Recherche 'raden...' : 19 mots trouvés
Page 1 : de raden (1) à radennin (19) :- radenraden
coll.
I.
A. (botanique) Fougères.
●(1612) Cnf 24a. hat raden.
●(1659) SCger 59b. fougere, tr. «raden.» ●(1732) GReg 428b. Fougere, plante, tr. «Radenenn. p. radenn.» ●(1744) L'Arm 162b. De la fougère, tr. «Radin. m.»
●(1877) EKG I 152. An toull en doa goloet (...) gand skourrou bian, deliou seac'h ha raden glaz, evit kuzet he drapet.
●(1909) FHAB Du 346. c'hoeza tân gant raden ha lann-vruk. ●(1929) FHAB Meurzh 111. bete ma teuas ar radenn da velena hag ar brug da ruzia war ar c'hragou. ●(1939) SAV 15/9. eus a douez eur blochad raden.
B. (phycologie)
(1) Codium tomentosum.
●(1968) NOGO 212. Codium tomentosum. ra:den, «fougères» : Korrejou en Plouguerneau.
(2) Cystoseira fibrosa.
●(1968) NOGO 217. Cystoseira fibrosa. ra:den, «fougères» : Guisseny, Karreg-Hir en Kerlouan, Meneham en Kerlouan.
(3) Alaria esculenta.
●(1960) GOGO 204. (Kerlouan, Brignogan) le raden ou friz dub (radenn, friz doubl), Alariaes culenta (sic) laminaire peu répandue. ●(1968) NOGO 219. Alaria esculenta. ra:den, «fougères» : Porz-Gwenn en Plouescat.
II. [en apposition]
A. (zoologie)
(1) Karv-raden : sauterelle.
●(1732) GReg 849a. Sauterelle, ou langouste, ou locuste, petit insecte à six piez, volant & sautillant qui gâte les blez, & les herbes, tr. «qarv-radenn. p. qirvy-radenn.» ●(1752) PEll 127. Carwec & Carwes, Sauterelle. Alias Carw-raden, qui veut dire proprement cerf de fougere. Pl. Kirwi-raden.
●(1931) VALL 677a. Sauterelle, tr. «karv-raden pl. kirvi-.»
(2) Kilhog-raden, kog-raden : grosse sauterelle verte.
●(1633) Nom 49a. Cicada : cigale : quillec-raden.
●(1866) FHB 67/119b. ez eus guelet o tremen dr'en ear eun arme a guilleien raden (…) Distruja a reont oll gounideguez an douar dre ma tremenont.
●(1947) TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lamperez, -ed, ak. gg. : petite sauterelle grise. Ar c'hilhog-raden a zo ul loen all, grosse sauterelle verte, anvet ivez e lec'hioù 'zo segalenn eus ar galleg cigale. E Kernev ivez evit petite sauterelle grise e vez implijet ur ger hañval, Lampikerez, –ed.
(3) Kelien-raden : sauterelles.
●(1557) B I 388. Chetu eff hac eff he deffuet / Dre mechantis conuertisset / En ampreffanet heb quet sy / Maz int heffuel da goez quelyen / Pe en stat da quelyen raden, tr. «Lui et ses brebis ; les voilà donc changées, pour sa méchanceté, en insectes : elles sont semblables à des sauterelles, à des sauterelles sauvages.»
(4) Marc'h-raden : sauterelle.
●(1931) VALL 677a. Sauterelle, tr. «marc'h-raden pl. mirc'hed-.»
(5) C'hwil-raden : (?) criquet (?).
●(1935) LZBl Gwengolo/Here 170. tud ar mision zo e brezel ouz ar c'houiled-raden.
(6) Kazh-raden : lézard. cf. glazardenn
●(1890) MOA 322b. Lézard, s. m. Animal, tr. «kaz-raden, m. (nom poétique).»
●(1982) PBLS 9. (Langoned) kaz-raden, tr. «lézard.» ●(1984) LPPN 893-894. (Poullaouen) glasard, m., -ed lézard (parfois «glasardenn», cf. Ph Sud «kazh-raden», compris).
