Devri

Recherche 'plu...' : 67 mots trouvés

Page 1 : de plu (1) à pluskadur (50) :
  • plu
    plu

    coll. Plumes pour écrire.

    (1633) Nom 5b. Scapellum, scriptorius cultellus, graphiarius gladiolus, scalprum librarium : vn caniuet, ou trenche plume : vn ganifet, ganiff, da taillaff plü. ●ibid. Graphiaria, pennaria theca, graphiarium, theca calamaria : vn calamar & estuy : scritouër da lacquat an plü, etuy.

  • plu-erc'h
    plu-erc'h

    coll. (météorologie) Flocons de neige.

    (1961) BAHE 29/44. Daou pe dri devezh a-raok an Nedeleg e tiskennas plu-erc'h tev. ●(1966) BAHE 50/37. ne baouez ket ar plu-erc'h da gouezhañ.

    pluenn-erc'h f. Flocon de neige.

    (1732) GReg 419b. Floccon, morceau de neige, tr. «Pluënn earc'h. p. pluënnou earc'h

    (1866) FHB 60/64a. eur bluen erc'h bennag. ●(1880) SAB 23. o coeza var an dud e doare plûennou erc'h.

    (1906) KANngalon Here 231. ar pluennou erc'h a guez epad ar goanv. ●(1909) LZBt Du 5. zouden a welet pluenno erc'h war an douar. ●(1931) VALL 309. Flocon de neige, etc., tr. «pluenn

  • Plua
    Plua

    voir Plual

  • Plua / Plual
    Plua / Plual

    n. de l. Pludual.

    (1910) MBJL 2. Milon, person Plual. ●(1925) FHAB Gouere 276. parrouz Plûa.

  • pluch .2
    pluch .2

    s. Tennañ pluch berr : tirer à la courte paille. Cf. plouz.

    (1877) FHB (3e série) 9/67a (L) *Karanteg. ma ne zilez ket ar gommunion e vo tennet pluch berr da c'hout pe seurt franmassoun a lakaï an tan-guall var he di.

  • pluch- .1
    pluch- .1

    voir puch

  • pluchennet
    pluchennet

    adj. =

    (1914) FHAB Mae 151. he c'hoef koton pluchennet.

  • Pludunoù
    Pludunoù

    n. de l. Pluduno.

    (1905) ALMA 67. Pludunio. ●(1910 IBRK 86. Guebriant a oa ginidik a Bluduno.

  • pluenn
    pluenn

    f. –

    I. (domaine de l'écriture)

    (1) Plume pour écrire.

    (1633) Nom 5b. Calamus, calamus scriptorius : vne plume : vn pluen. ●ibid. Crena calami, fissura calami : Taille, coupure ou fante d'vne plume : an taill, pe an faout ves an pluen.

    (1732) GReg 732a. Mettre la main à la plume, tr. «Qemeret ar bluenn evit scriva.» ●(1744) L'Arm 2b. Plume à écrire, tr. «Pluenn de scrihuë.»

    (1857) LVH 348. ma veint merchet én ul livr pé (...) guet ur bluèn hoarn.

    (1907) PERS 73. ar bluen en he zorn epad seiz heur.

    ►par méton. Compétence de l'écrivain.

    (1905) IVLD 163. he bluen, pe mar karer he c'heriou, a zo re zruz. ●(1935) BREI 428/1c. eur spered ken lemm hag eur bluenn ken flour. ●(1957) BLBR 99/3. An Aotrou Moal e-noa eur bluenn lemm ha founnuz.

    (2) Objet dont se sert l'écrivain pour écrire.

    (1687) MArtin 112. Ma dorn dam pluen so manquet.

    (3) Den-a-bluenn : homme de plume, écrivain.

    (17--) SP III 1148. ar Glwer yawanq hac an dut a bluen, tr. «les jeunes clercs et les gens de plume.»

    (18--) SAQ I 113. mestr d'an den a vor, d'an den a bluen. ●(18--) SAQ II 395. tud a bluen, micherourien, labourerien douar.

    (1906) GWEN 3. An hini a skriv al leorik-ma, n'eo ket eun den a bluen.

