Devri

Recherche 'riv...' : 19 mots trouvés

Page 1 : de riv-2 (1) à riv-1 (19) :
  • riv .2
    riv .2

    s. Rive.

    (c.1500) Cb (d’après GMB 576). Riff rive.

  • riv .3
    riv .3

    voir rival

  • rivaj
    rivaj

    s. Rivage.

    (1633) Nom 245b. Ripa : riuage, riue : an riuag en bord an mor.

  • rival / riv
    rival / riv

    v. intr.

    I. (en plt d'un chemin) Monter.

    (1928) DIHU 199/9. ur vinoten, / É riù [note : Pignein, krapein], é tro, é riù arré.

    II. (en plt de qqn)

    (1) Rival da : ascensionner.

    (1980) LIMO 11 octobre. A pe vezè é riùal de veg en Alp pé er Piréné.

    (2) Rival da : grimper à.

    (1982) LIMO 26 mars. Ne oé ket par dehon eid riùal d'er gwé.

  • rivañ
    rivañ

    v.

    I. V. impers. Faire froid.

    (1732) GReg 439a. Il fera froid, tr. «Riva a rayo.» ●Il fait froid, tr. «Riva a ra.»

    II. V. intr.

    (1) Refroidir, se refroidir.

    (1499) Ca 176b. Riuaff. g. froidir.

    (2) (en plt de qqn) Avoir froid.

    (1659) SCger 169b. riua, tr. «auoir froid.»

    (1872) FHB 384/151b. Beza evelse o riouia, o sklasi.

    (1924) ZAMA 208. da c'houde eur skudellad soubenn domm, ne rivin ket evit mont betek du-hont.

    III. V. tr. d. Geler.

    (1933) MMPA 114. eun nozvez reo a zo awalc'h evit riva aneze ! [bleuniou an neve-amzer]

  • rivanier
    rivanier

    m. Vivier.

    (1931) GWAL 136-137/430. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Rivanier : vivier (ger gallek brezonekaet iskis) (gourel).

  • rivek
    rivek

    adj. Frileux.

    (c.1500) Cb. ga. frilleux / ou plain de fieures/ ou de froit. b. terzyenus / riouec.

  • rivenn
    rivenn

    f. –où Rive.

    (1934) BRUS 183. La rive, tr. «er riùen –neu

  • rivet
    rivet

    adj. Transi.

    (1926) FHAB Kerzu 450. Digor, 'n han Doue da zaou baour kez / A zo rivet aman ermêz. ●(1936) BREI 441/2b. Sklaset ha rivet gant ar skorn.

  • rividik
    rividik

    adj. Frileux.

    (1659) SCger 60b. frilleux, tr. «riuidic.» ●(1732) GReg 437b. Frilleux, euse, fort sensible au froid, tr. «Rividicq.» ●Une personne frileuse, tr. «Un dèn rividicq

    (1896) GMB 577. pet[it] tréc[orois] rivediq.

    (1924) FHAB Genver 2. difenn e gorf rividik. ●(1983) PABE 221. (Berrien) rividig, tr. «frileux.»

  • rivier
    rivier

    f. –où (hydrologie) Rivière.

    I. Rivier.

    (14--) Jer.ms 116c. A ryv oar an ryfyer, tr. « Arrivé à la rivière » ●165. Han goazy an ryffyer, tr. « Et les oies de la rivière » ●(1499) Ca 176a. Riuyer. g. riuyere. ●(c.1500) Cb 86a. [fluaff] Jtem hic et hec fluuialis et hoc / le. g. de fleuue. b. a riuier. ●Jtem hic fluuius / ij g. fleuue. auon / pe riffier. ●(c. 1501) Lv 234/99. riffuier gl. ripa. ●(1612) Cnf 26b. Vn certen Chalony (…) à tremene var march dré an roudoez ves a vn Riuyer. ●30a. è quichen an riuyerou. ●(1633) Nom 42a. Piscis fluuialis, vel fluuiatilis : poisson de riuiere : pesq riffier. ●150b. Ponto : bac à passer la riuiere, ponton : bag da tremen an rifuier. ●218a. Aqua iugis, perenniis : eauë de riuiere : dour riffuier. ●238b. Agger : leuée ou chaussée d’vne riuiere : leuè pe chausser vr riffuier. ●245b. Alucus : fluuij : le canal ou la fosse d’vne riuiere : canol pe fos vn riffier. ●245b-246a. Confluentes : confluant, ou l’assemblement de deux riuieres : an assamblesoun á diu riffier pa en em queffont assambles. ●(1650) Nlou 575b. A secher hac à losq en riureraou (lire : riuieraou), tr. « on assèchera et on brûlera les rivières » ●577d. Hac vn riuier souffr leun à gouffrou, tr. «et une rivière de soufre pleine de gouffres.»

