Devri

Recherche 'ram...' : 78 mots trouvés

Page 1 : de ram-1 (1) à rampeg (50) :
  • ram .1
    ram .1

    m. Rame (de papier).

    (1659) SCger 101a. rame de papier, tr. «ram paper.»

  • ram .2
    ram .2

    interj. Dame ! cf. dam .2

    (1911) DIHU 73/283. É Surhur é larér ia ram é léh ia dam ha chetu perak é vé groeit ramed a Surhuriz. ●(1947) BRMO 31. ceux [= paysans] de Surzur, Ramed (ils disaient "Ia Ram!" pour "oui dame").

  • ram-goutur
    ram-goutur

    m. (argot de Pont-l'Abbé) Tailleur.

    (1974) SKVT iii 84. Ar ram-goutur, emezañ, Pik-Chupenn !. ●85. Da adtapout an amzer gollet, mechañs, pe marteze da ziskouez ne oa ket kizidikoc’h staoñ ur ram-goutur eget hini ur mañsoner, ur piker-mein pe un toer.

  • ramadan
    ramadan

    m. (religion) Ramadan.

    (1904) LZBg Gouere 152. Ramadan an Turked. ●(1927) LZBt Meurzh 40. Setu arru ar Ramadan, C'hoareiz ar Vuzulmaned.

  • ramagn
    ramagn

    m. -où

    (1) Restes, reliefs.

    (1659) SCger 38b. le demeurant, tr. «ar ramaign.» ●(1732) GReg 815a. Reste de viande, &c. dont un autre a mangé, tr. «Ramaign. ar ramaign.» ●Je ne veux point de ce reste, tr. «Ne fell qet din ar ramaign-ze. ne brisen qet cahout ar ramaign-ze.»

    (2) [au pluriel] popu. Ramagnoù : relief de cuisine.

    (1931) VALL 640a. Relief de cuisine, tr. «ramagnou pl. popul.»

  • ramagnant
    ramagnant

    m.

    (1) Restes, reliefs.

    (1499) Ca 172b. Ramaignant vide in terriff. ●(1575) M 220. ramaignant preuet, tr. «restes de vers.»

    (1732) GReg 815a. Reste de viande, &c. dont un autre a mangé, tr. «ramaignand

    (1907) VBFV.fb 26b. débris, tr. «ramegnant, m.» ●(1921) BUFA 30. er ramegnanteu en des chèret.

    (2) Ramagnant ar groug : gibier de potence.

    (1792) BD 3305. romoignant argrouc och bepret, tr. «Vous êtes toujours le rebut du gibet.»

    (3) Ramagnant ar prizon : gibier de potence.

    (1773) GLouaneg 3d. hac e guillé a so rammaniant ar prison, tr. « Et l’autre un gibier de potence. »

  • ramaj
    ramaj

    s.

    (1) =

    (1982) HYZH 147/22. (Treboull) amañ e-giz-mañ n'eus ket ramaj kement all peogwir eo ur wenodenn ha n'int ket gouest da lak o otoioù en enni.

    (2) (argot de Pont-l'Abbé) Famille.

    (1974) SKVT III 54. ur sulvezh penn-da-benn gant e ramaj. ●77. Dav vo din mont gant va ramaj d'ur pardon bennak. ●79. Panevet-se, e vijen aet da Venez-Piked gant va ramaj.

  • ramas
    ramas

    v. tr. d.

    (1) Ramasser.

    (1982) MABL I 95. (Lesneven) ramas an delioù. ●(1984) HYZH 154-155/39. ramañs ar mein veze graet ivez d'ar poent-se.

    (2) Économiser.

    (1995) BRYV II 127. (Milizag) ramas moneiz.

    ►absol.

    (1995) BRYV I 137. (Milizag) diêz eo ramas, mes êz eo drebi.

  • rambler / ramblour
    rambler / ramblour

    m. –ion Vantard.

    (1939) RIBA 37. Sellet er foèuour ! Sellet er ramblour !