    (4) (littérature) Tro-bluenn : style d’écriture, écriture.

    (1970) BRUD 35-36/143. Kavoud a reer aze, end-eeun, oll perziou mad an awen hag an dro-bluenn o-dije greet euz an oberour or brasa dramaour.

    II. (domaine technique)

    (1) Détente d'arme à feu.

    (1868) FHB 167/86b. hor bez var ar bluen. ●(1877) EKG I 164. ar biz var bluenn ar fuzil.

    (1908) PIGO II 159. Ar pôtr a grogas 'n e fuzuilh, e viz war ar bluen. ●(1924) ARVG Eost 184. ar biz war bluenn o fuzuilhou... ●(1931) VALL 212a. Détente d'une arme à feu, tr. «pluenn f. pl. ou.» ●(1950) LLMM 19/13. Tennañ a ran va c'hamera eus va sac'h. (...) ; va biz war bluenn ar benveg.

    (2) Clef de canelle.

    (1732) GReg 825a. Robinet, clef d'une canelle, tr. «Pluenn. p. pluennou

    (1910) MAKE 79. Eun taolig tro da bluen an eil bariken. ●(1931) VALL 127. clef de robinet, tr. «pluenn.» ●(1958) BRUD 5/57. eman atao ar bluenn er varrikenn.

    (3) Cadenas pour entrave.

    (1732) GReg 353a. La plume, ou espece de cadenas pour fermer les entraves, tr. «Pluënn. p. pluennou. ar bluenn potailh.» ●(1744) L'Arm 136b. La plume du cadenas des entraves, tr. «Plueenn-pahum.»

  • pluenn-blom
    pluenn-blom

    f. Crayon de graphite.

    (1732) GReg 231b. Crayon, morceau de mine pour tracer, dessiner, tr. «Pluvenn-bloum. p. pluvennou-bloum

  • pluenn-gleiz
    pluenn-gleiz

    f. Crayon de craie.

    (1732) GReg 231b. Crayon, morceau de mine pour tracer, dessiner, tr. «pluenn-gleyz. p. pluennou-gleyz

  • pluenn-raden
    pluenn-raden

    f. (phycologie) Fronde d'Alaria esculenta.

    (1968) NOGO 209. Alaria esculenta. ra:den-py:s, «fougères de puits, col. er bly:en ra:den, « une plume de fougère », singf.

  • pluennad
    pluennad

    f. –où

    (1) Plumée (d'encre).

    (1732) GReg 732a. Plumée, plein la plume d'encre, tr. «Pluennad lyou. p. pluennadou lyou.»

    (2) Lettre.

    (18--) PEN 91/231. an disteran pluenat so em godel / ne roen quet da len deur sort azen.

  • pluenner
    pluenner

    m. –ion Mauvais journaliste, écrivaillon, scribouillard, plumitif.

    (1914) DFBP 250b. plumitif, tr. «Pluenner.» ●(1936) IVGA 212. evel ma skriv ho pluenner. ●abalamour da c'haou eur mabgast pluenner.

  • Plufur
    Plufur

    n. de l. Plufur.

    I. Plufur.

    (1847) FVR 13. ar Meurik, euz ha barrez Plufur. ●(1849) GBI II 324. Tri den euz a barous Plufur, / Maget er memeus avantur. ●(18--) MILg 87. Tri den a barous Plufur / ganet ho zri dre eur gwal natur.

    (1907) BOBL 21 décembre 169/3a. menajerez en Plufur. ●(1935) BREI 423/4b. E Plufur, disul kentan.

    (2002) TEBOT 106b. Memes Plougraz, Logivi / Ha Plounevez-Moedeg / Ivez Plounerin, Tremel / Plufur ha Lanvaeleg.

    II.

    (1) Dicton.

    (2000) TPBR 211. Moc'h Plufur omp / Moc'h Plufur a chomfomp. ●(2004) TROMK 220a. Moc'h Plufur omp, / Moc'h Plufur a chomfomp. Daniel Giraudon.

    (2) Dicton.

    (2005) HYZH 244/39. mouezh kleier Plufur : Ma zintin, ma zonton / Pemp kant lur d'ar person.

