Devri

Recherche 'plu...' : 67 mots trouvés

Page 1 : de plu (1) à pluskadur (50) :
  • plu
    plu

    coll. Plumes pour écrire.

    ●(1633) Nom 5b. Scapellum, scriptorius cultellus, graphiarius gladiolus, scalprum librarium : vn caniuet, ou trenche plume : vn ganifet, ganiff, da taillaff plü. ●ibid. Graphiaria, pennaria theca, graphiarium, theca calamaria : vn calamar & estuy : scritouër da lacquat an plü, etuy.

  • plu-erc'h
    plu-erc'h

    coll. (météorologie) Flocons de neige.

    ●(1961) BAHE 29/44. Daou pe dri devezh a-raok an Nedeleg e tiskennas plu-erc'h tev. ●(1966) BAHE 50/37. ne baouez ket ar plu-erc'h da gouezhañ.

    ►pluenn-erc'h f. Flocon de neige.

    ●(1732) GReg 419b. Floccon, morceau de neige, tr. «Pluënn earc'h. p. pluënnou earc'h.»

    ●(1866) FHB 60/64a. eur bluen erc'h bennag. ●(1880) SAB 23. o coeza var an dud e doare plûennou erc'h.

    ●(1906) KANngalon Here 231. ar pluennou erc'h a guez epad ar goanv. ●(1909) LZBt Du 5. zouden a welet pluenno erc'h war an douar. ●(1931) VALL 309. Flocon de neige, etc., tr. «pluenn.»

  • Plua
    Plua

    voir Plual

  • Plua / Plual
    Plua / Plual

    n. de l. Pludual.

    ●(1910) MBJL 2. Milon, person Plual. ●(1925) FHAB Gouere 276. parrouz Plûa.

  • pluch .2
    pluch .2

    s. Tennañ pluch berr : tirer à la courte paille. Cf. plouz.

    ●(1877) FHB (3e série) 9/67a (L) *Karanteg. ma ne zilez ket ar gommunion e vo tennet pluch berr da c'hout pe seurt franmassoun a lakaï an tan-guall var he di.

  • pluch- .1
    pluch- .1

    voir puch

  • pluchennet
    pluchennet

    adj. =

    ●(1914) FHAB Mae 151. he c'hoef koton pluchennet.

  • Pludunoù
    Pludunoù

    n. de l. Pluduno.

    ●(1905) ALMA 67. Pludunio. ●(1910 IBRK 86. Guebriant a oa ginidik a Bluduno.

  • pluenn
    pluenn

    f. –où

    I. (domaine de l'écriture)

    (1) Plume pour écrire.

    ●(1633) Nom 5b. Calamus, calamus scriptorius : vne plume : vn pluen. ●ibid. Crena calami, fissura calami : Taille, coupure ou fante d'vne plume : an taill, pe an faout ves an pluen.

    ●(1732) GReg 732a. Mettre la main à la plume, tr. «Qemeret ar bluenn evit scriva.» ●(1744) L'Arm 2b. Plume à écrire, tr. «Pluenn de scrihuë.»

    ●(1857) LVH 348. ma veint merchet én ul livr pé (...) guet ur bluèn hoarn.

    ●(1907) PERS 73. ar bluen en he zorn epad seiz heur.

    ►par méton. Compétence de l'écrivain.

    ●(1905) IVLD 163. he bluen, pe mar karer he c'heriou, a zo re zruz. ●(1935) BREI 428/1c. eur spered ken lemm hag eur bluenn ken flour. ●(1957) BLBR 99/3. An Aotrou Moal e-noa eur bluenn lemm ha founnuz.

    (2) Objet dont se sert l'écrivain pour écrire.

    ●(1687) MArtin 112. Ma dorn dam pluen so manquet.

    (3) Den-a-bluenn : homme de plume, écrivain.

    ●(17--) SP III 1148. ar Glwer yawanq hac an dut a bluen, tr. «les jeunes clercs et les gens de plume.»

    ●(18--) SAQ I 113. mestr d'an den a vor, d'an den a bluen. ●(18--) SAQ II 395. tud a bluen, micherourien, labourerien douar.

    ●(1906) GWEN 3. An hini a skriv al leorik-ma, n'eo ket eun den a bluen.