    (1659) SCger 106a. riuiere, tr. «riuier.» ●(c.1680) NG 22. reuiereu euel tan. ●368. E riuier a Jordan. ●(1727) HB 57. Goüerennou, ha c’hui Rivyerou. ●(1732) GReg 578b. Lit de riviere, tr. «canol ur rifyer.» ●824b. Riviere, tr. «Leon, & en une partie de Treg[or] Rifyer. p. rifyerou. Ailleurs, quelquefois, rifyer.» ●(1787) BI 276. Ah ! rivière à remoul, à-bresse / Ridet d’er vamenn ë quittèt. ●(1792) BD 3320. euel riuiero o redec, tr. «en train de couler comme des rivières.» ●(17--) CBet 1641. Ha chetu ar rivier, me gleo moes an dour, tr. «voici la rivière, j’entends le bruit de l’eau.» ●(17--) EN 2571. puns, (na) reinviero, tr. «puits, ni rivières.»

    (1821) SST xi. er rivir bras ag er Jourdain. ●(1838) OVD 146. er remouleu deur hag er riviéreu herrus. ●(1847) MDM 307. Pere eo he riferiou braz, ar menesiou, an henchou. ●(1868) FHB 159/23b. an oll dour a zo er punsou, er feunteunyou, er steryou pe ribyerou. ●(1896) GMB 577. pet[it] tréc[orois] réñvier. ●(18--) SBI ii 208. Ho dillad tre ho diou-vrec’h, o fourcan dre’r rivier, tr. «leurs hardes entre leurs bras, jouer des jambes, à travers la rivière.»

    (1913) ANRO 27. Ar waz dour zo chenchet er rivier ar wasa.

    II. Appellatifs.

    A.

    (1) Rivier-Landerne. cf. Elorn.

    (18--) MILg 209. Poulzet ouênt gant eun avel gré / Ractal e rivier Landerné.

    (2) Rivier-Lannuon cf. Leger.

    (1656) VEach 64. hac é deüaz da relaschi var tro goulaoui deiz da riuier Lannion.

    (3) Rivier-Pouldouran. cf. Bizien.

    (1962) KTMR 37. revier Pouldouran.

    (4) Rivier-Naoned. cf. Liger.

    (1775) HEneu 40/30d. à dré en neu zeur é sortiant, el læstre é oué rantet / dré ur miracle bras é réviere nannet.

    (1902-1905) LARB 22a. A vord er reuiér en Nañned, berjéren en deved. ●(1930) GUSG 47. Rak chetu hui tri uigent lèu doh riviér en Nañned.

    (5) Rivier-ar-Roc’h(-Derrien). cf. Yeodi.

    (1970) BHAF 62-63. Hag e gwirionez, eur martolod e oan-me neuze o kuitaad revier ar Roh evid redeg da verdeadi er moriou estren evel ma zad.

    (6) Rivier-Kastellin / Rivier-ar-C’hastellin. cf. Stêr-Aon.

    (1656) VEach 78. ô tremen vr pont var Riuier Castell-lin.

    (1732) GReg 476a. gueaploc'h eo rifyer Pont-treo, eguit hiny ar c'hastellin.

    (7) Rivier-Pontrev. cf. Trev.

    (1732) GReg 476a. gueaploc'h eo rifyer Pont-treo, eguit hiny ar c'hastellin.

    (8) Rivier-Brest.

    (1980) PSKD 48. setu oamp aet d’ar Riviar, Riviar Brest petra.

    B. Rivier-Vras : Ar Rivier-Vras. cf. Leger.

    (1923) ARVG C’hwevrer 22. evit en em deurel el Leger pe er « Rivier vras », evel ma ve hanvet peurvuian. ●(1924) ARVG Kerzu 274. al Leger anaveet muioc’h dindan an hano a « Rivier vras ».

  • rivin .1
    rivin .1

    m. & adv.

    I. M.

    A. Ruine, effondrement, perte.

    (1732) GReg 834a. Ruine, misere, chûte, tr. «Rhévyn. Van[netois] ruyn

    B. (domaine financier)

    (1) Ruine, dépense importante.

    (1915) HBPR 71. Ar zoudardet-ze a oa eur rivin (…) evit oll tiegeziou ar barrez. ●(1926) FHAB Mae 195. N'eo ket eur rivin beva yer.

    (2) Kas d'ar rivin : ruiner.

    (1932) ALMA 44. kompagnunez ar c'hirri-nij, bet kaset d'ar rivin gantan.

    C. (météorologie) Glav-rivin : pluie à verse.

    (1915) LIKA 2. (Groe) Glao-rivin hour bès pet déh. ●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Glaù-rivin, tr. «pluie à verse.» Dastumet get I. P. Kalloh 1923 (lire : 1913).

    II. Adv. Kouezhañ a-rivin : tomber en ruines.

    (1818) HJC 203. enn ur féçon ma coého à reuin ti ar di.