B. (habillement) Bod-raden : motif de décoration de broderie.
●(1953) CDPN I 62. Bourradenn (f.) : Feuille de fougère. Motif de décoration des broderies bigoudènes.
C. (météorologie) Suilhig ar raden : lune rousse.
●(c.1930) VALLtreg 2535. Sulik ar Raden – nom donné en Hte-Corn. aux gelées qui ont lieu à l'époque de la grande foire de Glomel, 28 mai – on va au pardon de Saint-Servais pour demander que les récoltes soient préservées de la gelée (Sulik ar raden nuit non seult aux jeunes fougères, mais aussi aux pommes de terre. ●(1962) KNDR 143. Deiz kentañ a viz Mezheven, / Put an avel, ha lemm, ha yen. / Antronoz vintin 'voe rev gwenn. / (Amañ 'lavaromp : suilh-raden.).
D. (croyance populaire) Had raden.
●(18--) PEN 92/51. an ad demeus ar raden noz goël ian dastumet / an noz se ec’h adennaing a ben an deiz evaint kouezet / an noz se he ermunaïng he discrunaing aroc an deiz / an nep aneus c’hoant de kavet a renk monet an noz se.
III.
(1) Stank evel raden : très dense.
●(18--) MILg 321. Ho niver a gredann ker stank hag ar raden.
(2) (Diwan, poulzañ, sevel, kreskiñ) evel raden (er parkoù) : croître rapidement.
●(1877) FHB (3e série) 19/160a (L). Ar guiniz du a boulz evel raden. ●(18--) KTB.ms 14 p 275 (T). Ar paotr iwé hen doa feson-vad, hag a greské ével ar radenn er parko.
●(1938) FHAB Genver 9 (L) *Tintin Anna. Danevellou, re goz ha re nevez savet gant barzed a ziouane, evel radenn, e pevar c'horn ar vro. ●(1950) KROB 21/11 (L) H. Greff. An dud a zo yac'h. Ar vugale a zav «evel raden e koadou ar maner». ●(1962) TDBP Ia 26 (T). Ar vugale-ze a zav 'vel raden, tr. J. Gros «ces enfants-là poussent comme des fougères (comme des champignons).» ●(1977) BAHE 95/23b (T) Klerg. Kreskiñ a rae ar poupig evel ar raden, ha krog e oa da argaozeal, nemet e oa un tamm bihan diwezhat o vont e-unan.
(3) Sevel evel ur radenenn : croître très rapidement.
●(1935) FHAB Meurzh 108. Yannig, daoust da-ze, a zave evel eur radenenn hag e vamm he devoa tra a-walc'h da ober o vont da glask boued dezhañ.
(4) Bezañ an aour war ar raden gant ub. : voir aour.
(5) Aour er raden : voir aour.
- raden-aodraden-aod
coll. (phycologie)
(1) Algues Alaria esculenta.
●(1931) GWAL 136-137/430. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Raden-aod : doare-bezin. ●(1968) NOGO 219. Alaria esculenta. ra:den-aod, «fougères de rivage» : Île de Batz.
(2) Algues Ahnfeltia plicata.
●(1968) NOGO 223. Annfeltia (lire : Ahnfeltia) plicata. raden-aod, «fougères de rivage» : Mogueriec en Sibiril.
- raden-bezhinraden-bezhin
coll. (phycologie)
(1) Raden-bezhin : fucus vésiculeux Fucus vesiculosus.
●(1968) NOGO 214. Fucus vesiculosus. raden-'vehin, «goémon-fougères» (Landeda, Perros en Plouguerneau). ●(1978) BZNZ 109. (Lilia-Plougernev) Sañset ez eus tri seurt bejin du. Tri seurt a zo. Ar re-mañ m'en dare pe anv o deus ar bejin kalpan. Roet 'vez un anv dezho, 'c'hist anvioù latin aze. Ni'ra lañseier anezho, raden vejin ha bejin-kalpan.
(2) Bezhin-raden : fucus vésiculeux Fucus vesiculosus.
●(1968) NOGO 214. Fucus vesiculosus. bezin ra:den, «goémon-fougères» (Kellerdud en Plouguerneau).