    (4) (littérature) Tro-bluenn : style d’écriture, écriture.

    ●(1970) BRUD 35-36/143. Kavoud a reer aze, end-eeun, oll perziou mad an awen hag an dro-bluenn o-dije greet euz an oberour or brasa dramaour.

    II. (domaine technique)

    (1) Détente d'arme à feu.

    ●(1868) FHB 167/86b. hor bez var ar bluen. ●(1877) EKG I 164. ar biz var bluenn ar fuzil.

    ●(1908) PIGO II 159. Ar pôtr a grogas 'n e fuzuilh, e viz war ar bluen. ●(1924) ARVG Eost 184. ar biz war bluenn o fuzuilhou... ●(1931) VALL 212a. Détente d'une arme à feu, tr. «pluenn f. pl. ou.» ●(1950) LLMM 19/13. Tennañ a ran va c'hamera eus va sac'h. (...) ; va biz war bluenn ar benveg.

    (2) Clef de canelle.

    ●(1732) GReg 825a. Robinet, clef d'une canelle, tr. «Pluenn. p. pluennou.»

    ●(1910) MAKE 79. Eun taolig tro da bluen an eil bariken. ●(1931) VALL 127. clef de robinet, tr. «pluenn.» ●(1958) BRUD 5/57. eman atao ar bluenn er varrikenn.

    (3) Cadenas pour entrave.

    ●(1732) GReg 353a. La plume, ou espece de cadenas pour fermer les entraves, tr. «Pluënn. p. pluennou. ar bluenn potailh.» ●(1744) L'Arm 136b. La plume du cadenas des entraves, tr. «Plueenn-pahum.»

  • pluenn-blom
    pluenn-blom

    f. Crayon de graphite.

    ●(1732) GReg 231b. Crayon, morceau de mine pour tracer, dessiner, tr. «Pluvenn-bloum. p. pluvennou-bloum.»

  • pluenn-gleiz
    pluenn-gleiz

    f. Crayon de craie.

    ●(1732) GReg 231b. Crayon, morceau de mine pour tracer, dessiner, tr. «pluenn-gleyz. p. pluennou-gleyz.»

  • pluenn-raden
    pluenn-raden

    f. (phycologie) Fronde d'Alaria esculenta.

    ●(1968) NOGO 209. Alaria esculenta. ra:den-py:s, «fougères de puits, col. er bly:en ra:den, « une plume de fougère », singf.

  • pluennad
    pluennad

    f. –où

    (1) Plumée (d'encre).

    ●(1732) GReg 732a. Plumée, plein la plume d'encre, tr. «Pluennad lyou. p. pluennadou lyou.»

    (2) Lettre.

    ●(18--) PEN 91/231. an disteran pluenat so em godel / ne roen quet da len deur sort azen.

  • pluenner
    pluenner

    m. –ion Mauvais journaliste, écrivaillon, scribouillard, plumitif.

    ●(1914) DFBP 250b. plumitif, tr. «Pluenner.» ●(1936) IVGA 212. evel ma skriv ho pluenner. ●abalamour da c'haou eur mabgast pluenner.

  • Plufur
    Plufur

    n. de l. Plufur.

    I. Plufur.

    ●(1847) FVR 13. ar Meurik, euz ha barrez Plufur. ●(1849) GBI II 324. Tri den euz a barous Plufur, / Maget er memeus avantur. ●(18--) MILg 87. Tri den a barous Plufur / ganet ho zri dre eur gwal natur.

    ●(1907) BOBL 21 décembre 169/3a. menajerez en Plufur. ●(1935) BREI 423/4b. E Plufur, disul kentan.

    ●(2002) TEBOT 106b. Memes Plougraz, Logivi / Ha Plounevez-Moedeg / Ivez Plounerin, Tremel / Plufur ha Lanvaeleg.

    II.

    (1) Dicton.

    ●(2000) TPBR 211. Moc'h Plufur omp / Moc'h Plufur a chomfomp. ●(2004) TROMK 220a. Moc'h Plufur omp, / Moc'h Plufur a chomfomp. Daniel Giraudon.

    (2) Dicton.

    ●(2005) HYZH 244/39. mouezh kleier Plufur : Ma zintin, ma zonton / Pemp kant lur d'ar person.

