Devri

Recherche 'puñs...' : 10 mots trouvés

Page 1 : de puns (1) à punsin (10) :
  • puñs
    puñs

    m. –où

    I.

    (1) Puits.

    (14--) Jer.ms 262. Lyquyt eff en ung puncz ho dec, / Na guelo goulou an louhec, tr. « Mettez-le dans un puits tous les dix, / Afin que le pouilleux ne voie pas la lumière » ●(1499) Ca 167a. Puncc. g. puys. ●(1633) Nom 218a. Aqua puteana, putealis : eauë de puits : dour punçc. ●(1530) J 13b. An punczou man so leun a tan poanyus.

    (1732) GReg 764b. Puis, ou puits, creux pour avoir de l'eau, tr. «Puñçz. p. puñçzou.» ●(1792) HS 51. ur punse gouli ha oueit de hesque. ●(17--) TE 52. ur hoh Punce disséhét.

    (1829) CNG 126. Deur er punce-men zou mat. ●(1877) BSA 254. Eun darbarer iaouanc a ioa oc'h ober eur voger da eur punz. ●(1878) EKG II 47. Kerkent ha m'ouen savet var bardell ar punz. ●53. an avel-dro hag ar ienien a ioa e fons ar punz. ●54. da deuler e punsou beleien, merc'hed ha bugale. ●83. eur puns doun. ●(1896) HIS 62. na puns na fetañ.

    (1967) BAHE 51/44. pa douller ur puñs da skouer.

    (2) par ext. (pêche) Vivier à bord d'un bateau.

    (1978) MOFO 99. Ar pûns zo leun grilhed.

    (3) Maen-puñs : margelle.

    (1907) VBFV.fb 63a. margelle, tr. «mén-puns, m.»

    II. sens fig.

    (1) Puñs an ifern, puñs ifernal : puits de l'enfer.

    (1612) Cnf 47a. hac ez heul è Tat da puncc an Iffernn.

    (c.1680) NG 788. Dougam enf der puncë infernal. ●(1728) Resurrection 339. En puns an jffern don en quichen Luciffer. ●(1741) RO 1790. ar mons jnfernal deus à buns an jffern. ●(1792) BD 3556. en creis puns an yfern enon man davoele, tr. «Au milieu du puits de l'enfer, c'est là que se trouve ton lit.» ●4001. e haint da lisquin en creis puns an yfern, tr. «ils iront brûler au milieu du puits de l'enfer.» ●(17--) EN 2880. da vean toled en puns bras an jfern, tr. «être jeté dans le grand puits de l'enfer.»

    (1854) GBI I 82. 'N kreiz punz ann ifern 'z eo kouezet ! tr. «Et il est tombé au milieu du puits de l'enfer !» ●(1864) SMM 43. da goeza (…) e puns eternel an ifern. ●159. hor strinca e puns an ifern. ●(1869) KTB.ms 14 p 285. pe a kouezfet kerkent en fonz punz ann ifern.

    (1907) FHAB Meurzh/Ebrel 35. an abostol S. Iann a velas digor puns an ifern.

    (2) Puñs an abim binimet : l'enfer.

    (1530) J p. 97b. En tan flamm eternalamant / En poan ha langour ha tourmant / Bede an fondamant plantet / Da bezaf hep flaig ostaget / En puncc an abim venimet, tr. «puissent les flammes éternelles, puissent les supplices et les maux qui plongent leurs racines jusqu'aux entrailles de l'enfer, être mon partage assuré ; puissé-je trouver place au plus profond recoin possible de l'Abîme empesté.»

    (3) Puñs an Ankoù : le puits de la Camarde (cf. l'Achéron).

    (1836) FLF 29. Un drouc hac a zigas an hencrez hac ar spont, / Goest e-hunan, en un taul-cont, / Da beurgarga punç an ancou. ●(1889) ISV 452a. Eur c'hlenved skrijus, eur voalen / heuliet ato gant an anken / Goest mad, en eun devez pe zaou / Da garga puns braz an Ankou.

