(2) Qui donne une impression de richesse, de valeur.
●(1633) Nom 110a. Vestis segmentata : habillement où il y a du cramoisin, ou de l'or parmy tyssu, & par filets labouré : bende d'or, ou d'autre richesse & ouurage : habit en læch ma vez neud aoür mellet, banden aoür, pe á vn euffraig all pinuidicq. ●191a. Opima spolia : riche butin : vr butin pinuidic.
●(1878) EKG II 227. P'en em gavaz enn he zi, e leac'h an arrebeuri pinvidik a ioa enn-han p'oa eat d'ar prizoun, ne gavaz nemed tammou koz-gueleou.
(3) Qui enrichit financièrement.
●(1849) LLB 224. En dilost han é rein blaiadeu penhuikoh.
(4) sens fig. Qui enrichit intellectuellement.
●(1904) KANNgwital 17/130. ar c'henteliou pinvidik ha talvoudek-ze.
(5) Riche en matières grasses.
●(1907) BOBL 25 mai 139/2f. eul laez puill ha pinvidik.
II. Adv. Richement.
●(1633) Nom 54a. Cœna recta : vne cene tres-richement ordonnée : vn coan ordrenet pinuidic meurbet. ●54b. Saliarem in modum epulari : banqueter magnifiquement & richement : banquegaff magnific ha pinuidic.
●(17--) TE 315. unan harnæzét pihuiqueoh eid er-ré-ral.
●(1838) OVD 111. ur sai (…) brondet pihuiq.
●(1928) BFSA 157. E-lec'h mont en egas ouz tud ken dispont, ar roue a ziskouezas d'ezo merc'hed fichet pinvidik.
III.
(1) Pinvidik evel ar mor : voir mor.
(2) Dont da vout pinvidik ouzh al loar : voir loar.
- pinvidikaatpinvidikaat
v.
I. V. intr. S'enrichir.
●(1499) Ca 159a. g. enrichir. b. pinuizicat.
●(1659) SCger 43b. deuenir riche, tr. «pinuidicat.» ●(1732) GReg 283a. Devenir riche, tr. «pinvidicqât. pr. pinvidicqeët.» ●822a. Devenir riche, tr. «Pinvidicqât. pr. pinvidicqeët. pinvizicqât. pr. eët. Van[netois] pinhuicqat. pihuicqat.» ●S'enrichir aux dépens d'autruy, tr. «Pinvidicqât divar goust ar re all.»
●(1880) SAB 197. an hast da binvidicaat. ●(1889) ISV 411. pa binvidica unan, eo ret d'eun all paourât. ●(1894) BUZmornik 626. e leac'h pinvidikaat, dont da veza paouroc'h eo a reont.
●(1908) FHAB Gouere 194. sevel ha pinvidikaat. ●(1910) MAKE 111. e dud ne binvidikaent tamm ebet gant an amzer.
II. V. tr. d.
(1) Enrichir.
●(1659) SCger 164b. pinvidicat, tr. «enrichir.» ●(c.1718) CHal.ms i. Il fait la fortune de tous ceus qui lui apartiennent, qui sont a son seruice, tr. «pinuicat ara quement déen a apparten' dehou, aso en é seruig'.» ●(1732) GReg 349a. Enrichir, faire ou rendre riche, tr. «Pinvidicqât. pr. pinvidicqeët. pinvizicqât. pr. pinvizicqeët. Van[netois] piñhuidiqueiñ.» ●(1744) L'Arm 135a. Enrichir, s'enrichir, tr. «Pihuiquein ou Pihuiquiatt.» ●(1790/94) PC I 216. Moyen gaër do pinvidicad.
●(1839) BESquil 509. soulagein ha pinhuiquat er beurerion.
●(1911) BUAZperrot 128. pinvidikât an den. ●(1923) FHAB Du 406. da gristenaat ha da binvidikaat muioc'h-mui e eskopti.
(2) sens fig. Enrichir.
●(17--) TE 217. ou fihuiquad a vertuyeu.
●(1866) LZBt Ebrel 130. o pinvikaat ar skiancho gant he gavadenno.
●(1905) KANngalon Ebrel 365. ho finvidikaat evit ar bed all. ●(1922) FHAB Mezheven 188. e c'hellomp maga, lemma ha pinvidikat ar sperejou. ●(1929) MANO 17. Labourat a reas da binvidikaat e spered.
III. V. pron. réfl. En em binvidikaat : s'enrichir.
●(1612) Cnf 17a. deuruezout em pinuizicat gant pauuaentez an paour. ●38a. An heny à ya dan bresel eguit em pinuizicat.
●(1856) GRD 281. monnèt d'hum binhuiquat d'ur ranteleah. ●(1877) EKG I 237-238. tud hag a felle d'ezho en em binvidikaat divar goust an nesa.
●(1911) BUAZperrot 134. ha goude ma n'en em binvidikafe ket diouz an dra-ze. ●(1935) VKST Du 379. En em binvidikaat hon unan eo a reomp.
- pinvidikaerezh