Devri

Recherche 'ram...' : 78 mots trouvés

Page 1 : de ram-1 (1) à rampeg (50) :
  • ram .1
    ram .1

    m. Rame (de papier).

    ●(1659) SCger 101a. rame de papier, tr. «ram paper.»

  • ram .2
    ram .2

    interj. Dame ! cf. dam .2

    ●(1911) DIHU 73/283. É Surhur é larér ia ram é léh ia dam ha chetu perak é vé groeit ramed a Surhuriz. ●(1947) BRMO 31. ceux [= paysans] de Surzur, Ramed (ils disaient "Ia Ram!" pour "oui dame").

  • ram-goutur
    ram-goutur

    m. (argot de Pont-l'Abbé) Tailleur.

    ●(1974) SKVT iii 84. Ar ram-goutur, emezañ, Pik-Chupenn !. ●85. Da adtapout an amzer gollet, mechañs, pe marteze da ziskouez ne oa ket kizidikoc’h staoñ ur ram-goutur eget hini ur mañsoner, ur piker-mein pe un toer.

  • ramadan
    ramadan

    m. (religion) Ramadan.

    ●(1904) LZBg Gouere 152. Ramadan an Turked. ●(1927) LZBt Meurzh 40. Setu arru ar Ramadan, C'hoareiz ar Vuzulmaned.

  • ramagn
    ramagn

    m. -où

    (1) Restes, reliefs.

    ●(1659) SCger 38b. le demeurant, tr. «ar ramaign.» ●(1732) GReg 815a. Reste de viande, &c. dont un autre a mangé, tr. «Ramaign. ar ramaign.» ●Je ne veux point de ce reste, tr. «Ne fell qet din ar ramaign-ze. ne brisen qet cahout ar ramaign-ze.»

    (2) [au pluriel] popu. Ramagnoù : relief de cuisine.

    ●(1931) VALL 640a. Relief de cuisine, tr. «ramagnou pl. popul.»

  • ramagnant
    ramagnant

    m.

    (1) Restes, reliefs.

    ●(1499) Ca 172b. Ramaignant vide in terriff. ●(1575) M 220. ramaignant preuet, tr. «restes de vers.»

    ●(1732) GReg 815a. Reste de viande, &c. dont un autre a mangé, tr. «ramaignand.»

    ●(1907) VBFV.fb 26b. débris, tr. «ramegnant, m.» ●(1921) BUFA 30. er ramegnanteu en des chèret.

    (2) Ramagnant ar groug : gibier de potence.

    ●(1792) BD 3305. romoignant argrouc och bepret, tr. «Vous êtes toujours le rebut du gibet.»

    (3) Ramagnant ar prizon : gibier de potence.

    ●(1773) GLouaneg 3d. hac e guillé a so rammaniant ar prison, tr. « Et l’autre un gibier de potence. »

  • ramaj
    ramaj

    s.

    (1) =

    ●(1982) HYZH 147/22. (Treboull) amañ e-giz-mañ n'eus ket ramaj kement all peogwir eo ur wenodenn ha n'int ket gouest da lak o otoioù en enni.

    (2) (argot de Pont-l'Abbé) Famille.

    ●(1974) SKVT III 54. ur sulvezh penn-da-benn gant e ramaj. ●77. Dav vo din mont gant va ramaj d'ur pardon bennak. ●79. Panevet-se, e vijen aet da Venez-Piked gant va ramaj.

  • ramas
    ramas

    v. tr. d.

    (1) Ramasser.

    ●(1982) MABL I 95. (Lesneven) ramas an delioù. ●(1984) HYZH 154-155/39. ramañs ar mein veze graet ivez d'ar poent-se.

    (2) Économiser.

    ●(1995) BRYV II 127. (Milizag) ramas moneiz.

    ►absol.

    ●(1995) BRYV I 137. (Milizag) diêz eo ramas, mes êz eo drebi.

  • rambler / ramblour
    rambler / ramblour

    m. –ion Vantard.

    ●(1939) RIBA 37. Sellet er foèuour ! Sellet er ramblour !