    III. (blason populaire) Voir moc’h.

    IV. [Toponymie locale]

    ●(1925) BILZ 48. Tremenet gante Tremel, Lann-ar Manac'h, o pignal gra sounn Plounerin. ●(1930) ANTO 25. p'en em gavas da genta e Lann-ar-Manac'h (Plounerin).

  • Pluguen
    Pluguen

    n. de l. Pluguffan.

    (1) Pluguen.

    ●(1865) FHB 20/158b. an Aotrou Quere, person Pluguffan. ●(1869) FHB 228/147a. Pluguen zo eur barrez a 1600 den diou levik d’eus Kimper. ●(1890) MOA 25a. Pluguën.

    ●(1926) CBOU 5/80. Pluguën. ●(1927) GERI.Ern 474. Pluguën. ●(1932) FHAB Genver 1/19. Stang-Rohan, e Pluguffan. ●(1949) KROB 13/14. da Bluguen. ●(1996) GESI 156. E Pluguñvan e lavarer skalarnañ.

    (2) Toponymie locale.

    ●(1932) FHAB Genver 1/19. Stang-Rohan, e Pluguffan.

  • pluian
    pluian

    v. intr. Plonger.

    ●(1659) SCger 165a. plûnvia, tr. «plonger.»

  • pluiñ
    pluiñ

    v. tr. d. Crayonner, tracer.

    ●(1732) GReg 231b. Crayonner, tr. «Pluñva gad ar ploum.»

  • pluj
    pluj

    m. Plongeon, action de plonger.

    ●(1931) VALL 568a. Plongeon, tr. «pluj V[annetais] m.»

  • plujañ
    plujañ

    v.

    (1) V. intr. Plonger dans l'eau.

    ●(1499) Ca 160b. Plunchaff. g. plungier noier.

    ●(1732) GReg 732a. Plonger, aller sous l'eau, tr. «Pluñgea pr. pluñget. Van[netois] plugeiñ.»

    ●(1869) KTB.ms 14 p 98. Ar pesk bihan (…) a blunjaz neuze indann ann dour.

    (2) V. tr. d. Plonger (qqc.) dans un liquide.

    ●(1732) GReg 732a. Plonger, enfoncer quelque chose dans l'eau, tr. «Pluñgea un dra bennac. Van[netois] plugeiñ.»

    ●(1905) BOBL 26 août 49/2e. pleuncha perennou elektrik en dour. ●(1907) BOBL 09 novembre 163/2d. pleuncha buan an ezel devet el leaz dous.

  • plujer
    plujer

    m. –ion Plongeur.

    ●(1732) GReg 731b. Plongeon, ou plongeur, homme qui plonge, tr. «pluñger. p. pluñgeryen. Van[netois] plugeour. p. plugeryon.»

  • plujerez
    plujerez

    f. (ornithologie) Plongeon.

    ●(1499) Ca 160b. Pluncheres. g. plugon cest vng oisel.

  • plujerig
    plujerig

     m. –ed (ornithologie) Plongeon.

    ●(1732) GReg 731b. Plongeon, oiseau aquatique, tr. «pluñgericq. p. plugerigued.»

  • plumach
    plumach

    m. –où

    (1) Plumage.

    ●(1732) GReg 732a. Plumage, tr. «Plumaich.»

    (2) Plumet.

    ●(1732) GReg 732a. Plumet, tr. «Plumaich. plumaichenn. pp. ou.»

    (3) Panache.

    ●(1659) SCger 88a. panache, tr. «plumaich.»

  • plumachenn
    plumachenn

    f. –où

    (1) Plumet, panache.

    ●(1633) Nom 183a. Conus, galeæ apex : le coupet d'vn heaume où se met le plumard : an gourrè ves an haum lech an plumagen.

    ●(1710) IN I 171. ur blumachen bennâc ouz o zoc. ●(1732) GReg 688b. Panache, tr. «Plumaichenn. p. plumaichennou.» ●732a. Plumet, tr. «Plumaich. plumaichenn. pp. ou.»

    ●(c.1825/30) AJC 3711. me dapas e blumachen. ●(1869) FHB 237/223b. eun tok honarn (lire : houarn) ganthan var he ben hag eur blumachen outhan. ●(1869) FHB 239/237b. Toc du gant eur blumachen ru. ●(1877) EKG I 178. eur blumachen venn, glaz ha ruz var gern he dok.

