Recherche 'plas...' : 27 mots trouvés
Page 1 : de plas (1) à plastrin (27) :- plasplas
m. & adv. –où
I. M.
A.
(1) Lieu, endroit.
●(1499) Ca 159b. Place. g. idem. ●(1557) B I 619. A placc en placc, tr. «De place en place.» ●(1575) M 2245. En pep plaç, tr. «En chaque place.» ●(1621) Mc 41-42. hentamant a plaçou pere à ro occasion dan pechet. ●(1633) Nom 14a. Torus, lacertus, lacertorum torus, pulpa : la souris, charnure, muscles de chair : vn quiguen, vn plaçc quiguec, muscl, musclen. ●19a. Lacuna, philtrium : ce peu de vuide qui est à la leure superieure : an plaçcic goullo á so en gueus vhellaff. ●131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant.
●(1659) SCger 73b. lieu, tr. «placç.» ●(c.1680) NG 875. En ifern zo vr plac (…). ●(1732) GReg 726b. Place, lieu, tr. «Plaçz. p. plaçzou.»
●(1868) KTB.ms 14 p 111. Bet a oant en pelerinaj en meur a blaz-santel. ●(1894) BUZmornik 122. enn eur plas distrooc'h.
(2) Emplacement.
●(1633) Nom 151b. Modius : la place du mats : plaçc an guern.
●(1893) IAI 44. pa voe peurdoullet ha diatredet plas ar mogeriou. ●(1894) BUZmornik 96. eur plas brao da zevel eun ermitach.
●(1932) FHAB Kerzu 497. Evit ma ne vezo den e gwask, eo mat lakat pep tra en e blas, hag ar bec'h e kreiz ar c'hravaz !
(3) Place, espace.
●(1907) PERS 139. kaout plas da dri ugent plac'hik. ●(1910) MAKE 49. kaout plas awalc'h, ichou awalc'h da zevel tïez ken bras-se ?
(4) Place, poste de travail.
●(1907) PERS 140. e klasket d'ezho plasou mad, da zervicha.
(5) Place (de qqn).
●(17--) ST 26. Hag e viot, em plas, roue war ar zaozon, tr. «et vous me succèderez comme roi des Anglais.»
●(1907) AVKA 172. med ar Mab eo en ti ema e blas.
(6) Sol d'une maison.
●(1745) BT 332. hemp foaital er place gued é dreitt, tr. «sans battre le sol de ses pieds.»
(7) Place de marché, de foire.
●(1633) Nom 242b. Forum boarium : le marché aux bœufs : marchat an egennet, plaçc an oën. ●242b-243a. Forum piscarium, piscaria, macellum cetatorium : le marché aux poissons : an pesquez rez (lire : pesquerez), plaçc an pesquet. ●243a. Forum olitorium : le marché aux herbes : plaçc pe marchat an lousaou. ●Forum suarium : le marché aux pourceaux : plaçc an moch. ●Forum pomarium : le marché aux fruicts : marchat pe plaçc an frouez.
(8) Place (de qqn dans une assemblée).
●(c.1680) NG 397. Quemeret hou placeu.
(9) Domaine, terre.
●(1732) GReg 11a. Acquerir une terre, tr. «Acquysita ur plaçz.»
(10) Ferme, exploitation agricole.
●(1979) BRUDn 28/19. e kavas or Yann da fortunia gand eur vigoudenez yaouank a oa deuet da vatez en eur plas bras. ●plas = feurm.
(11) Palace.
B. (droit) Placement. Plas mat war zouar evit e arc’hant : bon placement hypothécaire.
●(1942) SAV 23/64. Eun den o veva diouz e leve (rentier) a lavaras en devoa arc’hant da bresta, mar kavje eur plas mat evito war zouar (bon placement hypothécaire).
II. Adv.
A. A-blas.
(1) Sur place, sans bouger.
