Devri

Recherche 'plad...' : 27 mots trouvés

Page 1 : de plad-1 (1) à pladur (27) :
  • plad .1
    plad .1

    m. –où

    (1) Plat à servir.

    ●(1499) Ca 160a. Plat euit an boet. g. plat pour viande. ●(c. 1501) Lv 235/120. plat gl. Discus. ●(1633) Nom 161b. Escale, vas escarium : plat de viande : plat an boüet. ●162b. Gabatæ : plats, escuelles : pladou, scudellou.

    ●(1659) SCger 93a. plat, tr. «plat, p. plageou.» ●(1710) IN I 274. ouz ar plajou hac ar scudellou. ●(1732) GReg 729b. Plat, ustencile, tr. «Plad. p. pladou, plajou.» ●(1790) MG 74. torrein e rér ur plad, pé ur scudèll. ●(17--) SP II 177. gwelhadur ar plat.

    ●(1849) LLB 2115. ar ur plad don, lidet ul liein guen. ●(1849) GBI I 52. ur plat arc'hant, tr. «un plat d'argent.» ●(1869) HTC 93. Var blajou aour e veze servichet ar bouet d'ar prejou. ●(18--) GBI I 210. Mar kanfe 'r c'habon rostet 'zo aze war ar plad, tr. «Si chantait le chapon rôti que voilà sur ce plat.»

    (2) Plad laou =

    ●(1907) VBFV.fb 76b. plat, s. m. plad ; plat creux en bois, plad leu, pladen, skladen.

    (3) plais. Plad ar friko : l'assiette au beurre.

    ●(1909) BOBL 03 juillet 236/1a. an den a ro eun taol lagad var stal hor ministred hag a wel an doujans ho deveus da blad ar friko.

    (4) (domaine maritime) Roche plate.

    ●(1971) TONA.morl 6. plad, roche plate (…) a pour pluriel pladeier.

  • plad .2
    plad .2

    m. & prép.

    I. M. =

    ●(1902) PIGO I 84. kouean hep dale war o reor er plad.

    II. Loc. prép.

    (1) War-blad =

    ●(1865) LZBt Gouere 15. Eur grusifi a oa eno war blad ann douar.

    ●(1902) PIGO I 42. War blad ar gampr e welaz eur prez dilhad. ●47-48. Herri (...) a azeaz war blad e gambr. ●48. war blad ar gampr. ●(1903) MBJJ 63. war blad al leur. ●(1919) BUBR 4/105. war-blad o c'hofou. ●(1924) BUBR 43-44/999. Godig a gavas bepred war blad he reor war leur an ti. ●(1933) ALBR 45. bep noz, e tôle war blad e gampr e votou lêr pounner.

    (2) War-hed-blad / hed-blad =

    ●(1902) PIGO I 169. manet e oa war hed blad e gorf, ha na finve ket. ●(1908) PIGO II 59. e tiskaras ane o daou hed-blad o c'horf.

    (3) War plad e gorf : à plat ventre.

    ●(1850) MOY 176. Coea var plat o c'horf d'am urz var an dachen.

    (4) Da blad =

    ●(1899) HZB 64. eur mén e kreis tâl Goliat, hag a led aneañ da-blad war an douar.

  • plad-barver
    plad-barver

    m. Plat à barbe.

    ●(1732) GReg 82b. Bassin à barbe, tr. «Plad-barber. p. plageou-barber.»

  • plad-bihan
    plad-bihan

    m. (habillement) =

    ●(1912) BSAf xxxix 304-305. Peu à peu, et localement, selon les caprices féminins, le deon a diminué d'étendue. Constituant le plad-bien, ne mesurant plus que deux pouces ; puis le bien-plad, moins d'un pouce (Plogastel-Saint-Germain) ; enfin la bigouden, où le deon n'est plus qu'un bec de quelque lignes.

  • plad-gwalc'her
    plad-gwalc'her

     m. Cuvette.

    ●(1633) Nom 157b-158a. Prolubrum, malluuium, truellum : bassin à lauer les mains : plat goualcher, plat pe bassin euit goüalchiff an daouarn.

    ●(1732) GReg 82b. Bassin, grand plat rond, ou, ovale & peu creux, pour laver les mains, & pour parer des buffets, tr. «Plad goëlc'her. p. plageou goelc'her.»