  • ramblerezh
    ramblerezh

    m. Vantardises.

    ●(1934) MAAZ 127. Tad er plah e voem é kleuet ramblereh Iann.

  • ramblet
    ramblet

    adj.

    (1) =

    ●(1906) DIHU 18/303. Er foèuour e chomas ranblet ar en dachen.

    (2) (Les quatre pattes) écartées.

    ●(1907) VBFV.bf 64a. ranblet, part., tr. «les jambes écartées.» ●(1942) DHKN 14. Hag ean [en toseg] araok, a bazeu bras, krugennet é gein, ramblet é bedér gar geton.

    (3) Accroupi.

    ●(1925) SFKH 4. ar meùel bihan étal ton, ranblet tréz un dorn cherret hemb kin. ●18. lonket en doé er héh dén kement a chopinadeu-chistr, ma chomas ramblet bet hantér-noz ramblet doh tor Mañné Gugan. ●(1942) VALLsup 2b. Accroupi : ramblet V[annetais].»

  • rambliñ
    rambliñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Écarter les jambes.

    ●(1903) EGBV 154. ranblein, tr. «écarter les jambes violemment.» ●(1907) VBFV.bf 64a. ranblein, tr. «écarter les jambes.»

    (2) Marcher bon pas.

    ●(1907) SPON 7. ranblamb grés, ér giz-sé / E vein sur mat ér gér ken ma vou splann en dé. ●(1939) RIBA 38. trousein é vourdonnig lost ha ramblet de hentat.

    II. V. tr. d. Écarter (les jambes).

    ●(1934) BRUS 59. Ecarter (les jambes), tr. «ramblein.»

  • ramblour
    ramblour

    voir rambler

  • ramblus
    ramblus

    adj. Plein de vantardise.

    ●(1939) RIBA 37. kleuet devizeu ramblus ha goapus er foèuour.

  • rambluskiñ
    rambluskiñ

    v. tr. d. Rajouter (ce qui manque) dans une barrique pour qu'elle soit pleine.

    ●(1919) DBFVsup 58a. rambluskein (M.), v. a., tr. «faire le plein dans une barrique aussi avouillein.» ●(1934) BRUS 127. Faire le plein, tr. «rambluskein.»

  • ramboursiñ
    ramboursiñ

    v. tr. d. Rembourser.

    ●(1659) SCger 103a. rambourser, tr. «ramboursi.»

  • rambraz
    rambraz

    m. –où (habillement) Rabat (de prêtre, etc.).

    ●(1732) GReg 775a. Rabat, collet, tr. «rambras. p. rambrasou.»

  • rambre
    rambre

    m. –où

    I. M.

    (1) Extravagance, paroles extravagantes, radotage.

    ●(1530) J p. 225b. Nem emellaf tam ho rambre, tr. «Je ne m'occupe point de leurs rêveries.» ●(1557) B I 775. les diff da rambre, tr. «laisse donc tes rêveries.»

    ●(1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «rambre plur. ou.» ●100b. radoterie, tr. «rambre.» ●(1732) GReg 325a. Egarement d'esprit, tr. «rambre. p. ou.» ●389a. Extravagance, discours vuide de bon sens, tr. «rambre. p. rambrëou.» ●777a. Radoterie, tr. «Rambre. p. rambreou.»

    ●(1879) MGZ 205. Comzou an testou faos a ioa bet kemeret gant ar varnerien evit babouzerez ha rambreou : netra ken. ●(1894) BUZmornik 76. rei skouarn d'ar seurt rambreou pe zorc'hennou-ze ?

    ●(1905) IVLD 191. rei a reont skouarn da zelaou rambreou eur verc'h hag a zonj d'ezhi beza guelet ar Verc'hez. ●(1911) SKRS II 11-12. Ne dlefes ket, gant ar vez, kountan deomp rambreou ha sorc'hennou ar seurt hon euz klevet bremaik ! ●(1936) PRBD 131. Setu aze, eur bern rambreou, komzou goullo ! ●(1954) VAZA 190. mar n'on ket bet un torr-penn re enoüs gant va rambre.