- raden-bleiz
- raden-derv
- raden-morraden-mor
coll. (phycologie) Algues Halidrys siliquosa.
●(1968) NOGO 213. Halidrys siliquosa. raden-'mo:r, «fougères de mer» : Karreg-Hir en Kerlouan, Carantec.
- raden-naerraden-naer
coll. (botanique) Osmonde royale Osmunda regalis.
●(1935) NOME 137. an dour sklaer a virbilhe a-hed ar radenn-naer.
- raden-peskraden-pesk
coll. (botanique) Fougère pectinée Blechnum spicant.
●(1943) TRHS 72. ur bouchad delioù hir heñvel-tre ouzh ar raden-pesk.
- raden-puñsraden-puñs
coll. (phycologie)
(1) Algues Halidrys siliquosa.
●(1968) NOGO 213. Halidrys siliquosa. raden-'py:s, «fougères de puits» (Pors-Gwenn en Plouescat).
(2) Algues Alaria esculenta.
●(1968) NOGO 219. Alaria esculenta. ra:den-py:s, «fougères de puits, col. er bly:en ra:den, « une plume de fougère », singf : Korrejou en Plouguerneau.
- raden-ruzraden-ruz
coll. (phycologie) Algues Delessaria sanguinea.
●(1968) NOGO 223. Delessaria sanguinea. raden ry:z, «fougères rouges» : Korrejou en plougerneau.
- radenaradena
v. intr. Chercher, cueillir de la fougère.
●(1659) SCger 168b. radena, tr. «cueillir de la fougere.» ●(1732) GReg 428b. Cueillir, couper de la fougere, tr. «radenna. pr. radennet.» ●(1744) L'Arm 162b. Fougère (…) Cueillir, &c., tr. «Radina.»
●(1847) MDM 221. da vizina pe da radenna.
●(1982) ENEU 36. (Eusa) Goude an eost edo radena.
- radenadegradenadeg
f. Coupe de fougères pour servir de litière.
●(1924) BUBR 38/846. (Plougastell-Daoulaz) Mais d'autres fêtes domestiques sont restées très vivaces. Telle la radenadek ou fête de la coupe de la fougère.
●(2000) PCRMM 148. (Plougastell-Daoulaz) Ces terres étaient cepandant utilisées pour le bois, et les landes, ajoncs pour les chevaux, fougères, pour la litière, coupées au cours de grandes journées, appelées radennadek.
- radenegradeneg
f. –i Fougeraie.
●(1499) Ca 172a. g. le lieu ou habunde fougiere. b. radenec.
●(c.1718) CHal.ms ii. un champ de fougere, tr. «radennec, ur parc radennet, carguet a Raden.» ●(1732) GReg 428b. Lieu abondant en fougere, tr. «Radennecg.» ●(1744) L'Arm 162b. Lieu abondant en fougère, tr. «Radinec. f.» ●(17--) ST 330. Eur brouz koad zo eno, hag eur radennek stank, tr. «Il y a là un taillis et une fougeraie bien fournie.»
●(1838) CGK 3. Evel arc'had (lire : ar c'had) er radeneck.
●(1939) KOLM 45. er sapinegi, er radennegi hag er malezadeu brug.
- Radeneg
- radenekradenek
adj.
(1) Couvert de fougères.
●(17--) ST 380. enn eur c'hoat radennek, tr. «dans un bois, où abonde la fougère.»
●(1907) KANngalon Gouere 450. eur venojen radenok.
(2) (phycologie) Bezhin-radenek : fucus vésiculeux Fucus vesiculosus.
●(1968) NOGO 214. Fucus vesiculosus. bezin rade:nok, «goémon en forme de fougères» (Tremazan).
- radenenn
- radenerradener
m. -ion Celui qui participe à la coupe des fougères.
●(1963) EGRH II 169. radener m. -ien, tr. « celui qui participe à la coupe des fougères. »
- radenerezhradenerezh
m. Action de couper la fougère.
●(1963) EGRH II 169. radenerezh m., tr. « action de récolter la fougère. »
- radenniñ