  • ramblerezh
    ramblerezh

    m. Vantardises.

    (1934) MAAZ 127. Tad er plah e voem é kleuet ramblereh Iann.

  • ramblet
    ramblet

    adj.

    (1) =

    (1906) DIHU 18/303. Er foèuour e chomas ranblet ar en dachen.

    (2) (Les quatre pattes) écartées.

    (1907) VBFV.bf 64a. ranblet, part., tr. «les jambes écartées.» ●(1942) DHKN 14. Hag ean [en toseg] araok, a bazeu bras, krugennet é gein, ramblet é bedér gar geton.

    (3) Accroupi.

    (1925) SFKH 4. ar meùel bihan étal ton, ranblet tréz un dorn cherret hemb kin. ●18. lonket en doé er héh dén kement a chopinadeu-chistr, ma chomas ramblet bet hantér-noz ramblet doh tor Mañné Gugan. ●(1942) VALLsup 2b. Accroupi : ramblet V[annetais].»

  • rambliñ
    rambliñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Écarter les jambes.

    (1903) EGBV 154. ranblein, tr. «écarter les jambes violemment.» ●(1907) VBFV.bf 64a. ranblein, tr. «écarter les jambes.»

    (2) Marcher bon pas.

    (1907) SPON 7. ranblamb grés, ér giz-sé / E vein sur mat ér gér ken ma vou splann en dé. ●(1939) RIBA 38. trousein é vourdonnig lost ha ramblet de hentat.

    II. V. tr. d. Écarter (les jambes).

    (1934) BRUS 59. Ecarter (les jambes), tr. «ramblein

  • ramblour
    ramblour

    voir rambler

  • ramblus
    ramblus

    adj. Plein de vantardise.

    (1939) RIBA 37. kleuet devizeu ramblus ha goapus er foèuour.

  • rambluskiñ
    rambluskiñ

    v. tr. d. Rajouter (ce qui manque) dans une barrique pour qu'elle soit pleine.

    (1919) DBFVsup 58a. rambluskein (M.), v. a., tr. «faire le plein dans une barrique aussi avouillein.» ●(1934) BRUS 127. Faire le plein, tr. «rambluskein

  • ramboursiñ
    ramboursiñ

    v. tr. d. Rembourser.

    (1659) SCger 103a. rambourser, tr. «ramboursi

  • rambraz
    rambraz

    m. –où (habillement) Rabat (de prêtre, etc.).

    (1732) GReg 775a. Rabat, collet, tr. «rambras. p. rambrasou

  • rambre
    rambre

    m. –où

    I. M.

    (1) Extravagance, paroles extravagantes, radotage.

    (1530) J p. 225b. Nem emellaf tam ho rambre, tr. «Je ne m'occupe point de leurs rêveries.» ●(1557) B I 775. les diff da rambre, tr. «laisse donc tes rêveries.»

    (1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «rambre plur. ou.» ●100b. radoterie, tr. «rambre.» ●(1732) GReg 325a. Egarement d'esprit, tr. «rambre. p. ou.» ●389a. Extravagance, discours vuide de bon sens, tr. «rambre. p. rambrëou.» ●777a. Radoterie, tr. «Rambre. p. rambreou

    (1879) MGZ 205. Comzou an testou faos a ioa bet kemeret gant ar varnerien evit babouzerez ha rambreou : netra ken. ●(1894) BUZmornik 76. rei skouarn d'ar seurt rambreou pe zorc'hennou-ze ?

    (1905) IVLD 191. rei a reont skouarn da zelaou rambreou eur verc'h hag a zonj d'ezhi beza guelet ar Verc'hez. ●(1911) SKRS II 11-12. Ne dlefes ket, gant ar vez, kountan deomp rambreou ha sorc'hennou ar seurt hon euz klevet bremaik ! ●(1936) PRBD 131. Setu aze, eur bern rambreou, komzou goullo ! ●(1954) VAZA 190. mar n'on ket bet un torr-penn re enoüs gant va rambre.