    (2) Bagatelle.

    ●(1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «mibiliaich.» ●(1710) IN I 46. pe evit rambre ha pe evit bagatelez em eus-me offanset va Doue ! ●174 [imprimé : 274]. Ar sperejou mad n'en em amusont quet gant ar rambreou-se.

    ●(1860) BAL 45. Gounid ar Baradoz, diouall ouz an ifern, eno ema tout, an traou all a zo evel rambreou, pa zonjer en affer vraz-se. ●(1869) FHB 210/5b. he zestum er prizon, divar eun netra, divar eur rambre… ●(1872) ROU 101a. Des riens, tr. «rambreou.»

    (3) (insulte) Lost rambre =

    ●(1803) MQG 9. Penn scanv, penn avelet, jacqezen, libouden / Toull stad ha beg sukret, liperez ar c'hafe / Couillouren iffrontet, catell-glanv didalve, / Pillerez he guenou, conterez mil fablen, / Goast-langach, ampoeson ha planquen millaouen, Babillerez hep fin, lost-rambre, pil-cojou, / mastrouill, ragacherez, souillerez an treujou.

    II. Épith. Penn rambre : écervelé, rêveur.

    ●(1870) FHB 308/373b. Ne veler netra en he doare hag e ve ar merk euz eur penn scanv, euz eur penn avelet, euz eur penn rambre…

  • rambreal / rambreañ
    rambreal / rambreañ

    v. intr. Divaguer, extravaguer, radoter.

    ●(1647) Am 796. (a) Va bugale tao d'yff, a na rambre muy, tr. «Mes enfants. Tais-toi, et ne radote plus.» ●(b) Aoun bras a m'be ne met rambreal, tr. «J'aurais grand peur, rien que radoter.»

    ●(1659) SCger 12a. baguenauder, tr. «rambreal pr. eet» ●100b. radoter, tr. «rambreal.» ●168b. rambrea, tr. «radoter.» ●(1732) GReg 74b. Badiner, faire le badin, tr. «rambreal. pr. rambreët.» ●325a. S'égarer, devenir un peu fou, tr. «Rambreal a amser-ê-amser. pr. Rambreet.» ●389a. Dire des extravagances, tr. «rambreal. pr. rambreët.» ●777a. Radoter, tr. «Rambreal. pr. rambreët.»

    ●(1862) JKS 339. tevel e-lec'h rambreal.

    ●(1954) VAZA 33. Siwazh, emaon o rambreal diwar-benn traoù tremenet ! ●(1983) PABE 52. (Berrien) rambreal, tr. «réver, divaguer.»

  • rambreañ
    rambreañ

    voir rambreal

  • rambreer / rambreour
    rambreer / rambreour

    m. –ion Radoteur.

    ●(1732) GReg 74b. Badin sot, ridicule, tr. «Rambreër. p. rambreëryen.» ●389a. Extravagant, impertinent, tr. «rambreër.» ●777b. Radoteur, tr. «Rambreèr. p. rambreéryen. rambreour. p. yen.»

    ●(1872) ROU 101a. Rêveur, tr. «Rambreeur.»

  • rambreerezh
    rambreerezh

    m.

    (1) (Avoir de l’) imagination.

    ●(1732) GReg 7a. Abus, erreur, tr. «Rambrérez. p. rambrérezou. ●C'est un abus de dire que, tr. «Rambrérez eo lavaret penaus.»

    (2) Muguetterie.

    ●(1710) IN I 286. en em amusi gant ar sotoni hac ar rambreerez-se. ●(1732) GReg 74b. Badinage, maniere sotte & ridicule, tr. «Rambrérez. p. ramberezou.»

    (3) Rêveries, extravagances, etc.

    ●(1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «rambrerez.» ●168b. rambrerez, tr. «reuerie.» ●(1732) GReg 325a. Egarement d'esprit, tr. «rambrérez. pp. ou.» ●375b. Vous m'étourdissez de vos bruits, de vos discours, & de vos contes, tr. «torret eo va phen gad ho trous, gad ho rambrérez.» ●389a. Dire des extravagances, tr. «lavaret rambrérez.»