    III. (blason populaire) Voir moc’h.

    IV. [Toponymie locale]

    (1925) BILZ 48. Tremenet gante Tremel, Lann-ar Manac'h, o pignal gra sounn Plounerin. ●(1930) ANTO 25. p'en em gavas da genta e Lann-ar-Manac'h (Plounerin).

  • Pluguen
    Pluguen

    n. de l. Pluguffan.

    (1) Pluguen.

    (1865) FHB 20/158b. an Aotrou Quere, person Pluguffan. ●(1869) FHB 228/147a. Pluguen zo eur barrez a 1600 den diou levik d’eus Kimper. ●(1890) MOA 25a. Pluguën.

    (1926) CBOU 5/80. Pluguën. ●(1927) GERI.Ern 474. Pluguën. ●(1932) FHAB Genver 1/19. Stang-Rohan, e Pluguffan. ●(1949) KROB 13/14. da Bluguen. ●(1996) GESI 156. E Pluguñvan e lavarer skalarnañ.

    (2) Toponymie locale.

    (1932) FHAB Genver 1/19. Stang-Rohan, e Pluguffan.

  • pluian
    pluian

    v. intr. Plonger.

    (1659) SCger 165a. plûnvia, tr. «plonger.»

  • pluiñ
    pluiñ

    v. tr. d. Crayonner, tracer.

    (1732) GReg 231b. Crayonner, tr. «Pluñva gad ar ploum.»

  • pluj
    pluj

    m. Plongeon, action de plonger.

    (1931) VALL 568a. Plongeon, tr. «pluj V[annetais] m.»

  • plujañ
    plujañ

    v.

    (1) V. intr. Plonger dans l'eau.

    (1499) Ca 160b. Plunchaff. g. plungier noier.

    (1732) GReg 732a. Plonger, aller sous l'eau, tr. «Pluñgea pr. pluñget. Van[netois] plugeiñ

    (1869) KTB.ms 14 p 98. Ar pesk bihan (…) a blunjaz neuze indann ann dour.

    (2) V. tr. d. Plonger (qqc.) dans un liquide.

    (1732) GReg 732a. Plonger, enfoncer quelque chose dans l'eau, tr. «Pluñgea un dra bennac. Van[netois] plugeiñ

    (1905) BOBL 26 août 49/2e. pleuncha perennou elektrik en dour. ●(1907) BOBL 09 novembre 163/2d. pleuncha buan an ezel devet el leaz dous.

  • plujer
    plujer

    m. –ion Plongeur.

    (1732) GReg 731b. Plongeon, ou plongeur, homme qui plonge, tr. «pluñger. p. pluñgeryen. Van[netois] plugeour. p. plugeryon

  • plujerez
    plujerez

    f. (ornithologie) Plongeon.

    (1499) Ca 160b. Pluncheres. g. plugon cest vng oisel.

  • plujerig
    plujerig

     m. –ed (ornithologie) Plongeon.

    (1732) GReg 731b. Plongeon, oiseau aquatique, tr. «pluñgericq. p. plugerigued

  • plumach
    plumach

    m. –où

    (1) Plumage.

    (1732) GReg 732a. Plumage, tr. «Plumaich

    (2) Plumet.

    (1732) GReg 732a. Plumet, tr. «Plumaich. plumaichenn. pp. ou

    (3) Panache.

    (1659) SCger 88a. panache, tr. «plumaich

  • plumachenn
    plumachenn

    f. –où

    (1) Plumet, panache.

    (1633) Nom 183a. Conus, galeæ apex : le coupet d'vn heaume où se met le plumard : an gourrè ves an haum lech an plumagen.

    (1710) IN I 171. ur blumachen bennâc ouz o zoc. ●(1732) GReg 688b. Panache, tr. «Plumaichenn. p. plumaichennou.» ●732a. Plumet, tr. «Plumaich. plumaichenn. pp. ou

    (c.1825/30) AJC 3711. me dapas e blumachen. ●(1869) FHB 237/223b. eun tok honarn (lire : houarn) ganthan var he ben hag eur blumachen outhan. ●(1869) FHB 239/237b. Toc du gant eur blumachen ru. ●(1877) EKG I 178. eur blumachen venn, glaz ha ruz var gern he dok.