  • plad-prof
    plad-prof

    m. Plat pour les offrandes.

    ●(1732) GReg 82b. Bassin pour les offrandes à l'Eglise, tr. «Plad ar proff. p. plageou ar proff. ur plad-proff. p. plageou proff.»

  • pladad
    pladad

    m. –où Contenu d'un plat.

    ●(1732) GReg 3a. Nous avons un plat à quatre, tr. «Ur pladad hon eus èntre pévar.» ●726a. Pitance, terme de Religieux, tr. «pladad ur religius.» ●840a. Saladier plein de salade, tr. «Ur pladad saladenn. p. pladadou saladenn.» ●(17--) TE 40. ur pladad nantill.

    ●(1859) MMN 94. eur pladat bleud. ●(1869) HTC 22. eur pladad legumach. ●(1896) HIS 19. ur pladad piz menut.

    ●(1911) SKRS II 179. ar blijadur da zibri eur pladad legumach. ●(1923) KNOL 206. eur pladad kig.

  • pladañ / pladiñ
    pladañ / pladiñ

    v.

    I. V. intr.

    A.

    (1) S'aplatir.

    ●(1659) SCger 115b. se tapir, tr. «plada oc'h.» ●(1732) GReg 44b. s'applatir, tr. «Plada. pr. pladet. Van[netois] pladeiñ.»

    ●(1889) CDB 136. Hag ar ialc'h a deu da blada souden alafin, tr. «et sa bourse vient à s'aplatir soudain à la fin.»

    ●(1908) FHAB Mae 144. E yalc'h a zo deut da blada – ha skarzet eo piz. ●(1908) FHAB Even 177. plada dindan ar beac'h.

    (2) S'écraser.

    ●(1902) MBKJ 215. ar voled ploum a bladas var he skupalar. ●(1909) MMEK 94. ar vouled a bladaz var e skapular. ●(1911) SKRS II 66. Var ar groaz-se eo e oue tizet. Ar bolod a bladas varnhi hag a gouezas d'an douar e harz treid Lazaro. ●(1915) MMED 173. mes plada a reas var ar vetalen. ●(1936) DIHU 300/89. Met unan anehè e lesk de goéh un «huanad» e za de bladein ar vougen en eutru. ●(1990) MARV I 5. (Kommanna) Strinket o-zri er-mêz an ti, hag eet da blada war o fri.

    (3) (marine) =

    ●(1924) BILZbubr 46/1091. skanv ha lesponj eun tammig ar vag, plada a eure. ●(1944) GWAL 163/169. (Ar Gelveneg) P'emañ ken kostezet ar vag m'emañ ar gouelioù a-rez an dour, pladet eo : «pladi a ra war an dour.»

    (4) Se jeter ventre à terre.

    ●(1915) MMED 332-333. pa glevent eun obus bras o tont varzu enno gant eun trouz spountuz, e pladent oc'h an douar.

    (6) S'affaisser.

    ●(1872) ROU 73a. Tomber dans l'affaissement, tr. «plada.»

    b. sens fig.

    (1) Pladañ da ub. : céder à qqn.

    ●(1955) STBJ 51. lakeet Maze Frabolod da blada dezi.

    (2) Abdiquer, s'écraser.

    ●(1955) STBJ 24. e lec'h plada ha kodiana. ●180. Imor en em ganna a oa ennon ha ne oan ket troet da blada.

    II. V. tr. d.

    (1) Aplatir.

    ●(1732) GReg 44b. Applatir, tr. «Plada. pr. pladet. Van[netois] pladeiñ.» ●(1744) L'Arm 15a. Applatir, tr. «Pladein.»

    ●(1891) CLM 11. laquat er bassanderion de hoari ha de bladein ou yalh.

    ●(1970) GSBG 180. (Groe) pladiñ, tr. «aplatir.»

    (2) sens fig. Vaincre, écraser.

    ●(18--) SAQ I 20. Ha Doue, rak ma c'hentent beza mestr, a blad prim ar pec'her.

    ●(1933) MMPA 147. an Turked (…) a fellas gante (…) plada an Iliz Katolik. ●169. hi adarre, he deus roet dorn da Charl-Martel ha d'e zoudarded da blada, war dachenn Poitiers, ar Vusulmaned.