    (4) Sornettes.

    ●(1847) MDM 67. kounta rambrerez. ●285. Ar sord ne deo nemet eur fablen hag rambrerez. ●(1869) SAG 97. A gouzkoude petra'gaver er c'hazetennou-ze ? Petra'lenner en-ho ? Nemet rambrerez, a netra ken.

  • rambrener
    rambrener

    m. –ion Radoteur.

    ●(1924) NFLO (ms Rennes). répéter. qui répète souvent la même chose, tr. «rambrenner.»

  • rambreour
    rambreour

    voir rambreer

  • rambreüs
    rambreüs

    adj. Radoteur.

    ●(1659) SCger 168b. rambrëus, tr. «radoteur.»

    ●(1732) GReg 74a. Badin, folâtre, tr. «Rambreüs.» ●389a. Extravagant, impertinent, tr. «rambrëus.» ●777a. Qui est sujet à radoter, tr. «Rambreüs.» ●(17--) FG II 100. a petek ma vesimb rambreus.

  • ramezenniñ
    ramezenniñ

    voir ranezenniñ

  • ramgloud
    ramgloud

    m. –ed Ogre, grand mangeur.

    ●(1927) GERI.Ern 497. ramgloud m. pl. ed, tr. «Grand mangeur ; ogre.» ●(1931) VALL 510a. Ogre, tr. «ramgloud pl. ed.»

  • ramgloudiñ
    ramgloudiñ

    v. Manger comme un ogre.

    ●(1927) GERI.Ern 497. ramgloudi, tr. «être difficile à satisfaire, insatiable.» ●(1931) VALL 510a. manger comme un ogre, tr. «ramgloudi.»

  • ramok
    ramok

    m. Remorquage.

    ●(1744) L'Arm 384b. Touage, tr. «Remorque. m.»

  • ramokadeg
    ramokadeg

    f. –où Remorquage à plusieurs.

    ●(1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokadeg f.»

  • ramokadenn
    ramokadenn

    f. –où Remorquage.

    ●(1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokadenn f.»

  • ramokaj
    ramokaj

    m. –où Remorquage.

    ●(1732) GReg 930a. Touage, terme de marine, tr. «Ramocqaich.»

  • ramokañ / ramokiñ
    ramokañ / ramokiñ

    v. tr. d. remorquer.

    ●(1732) GReg 801a. Remorquer, tirer à soi à force de rames, un vaisseau qui ne peut aller, tr. «Ramocqa. ramocqi. pr. ramoqet.» ●(1744) L'Arm 384b. Remourquer, tr. «Remorquein.»

    ●(1890) MOA 436b. remorquer un navire, tr. «ramoki eul lestr.»

    ●(1927) GERI.Ern 497. ramoka, ramoki, V[annetais] ramorkein, v. a., tr. «Remorquer.» ●(1931) VALL 642a. Remorquer, tr. «ramoki.»

  • ramoker
    ramoker

    m. –ioù Remorqueur.

    ●(1920) MVRO 19/2c. Koll ar ramoker «Pluvier». ●(1927) GERI.Ern 497. ramoker, tr. «remorqueur.» ●(1931) VALL 642a. Remorqueur, tr. «ramoker m.»

  • ramokerezh
    ramokerezh

    m. Remorquage, action de remorquer.

    ●(1744) L'Arm 384b. Touage, tr. «Remorquereah. m.»

    ●(1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokerez m.»

  • ramokiñ
    ramokiñ

    voir ramokañ

  • ramonajoù
    ramonajoù

    plur. Déchets de taille.

    ●(1924) NFLO (ms Rennes). déchets de taille, tr. «ramonachou.»

  • ramonat
    ramonat

    v. tr. d. Ramoner.

    ●(1910) EGBT 68. ramonat, tr. «ramoner.»

  • ramone
    ramone

    m. –ed Ramoneur.

    ●(1877) FHB (3e série) 15(2)/122b. euz a vro ar ramouneed.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 269. Me ia var ar siminal var digarez ober ar ramone.

