Recherche 'riv...' : 19 mots trouvés
Page 1 : de riv-2 (1) à riv-1 (19) :- riv .2
- riv .3riv .3
voir rival
- rivaj
- rival / rivrival / riv
v. intr.
I. (en plt d'un chemin) Monter.
●(1928) DIHU 199/9. ur vinoten, / É riù [note : Pignein, krapein], é tro, é riù arré.
II. (en plt de qqn)
(1) Rival da : ascensionner.
●(1980) LIMO 11 octobre. A pe vezè é riùal de veg en Alp pé er Piréné.
(2) Rival da : grimper à.
●(1982) LIMO 26 mars. Ne oé ket par dehon eid riùal d'er gwé.
- rivañrivañ
v.
I. V. impers. Faire froid.
●(1732) GReg 439a. Il fera froid, tr. «Riva a rayo.» ●Il fait froid, tr. «Riva a ra.»
II. V. intr.
(1) Refroidir, se refroidir.
●(1499) Ca 176b. Riuaff. g. froidir.
(2) (en plt de qqn) Avoir froid.
●(1659) SCger 169b. riua, tr. «auoir froid.»
●(1872) FHB 384/151b. Beza evelse o riouia, o sklasi.
●(1924) ZAMA 208. da c'houde eur skudellad soubenn domm, ne rivin ket evit mont betek du-hont.
III. V. tr. d. Geler.
●(1933) MMPA 114. eun nozvez reo a zo awalc'h evit riva aneze ! [bleuniou an neve-amzer]
- rivanierrivanier
m. Vivier.
●(1931) GWAL 136-137/430. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Rivanier : vivier (ger gallek brezonekaet iskis) (gourel).
- rivekrivek
adj. Frileux.
●(c.1500) Cb. ga. frilleux / ou plain de fieures/ ou de froit. b. terzyenus / riouec.
- rivenn
- rivet
- rividikrividik
adj. Frileux.
●(1659) SCger 60b. frilleux, tr. «riuidic.» ●(1732) GReg 437b. Frilleux, euse, fort sensible au froid, tr. «Rividicq.» ●Une personne frileuse, tr. «Un dèn rividicq.»
●(1896) GMB 577. pet[it] tréc[orois] rivediq.
●(1924) FHAB Genver 2. difenn e gorf rividik. ●(1983) PABE 221. (Berrien) rividig, tr. «frileux.»
- rivierrivier
f. –où (hydrologie) Rivière.
I. Rivier.
●(14--) Jer.ms 116c. A ryv oar an ryfyer, tr. « Arrivé à la rivière » ●165. Han goazy an ryffyer, tr. « Et les oies de la rivière » ●(1499) Ca 176a. Riuyer. g. riuyere. ●(c.1500) Cb 86a. [fluaff] Jtem hic et hec fluuialis et hoc / le. g. de fleuue. b. a riuier. ●Jtem hic fluuius / ij g. fleuue. auon / pe riffier. ●(c. 1501) Lv 234/99. riffuier gl. ripa. ●(1612) Cnf 26b. Vn certen Chalony (…) à tremene var march dré an roudoez ves a vn Riuyer. ●30a. è quichen an riuyerou. ●(1633) Nom 42a. Piscis fluuialis, vel fluuiatilis : poisson de riuiere : pesq riffier. ●150b. Ponto : bac à passer la riuiere, ponton : bag da tremen an rifuier. ●218a. Aqua iugis, perenniis : eauë de riuiere : dour riffuier. ●238b. Agger : leuée ou chaussée d’vne riuiere : leuè pe chausser vr riffuier. ●245b. Alucus : fluuij : le canal ou la fosse d’vne riuiere : canol pe fos vn riffier. ●245b-246a. Confluentes : confluant, ou l’assemblement de deux riuieres : an assamblesoun á diu riffier pa en em queffont assambles. ●(1650) Nlou 575b. A secher hac à losq en riureraou (lire : riuieraou), tr. « on assèchera et on brûlera les rivières » ●577d. Hac vn riuier souffr leun à gouffrou, tr. «et une rivière de soufre pleine de gouffres.»