●(1907) PERS 364. Ar re [an dud] a zo a blas, a bep tu d'an hent hag en tiez, a gouez d'an daoulin evel p'o divije c'hoant da gaout, eur vech c'hoaz, bennoz an Aot. Person.
(2) Chom a-blas : rester sur place, ne pas bouger, ne pas s'éloigner.
●(1834) SIM 32. Surroc'h eo chom a blaç. ●(1872) ROU 88a. Pa z-ân ez ân a gass, ha pa chouman e chouman a blass. ●(18--) SAQ I 257. Henvel eo : Ouz ar plant kizidik, da jomm a blas krouet / A zeu da zizec'ha pa vezont divroet.
●(1914) KANNgwital 137/403. ne zaleo da jom a blas. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 156. Chomomp a blas kentoc'h.
(3) Chom a-blas : se fixer (dans une place).
●(1872) ROU 85a. Les domestiques ne se fixent nulle part, tr. «ar mevellen ne choumont mui a-blass.»
B. A-blasoù : par endroits, localement.
●(1530) Pm 252. Carguet a preuet ez metou / Hasclacc a plaçzou traou garu, tr. «Rempli de vers en ton corps / Et glacé par endroits, choses rudes.»
●(1869) FHB 205/389b. Evelato e veler c'hoas a-blassou an anaoudegez vad-se. ●(1883) MIL 279. A blasou, e vije teir feunteun da zouba ar vugale evit ar vadisiant.
III.
(1) Bezañ ledan plas e loa : voir loa.
(2) Lakaat e ibil en e blas da ub. : voir ibil.
(3) Aet eo an askorn d'e blas : voir askorn.
(4) Lakaat un askorn torret en e blas : voir askorn.
(5) Peseurt askorn n'emañ ket en e blas : voir askorn.
- plas-foar
- plas-kêr
- plas-taolplas-taol
m. (architecture) Avancée de maison traditionnelle.
●(1982) TIEZ I 58. En breton, ces maisons sont appelées, le plus fréquemment : avañs-taol, apotis-taol (ou posti ou postis-taol suivant les informateurs), apoteiz, kuz-taol, parfois également avañs-ti, avañsamant-taol ou encore plas-taol. ●(1988) TIEZ II 39. à Plougastel-Daoulas, les usagers disent apotes-taol ; à Briec : ipotek (Cornec, 1986) ; à Saint-Goazec, plass an daol.
- plasañ / plasiñplasañ / plasiñ
v.
I. V. intr. Se fixer.
●(1872) ROU 85a. Les domestiquent ne se fixent nulle pârt, tr. «ar mevellen ne blassont mui.» ●(1880) SAB 145. Jesus ne blassas ket e Naïm evel e Cafarnaom.
II. V. tr. d. Placer.
●(1732) GReg 727a. Placer, tr. «Plaçza. pr. plaçzet.»
●(1874) POG viii. Plasa ha diblasa ar Goueliou eo ar pez a zo diesa da ober ebarz e reiz an Ofisou.
●(1914) DFBP 248b. placer, tr. «Plasa.»
III. V. pron. réfl. En em blasañ.
(1) Se placer (qq. part).
●(1834) SIM 141. o vont d'en em blaci ous al lutrin.
(2) Se placer (professionnellement).
●(1834) SIM 163. Ne anavezàn den eno evit va frotegi ha va sicour d'en em blaci.
- plasedplased
m. –où Placet.
●(1732) GReg 727a. Placet, priere par écrit, requête abrégée, tr. «Placed. p. placedou.»
- plasell
- plasennplasenn
f. –où
(1) Place.
●(1499) Ca 159b. Placenn commun. g place publique.
●(1744) L'Arm 287b. Place (…) Publique, tr. «Placènn.. neu. f.» ●Placiere, lieu, tr. «Placenn.. neu. f.» ●(17--) VO 44-45. Èl ma hoemb é pourmén én ur blacèn guet er vourhision. ●(1732) GReg 727a. Place publique, tr. «Plaçzenn. p. plaçzennou.» ●La place Saint Corentin à Quimper, tr. «Plaçzenn Sant Caurintin.»