  • pladeg
    pladeg

    m. Fainéant.

    ●(1942) VALLsup 73a. Fainéant, tr. «(…) Deut d'ar park ha na chomit ket da skoéñvi aze. Nann ! ne fell ket d'eoc'h dont alese, pladek ! (Perrot)»

  • pladek
    pladek

    adj. Fainéant.

    ●(1942) VALLsup 73a. Fainéant, tr. «pladek L[éon].»

  • pladenn .1
    pladenn .1

    adj. Sot. Cf. leue.

    ●(1866) BOM 88. Hen-man pladen vel eul loue, tr. «bête et ahuri comme un veau.»

  • pladenn .2
    pladenn .2

    f. –ed

    (1) Personne doucereuse.

    ●(1934) BRUS 200. Une personne aux manières doucereuses et faisant des bassesses, tr. «ur bladen –ned.»

    (2) Commère.

    ●(1920) KZVr 358 - 11/01/20. pladenn, tr. «commère.» ●(1982) TKRH 37. ur bladenn brein gant an ourgouilh.

  • pladenn .3
    pladenn .3

    f. plur. –où, pladinier

    (1) Plateau (d'un camion).

    ●(1968) LOLE 35. war bladenn ar hamion.

    (2) Roche plate.

    ●(1909) FHAB Meurzh 72. ar strad hag ar c'hosteou a zo goloet gant pladinier mein bras ; pem pe c'huec'h bladen all var o c'hant d'ober disparti, ha setu prest ar forn pell-zo. ●(1925) BILZ 143. Eur bladenn, tr. «une roche plate.» ●(1959) MOJE II 18. goloet an diabarz outañ a bladinier mên. ●(1971) TONA.morl 5. pladenn, tr. «plateau rocheux, roches plates.»

    (3) Espèce de gâteau que l'on cuit avec la fournée de pain.

    ●(1732) GReg 933a. Tourteau plat, gâteau, tr. «Van[netois] pladeenn. p. ëu.»

    ●(1879) ERNsup 168. Tirren' ra ar bara, ma ve torret ar bladenn gañt eur gontel, St-M[ayeux]. Pladenn (Trév[érec], id[em]) est un petit pain plat qu'on tire avant la fournée.

    ●(1920) KZVr 358 - 11/01/20. pladenn, tr. «galette.»

    (4) (religion) Patène.

    ●(1727) HB 99. pa zalc'h ar Belec ar bladen var e visiad oc'h offr an Hostif. ●121. an Hostif var ar Bladen hac ar guin er C'halir. ●(1732) GReg 702a. Patene, couverture du calice, tr. «Pladenn. p. pladennou.»

    ●(1869) FHB 239/236a. ar c'halir gant ar bladen sacr var c'horre. ●(1880) SAB 72. ar bladenn sacr ganta cuzed e pleg ar voel.

    ●(1911) BUAZperrot 295. Ar bladen a zo eul lestr aour pe arc'hant alaouret evit digemeret an hosti. ●(1935) SARO 40. irc'hier ar relegou, ar bladenn-galir, ar groaz.

    (5) Plateau (de balance).

    ●(1732) GReg 729b. Plateau de balance, tr. «pladenn valançz. p. pladennou balançz.»

    ●(18--) SAQ I 238. e pladen ar valans.

    ●(1907) VBFV.bf 61a. pladen, f. pl. neu, tr. «plateau (de balance).» ●(1911) BUAZperrot 342. eur bladen eus ar valanz.

    (6) Postérieur.

    ●(1900) KAKE 155. E taol eur zell var he bladen / Hag e vel, heb mar, / Disto toul an dar.

    (7) (géologie) Délit.

    ●(1938) IABB 99. Noms de quelques délits : an tal, ar biez, ar bladenn, al leurenn, ar rouzenn, ar chelenn (pluriel collectif : chêl), al linkenn. A Gouézec, ce dernier mot se dit : linkern ; cette forme est la meilleure.

    (8) Plat, récipient.

    ●(1907) VBFV.fb 76b. plat, s. m. plad ; plat creux en bois, plad leu, pladen, skladen.

    (9) Disque de phonographe.