●(1659) SCger 106a. riuiere, tr. «riuier.» ●(c.1680) NG 22. reuiereu euel tan. ●368. E riuier a Jordan. ●(1727) HB 57. Goüerennou, ha c’hui Rivyerou. ●(1732) GReg 578b. Lit de riviere, tr. «canol ur rifyer.» ●824b. Riviere, tr. «Leon, & en une partie de Treg[or] Rifyer. p. rifyerou. Ailleurs, quelquefois, rifyer.» ●(1787) BI 276. Ah ! rivière à remoul, à-bresse / Ridet d’er vamenn ë quittèt. ●(1792) BD 3320. euel riuiero o redec, tr. «en train de couler comme des rivières.» ●(17--) CBet 1641. Ha chetu ar rivier, me gleo moes an dour, tr. «voici la rivière, j’entends le bruit de l’eau.» ●(17--) EN 2571. puns, (na) reinviero, tr. «puits, ni rivières.»
●(1821) SST xi. er rivir bras ag er Jourdain. ●(1838) OVD 146. er remouleu deur hag er riviéreu herrus. ●(1847) MDM 307. Pere eo he riferiou braz, ar menesiou, an henchou. ●(1868) FHB 159/23b. an oll dour a zo er punsou, er feunteunyou, er steryou pe ribyerou. ●(1896) GMB 577. pet[it] tréc[orois] réñvier. ●(18--) SBI ii 208. Ho dillad tre ho diou-vrec’h, o fourcan dre’r rivier, tr. «leurs hardes entre leurs bras, jouer des jambes, à travers la rivière.»
●(1913) ANRO 27. Ar waz dour zo chenchet er rivier ar wasa.
II. Appellatifs.
A.
(1) Rivier-Landerne. cf. Elorn.
●(18--) MILg 209. Poulzet ouênt gant eun avel gré / Ractal e rivier Landerné.
(2) Rivier-Lannuon cf. Leger.
●(1656) VEach 64. hac é deüaz da relaschi var tro goulaoui deiz da riuier Lannion.
(3) Rivier-Pouldouran. cf. Bizien.
●(1962) KTMR 37. revier Pouldouran.
(4) Rivier-Naoned. cf. Liger.
●(1775) HEneu 40/30d. à dré en neu zeur é sortiant, el læstre é oué rantet / dré ur miracle bras é réviere nannet.
●(1902-1905) LARB 22a. A vord er reuiér en Nañned, berjéren en deved. ●(1930) GUSG 47. Rak chetu hui tri uigent lèu doh riviér en Nañned.
(5) Rivier-ar-Roc’h(-Derrien). cf. Yeodi.
●(1970) BHAF 62-63. Hag e gwirionez, eur martolod e oan-me neuze o kuitaad revier ar Roh evid redeg da verdeadi er moriou estren evel ma zad.
(6) Rivier-Kastellin / Rivier-ar-C’hastellin. cf. Stêr-Aon.
●(1656) VEach 78. ô tremen vr pont var Riuier Castell-lin.
●(1732) GReg 476a. gueaploc'h eo rifyer Pont-treo, eguit hiny ar c'hastellin.
(7) Rivier-Pontrev. cf. Trev.
●(1732) GReg 476a. gueaploc'h eo rifyer Pont-treo, eguit hiny ar c'hastellin.
(8) Rivier-Brest.
●(1980) PSKD 48. setu oamp aet d’ar Riviar, Riviar Brest petra.
B. Rivier-Vras : Ar Rivier-Vras. cf. Leger.
●(1923) ARVG C’hwevrer 22. evit en em deurel el Leger pe er « Rivier vras », evel ma ve hanvet peurvuian. ●(1924) ARVG Kerzu 274. al Leger anaveet muioc’h dindan an hano a « Rivier vras ».
- rivin .1rivin .1
m. & adv.
I. M.
A. Ruine, effondrement, perte.
●(1732) GReg 834a. Ruine, misere, chûte, tr. «Rhévyn. Van[netois] ruyn.»
B. (domaine financier)
(1) Ruine, dépense importante.
●(1915) HBPR 71. Ar zoudardet-ze a oa eur rivin (…) evit oll tiegeziou ar barrez. ●(1926) FHAB Mae 195. N'eo ket eur rivin beva yer.
(2) Kas d'ar rivin : ruiner.
●(1932) ALMA 44. kompagnunez ar c'hirri-nij, bet kaset d'ar rivin gantan.
C. (météorologie) Glav-rivin : pluie à verse.
●(1915) LIKA 2. (Groe) Glao-rivin hour bès pet déh. ●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Glaù-rivin, tr. «pluie à verse.» Dastumet get I. P. Kalloh 1923 (lire : 1913).
II. Adv. Kouezhañ a-rivin : tomber en ruines.
●(1818) HJC 203. enn ur féçon ma coého à reuin ti ar di.