    (1931) VALL 568b. Plumet, tr. «plumachenn, plumajenn

    (2) sens fig. Queue.

    (1866) FHB 72/159a. Guelet o pije leou, saout, kezeg, ho flumachen savet gantho en ear, o c'haloupat, tu-ma, tu-hont.

  • plumachennañ
    plumachennañ

    v. tr. d. Empanacher.

    (1732) GReg 334a. Empanacher, tr. «Plumachenna. pr. plumachennet

    (1914) DFBP 115b. empanacher, tr. «Plumachenna

  • plumachennek
    plumachennek

    adj. Muni d'un plumet.

    (1931) VALL 568b. qui a un plumet, tr. «plumachennek

  • plumañ / plumiñ
    plumañ / plumiñ

    v. intr.

    (1) Avaler.

    (1962) TDBP ia 59. Plum, Batist : warhoaz n'az-po ket ar sord-se, tr. «mange vite, Baptiste ! demain tu n'auras pas un pareil festin.»

    (2) En mettre un coup, se dépêcher.

    (1977) PBDZ 1130. (Douarnenez) Aze renkes plumiñ, tr. «Là il te fallait te dépêcher.» ●1226. Poent eo deomp plumiñ, tr. «Il est temps de se hâter.»

  • plumet
    plumet

    adj. Avalé.

    (1971) CSDC 40. «Debret koant Katel ? (...) – Ya plumet eo. tr. «il est engouffré.»

  • plumiñ
    plumiñ

    voir plumañ

  • Plûned
    Plûned

    voir Pluzuned

  • Plunered
    Plunered

    n. de l. Plunéret.

    I. Plunered.

    (1656) VEach 23. dom Ian Rominet Person é parres Pleuneret.105. Ploeineret. (1748) CI.pou 61. Plunerètt.

    (1835) GUI 386. Er barézic a Plunéret. ●(1839) BES IV. en defùn eutru Crom, curé é Plunéret. ●(1847) FVR 25. E Pluneret, taost da Alrae. ●(1861) BELeu 41. Neoah é Pluneret é trougsantas é fin dehuéhan. ●(1863) MBF 82. Groeit dré en eutru Crom, curé Pluneret. ●(1865) FHB 39/307a. pehini a voa neuze Person e Pluneret. ●(1877) BSA 296. Persoun Pluneret ne gollas ket adarre an dro da ziscuez da Nicolazic pegen drouc-countant oa. ●(1891-1892) RVUm 56sq. Quer guir el ma tei, a foër calan-gouyan é Guergam dré poul ha scossel, er vrassan minourès a Bluneret. ●(1895) (1932) FOVE 15. Lod é parréz Pleurgad, ha lod all é Plunered.

    (1902) LZBg Mae 103. Pluneret. ●(1902) NIKO 50. é parréz Pluneret. ●(1905) ALMA 70. Pluneret. ●(1908) NIKO 115. É ti-tan person Pluneret, tr. «dans la cuisine du presbytère de Pluneret.» ●(1913) HIVR 61. penhérig a barréz Pluneret.

    II.

    (1) Dicton.

    (1911) DIHU 78/356. Plunerediz, Peurizion gé. / Ur blank e zou chomet ér gér. / Ne vank ket én asanblé.

    (2) Prophétie.

    (1891-1892) RVUm 56sq. Quer guir el ma tei, a foër calan-gouyan é Guergam dré poul ha scossel, er vrassan minourès a Bluneret.

    III. [Toponymie locale]

    (1835) GUI 386. E parc er Bocenno hanhuet.

    (1902) NIKO 116. er meitour / A Dreulann. ●138. er Vadelén, Sant-Fiakr, Santéz-Avi, Kerisper, Sant-Perek. ●(1905) ALMA 70. Meriadek-Koetsal. ●(1923) FHAB Gwengolo 9/339. hag a oa savet e park ar Bosennou. ●(1930) EBKE 48. Deit dré hent prad en Alré ha keméret geté en hent e zeval trema flagen Tréh-Alré.