  • ramonud
    ramonud

    m. enfant. Espèce de croquemitaine. cf. armolud

    ●(1982) HYZH 147/38. (Treboull) Ale, gret peoc'h peotramant teuio ar Ramonut da gemer ac'hanoc'h ! (…) Ha vie lavaret neuze : «Ar Ramonut ma gav ket bara a zebro tud !»

  • ramp .1
    ramp .1

    adj.

    I. (en plt de la marche de qqn)

    (1) Kerzhed ramp : démarche en écartant les genoux.

    ●(1931) VALL 196b. Démarche en écartant les genoux, les jambes, tr. «ramp.»

    (2) Glissant.

    ●(1919) BUBR 3/63. Ha n'eo a walc'h d'an arouden beza gleb ha ramp. ●(1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «Glissant.» ●(1935) BREI 424/3a. an hent goudronet lakaet ramp gant ar glao.

    II. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Insinuant.

    ●(1879) ERNsup 166. paut rañp, garçon insinuant, Trév[érec].

    ●(1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «insinuant.»

    (2) Lubrique.

    ●(1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «lubrique (T[régor]).»

    III.

    (1) Bezañ ramp e gorzailhenn : voir korzailhenn.

    (2) Bezañ ur c'hrog ramp war ub. : voir krog.

  • ramp .2
    ramp .2

    m. & prép.

    I. M.

    (1) Enjambée, écartement.

    ●(1927) GERI.Ern 497. ramp m., tr. «écartement des genoux en marchant.» ●(1977) PBDZ 800. (Douarnenez) ur mell ramp, tr. «une grande enjambée, un grand écart.»

    (2) Action de marcher les jambes écartées.

    ●(1931) VALL 449b. démarche de celui qui marche ainsi [les jambes écartées], tr. «ramp m.» ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) ramp, tr. «action de marcher les jambes très écartées.»

    (3) Ramp gant ub. : (marcher) à grandes enjambées.

    ●(1877) EKG I 131. eun den hag a valee prim, ramp ganthan.

    II. Loc. prép. À califourchon.

    ●(1926) FHAB Du 415. skeudenn Sant Telo a-ramp war eur c'haro. ●(1927) FHAB Genver 6. eur marc'h hag eun den a-ramp warnan. ●(1938) WDAP 2/102. eul lunedou (...) a chome a-ramp war he fri. ●(1955) STBJ 144. a-ramp war dorn an diri. ●146. a-ramp war ar c'harz. ●148. a-ramp war gein eur marc'h.

    ►sens fig.

    ●(1926) FHAB Meurzh 99. diou ster, diou gear a-ramp warno. ●(1926) FHAB Kerzu 461. o c'her (…) a oa a-ramp war an diou ster.

  • ramp .3
    ramp .3

    s. Traoù war ar ramp : du pain sur la planche.

    ●(1924) NFLO (ms Rennes). j’ai beaucoup à faire, tr. «traou 'zo ganen war ar ramp.»

  • ramp .4
    ramp .4

    s. Hampe de bannière.

    ●(1979) BRUDn 27/26. hag a ree avel ha me diskenne ar « ramb » tre ma diharr b’lam’ ma grogche ket an avel enni.

  • rampadenn
    rampadenn

    f. –où

    (1) Glissade quand on écarte une jambe de l'autre.

    ●(1732) GReg 460a. Glissade, tr. «rampadenn. p. ou (ce dernier mot se dit, quand on écarte une jambe de l'autre).»

    ●(1876) TDE.BF 536b. Rampadenn, s. f., tr. «Glissade par plaisir sur la glace.»

    ●(1974) TDBP III 206. Ar saout a ra a-wechou peziou rampadennou aze er rozeier, tr. « les vaches font quelquefois de grandes glissades dans les pentes »

    (2) Enjambée.

    ●(1923) KNOL 31. hag e diou rampaden e oa en tu all. ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 51. Ar marmouz a reas teir rampadenn. ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) rampadenn, tr. «un très grand pas, jambes tendues au maximum.»

    (3) fam. Diskalfañ rampadennoù hir : marcher à grandes enjambées.