    (2) Bagatelle.

    (1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «mibiliaich.» ●(1710) IN I 46. pe evit rambre ha pe evit bagatelez em eus-me offanset va Doue ! ●174 [imprimé : 274]. Ar sperejou mad n'en em amusont quet gant ar rambreou-se.

    (1860) BAL 45. Gounid ar Baradoz, diouall ouz an ifern, eno ema tout, an traou all a zo evel rambreou, pa zonjer en affer vraz-se. ●(1869) FHB 210/5b. he zestum er prizon, divar eun netra, divar eur rambre… ●(1872) ROU 101a. Des riens, tr. «rambreou

    (3) (insulte) Lost rambre =

    (1803) MQG 9. Penn scanv, penn avelet, jacqezen, libouden / Toull stad ha beg sukret, liperez ar c'hafe / Couillouren iffrontet, catell-glanv didalve, / Pillerez he guenou, conterez mil fablen, / Goast-langach, ampoeson ha planquen millaouen, Babillerez hep fin, lost-rambre, pil-cojou, / mastrouill, ragacherez, souillerez an treujou.

    II. Épith. Penn rambre : écervelé, rêveur.

    (1870) FHB 308/373b. Ne veler netra en he doare hag e ve ar merk euz eur penn scanv, euz eur penn avelet, euz eur penn rambre

  • rambreal / rambreañ
    rambreal / rambreañ

    v. intr. Divaguer, extravaguer, radoter.

    (1647) Am 796. (a) Va bugale tao d'yff, a na rambre muy, tr. «Mes enfants. Tais-toi, et ne radote plus.» ●(b) Aoun bras a m'be ne met rambreal, tr. «J'aurais grand peur, rien que radoter.»

    (1659) SCger 12a. baguenauder, tr. «rambreal pr. eet» ●100b. radoter, tr. «rambreal.» ●168b. rambrea, tr. «radoter.» ●(1732) GReg 74b. Badiner, faire le badin, tr. «rambreal. pr. rambreët.» ●325a. S'égarer, devenir un peu fou, tr. «Rambreal a amser-ê-amser. pr. Rambreet.» ●389a. Dire des extravagances, tr. «rambreal. pr. rambreët.» ●777a. Radoter, tr. «Rambreal. pr. rambreët

    (1862) JKS 339. tevel e-lec'h rambreal.

    (1954) VAZA 33. Siwazh, emaon o rambreal diwar-benn traoù tremenet ! ●(1983) PABE 52. (Berrien) rambreal, tr. «réver, divaguer.»

  • rambreañ
    rambreañ

    voir rambreal

  • rambreer / rambreour
    rambreer / rambreour

    m. –ion Radoteur.

    (1732) GReg 74b. Badin sot, ridicule, tr. «Rambreër. p. rambreëryen.» ●389a. Extravagant, impertinent, tr. «rambreër.» ●777b. Radoteur, tr. «Rambreèr. p. rambreéryen. rambreour. p. yen

    (1872) ROU 101a. Rêveur, tr. «Rambreeur

  • rambreerezh
    rambreerezh

    m.

    (1) (Avoir de l’) imagination.

    (1732) GReg 7a. Abus, erreur, tr. «Rambrérez. p. rambrérezou. ●C'est un abus de dire que, tr. «Rambrérez eo lavaret penaus.»

    (2) Muguetterie.

    (1710) IN I 286. en em amusi gant ar sotoni hac ar rambreerez-se. ●(1732) GReg 74b. Badinage, maniere sotte & ridicule, tr. «Rambrérez. p. ramberezou

    (3) Rêveries, extravagances, etc.

    (1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «rambrerez.» ●168b. rambrerez, tr. «reuerie.» ●(1732) GReg 325a. Egarement d'esprit, tr. «rambrérez. pp. ou.» ●375b. Vous m'étourdissez de vos bruits, de vos discours, & de vos contes, tr. «torret eo va phen gad ho trous, gad ho rambrérez.» ●389a. Dire des extravagances, tr. «lavaret rambrérez

    (4) Sornettes.