  • Plunerediz
    Plunerediz

    pl. Habitants de Plunéret.

    (1835) GUI 385. Sonen Plunérédis.

    (1911) DIHU 78/356. Plunerediz, Peurizion gé. / Ur blank e zou chomet ér gér. / Ne vank ket én asanblé.

  • pluñiañ
    pluñiañ

    v. intr. Plonger.

    (1906) KPSA 25. eur pesk a neun da genta rez an dour, a blun da c'houde, hag a ia bepred dounoc'h. 115. evel eur pesk o plunia warzu gweled ar mor.

  • Pluniav
    Pluniav

    n. de l. Pluméliau.

    (1) Pluniav.

    (1748) CI.pou 165. Pluniau. ●(1775) HEneu 10/13b. guern, melran, ha lomaleu, malguennac, ha bubri / baud, pluniaue, quistinnic, hac er guer à bondi / deit de bedein a galon vat dré ur guir garanté / d'en intron vari a guelhuen d'ou secour nos ha dé.

    (1792-1815) CHCH 189. Komanset ind é Pluniaù.

    (1902) LZBg Mae 103. Pluniaù. ●(1906) DIHU 8/133. En tu doh Pondi, Pluniaù, Begnén ha Baud, eit er pardonieu, en éredeu hag er gouilieu bras e vezé douget er houif kornek. ●(1927) GERI.Ern 474. Pluniaù. ●(1934) BRUS 296. Pluniaù.(1973) LIMO 14 avril. Ag en tachad-sé eh oè aés d’er «Iondred korden» fourbichad de gaved Pluniaù, Guénin hag ol er parrezieu tro ha tro de glask er ré kuhet é koedeu Kergroéz, Kerdréan ha flagenneu kuh en Evel.

    (1847) FVR 195. e Ploumeliau.

    (1905) ALMA 69. Plumelio.

    (2) Dicton.

    (1912) PBHV 156. Kerhet de Huénin de vou[t] sellet, / De Vaud de vout burtellet, / De Bluniaù de vout konzet.

    (3) Blasons populaires : voir ever, penn-bras.

    (4) [Toponymie locale]

    (1905) ALMA 69. Sant-Nikolaz. ●70. Ar Vadalen (...) Sant-Nikodem. ●(1947) BRMO 139. M'em es guelet un huennen, / Un troeid dehi ar dour Kelùen, / Un aral ar dour Sant Nikodem, / Hag é skopé hoah é Baud é marhad en amonen.

  • Pluniaviz
    Pluniaviz

    plur. Habitants de Pluméliau.

    (1911) DIHU 73/282. Pluniaùiz e zou iverion. ●(1931) GUBI 202. Aveit-oh, Pluniaùiz, tud a mem bro karet. ●202. Plijeet getè pedein aveit-omb, Pluniauiz, / Hag hur sekour eué d’arriù ér Baraouiz !

  • pluñv
    pluñv

    coll.

    I.

    (1) Plumes.

    (1499) Ca 47a. calamus / mi. b. corsenn pluff. ●(1575) M 1673-1674. Hoguen ne guell bout quet, comparachet ledan, / Muyguet poes pluff ouz plom, tr. «Mais il ne peut pas être comparé de loin, / Plus que le poids de la plume au plomb.» ●(1633) Nom 36a. Auicula implumis : oiseau sans plume : labouçc dibluet, n'en deus quet á plü. ●170a. Muscarium pauonaceum, aut pauonium : esuentoir fait de plumes de paon : euentail græt á plü paün.

    (1659) SCger 93b. plume, tr. «pluen, p. pleûn.» ●165a. pluen p. plûn, tr. «plume.» ●(1732) GReg 732a. Plume, tr. «Pluvenn. pluenn. pp. pluñ. Van[netois] plumen. pluen. pp. pluñ. plu

    (1867) MGK 127. war ar plunv kunv. ●(1877) FHB (3e série) 3/22a. liou plun he c'houzoug.

    (1911) SKRS II 57. Plun he c'houzoug zo liou ar goad.

    (2) Pluñv foll : duvet.

    (1919) DBFVsup 56b. plu fol, tr. «duvet.»