●(17--) TE 478. E creis placèn er Guær.
●(1824) BAM 71. fallout a ra dezàn beza saludet er placennou. ●(1838) OVD 42. é creis ur blacen vras. ●(1847) MDM 299. Plasen ar bourg a zo karged a fank. ●(1861) BSJ 307. er placenneu ag er guér.
●(1907) PERS 236. o treuzi ar blasen. ●(1921) BUFA 120. ar ur blasen vras.
(2) Place (du marché, de la foire).
●(1744) L'Arm 218a. Lieu public, pour exposer les marchandises en vente, tr. «Placeenn.»
(3) Lieu, endroit.
●(14--) N 861. En placenn man me ehano, tr. «En ce lieu je m'arrêterai.» ●(1499) Ca 192b. Tachenn et placenn tout vng ibi vide.
●(1979) VSDZ 153. (Douarnenez) Ar plateiz, ma 't eus c'hoant, eo plat… ur mell plasenn kerreg… ur plateiz vez lavaret deus an dra-se, tr. (p. 315) «Le grand plateau, si tu veux, c'est plat… une grande plate-forme de roches.»
(4) Plaine.
●(1856) VNA 15. une Plaine, tr. «ur Blacen.»
(5) Plature.
●(1971) TONA.morl 5. plasenn, tr. «plature.»
- plasenn-iliz / plasenn an ilizplasenn-iliz / plasenn an iliz
f. Placître.
●(1906) BOBL 08 septembre 103/3b. «plasennerien,» da lavaret eo gwazed hag a ia war blasen an iliz, mintin mad, evid en em feurma da labourat var ar meaz.
- plasennad
- plasennerplasenner
m. –ion Journalier.
●(1906) BOBL 08 septembre 103/3b. «plasennerien,» da lavaret eo gwazed hag a ia war blasen an iliz, mintin mad, evid en em feurma da labourat var ar meaz. ●(1907) BOBL 04 mai 136/3c. marc'had ar plasennerien e bro Kastell (…) Mar'c' (…) Marc'had ar vevelien labour-douar, hanvet plasennerien. ●(1909) FHAB Mezheven 165. rag ar blasennerien, ma ranker o faëa, en anv, dek real pe eur skoed, hag ouspenn alies, goude o beva, a c'hounid ervad o gôpr.
- plaser
- plaserez
- plaset
- plasiñplasiñ
voir plasañ
- plastik
- plastikañ
- plastrplastr
m. Plâtre.
I.
●(1499) Ca 106b. Guisponaff vide in plastr. ●(1633) Nom 139a. Rudus : moillon, plastre : plastr. ●253a. Gypsus, vel gypsum : plastre, du gyps : plastr.
●(1659) SCger 93a. plastre, tr. «plastr.» ●(1732) GReg 729b. Platre, tr. «Plastr.»
●(1906) KANngalon Eost 180. e plastr kalet. ●(1954) BAHE 2/4. skeudennoù plastr, gwak ha santimantel. ●(1955) STBJ 175. En dro d'am gar, eeunet ha reudet mat, e oa eur stelenn blastr.
II. Fur evel ur santig plastr : voir sant.
- plastradur
- plastrañ / plastriñ
- plastrek
- plastrer
- plastrerezhplastrerezh
m. Action de plâtrer.
●(1732) GReg 729b. L'action de plâtrer, tr. «Plastrérez. Van[netois] plastrereah.»
- plastreriplastreri
f. –où Carrière de plâtre.
●(1732) GReg 730a. Platriere, carriere dont on tire le plâtre, tr. «Plastrery. p. ou.»
- plastretplastret
adj. Plâtré.
●(1633) Nom 137b. Opus tectorium, tectorium, lorica testacea : enduit ou plastré : guennet, ènduet pe plastret.
- plastrigell
- plastriñplastriñ
voir plastrañ