    (1847) MDM 67. kounta rambrerez. ●285. Ar sord ne deo nemet eur fablen hag rambrerez. ●(1869) SAG 97. A gouzkoude petra'gaver er c'hazetennou-ze ? Petra'lenner en-ho ? Nemet rambrerez, a netra ken.

  • rambrener
    rambrener

    m. –ion Radoteur.

    (1924) NFLO (ms Rennes). répéter. qui répète souvent la même chose, tr. «rambrenner

  • rambreour
    rambreour

    voir rambreer

  • rambreüs
    rambreüs

    adj. Radoteur.

    (1659) SCger 168b. rambrëus, tr. «radoteur.»

    (1732) GReg 74a. Badin, folâtre, tr. «Rambreüs.» ●389a. Extravagant, impertinent, tr. «rambrëus.» ●777a. Qui est sujet à radoter, tr. «Rambreüs.» ●(17--) FG II 100. a petek ma vesimb rambreus.

  • ramezenniñ
    ramezenniñ

    voir ranezenniñ

  • ramgloud
    ramgloud

    m. –ed Ogre, grand mangeur.

    (1927) GERI.Ern 497. ramgloud m. pl. ed, tr. «Grand mangeur ; ogre.» ●(1931) VALL 510a. Ogre, tr. «ramgloud pl. ed

  • ramgloudiñ
    ramgloudiñ

    v. Manger comme un ogre.

    (1927) GERI.Ern 497. ramgloudi, tr. «être difficile à satisfaire, insatiable.» ●(1931) VALL 510a. manger comme un ogre, tr. «ramgloudi

  • ramok
    ramok

    m. Remorquage.

    (1744) L'Arm 384b. Touage, tr. «Remorque. m.»

  • ramokadeg
    ramokadeg

    f. –où Remorquage à plusieurs.

    (1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokadeg f.»

  • ramokadenn
    ramokadenn

    f. –où Remorquage.

    (1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokadenn f.»

  • ramokaj
    ramokaj

    m. –où Remorquage.

    (1732) GReg 930a. Touage, terme de marine, tr. «Ramocqaich

  • ramokañ / ramokiñ
    ramokañ / ramokiñ

    v. tr. d. remorquer.

    (1732) GReg 801a. Remorquer, tirer à soi à force de rames, un vaisseau qui ne peut aller, tr. «Ramocqa. ramocqi. pr. ramoqet.» ●(1744) L'Arm 384b. Remourquer, tr. «Remorquein

    (1890) MOA 436b. remorquer un navire, tr. «ramoki eul lestr.»

    (1927) GERI.Ern 497. ramoka, ramoki, V[annetais] ramorkein, v. a., tr. «Remorquer.» ●(1931) VALL 642a. Remorquer, tr. «ramoki

  • ramoker
    ramoker

    m. –ioù Remorqueur.

    (1920) MVRO 19/2c. Koll ar ramoker «Pluvier». ●(1927) GERI.Ern 497. ramoker, tr. «remorqueur.» ●(1931) VALL 642a. Remorqueur, tr. «ramoker m.»

  • ramokerezh
    ramokerezh

    m. Remorquage, action de remorquer.

    (1744) L'Arm 384b. Touage, tr. «Remorquereah. m.»

    (1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokerez m.»

  • ramokiñ
    ramokiñ

    voir ramokañ

  • ramonajoù
    ramonajoù

    plur. Déchets de taille.

    (1924) NFLO (ms Rennes). déchets de taille, tr. «ramonachou

  • ramonat
    ramonat

    v. tr. d. Ramoner.

    (1910) EGBT 68. ramonat, tr. «ramoner.»

  • ramone
    ramone

    m. –ed Ramoneur.

    (1877) FHB (3e série) 15(2)/122b. euz a vro ar ramouneed.

    (1908) FHAB Gwengolo 269. Me ia var ar siminal var digarez ober ar ramone.