    ●(1931) VALL 568b. Plumet, tr. «plumachenn, plumajenn.»

    (2) sens fig. Queue.

    ●(1866) FHB 72/159a. Guelet o pije leou, saout, kezeg, ho flumachen savet gantho en ear, o c'haloupat, tu-ma, tu-hont.

  • plumachennañ
    plumachennañ

    v. tr. d. Empanacher.

    ●(1732) GReg 334a. Empanacher, tr. «Plumachenna. pr. plumachennet.»

    ●(1914) DFBP 115b. empanacher, tr. «Plumachenna.»

  • plumachennek
    plumachennek

    adj. Muni d'un plumet.

    ●(1931) VALL 568b. qui a un plumet, tr. «plumachennek.»

  • plumañ / plumiñ
    plumañ / plumiñ

    v. intr.

    (1) Avaler.

    ●(1962) TDBP ia 59. Plum, Batist : warhoaz n'az-po ket ar sord-se, tr. «mange vite, Baptiste ! demain tu n'auras pas un pareil festin.»

    (2) En mettre un coup, se dépêcher.

    ●(1977) PBDZ 1130. (Douarnenez) Aze renkes plumiñ, tr. «Là il te fallait te dépêcher.» ●1226. Poent eo deomp plumiñ, tr. «Il est temps de se hâter.»

  • plumet
    plumet

    adj. Avalé.

    ●(1971) CSDC 40. «Debret koant Katel ? (...) – Ya plumet eo. tr. «il est engouffré.»

  • plumiñ
    plumiñ

    voir plumañ

  • Plûned
    Plûned

    voir Pluzuned

  • Plunered
    Plunered

    n. de l. Plunéret.

    I. Plunered.

    ●(1656) VEach 23. dom Ian Rominet Person é parres Pleuneret. ●105. Ploeineret. ●(1748) CI.pou 61. Plunerètt.

    ●(1835) GUI 386. Er barézic a Plunéret. ●(1839) BES IV. en defùn eutru Crom, curé é Plunéret. ●(1847) FVR 25. E Pluneret, taost da Alrae. ●(1861) BELeu 41. Neoah é Pluneret é trougsantas é fin dehuéhan. ●(1863) MBF 82. Groeit dré en eutru Crom, curé Pluneret. ●(1865) FHB 39/307a. pehini a voa neuze Person e Pluneret. ●(1877) BSA 296. Persoun Pluneret ne gollas ket adarre an dro da ziscuez da Nicolazic pegen drouc-countant oa. ●(1891-1892) RVUm 56sq. Quer guir el ma tei, a foër calan-gouyan é Guergam dré poul ha scossel, er vrassan minourès a Bluneret. ●(1895) (1932) FOVE 15. Lod é parréz Pleurgad, ha lod all é Plunered.

    ●(1902) LZBg Mae 103. Pluneret. ●(1902) NIKO 50. é parréz Pluneret. ●(1905) ALMA 70. Pluneret. ●(1908) NIKO 115. É ti-tan person Pluneret, tr. «dans la cuisine du presbytère de Pluneret.» ●(1913) HIVR 61. penhérig a barréz Pluneret.

    II.

    (1) Dicton.

    ●(1911) DIHU 78/356. Plunerediz, Peurizion gé. / Ur blank e zou chomet ér gér. / Ne vank ket én asanblé.

    (2) Prophétie.

    ●(1891-1892) RVUm 56sq. Quer guir el ma tei, a foër calan-gouyan é Guergam dré poul ha scossel, er vrassan minourès a Bluneret.

    III. [Toponymie locale]

    ●(1835) GUI 386. E parc er Bocenno hanhuet.

    ●(1902) NIKO 116. er meitour / A Dreulann. ●138. er Vadelén, Sant-Fiakr, Santéz-Avi, Kerisper, Sant-Perek. ●(1905) ALMA 70. Meriadek-Koetsal. ●(1923) FHAB Gwengolo 9/339. hag a oa savet e park ar Bosennou. ●(1930) EBKE 48. Deit dré hent prad en Alré ha keméret geté en hent e zeval trema flagen Tréh-Alré.