    (1921) BUFA 18. me zi e huélet é koéh a revin.

  • rivin .2
    rivin .2

    voir rivinañ

  • rivinañ / riviniñ / rivin
    rivinañ / riviniñ / rivin

    v. tr. d. Ruiner.

    (c.1680) NG 746. reuignignë er peurerion. ●(1732) GReg 834a-b. Ruiner, ôter les biens à quelqu'un, tr. «Rhévyna. pr. rhévynet. Van[netois] ruyneiñ. pr. et

    (1910) MAKE 94. Chê ! Plac'h paour, Yan en deus rivinet ac'hanomp. ●(1932) ALMA 54-55. goude beza rivinet o bro.

  • rivinet
    rivinet

    adj. Ruiné.

    (1847) MDM 397. eun den rivinet.

    (1905) IVLD 183. eur miliner rivinet. ●(1911) SKRS II 84. eur vech rivinet, ni en em gavo, siouaz ! en eur stad truezus meurbet.

  • riviniñ
    riviniñ

    voir rivinañ

  • rivinus
    rivinus

    adj. Ruineux.

    (1732) GReg 834b. Ruineux, euse, qui apporte, qui cause du dommage, tr. «Rhévynus

    (1856) VNA 222. cette guerre ruineuse, tr. «er brizél revinus-men.» ●(1872) ROU 101b. Qui cause la ruine, tr. «Rivinuz

    (1923) FHAB C'hwevrer 55. Roi a reant o ger e kasjent o droulansou dirak tri ezel eus ar vreuriez, d'ar re-man da varn hervez o c'houstians, evit netra, na petra 'ta, ha kuit dre eno a brosezou rivinus.

  • rivus
    rivus

    adj. Qui donne froid.

    (1732) GReg 437b. Un temps frilleux, qui donne du froid, tr. «Un amser rivus.» ●439a. Qui donne du froid, tr. «Rivus.» ●Le marbre donne du froid, tr. «Ar mæn-marpr a so rivus dre natur.» ●934b. Ce vent m'a transi de froid, tr. «scournet oun gad an avel rivus-mâ.»

  • riv  .1
    riv  .1

    m.

    (1) Froidure.

    (1499) Ca 9a. Anuoet. et riu. Jdem. ●176b. Riu. g. froit. ●(c.1500) Cb 41a. g. ne froid ne challeur. b. na ryou / na tomder.

    (1659) SCger 169b. riou, tr. «froid.» ●(1732) GReg 404a. Le froid me fend la peau des mains, tr. «scalfet eo va daouarn gand ar riou.» ●439a. J'ai ramassé du froid, tr. «Riou am eus destumet.» ●Il fait froid, tr. riou a ra.» ●Avoir grand froid, tr. «scarnila gand ar riou. beza seyzet gad ar riou. frita gad ar riou.» ●439b. Froidure, le froid, tr. «riou.» ●711b. Un froid perçant, tr. «Ur riou lémm. ur riou broudus.»

    (1857) CBF 2. Riou, pe anoued am euz d'am zreid, tr. «J'ai froid aux pieds.» ●(1889) ISV 403. ar riou a groge nebeutoc'h enho. (…) da vervel gant ar riou ! ●(1894) BUZmornik 193. kalz poan gant ann naoun ha gant ar riou. ●295. he zent a strake gant ar riou. ●437. pegement a boan en devoue gant ar riou.

    (1907) PERS 327. n'em euz ket bet a riou d'am zreid. ●(1911) SKRS II 46. araba deo hen deffe riou aze. ●(1921) PGAZ 97. Marie-Jeanne a bakaz eur barrad riou. ●(1925) FHAB Ebrel 144. e vezent devet gant ar c'hor pe zuilhet gant ar riou. ●(1933) MMPA 105. tomma e izili ruziet gant ar riou.

    (2) Kaout riv : avoir froid.

    (1896) GMB 469. On dit en pet[it] Trég[uier] p'lac'h 'tije qe rî ? comment (litt. où) n'aurais-tu pas froid, comment veux-tu que tu n'aies pas froid ainsi, etc.

    (1923) KNOL 302. Me 'm eus riou ! me 'm eus anoued !

    (3) Sklasañ gant ar riv : avoir très froid.

    (1847) MDM 98. o redek dre gear anter-noaz pe o sklasi gant ar riou.

    (4) Sammañ riv : attraper froid.

    (1872) GAM 8. o raouennata bro, o samma riou.

    (5) Bezañ ridet gant ar riv : être transi de froid.

    (1878) EKG II 132. ridet avoualac'h oant bet enn dro genta gand ar riou.

    (6) Terriñ ar riv : faire cesser la sensation de froid.

    (1910) EGBT 37. neuze ar re vras hag ar re vihan a zanso ha 'n eur zansal a dorro o riou.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...