    ●(1924) ZAMA 209. diskalfa rampadennou hir, ken hir ma kreden regi va bragou-bras. ●(1931) VALL 258b. marcher à grandes enjambées, tr. «diskalfa rampadennou (hir) fam.»

  • rampañ
    rampañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Ramper.

    ●(1499) Ca 172b. Rampaff. g. ramper.

    (2) Tomber en glissant.

    ●(1925) FHAB Du 433. gant mein ar chiminal rampet er goanv tremenet. ●(1935) BREI 428/4b. lazet gant eun donell rampet diwar garr-tan an Ao. Perron. ●(1935) BREI 435/3c. Eur menez o rampan gant an doureier en deus distrujet lojeiz d'ar «Grande Chartreuse» e kichen Grenobl. ●(1936) BREI 442/4a. talbenn an ti a rampas hag e voe flastret ar bugel dindan ar vein.

    (3) Glisser.

    ●(1659) SCger 62b. glisser, tr. «rampa.» ●168b. rampa, tr. «glisser.» ●(1732) GReg 460a. Glisser en écartant les deux jambes, tr. «Rampa. pr. rampet.»

    ●(1919) BUBR 3/63. ar paour kaez soudard (…) a ramp hag a gouez bep momed. ●(1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «glisser (T[régor] ramplañ).» ●(1931) VALL 196b. avoir cette démarche [genoux écartés], tr. «rampa.» ●(1935) BREI 431/4a-b. Rampa a reas ha koueza dindan ar rod. ●(1954) LLMM 42/13. met kentizh ha ma fell dezhañ sevel ha kerzhout, raktal e ramp e droad ha kouezhet eo a-hed e gorf, met war e c’henou an dro-mañ.

    (4) Se glisser.

    ●(1902) PIGO I 29. e anken a greskaz, hag evit en em zisamman, e rampas er gleuzen dero.

    (5) Marcher en écartant les genoux pour se soutenir mieux.

    ●(1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «marcher en écartant les genoux (pour se soutenir mieux).»

    (6) Rampañ ken prim hag ur vaot : ramper/glisser très lentement.

    ●(1955) VBRU 22. Bez’oa e Landreger un trenig fentus a rampe ken prim hag ur vaot, met gant un talabao fromus war-du Ploueg.

    II. V. tr. d. Rampañ e c'henoù.

    (1) Écarquiller la bouche.

    ●(1909) KTLR 148. Rampa a rea he c'hinou dirag an traou kaer-ze. ●237. ar Roue bihan a rampe he c'hinou hag a ziskolpe e zaoulagad.

    (2) Se fendre la poire.

    ●(1943) FHAB Gwengole/Here 350. (Kleder) Rampa. Rampa 'ra e c'henou : c'hoarzin a ra a galon vat betek digeri bras e c'henou.

    III. V. pron. réfl. En em rampañ da lavarout : se laisser aller à dire.

    ●(1982) TKRH 68. Met ur beg-a-raok bennak oa 'n em rampet da lâret e veze dotuet gant he mab-kaer.

  • rampart
    rampart

    m. Rempart.

    ●(1633) Nom 238b-239a. Agger : trenchée, bouleuart, rampart : trancheou, rampart, creou. ●242a. Vallum : rampart de bois : vr rampart á coat.

  • ramparzh
    ramparzh

    m. –ioù Rempart.

    ●(1732) GReg 781a. Rampart, terme de fortification, tr. «Ramparz. p. ramparzyou.» ●Les ramparts de la Ville, tr. «Ramparzyou Kear.»

  • ramparzhiñ
    ramparzhiñ

    v. tr. d. Remparer.

    ●(1732) GReg 781a. Se ramparer, se fortifier, tr. «Ramparzi ul leach, ou, ur plaçz. pr. ramparzet.» ●Se ramparer contre les attaques du demon, tr. «Ramparzi e ene açzailhou an droucq-spered.»

  • rampeg
    rampeg

    m. Homme qui a les jambes écartées.

    ●(1958) BLBR 113/11. A-veh ma chome en e zav… eur rampog… eur maltroun !...

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...