  • Plunerediz
    Plunerediz

    pl. Habitants de Plunéret.

    ●(1835) GUI 385. Sonen Plunérédis.

    ●(1911) DIHU 78/356. Plunerediz, Peurizion gé. / Ur blank e zou chomet ér gér. / Ne vank ket én asanblé.

  • pluñiañ
    pluñiañ

    v. intr. Plonger.

    ●(1906) KPSA 25. eur pesk a neun da genta rez an dour, a blun da c'houde, hag a ia bepred dounoc'h. ●115. evel eur pesk o plunia warzu gweled ar mor.

  • Pluniav
    Pluniav

    n. de l. Pluméliau.

    (1) Pluniav.

    ●(1748) CI.pou 165. Pluniau. ●(1775) HEneu 10/13b. guern, melran, ha lomaleu, malguennac, ha bubri / baud, pluniaue, quistinnic, hac er guer à bondi / deit de bedein a galon vat dré ur guir garanté / d'en intron vari a guelhuen d'ou secour nos ha dé.

    ●(1792-1815) CHCH 189. Komanset ind é Pluniaù.

    ●(1902) LZBg Mae 103. Pluniaù. ●(1906) DIHU 8/133. En tu doh Pondi, Pluniaù, Begnén ha Baud, eit er pardonieu, en éredeu hag er gouilieu bras e vezé douget er houif kornek. ●(1927) GERI.Ern 474. Pluniaù. ●(1934) BRUS 296. Pluniaù. ●(1973) LIMO 14 avril. Ag en tachad-sé eh oè aés d’er «Iondred korden» fourbichad de gaved Pluniaù, Guénin hag ol er parrezieu tro ha tro de glask er ré kuhet é koedeu Kergroéz, Kerdréan ha flagenneu kuh en Evel.

    ►

    ●(1847) FVR 195. e Ploumeliau.

    ●(1905) ALMA 69. Plumelio.

    (2) Dicton.

    ●(1912) PBHV 156. Kerhet de Huénin de vou[t] sellet, / De Vaud de vout burtellet, / De Bluniaù de vout konzet.

    (3) Blasons populaires : voir ever, penn-bras.

    (4) [Toponymie locale]

    ●(1905) ALMA 69. Sant-Nikolaz. ●70. Ar Vadalen (...) Sant-Nikodem. ●(1947) BRMO 139. M'em es guelet un huennen, / Un troeid dehi ar dour Kelùen, / Un aral ar dour Sant Nikodem, / Hag é skopé hoah é Baud é marhad en amonen.

  • Pluniaviz
    Pluniaviz

    plur. Habitants de Pluméliau.

    ●(1911) DIHU 73/282. Pluniaùiz e zou iverion. ●(1931) GUBI 202. Aveit-oh, Pluniaùiz, tud a mem bro karet. ●202. Plijeet getè pedein aveit-omb, Pluniauiz, / Hag hur sekour eué d’arriù ér Baraouiz !

  • pluñv
    pluñv

    coll.

    I.

    (1) Plumes.

    ●(1499) Ca 47a. calamus / mi. b. corsenn pluff. ●(1575) M 1673-1674. Hoguen ne guell bout quet, comparachet ledan, / Muyguet poes pluff ouz plom, tr. «Mais il ne peut pas être comparé de loin, / Plus que le poids de la plume au plomb.» ●(1633) Nom 36a. Auicula implumis : oiseau sans plume : labouçc dibluet, n'en deus quet á plü. ●170a. Muscarium pauonaceum, aut pauonium : esuentoir fait de plumes de paon : euentail græt á plü paün.

    ●(1659) SCger 93b. plume, tr. «pluen, p. pleûn.» ●165a. pluen p. plûn, tr. «plume.» ●(1732) GReg 732a. Plume, tr. «Pluvenn. pluenn. pp. pluñ. Van[netois] plumen. pluen. pp. pluñ. plu.»

    ●(1867) MGK 127. war ar plunv kunv. ●(1877) FHB (3e série) 3/22a. liou plun he c'houzoug.

    ●(1911) SKRS II 57. Plun he c'houzoug zo liou ar goad.

    (2) Pluñv foll : duvet.

    ●(1919) DBFVsup 56b. plu fol, tr. «duvet.»