    ●(1960) BAHE 22/15. Darn eus ar pezhioù, pe zañsoù c'hoariet ganto a oa mat da vont evel-se war ur bladenn.

  • pladenn-douar
    pladenn-douar

    f. Plate-forme, terrasse.

    ●(1732) GReg 729b. Plateforme, maniere de terrasse, tr. «Pladenn douar. p. pladennou douar.»

    ●(1927) GERI.Ern 470. pladenn-douar, tr. «plate-forme ; terrasse.»

  • pladenn-venez
    pladenn-venez

    f. (géographie) Haut-plateau.

    ●(1866) LZBt Du 208. pa weliz penoz ar bladen vene e oann er penn gant-hi a ie enn eunn tol berr war izelaat.

  • pladenneg
    pladenneg

    m. pladenneien Sot.

    ●(1923) FHAB Gwengolo 350. Mez em eus ganez, pladennek.

  • pladennek
    pladennek

    adj. Sot. Cf. azen.

    ●(1838) CGK 27. pladennec, vel un azen.

  • plader
    plader

    m. –ion Fainéant.

    ●(1942) VALLsup 73a. Fainéant, tr. «plader L[éon].»

  • pladerezh
    pladerezh

    m. Applatissement.

    ●(1744) L'Arm 415a. Aplatissement, tr. «Pladereah. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 470. pladereh V[annetais] m., tr. «applatissement.»

  • pladigenn
    pladigenn

    f.

    (1) Disque.

    ●(1914) DFBP 99b. disque, tr. «Rondinen ; pladien.»

    (2) Plateau (de balance).

    ●(1909) BOBL 20 mars 221/1b. Evel pa lavarfen, Job, a zo ezom diou bladien da ober eur valans engal.

    (3) fam. Langue.

    ●(1906) BOBL 02 juin 89/3a. pehini na bad ket gant ar c'hoant da gas e bladien en dro.

  • pladinenn
    pladinenn

    f. Plaque que l'on met sous la crêpière.

    ●(1982) PBLS 562. (Sant-Servez-Kallag) pladinenn, tr. «rond de métal sous la 'pillig' qui répartit la chaleur.»

  • pladorenn .1
    pladorenn .1

    f. Femme paresseuse.

    ●(1927) GERI.Ern 470. pladorenn f., tr. «femme nonchalante, qui reste assise, même par terre.» ●(1931) VALL 41a. personne nonchalante qui s'asseoit au lieu de travailler, tr. «pladorenn f.» ●298b. Femme paresseuse, qui aime à s'étendre, tr. «pladorenn.»

  • pladorenn .2
    pladorenn .2

    voir klogorenn

  • pladorennet
    pladorennet

    adj. Assis à ne rien faire.

    ●(1959) BAHE 18/12. Renan pladorennet en e goazez. ●(1963) BAHE 37/46. menel pladorennet en e goazez.

  • pladorenniñ / pladorennañ
    pladorenniñ / pladorennañ

    v. intr. Fainéanter assis ou allongé.

    ●(1869) TDE.FB 64a. Rester assis par paresse, tr. «pladorenna.» ●Il reste assis au lieu de travailler, tr. «pladorenna a ra e leac'h labourat.»

    ●(1927) GERI.Ern 470-471. pladorenna, tr. «s'étendre par terre.» ●(1931) VALL 41a-b. rester assis ainsi [personne nonchalante qui s'asseoit au lieu de travailler], tr. «pladorenni.» ●(1955) STBJ 111. Ken aketus-all e veze da ziskenn betek ar gar, da brena bep a gazetenn, eun nebeud tudjentil dibreder a veve diouz o leve ha daou pe dri gere oc'h aveli o fenn, goude beza bet o pladorenna war o c'hadoriou e-pad eun hanter-devez.

  • pladousennet
    pladousennet

    adj. = (?).

    ●(1803) MQG 10. Mes mar qerit güela, me droï ouz ar merc'het / A velàn dre'r blacen partout pladoucennet.

  • pladur
    pladur

    m. –où Basses, bas-fond.

    ●(1744) L'Arm 420a. Basses, tr. «Pladurr.. reu. m.»

    ●(1931) VALL 59b. Basse subs., tr. «pladur m. V[annetais].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...