    (4) (légende de Kêr-Iz) Ar Puñs (Douarnenez).

    (1941) SAV 9. e lec’h doriou he devoa daouzek skluz, eur mell hini anezo, o tigeri war eun islonk a oa anvet ar Puñs.

    III.

    (1) Bras e veg evel beg ur puñs : grande gueule.

    (1911) DIHU 68/203 (G) *Tujen er Halvé. Meùen Kabiron (bras e oé e veg él ur beg puns).

    (2) Sklouf evel beg ar puñs : très glouton.

    (1909) DIHU 48/281 (G) *Alban er hemenér. Ned dé ket mat bout sklouf èl beg er puns.

  • puñs-glav
    puñs-glav

    m. Citerne.

    (1934) BRUS 239. Une citerne, tr. «ur puns-glaù, m.»

  • puñs-min
    puñs-min

    m. Puit de mine.

    (1931) ALMA 44. En eur punz-min, e Alsdorf, e-kichen Aix-la-Chapelle.

  • puñsal
    puñsal

    voir puñsañ

  • puñsañ / puñsal / puñsat / puñsiñ
    puñsañ / puñsal / puñsat / puñsiñ

    v. tr. d.

    (1) Puiser.

    (1499) Ca 167a. Puncaff. g. puisier.

    (1659) SCger 98b. puiser, tr. «punça.» ●(1732) GReg 764b. Puiser, tirer d'un puis, d'un creux, tr. «Puñçza. puñçzal. ppr. puñçzet.» ●Puiser de l'eau, tr. «Puñçzal dour. puñçza dour.» ●(1744) L'Arm 313b. Puiser, tr. «Puncein

    (1829) CNG 126. Penaus en hou pou-hui deur, / De reign deign, èl ma laret ? / Ne hoès nitra d'er puncein

    ►absol.

    (1829) CNG 126. é puncein guet ur pod.

    ►sens fig.

    (1854) MMM 365. He daouarn eo a ya da bunçat enô graçou evidomp.

    (2) Absorber.

    (1872) ROU 72a. La terre a promptement absorbé l'eau, tr. «an dour a zo bet punsed buan gant an douar.» ●96a. Pomper, absorber, tr. «Puñsa

    (3) Puñsal ar pintoù : se débaucher.

    (1732) GReg 724a. Pinter, faire débauche, tr. «punçzal ar pintou

    (4) (marine) Écoper.

    (1978) BZNZ 24. (Lilia-Plougernev) A-wechoù e rankes puñsat ar vag, memes e-kreiz ar mare, pa veze re a zour, evit reiñ plas, ablamour dezhi da skañvat adarre. ●29. ur bailh da buñsat. ●(1987) GOEM 99. L'outil traditionnel est l'écope en bois, ar sailh da punsa.

  • puñsat
    puñsat

    voir puñsañ

  • puñsek
    puñsek

    adj. Aval puñsek : calville.

    (1732) GReg 131b. Calville, pomme rouge au dehors & au dedans, tr. «Aval puñsecq. p. avalou puñsecq

  • puñser
    puñser

    m. –ion Puisatier.

    (1839) BSI 25. e vicher poanius a bünçzer. ●(1867) FHB 115/88a. Eur punser a goezaz eun dolzennad douar varnezan epad ma edo o toulla eur puns.

  • puñset
    puñset

    adj.

    (1) (Cheval) ensellé.

    (1997) BRLI ix 128. (Sant-Servez-Kallag) ur jaw puñset, tr. «un cheval ensellé.»

    (2) (Toit) affaissé.

    (1997) BRLI ix 128. (Sant-Servez-Kallag) un doenn buñset, tr. «un toit creux, affaissé.»

  • puñsiñ
    puñsiñ

    voir puñsañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...