  • ramonud
    ramonud

    m. enfant. Espèce de croquemitaine. cf. armolud

    (1982) HYZH 147/38. (Treboull) Ale, gret peoc'h peotramant teuio ar Ramonut da gemer ac'hanoc'h ! (…) Ha vie lavaret neuze : «Ar Ramonut ma gav ket bara a zebro tud !»

  • ramp .1
    ramp .1

    adj.

    I. (en plt de la marche de qqn)

    (1) Kerzhed ramp : démarche en écartant les genoux.

    (1931) VALL 196b. Démarche en écartant les genoux, les jambes, tr. «ramp

    (2) Glissant.

    (1919) BUBR 3/63. Ha n'eo a walc'h d'an arouden beza gleb ha ramp. ●(1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «Glissant.» ●(1935) BREI 424/3a. an hent goudronet lakaet ramp gant ar glao.

    II. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Insinuant.

    (1879) ERNsup 166. paut rañp, garçon insinuant, Trév[érec].

    (1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «insinuant.»

    (2) Lubrique.

    (1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «lubrique (T[régor]).»

    III.

    (1) Bezañ ramp e gorzailhenn : voir korzailhenn.

    (2) Bezañ ur c'hrog ramp war ub. : voir krog.

  • ramp .2
    ramp .2

    m. & prép.

    I. M.

    (1) Enjambée, écartement.

    (1927) GERI.Ern 497. ramp m., tr. «écartement des genoux en marchant.» ●(1977) PBDZ 800. (Douarnenez) ur mell ramp, tr. «une grande enjambée, un grand écart.»

    (2) Action de marcher les jambes écartées.

    (1931) VALL 449b. démarche de celui qui marche ainsi [les jambes écartées], tr. «ramp m.» ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) ramp, tr. «action de marcher les jambes très écartées.»

    (3) Ramp gant ub. : (marcher) à grandes enjambées.

    (1877) EKG I 131. eun den hag a valee prim, ramp ganthan.

    II. Loc. prép. À califourchon.

    (1926) FHAB Du 415. skeudenn Sant Telo a-ramp war eur c'haro. ●(1927) FHAB Genver 6. eur marc'h hag eun den a-ramp warnan. ●(1938) WDAP 2/102. eul lunedou (...) a chome a-ramp war he fri. ●(1955) STBJ 144. a-ramp war dorn an diri. ●146. a-ramp war ar c'harz. ●148. a-ramp war gein eur marc'h.

    ►sens fig.

    (1926) FHAB Meurzh 99. diou ster, diou gear a-ramp warno. ●(1926) FHAB Kerzu 461. o c'her (…) a oa a-ramp war an diou ster.

  • ramp .3
    ramp .3

    s. Traoù war ar ramp : du pain sur la planche.

    (1924) NFLO (ms Rennes). j’ai beaucoup à faire, tr. «traou 'zo ganen war ar ramp

  • ramp .4
    ramp .4

    s. Hampe de bannière.

    (1979) BRUDn 27/26. hag a ree avel ha me diskenne ar « ramb » tre ma diharr b’lam’ ma grogche ket an avel enni.

  • rampadenn
    rampadenn

    f. –où

    (1) Glissade quand on écarte une jambe de l'autre.

    (1732) GReg 460a. Glissade, tr. «rampadenn. p. ou (ce dernier mot se dit, quand on écarte une jambe de l'autre).»

    (1876) TDE.BF 536b. Rampadenn, s. f., tr. «Glissade par plaisir sur la glace.»

    (1974) TDBP III 206. Ar saout a ra a-wechou peziou rampadennou aze er rozeier, tr. « les vaches font quelquefois de grandes glissades dans les pentes »

    (2) Enjambée.

    (1923) KNOL 31. hag e diou rampaden e oa en tu all. ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 51. Ar marmouz a reas teir rampadenn. ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) rampadenn, tr. «un très grand pas, jambes tendues au maximum.»

    (3) fam. Diskalfañ rampadennoù hir : marcher à grandes enjambées.