●(1921) BUFA 18. me zi e huélet é koéh a revin.
- rivin .2rivin .2
voir rivinañ
- rivinañ / riviniñ / rivinrivinañ / riviniñ / rivin
v. tr. d. Ruiner.
●(c.1680) NG 746. reuignignë er peurerion. ●(1732) GReg 834a-b. Ruiner, ôter les biens à quelqu'un, tr. «Rhévyna. pr. rhévynet. Van[netois] ruyneiñ. pr. et.»
●(1910) MAKE 94. Chê ! Plac'h paour, Yan en deus rivinet ac'hanomp. ●(1932) ALMA 54-55. goude beza rivinet o bro.
- rivinet
- riviniñriviniñ
voir rivinañ
- rivinusrivinus
adj. Ruineux.
●(1732) GReg 834b. Ruineux, euse, qui apporte, qui cause du dommage, tr. «Rhévynus.»
●(1856) VNA 222. cette guerre ruineuse, tr. «er brizél revinus-men.» ●(1872) ROU 101b. Qui cause la ruine, tr. «Rivinuz.»
●(1923) FHAB C'hwevrer 55. Roi a reant o ger e kasjent o droulansou dirak tri ezel eus ar vreuriez, d'ar re-man da varn hervez o c'houstians, evit netra, na petra 'ta, ha kuit dre eno a brosezou rivinus.
- rivusrivus
adj. Qui donne froid.
●(1732) GReg 437b. Un temps frilleux, qui donne du froid, tr. «Un amser rivus.» ●439a. Qui donne du froid, tr. «Rivus.» ●Le marbre donne du froid, tr. «Ar mæn-marpr a so rivus dre natur.» ●934b. Ce vent m'a transi de froid, tr. «scournet oun gad an avel rivus-mâ.»
- riv .1riv .1
m.
(1) Froidure.
●(1499) Ca 9a. Anuoet. et riu. Jdem. ●176b. Riu. g. froit. ●(c.1500) Cb 41a. g. ne froid ne challeur. b. na ryou / na tomder.
●(1659) SCger 169b. riou, tr. «froid.» ●(1732) GReg 404a. Le froid me fend la peau des mains, tr. «scalfet eo va daouarn gand ar riou.» ●439a. J'ai ramassé du froid, tr. «Riou am eus destumet.» ●Il fait froid, tr. riou a ra.» ●Avoir grand froid, tr. «scarnila gand ar riou. beza seyzet gad ar riou. frita gad ar riou.» ●439b. Froidure, le froid, tr. «riou.» ●711b. Un froid perçant, tr. «Ur riou lémm. ur riou broudus.»
●(1857) CBF 2. Riou, pe anoued am euz d'am zreid, tr. «J'ai froid aux pieds.» ●(1889) ISV 403. ar riou a groge nebeutoc'h enho. (…) da vervel gant ar riou ! ●(1894) BUZmornik 193. kalz poan gant ann naoun ha gant ar riou. ●295. he zent a strake gant ar riou. ●437. pegement a boan en devoue gant ar riou.
●(1907) PERS 327. n'em euz ket bet a riou d'am zreid. ●(1911) SKRS II 46. araba deo hen deffe riou aze. ●(1921) PGAZ 97. Marie-Jeanne a bakaz eur barrad riou. ●(1925) FHAB Ebrel 144. e vezent devet gant ar c'hor pe zuilhet gant ar riou. ●(1933) MMPA 105. tomma e izili ruziet gant ar riou.
(2) Kaout riv : avoir froid.
●(1896) GMB 469. On dit en pet[it] Trég[uier] p'lac'h 'tije qe rî ? comment (litt. où) n'aurais-tu pas froid, comment veux-tu que tu n'aies pas froid ainsi, etc.
●(1923) KNOL 302. Me 'm eus riou ! me 'm eus anoued !
(3) Sklasañ gant ar riv : avoir très froid.
●(1847) MDM 98. o redek dre gear anter-noaz pe o sklasi gant ar riou.
(4) Sammañ riv : attraper froid.
●(1872) GAM 8. o raouennata bro, o samma riou.
(5) Bezañ ridet gant ar riv : être transi de froid.
●(1878) EKG II 132. ridet avoualac'h oant bet enn dro genta gand ar riou.
(6) Terriñ ar riv : faire cesser la sensation de froid.
●(1910) EGBT 37. neuze ar re vras hag ar re vihan a zanso ha 'n eur zansal a dorro o riou.