    (3) De plumes.

    ●(1902) PIGO I 196. en eur gwele plu.

    (4) sens fig. (?) Peu de richesses que l'on possède (?).

    ●(1580) G 474-476. Glazren hep sotony ha huy hoz em spyet, / Her an pechedou man aman a soutenet, / Ho pluff gant an re uuel pep quentel so pelyet, tr. «Gralon, sans folie vous aussi, regardez-vous, / Car vous soutenez ici ces péchés ; / Leurs plumes aux humbles gens à chaque instant sont enlevées.» ●485. An pluff bras oz asquell a vezo femellet, tr. «Les grandes plumes de votre aile seront arrachées (?).»

    II.

    (1) Kouezhañ e bluñv war e votoù : tomber dans la misère.

    ●(1912) MELU XI 206 (T-Trevereg). A Trévérec : Kouéed e i lipen (ou i liviten, ou i blu) war i voto, tr. E. Ernault «Sa queue de pie (ou son habit, ou ses plumes) est tombée sur ses souliers; se dit de quelqu'un qui tombe dans la misère.» ●326. Koued e hi vlu war hi boto, tr. «Ses plumes sont tombées sur ses chaussures = cela lui fait tort (à cette jeune fille), cela rabat son caquet. (Trév[érec], etc.)» ●(1967) BAHE 54/27 (T) E. ar Barzhig. Siwazh ! setu ar brezel ha priz an traoù o kreskiñ... o kreskiñ, ken na voe ret da Soaz, kouezhet he flu war he botoù ur wech ouzhpenn, adkregiñ gant he labour e ti an dud pinvidik. ●(1968) BAHE 58/41 (T) E. ar Barzhig. Echu e oa da vengleuzioù mein-to Bro-Vur. Ar Runbaoled a gouezhas o flu war o botoù, ne lavarin ket hiroc’h, propoc’h eo din. ●(1970) BHAF 243 (T) E. ar Barzhig. Hañ, Tourbin, an ton hag ar pardon a oa ganit, med kouezet eo da blu war da votou... ●(1978) PBPP 2.1/77 (T-Plougouskant). Kouezhet e bluñv war e votoù, tr. J. le Du «grandeur et décadence / il a eu des écarts de fortune, lit. ses plumes sont tombées sur ses chaussures/»

    (2) Skañv evel ar pluñv : très léger.

    ●(1916) RNDL 129 (G) Y.-B. Kalloc'h. Béeh genonn, me freder e vo skanù èl er plu.

    (3) Skañv evel ur bluñvenn : très léger, très rapide.

    ●(1790) MG 308 (G) I. Marion. Me hum gavai quer scan èl ur bluèn.

    ●(18--) SAQ I 9 (L) J. Quéré. Skanv eo evel eur bluen, ha koulskoude e ro evel un taol hors var ho kaloun.

    ●(1932) ALMA 92 (L). Me zo skanvoc'h eget eur bluen. ●100. Eur marc'heg a ziredas da c'halvadenn Kola, var eur marc'h du-pod, ha skanv evel eur bluenn.

    (4) Traitour evel ur bluñvenn war an dour : très perfide.

    ●(1831) MAI 189. Ar bed man a so quen treitour, / Evel eur bluen voar an douar (lire : dour). ●(18--) MILg 35. Ar bed-man a zo ken treitour evel eur bluen war ann dour.

    ●(1912) MELU XI 326. Treitour 'vel eur bluen war an dour, tr. E. Ernault «Perfide comme une plume sur l'eau. (Trév[érec]).»

    (5) Du evel pluñv ar vran : voir bran.

  • pluñvaat
    pluñvaat

    v. intr. S'emplumer, s'enrichir.

    ●(1732) GReg 336a. S'emplumer, s'enrichir, tr. «pluñhât.»

  • pluñvaj
    pluñvaj

    m. Plumage.

    ●(1732) GReg 732a. Plumage, tr. «pluñaich.»

  • pluñvañ / pluñviañ
    pluñvañ / pluñviañ

    v.

    (1) Plumer.

    ●(1659) SCger 165a. plûna, tr. «plumer.»

    (2) V. intr. S'emplumer.