    (3) De plumes.

    (1902) PIGO I 196. en eur gwele plu.

    (4) sens fig. (?) Peu de richesses que l'on possède (?).

    (1580) G 474-476. Glazren hep sotony ha huy hoz em spyet, / Her an pechedou man aman a soutenet, / Ho pluff gant an re uuel pep quentel so pelyet, tr. «Gralon, sans folie vous aussi, regardez-vous, / Car vous soutenez ici ces péchés ; / Leurs plumes aux humbles gens à chaque instant sont enlevées.» ●485. An pluff bras oz asquell a vezo femellet, tr. «Les grandes plumes de votre aile seront arrachées (?).»

    II.

    (1) Kouezhañ e bluñv war e votoù : tomber dans la misère.

    (1912) MELU XI 206 (T-Trevereg). A Trévérec : Kouéed e i lipen (ou i liviten, ou i blu) war i voto, tr. E. Ernault «Sa queue de pie (ou son habit, ou ses plumes) est tombée sur ses souliers; se dit de quelqu'un qui tombe dans la misère.» ●326. Koued e hi vlu war hi boto, tr. «Ses plumes sont tombées sur ses chaussures = cela lui fait tort (à cette jeune fille), cela rabat son caquet. (Trév[érec], etc.)» ●(1967) BAHE 54/27 (T) E. ar Barzhig. Siwazh ! setu ar brezel ha priz an traoù o kreskiñ... o kreskiñ, ken na voe ret da Soaz, kouezhet he flu war he botoù ur wech ouzhpenn, adkregiñ gant he labour e ti an dud pinvidik. ●(1968) BAHE 58/41 (T) E. ar Barzhig. Echu e oa da vengleuzioù mein-to Bro-Vur. Ar Runbaoled a gouezhas o flu war o botoù, ne lavarin ket hiroc’h, propoc’h eo din. ●(1970) BHAF 243 (T) E. ar Barzhig. Hañ, Tourbin, an ton hag ar pardon a oa ganit, med kouezet eo da blu war da votou... ●(1978) PBPP 2.1/77 (T-Plougouskant). Kouezhet e bluñv war e votoù, tr. J. le Du «grandeur et décadence / il a eu des écarts de fortune, lit. ses plumes sont tombées sur ses chaussures/»

    (2) Skañv evel ar pluñv : très léger.

    (1916) RNDL 129 (G) Y.-B. Kalloc'h. Béeh genonn, me freder e vo skanù èl er plu.

    (3) Skañv evel ur bluñvenn : très léger, très rapide.

    (1790) MG 308 (G) I. Marion. Me hum gavai quer scan èl ur bluèn.

    (18--) SAQ I 9 (L) J. Quéré. Skanv eo evel eur bluen, ha koulskoude e ro evel un taol hors var ho kaloun.

    (1932) ALMA 92 (L). Me zo skanvoc'h eget eur bluen. ●100. Eur marc'heg a ziredas da c'halvadenn Kola, var eur marc'h du-pod, ha skanv evel eur bluenn.

    (4) Traitour evel ur bluñvenn war an dour : très perfide.

    (1831) MAI 189. Ar bed man a so quen treitour, / Evel eur bluen voar an douar (lire : dour). ●(18--) MILg 35. Ar bed-man a zo ken treitour evel eur bluen war ann dour.

    (1912) MELU XI 326. Treitour 'vel eur bluen war an dour, tr. E. Ernault «Perfide comme une plume sur l'eau. (Trév[érec]).»

    (5) Du evel pluñv ar vran : voir bran.

  • pluñvaat
    pluñvaat

    v. intr. S'emplumer, s'enrichir.

    (1732) GReg 336a. S'emplumer, s'enrichir, tr. «pluñhât

  • pluñvaj
    pluñvaj

    m. Plumage.

    (1732) GReg 732a. Plumage, tr. «pluñaich

  • pluñvañ / pluñviañ
    pluñvañ / pluñviañ

    v.

    (1) Plumer.

    (1659) SCger 165a. plûna, tr. «plumer.»

    (2) V. intr. S'emplumer.