    (1924) ZAMA 209. diskalfa rampadennou hir, ken hir ma kreden regi va bragou-bras. ●(1931) VALL 258b. marcher à grandes enjambées, tr. «diskalfa rampadennou (hir) fam.»

  • rampañ
    rampañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Ramper.

    (1499) Ca 172b. Rampaff. g. ramper.

    (2) Tomber en glissant.

    (1925) FHAB Du 433. gant mein ar chiminal rampet er goanv tremenet. ●(1935) BREI 428/4b. lazet gant eun donell rampet diwar garr-tan an Ao. Perron. ●(1935) BREI 435/3c. Eur menez o rampan gant an doureier en deus distrujet lojeiz d'ar «Grande Chartreuse» e kichen Grenobl. ●(1936) BREI 442/4a. talbenn an ti a rampas hag e voe flastret ar bugel dindan ar vein.

    (3) Glisser.

    (1659) SCger 62b. glisser, tr. «rampa.» ●168b. rampa, tr. «glisser.» ●(1732) GReg 460a. Glisser en écartant les deux jambes, tr. «Rampa. pr. rampet

    (1919) BUBR 3/63. ar paour kaez soudard (…) a ramp hag a gouez bep momed. ●(1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «glisser (T[régor] ramplañ).» ●(1931) VALL 196b. avoir cette démarche [genoux écartés], tr. «rampa.» ●(1935) BREI 431/4a-b. Rampa a reas ha koueza dindan ar rod. ●(1954) LLMM 42/13. met kentizh ha ma fell dezhañ sevel ha kerzhout, raktal e ramp e droad ha kouezhet eo a-hed e gorf, met war e c’henou an dro-mañ.

    (4) Se glisser.

    (1902) PIGO I 29. e anken a greskaz, hag evit en em zisamman, e rampas er gleuzen dero.

    (5) Marcher en écartant les genoux pour se soutenir mieux.

    (1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «marcher en écartant les genoux (pour se soutenir mieux).»

    (6) Rampañ ken prim hag ur vaot : ramper/glisser très lentement.

    (1955) VBRU 22. Bez’oa e Landreger un trenig fentus a rampe ken prim hag ur vaot, met gant un talabao fromus war-du Ploueg.

    II. V. tr. d. Rampañ e c'henoù.

    (1) Écarquiller la bouche.

    (1909) KTLR 148. Rampa a rea he c'hinou dirag an traou kaer-ze. ●237. ar Roue bihan a rampe he c'hinou hag a ziskolpe e zaoulagad.

    (2) Se fendre la poire.

    (1943) FHAB Gwengole/Here 350. (Kleder) Rampa. Rampa 'ra e c'henou : c'hoarzin a ra a galon vat betek digeri bras e c'henou.

    III. V. pron. réfl. En em rampañ da lavarout : se laisser aller à dire.

    (1982) TKRH 68. Met ur beg-a-raok bennak oa 'n em rampet da lâret e veze dotuet gant he mab-kaer.

  • rampart
    rampart

    m. Rempart.

    (1633) Nom 238b-239a. Agger : trenchée, bouleuart, rampart : trancheou, rampart, creou. ●242a. Vallum : rampart de bois : vr rampart á coat.

  • ramparzh
    ramparzh

    m. –ioù Rempart.

    (1732) GReg 781a. Rampart, terme de fortification, tr. «Ramparz. p. ramparzyou.» ●Les ramparts de la Ville, tr. «Ramparzyou Kear.»

  • ramparzhiñ
    ramparzhiñ

    v. tr. d. Remparer.

    (1732) GReg 781a. Se ramparer, se fortifier, tr. «Ramparzi ul leach, ou, ur plaçz. pr. ramparzet.» ●Se ramparer contre les attaques du demon, tr. «Ramparzi e ene açzailhou an droucq-spered.»

  • rampeg
    rampeg

    m. Homme qui a les jambes écartées.

    (1958) BLBR 113/11. A-veh ma chome en e zav… eur rampog… eur maltroun !...

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...