    ●(1732) GReg 336a. S'emplumer, se garnir de plumes, se couvrir de plumes : parlant des petits oiseaux dans le nid, tr. «pluñya.»

  • pluñveg
    pluñveg

    m. –où

    I. (literie) Traversin.

    ●(1499) Ca 160b. Pluffec. g. trauersier. ●204a. Truspluffec et pluffec idem ibi vide Jdem hoc transumsorium / rii. ●(1521) Cc. Treuspluffec vide in Pluffec.

    ●(1732) GReg 162b. Chevet, traversin de lit, tr. «Pluffecq. p. pluffegou. pluvecq. p. pluvegou.»

    ●(1902) PIGO I 190. he fenn distolet war ar plunk. ●(1906) KANngalon Mezheven 136. Gant poan e sav divar he fleouk. ●Jeannet feaz 'n em lezaz da gueza var he fleouk. ●(1909) MMEK 38. eur pleonk seiz guenn.

    II. (agriculture)

    (1) Couche de dessous du blé noir quand il était battu au fléau.

    ●(1996) VEXE 1176. Le blé noir est amené du champ, au fur et à mesure que s'effectue le battage. Il est disposé en une rangée formée de deux couches. Celle du dessous est appelée l'oreiller (ar plueg).

    (2) Pluñveg-arar : âge de charrue.

    ●(1890) MOA 109a. Age de charrue, (instrument), tr. «pleuek-alar C[ornouaille] ; – pluek-alar (L[éon].»

  • pluñvek
    pluñvek

    adj.

    (1) Couvert de plumes.

    ●(1659) SCger 165a. plûuec, tr. «plein de plumes.» ●(1732) GReg 732a. Couvert de plumes, tr. «Pluñvecq. pluñecq.»

    (2) Loen pluñvek : volatile.

    ●(1870) KTB.ms 15 p 150. Hennes a zo bet lakêt mestr gant Doue war ann holl loened plüek. ●(18--) KTB.ms 14 p 7. loen plüek ha loen bleoëk.

  • pluñvenn
    pluñvenn

    f. –où

    (1) Plume.

    ●(1499) Ca 23b. Boedenn an pluuenn. g. mouele de plume. ●38b. Cloezrenn faff vide in boedenn pluffenn. ●160b. Pluenn. g. plume. ●(1633) Nom 36b. Penna : Penne, grosse plume : vr plüen bras. ●174b. Calamus : ce qui tient afin que l'hameçon n'aille au fond : an lig pe'n bluen á delch na da an luguen (lire : higuen) dan gouelet.

    ●(1659) SCger 93b. plume, tr. «pluen, p. pleûn.» ●(1732) GReg 732a. Plume, tr. «Pluvenn. pluenn. pp. pluñ. Van[netois] plumen. pluen. pp. pluñ. plu.»

    (2) Plumage.

    ●(1923) KNOL 17. da floura he fluen d'ar yar.

  • pluñvet
    pluñvet

    adj. Emplumé.

    ●(1874) TLK I FHB 481/88b. Ne ket pluet avoalc'h da labouzed.

    ●(1905) BOBL 18 novembre 61/1a. Al labous a rank kaout diouaskel pluet awalc'h evit dibrada e gorf en êr. ●(1908) FHAB Genver 19. Pa vo pluet al laboused.

  • pluñviañ
    pluñviañ

    voir pluñvañ

  • plusk .1
    plusk .1

    coll., adv. & interj.

    I. Coll.

    (1) Épluchures, pelures.

    ●(1732) GReg 318b. Écorce d’oranges, tr. «Plusqen orangès. p. plusq orangès.» ●Écorce de citrons, tr. «Plusq citronçz.» ●709a. Pelure, la peau qu’on ôte de dessus quelque fruit, tr. «Plusqenn. p. plusqennou, plusq. Van[netois] plucheen. plusqen. p. plusqad.» ●Pelure de pommes, tr. «Plusq avalou.»

    ●(1910) MAKE 26. na gant patatez, na gant o flusk. ●(1925) DIHU 169/290. (Groe) Plosk, tr. «épluchures.» Dastumet get Bleimor. ●(1955) STBJ 188. gant bleun balan pe gant plusk ougnon.

    (2) Cosse, écosse (de pois, fèves, etc.).