    (1732) GReg 336a. S'emplumer, se garnir de plumes, se couvrir de plumes : parlant des petits oiseaux dans le nid, tr. «pluñya

  • pluñveg
    pluñveg

    m. –où

    I. (literie) Traversin.

    (1499) Ca 160b. Pluffec. g. trauersier. ●204a. Truspluffec et pluffec idem ibi vide Jdem hoc transumsorium / rii. ●(1521) Cc. Treuspluffec vide in Pluffec.

    (1732) GReg 162b. Chevet, traversin de lit, tr. «Pluffecq. p. pluffegou. pluvecq. p. pluvegou

    (1902) PIGO I 190. he fenn distolet war ar plunk. ●(1906) KANngalon Mezheven 136. Gant poan e sav divar he fleouk. ●Jeannet feaz 'n em lezaz da gueza var he fleouk. ●(1909) MMEK 38. eur pleonk seiz guenn.

    II. (agriculture)

    (1) Couche de dessous du blé noir quand il était battu au fléau.

    (1996) VEXE 1176. Le blé noir est amené du champ, au fur et à mesure que s'effectue le battage. Il est disposé en une rangée formée de deux couches. Celle du dessous est appelée l'oreiller (ar plueg).

    (2) Pluñveg-arar : âge de charrue.

    (1890) MOA 109a. Age de charrue, (instrument), tr. «pleuek-alar C[ornouaille] ; – pluek-alar (L[éon].»

  • pluñvek
    pluñvek

    adj.

    (1) Couvert de plumes.

    (1659) SCger 165a. plûuec, tr. «plein de plumes.» ●(1732) GReg 732a. Couvert de plumes, tr. «Pluñvecq. pluñecq

    (2) Loen pluñvek : volatile.

    (1870) KTB.ms 15 p 150. Hennes a zo bet lakêt mestr gant Doue war ann holl loened plüek. ●(18--) KTB.ms 14 p 7. loen plüek ha loen bleoëk.

  • pluñvenn
    pluñvenn

    f. –où

    (1) Plume.

    (1499) Ca 23b. Boedenn an pluuenn. g. mouele de plume. ●38b. Cloezrenn faff vide in boedenn pluffenn. ●160b. Pluenn. g. plume. ●(1633) Nom 36b. Penna : Penne, grosse plume : vr plüen bras. ●174b. Calamus : ce qui tient afin que l'hameçon n'aille au fond : an lig pe'n bluen á delch na da an luguen (lire : higuen) dan gouelet.

    (1659) SCger 93b. plume, tr. «pluen, p. pleûn.» ●(1732) GReg 732a. Plume, tr. «Pluvenn. pluenn. pp. pluñ. Van[netois] plumen. pluen. pp. pluñ. plu.»

    (2) Plumage.

    (1923) KNOL 17. da floura he fluen d'ar yar.

  • pluñvet
    pluñvet

    adj. Emplumé.

    (1874) TLK I FHB 481/88b. Ne ket pluet avoalc'h da labouzed.

    (1905) BOBL 18 novembre 61/1a. Al labous a rank kaout diouaskel pluet awalc'h evit dibrada e gorf en êr. ●(1908) FHAB Genver 19. Pa vo pluet al laboused.

  • pluñviañ
    pluñviañ

    voir pluñvañ

  • plusk .1
    plusk .1

    coll., adv. & interj.

    I. Coll.

    (1) Épluchures, pelures.

    (1732) GReg 318b. Écorce d’oranges, tr. «Plusqen orangès. p. plusq orangès.» ●Écorce de citrons, tr. «Plusq citronçz.» ●709a. Pelure, la peau qu’on ôte de dessus quelque fruit, tr. «Plusqenn. p. plusqennou, plusq. Van[netois] plucheen. plusqen. p. plusqad.» ●Pelure de pommes, tr. «Plusq avalou.»

    (1910) MAKE 26. na gant patatez, na gant o flusk. ●(1925) DIHU 169/290. (Groe) Plosk, tr. «épluchures.» Dastumet get Bleimor. ●(1955) STBJ 188. gant bleun balan pe gant plusk ougnon.

    (2) Cosse, écosse (de pois, fèves, etc.).

    (1633) Nom 77b. Pericarpium, folliculus, siliqua : l’estuy ou gousse des grains : plusq an hat.

    (1779) BRig I 44. ar plusk à daibré ar moh, tr. «les écosses que les cochons mangeoient.»

    (1867) BUE 84-85. sellet ha hen eo mad ar fao (...) digaset aman ar plusk, ma voint poac’het.

    (3) Coque (de noix, d’amandes, etc.).

    (1732) GReg 210a. Coque de noix, tr. «Plusqeñ-graouñ. p. plusq-craouñ.»

    (4) Coquilles d’œufs.

    (1659) SCger 31b. coque d’œuf, tr. «plusq vi.» ●(1732) GReg 210a. Coque d’œufs, tr. «plusqeñ-vy. plusq-vyou

    (1962) EGRH I 37. evit ar vioù plusk.

    (5) Écorce.

    (1732) GReg 318b. La seconde écorce d’un arbre, tr. «Plusqenn. p. plusq.» ●351a. Enter en écorce, ou en écusson, tr. «Embouda èñtre coad ha plusq

    (1933) OALD 45/215. pa vezed flemmet e laked plusk onn mesket gand glud raden.

    II. Loc. adv. (cuisine)

    (1) Plusk hag all : en robe des champs.

    (1910) MAKE 78. eur podhouarnad patatez plusk hag all. ●(1947) YNVL 118. avaloù-douar plusk hag all. ●(1958) ADBr lxv 4/516. (An Ospital-Kammfroud) «Pommes-de-terre en robe de chambre» se dit : Avalou-douar plusk-ha-rusk (ou encore plusk hag all).

    (2) Dre o flusk : en robe des champs.

    (1953) BLBR 63/5. Lod o c’hav mat dre o flusk.

    (3) Plusk ha rusk : en robe des champs.

    (1958) ADBr lxv 4/516. (An Ospital-Kammfroud) «Pommes-de-terre en robe de chambre» se dit : Avalou-douar plusk-ha-rusk (ou encore plusk hag all).

    III. Loc. interj. Satordallik ha plusk derv ! : saperlipopette et écorces de chênes !

    (1910) MAKE 28. Respontit d’eomp, n’ho peus ket mez chom keit-all amzer da skuiza en ho kourvez ?... Satordallik ha pluskdero !

  • plusk .2
    plusk .2

    coll. Pépins. (?) confusion avec splus (?).

    (1633) Nom 68a. Acinorum nuclei, semina, vinacea : les pepins : an plusq, an pipin.

    (1868) FHB 191/280b. An avalou ne vezont dare nemet pa vez du ar plusk enho.

  • pluskad
    pluskad

    coll.

    (1) Épluchures.

    (1732) GReg 709a. Pelure, la peau qu'on ôte de dessus quelque fruit, tr. «Plusqenn. p. plusqennou, plusq. Van[netois] plucheen. plusqen. p. plusqad

    (1849) LLB 1679. Er ruchen plouz segal, grouiet ged pluskad drein.

    (2) Épis.

    (1818) HJC 138. I (…) en hum laquas de doreign pluchead ha de zaibeign. ●144. ion [en had] e gresquas, e ras pluchead, ac e zouguas grain in abondance.

    (1904) DBFV 186a. pluchen, pleuchen, f. pl. –chad, tr. «épi.»

    (3) local. Écailles.

    (1744) L'Arm 120b. Ecaille, tr. «Plussqueenn.. quatt ou queenneu. f.»

    (1839) BESquil 54. Ér memb momand é couéhas ag é zeulegad èl plusquad.

    (1907) BSPD I 290. Goleit e oé a bluskad ker kalet ma ne oé ket tu d'ou zrézein.

  • pluskadenn
    pluskadenn

    f. –où, pluskad Écaille.

    (1867) BSSo 9. el lovr-hont hum zistâg a bluscadenneu a zoh-t-hi.

  • pluskadur
    pluskadur

    m. Épluchures.

    (1927) GERI.Ern 476. pluskadur m., tr. «épluchures.» ●(1934) BRUS 228. Des épluchures, tr. «pluskadur

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...