    ●(1633) Nom 77b. Pericarpium, folliculus, siliqua : l’estuy ou gousse des grains : plusq an hat.

    ●(1779) BRig I 44. ar plusk à daibré ar moh, tr. «les écosses que les cochons mangeoient.»

    ●(1867) BUE 84-85. sellet ha hen eo mad ar fao (...) digaset aman ar plusk, ma voint poac’het.

    (3) Coque (de noix, d’amandes, etc.).

    ●(1732) GReg 210a. Coque de noix, tr. «Plusqeñ-graouñ. p. plusq-craouñ.»

    (4) Coquilles d’œufs.

    ●(1659) SCger 31b. coque d’œuf, tr. «plusq vi.» ●(1732) GReg 210a. Coque d’œufs, tr. «plusqeñ-vy. plusq-vyou.»

    ►

    ●(1962) EGRH I 37. evit ar vioù plusk.

    (5) Écorce.

    ●(1732) GReg 318b. La seconde écorce d’un arbre, tr. «Plusqenn. p. plusq.» ●351a. Enter en écorce, ou en écusson, tr. «Embouda èñtre coad ha plusq.»

    ●(1933) OALD 45/215. pa vezed flemmet e laked plusk onn mesket gand glud raden.

    II. Loc. adv. (cuisine)

    (1) Plusk hag all : en robe des champs.

    ●(1910) MAKE 78. eur podhouarnad patatez plusk hag all. ●(1947) YNVL 118. avaloù-douar plusk hag all. ●(1958) ADBr lxv 4/516. (An Ospital-Kammfroud) «Pommes-de-terre en robe de chambre» se dit : Avalou-douar plusk-ha-rusk (ou encore plusk hag all).

    (2) Dre o flusk : en robe des champs.

    ●(1953) BLBR 63/5. Lod o c’hav mat dre o flusk.

    (3) Plusk ha rusk : en robe des champs.

    ●(1958) ADBr lxv 4/516. (An Ospital-Kammfroud) «Pommes-de-terre en robe de chambre» se dit : Avalou-douar plusk-ha-rusk (ou encore plusk hag all).

    III. Loc. interj. Satordallik ha plusk derv ! : saperlipopette et écorces de chênes !

    ●(1910) MAKE 28. Respontit d’eomp, n’ho peus ket mez chom keit-all amzer da skuiza en ho kourvez ?... Satordallik ha pluskdero !

  • plusk .2
    plusk .2

    coll. Pépins. (?) confusion avec splus (?).

    ●(1633) Nom 68a. Acinorum nuclei, semina, vinacea : les pepins : an plusq, an pipin.

    ●(1868) FHB 191/280b. An avalou ne vezont dare nemet pa vez du ar plusk enho.

  • pluskad
    pluskad

    coll.

    (1) Épluchures.

    ●(1732) GReg 709a. Pelure, la peau qu'on ôte de dessus quelque fruit, tr. «Plusqenn. p. plusqennou, plusq. Van[netois] plucheen. plusqen. p. plusqad.»

    ●(1849) LLB 1679. Er ruchen plouz segal, grouiet ged pluskad drein.

    (2) Épis.

    ●(1818) HJC 138. I (…) en hum laquas de doreign pluchead ha de zaibeign. ●144. ion [en had] e gresquas, e ras pluchead, ac e zouguas grain in abondance.

    ●(1904) DBFV 186a. pluchen, pleuchen, f. pl. –chad, tr. «épi.»

    (3) local. Écailles.

    ●(1744) L'Arm 120b. Ecaille, tr. «Plussqueenn.. quatt ou queenneu. f.»

    ●(1839) BESquil 54. Ér memb momand é couéhas ag é zeulegad èl plusquad.

    ●(1907) BSPD I 290. Goleit e oé a bluskad ker kalet ma ne oé ket tu d'ou zrézein.

  • pluskadenn
    pluskadenn

    f. –où, pluskad Écaille.

    ●(1867) BSSo 9. el lovr-hont hum zistâg a bluscadenneu a zoh-t-hi.

  • pluskadur
    pluskadur

    m. Épluchures.

    ●(1927) GERI.Ern 476. pluskadur m., tr. «épluchures.» ●(1934) BRUS 228. Des épluchures, tr. «pluskadur.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...